I OSK 268/10
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2010-07-21
Skład orzekający: Sędzia NSA Małgorzata Borowiec, Sędzia NSA Irena Kamińska, Sędzia del. NSA Zygmunt Zgierski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy stanowisko eksperta w Policji, mimo że nie jest wymienione w załączniku do rozporządzenia określającego stanowiska uprawniające do dodatku funkcyjnego, może być uznane za stanowisko samodzielne w rozumieniu ustawy o Policji, co wpływa na wysokość uposażenia zasadniczego?Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że stanowisko służbowe jest stanowiskiem kierowniczym lub samodzielnym, jeżeli wiąże się z nim uprawnienie do dodatku funkcyjnego. Ponieważ stanowisko eksperta nie jest wymienione w zamkniętym katalogu stanowisk uprawniających do dodatku funkcyjnego (załącznik nr 4 do rozporządzenia z 6 grudnia 2001 r.), nie może być uznane za stanowisko samodzielne w rozumieniu art. 104 ust. 2 ustawy o Policji. W związku z tym policjantowi zajmującemu takie stanowisko przysługuje stawka uposażenia zasadniczego z kolumny D, a nie z kolumny B.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła ustalenia grupy uposażenia zasadniczego i mnożnika kwoty bazowej dla M. S., policjanta pełniącego służbę na stanowisku eksperta. Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił rozkazy personalne organów Policji, uznając, że stanowisko eksperta, mimo braku jego wymienienia w katalogu stanowisk uprawniających do dodatku funkcyjnego, powinno być traktowane jako samodzielne ze względu na charakter obowiązków i nazwę komórki organizacyjnej. Komendant Wojewódzki Policji wniósł skargę kasacyjną, kwestionując tę wykładnię.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżony wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi i oddalił skargę M. S.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Małgorzata Borowiec Sędzia NSA Irena Kamińska (spr.) Sędzia del. NSA Zygmunt Zgierski Protokolant Andrzej Bieńkowski po rozpoznaniu w dniu 7 lipca 2010 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Komendanta Wojewódzkiego Policji w Łodzi od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 13 listopada 2009 r. sygn. akt III SA/Łd 331/09 w sprawie ze skargi M. S. na rozkaz personalny Komendanta Wojewódzkiego Policji w Łodzi z dnia (...) maja 2009 r. nr (...) w przedmiocie określenia grupy uposażenia oraz mnożnika kwoty bazowej uchyla zaskarżony wyrok i oddala skargę
Wyrokiem z dnia 13 listopada 2009 r., sygn. akt III SA/Łd 331/09 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi uchylił zaskarżony rozkaz personalny i poprzedzający go rozkaz personalny nr (...) Komendanta Powiatowego Policji w Pabianicach z dnia 20 marca 2009 r. w sprawie ze skargi M. S. na rozkaz personalny Komendanta Wojewódzkiego Policji w Łodzi z dnia (...) maja 2009 r. nr (...) w przedmiocie określenia grupy uposażenia oraz mnożnika kwoty bazowej.
W uzasadnieniu wyroku Sąd pierwszej instancji wskazał, iż rozkazem personalnym Nr (...) z dnia 20 marca 2009 r. Komendant Powiatowy Policji w Pabianicach na podstawie art. 32 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. – o Policji (tekst jedn. Dz.U. z 2007 r. Nr 43, poz. 277 ze zm.) w związku z rozporządzeniem Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 17 lutego 2009 r. w sprawie szczegółowych zasad otrzymywania i wysokości uposażenia zasadniczego policjantów, dodatków do uposażenia oraz ustalania wysługi lat, od której jest uzależniony wzrost uposażenia zasadniczego (Dz.U. Nr 30, poz. 201) określił pełniącemu służbę na stanowisku eksperta – M. S. z dniem 1 stycznia 2009 r. grupę uposażenia zasadniczego 9 i podwyższył mnożnik kwoty bazowej służący do ustalenia wysokości miesięcznej stawki uposażenia do 2,05 kwoty bazowej (1.523,29) określonej dla żołnierzy zawodowych i funkcjonariuszy Policji w wysokości 3.120,00 zł miesięcznie z dodatkiem służbowym w dotychczasowej wysokości. W uzasadnieniu podniesiono, że podjęcie przedmiotowego rozkazu było podyktowane wejściem w życie zmian wprowadzonych ww. rozporządzeniem Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 17 lutego 2009 r. wprowadzającym m.in. zmiany stawek uposażenia zasadniczego wyrażonych w postaci mnożników kwoty bazowej.
Od powyższego rozkazu personalnego M. S. złożył odwołanie, w którym powołując się na treść § 1 ust. 2 lit. b/ rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 8 lutego 2008 r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie szczegółowych zasad otrzymywania i wysokości uposażenia zasadniczego policjantów, dodatków do uposażenia oraz ustalania wysługi lat, od której jest uzależniony wzrost uposażenia zasadniczego (Dz.U. Nr 24, poz. 149) podkreślił, iż policjantom pełniącym służbę na stanowiskach kierowniczych oraz samodzielnych przyznaje się stawki uposażenia zasadniczego z kolumny oznaczonej literą "B". Stanowisko natomiast, na którym pełni służbę jest stanowiskiem samodzielnym, podległym bezpośrednio Komendantowi Policji w Pabianicach, a zakres pełnionych przez niego obowiązków nie jest realizowany na żadnym innym stanowisku służbowym w jednostce.
Rozkazem personalnym Nr (...) z dnia (...) maja 2009 r. Komendant Wojewódzki Policji w Łodzi utrzymał zaskarżone rozstrzygnięcie organu I instancji w mocy. W uzasadnieniu rozkazu odnosząc się do zarzutów zawartych w odwołaniu Komendant Wojewódzki Policji podkreślił, że ustawa o Policji w rozdziale 9 wyróżnia trzy rodzaje stanowisk: stanowiska kierownicze, stanowiska samodzielne oraz inne stanowiska, nie zaliczone do pierwszych dwóch grup. Kryterium różnicującym poszczególne grupy stanowisk są natomiast dwa rodzaje dodatków; dodatek funkcyjny lub dodatek służbowy. Zgodnie bowiem z art. 104 ust. 2 ustawy o Policji, policjantowi pełniącemu służbę lub obowiązki na stanowisku kierowniczym lub samodzielnym przysługuje dodatek funkcyjny, natomiast na stanowiskach innych niż wymienione w powołanym przepisie, policjantowi nie zajmującemu takiego stanowiska może być przyznany dodatek służbowy (art. 104 ust. 3). Jednocześnie zgodnie z delegacją ustawową zawartą w art. 104 ust. 6, minister właściwy do spraw wewnętrznych zobowiązany został do określenia w drodze rozporządzenia, szczegółowych zasad otrzymywania oraz wysokości dodatków do uposażenia, o których mowa w art. 104 ust. 1–4, uwzględniając ich rodzaj i charakter, przesłanki przyznawania lub podwyższania na stałe lub na czas określony, warunki obniżania lub cofania oraz stanowiska uprawniające do dodatku funkcyjnego. Powyższa dyspozycja zrealizowania została w rozporządzeniu Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 6 grudnia 2001 r. w sprawie szczegółowych zasad otrzymywania i wysokości uposażenia zasadniczego policjantów, dodatków do uposażenia oraz ustalania wysługi lat, od której jest uzależniony wzrost uposażenia zasadniczego (Dz.U. Nr 152, poz. 1732 ze zm.). Zgodnie bowiem z treścią § 8 ust. 1 rozporządzenia, dodatek funkcyjny przyznaje się policjantowi na czas pełnienia przez niego służby lub obowiązków na stanowisku służbowym uprawniającym do tego dodatku. Stanowiskiem takim zgodnie z treścią art. 104 ust. 2 ustawy, jest stanowisko samodzielne. § 8 ust. 2 powołanego rozporządzenia, określa 3 kategorie dodatku funkcyjnego uzależnione od rodzaju stanowiska służbowego policjanta. Przepis § 8 ust. 2 pkt 3 cytowanego rozporządzenia stanowi, że policjantom na stanowiskach samodzielnych przysługuje dodatek funkcyjny III kategorii. Stanowiska służbowe uprawniające do dodatku funkcyjnego, a więc stanowiska kierownicze i samodzielne, zostały wymienione w trzech kategoriach w tabeli stanowiącej załącznik nr 4 do powyższego rozporządzenia. Jest to zamknięty katalog, wymieniający 51 stanowisk służbowych, tj. stanowisk kierowniczych i samodzielnych, z pełnieniem których wiąże się przyznanie dodatku funkcyjnego. Wszystkie te stanowiska określone w załączniku do rozporządzenia jako stanowiska, na których przysługuje dodatek funkcyjny – to stanowiska samodzielne. Jako stanowiska samodzielne, uprawniające do dodatku funkcyjnego III kategorii, wymienione zostały stanowiska: profesora zwyczajnego, profesora nadzwyczajnego, rzecznika prasowego, radcy oraz radcy prawnego. Wśród nich nie zostało wymienione stanowisko eksperta. Analiza powołanych przepisów prowadzi do wniosku, że stanowisko eksperta będące stanowiskiem służbowym, niezależnie od umiejscowienia w strukturze jednostki lub komórki organizacyjnej, nie może zostać uznane za stanowisko samodzielne, w rozumieniu przedstawionych uregulowań. M. S. , jak ustalono w toku postępowania od dnia 16 lipca 2008 r. zatrudniony jest w komórce organizacyjnej Komendy Powiatowej Policji w Pabianicach o nazwie "Samodzielne Stanowisko do Spraw Kontroli", na stanowisku służbowym eksperta. Zgodnie z § 14 ust. 1 pkt 3 zarządzenia Komendanta Głównego Policji nr 1041 z dnia 28 czerwca 2007 r. w sprawie organizacji i zakresu działania komend, komisariatów i innych jednostek organizacyjnych Policji, wydanego na podstawie art. 7 ust. 1 pkt 1 ustawy o Policji, komórkę można tworzyć w komendzie powiatowej Policji jako: sekcję, izbę dziecka, referat, ogniwo, posterunek Policji, rewir dzielnicowych, kancelarię, zespół, podzespół i stanowisko samodzielne. Na podstawie przywołanego przepisu w Komendzie Powiatowej w Pabianicach rozkazem organizacyjnym nr 2/2008 z dnia 29 stycznia 2008 r. w etacie Komendy Powiatowej Policji w Pabianicach utworzono komórkę organizacyjną o nazwie "stanowisko samodzielne do spraw kontroli", w której funkcjonuje stanowisko służbowe – ekspert. Na wskazane stanowisko, w konkretnej komórce organizacyjnej został mianowany kom. M. S. ze stopniem służbowym eksperta. Komendant Wojewódzki Policji podkreślił, że o samodzielności stanowiska w rozumieniu "przepisów o uposażeniach" świadczy jego nazwa i rodzaj, nie zaś umiejscowienie w strukturze organizacyjnej jednostki Policji. W zaskarżonym rozstrzygnięciu Komendant Powiatowy Policji w Pabianicach potwierdził prawo strony do dodatku służbowego, nie zaś do dodatku funkcyjnego uznając, że zatrudnienie na stanowisku eksperta w komórce organizacyjnej pod nazwą "stanowisko samodzielne do spraw kontroli" nie spełnia kryteriów określonych w art. 104 ust. 2 ustawy o Policji oraz nie występuje w tabeli stanowiącej załącznik nr 4 do cytowanego rozporządzenia, co oznacza, że nie jest stanowiskiem kierowniczym ani stanowiskiem samodzielnym w rozumieniu powołanych unormowań. Odwołując się do treści § 1 pkt 3 cytowanego rozporządzenia policjantom pełniącym służbę na stanowiskach kierowniczych i samodzielnych w komendach powiatowych i miejskich Policji, na obszarze działania których ogólna liczba etatów Policji wynosi od 201 do 500 przysługują stawki uposażenia zasadniczego określone w załączniku nr 1 do tego rozporządzenia, wymienione w kolumnie oznaczonej literą B. W przypadku stanowisk kierowniczych i samodzielnych, zaszeregowanych w grupie 9, jest to mnożnik 2,15 kwoty bazowej. Natomiast w oparciu o § 1 ust. 1a pkt 4 cytowanego rozporządzenia, policjantom pełniącym służbę na stanowiskach innych niż określone w § ust. 1a pkt 1–3 tego rozporządzenia, przysługują stawki uposażenia zasadniczego określone w załączniku nr 1 do tego rozporządzenia, wymienione w kolumnie oznaczonej literą D. W odniesieniu do stanowiska zaszeregowania w grupie 9, w tym na stanowiska eksperta, jest to mnożnik 2,05 kwoty bazowej.
W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skarżący podnosząc zarzut naruszenia art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. w związku z art. 16 § 1 k.p.a. oraz art. 104 ust. 2 ustawy o Policji oraz § 1 ust. 1a pkt 2 lit. b/, § 8 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 6 grudnia 2001 r., wniósł o uchylenie zaskarżonego rozkazu personalnego oraz poprzedzającego go rozkazu personalnego organu I instancji. W uzasadnieniu skargi skarżący podkreślił, iż dokonana przez organ administracji wykładnia pojęcia "samodzielnego stanowiska" narusza podstawowe zasady interpretacji przepisów prawa.
W odpowiedzi na skargę Komendant Wojewódzki Policji w Łodzi podtrzymując stanowisko zaprezentowane w uzasadnieniu zaskarżonego rozkazu wniósł o jej oddalenie.
Na rozprawie w dniu 13 listopada 2009 r. skarżący popierał skargę i dodatkowo przedłożył regulamin Komendy Powiatowej Policji w Pabianicach, Pismo Wydział Kadr i Szkolenia KWP w Łodzi z dnia 9 maja 2008 r. oraz opinię prawną Zespołu Obsługi Prawnej Biura Kadr i Szkolenia KGP z dnia 7 maja 2008 r.
Wydając zaskarżony wyrok Sąd pierwszej instancji podniósł, iż z akt sprawy wynika jednoznacznie, że skarżący od dnia 16 lipca 2008 r. zatrudniony jest w komórce organizacyjnej Komendy Powiatowej Policji w Pabianicach o nazwie "Samodzielne stanowisko do spraw kontroli", na stanowisku eksperta. Spór w przedmiotowej sprawie dotyczy kwestii samodzielności stanowiska eksperta. W ocenie skarżącego pełni on służbę na stanowisku samodzielnym i zastosowany w stosunku do jego uposażenia mnożnik kwoty bazowej powinien wynikać z kolumny "B" i wynosić 2,15. Organy administracji rozstrzygające w przedmiotowej sprawie uznały, że stanowisko eksperta nie jest stanowiskiem samodzielnym i zasadnie skarżącemu podwyższono uposażenia przy zastosowaniu mnożnika z kolumny "D" w wysokości 2,05. Komendant Wojewódzki Policji w Łodzi uzasadniał, że o samodzielności stanowiska skarżącego nie może decydować nazwa komórki organizacyjnej, w której skarżący pełni służbę. W konkluzji swojego wywodu organ odwoławczy wskazał, że stanowisko samodzielne to takie, z którego piastowaniem wiąże się określony w ww. rozporządzeniu dodatek funkcyjny III kategorii.
W ocenie Sądu pierwszej instancji powyższa argumentacja nie jest przekonywująca, bowiem z faktu, iż omawiane rozporządzenie nie wymienia tego stanowiska, jako stanowiska uprawnionego do dodatku funkcyjnego, nie można wnioskować, iż stanowisko to nie jest z tego jedynie powodu stanowiskiem samodzielnym, tym bardziej, iż czym innym jest "dodatek funkcyjny", a czym innym "mnożnik kwoty bazowej". Aby można było przyjąć bez zastrzeżeń poprawność poglądu zaprezentowanego w zaskarżonym rozstrzygnięciu, należałoby wykazać, że katalog stanowisk samodzielnych, określonych w rozporządzeniu jest charakterystyczny nie tylko dla przypisania danemu stanowisku dodatku funkcyjnego, ale ma szerszy, uniwersalny charakter, również odnoszący się do mnożnika kwoty bazowej. Organ dowodu takiego nie przeprowadził. Sąd pierwszej instancji wskazał, że nie można stwierdzić, iż z powyższego załącznika nr 4 do rozporządzenia wprost wynika, że stanowisko skarżącego nie jest stanowiskiem samodzielnym. Organy nie wykazały, że katalog stanowisk samodzielnych, określonych w załączniku nr 4 do rozporządzenia, ma charakter uniwersalny (niezwiązany jedynie z przyznawaniem dodatku funkcyjnego) i nadto nie wykazał, aby był to katalog zamknięty. Z faktu niewymienienia tego stanowiska w rozporządzeniu nie można bezkrytycznie wyprowadzać wniosku o zajmowanym przez skarżącego stanowisku, jako "niesamodzielnym", tym bardziej że tak zostało określone w strukturze organizacyjnej jednostki Policji, w której pełni służbę skarżący.
Zdaniem Sądu pierwszej instancji dla ustalenia uposażenia zasadniczego policjanta kluczowe znaczenie posiada zajmowane stanowisko oraz rodzaj jednostki organizacyjnej, w której dana służba jest wykonywana. Aby prawidłowo ustalić grupę zaszeregowania i odpowiadający jej mnożnik kwoty bazowej należy przeanalizować strukturę organizacyjną Powiatowej Komendy Policji w Pabianicach i zakres obowiązków oraz rodzaj podległości służbowej związanej z zajmowanym przez skarżącego stanowiskiem. Przymiotu samodzielności danego stanowiska nie można wywodzić z samej nazwy tego stanowiska ale z jego immanentnych cech, zawartych w przepisach prawnoorganizacyjnych, określających to stanowisko w strukturze organów Policji, zakresu obowiązków i podległości służbowej związanych z tym stanowiskiem. Organy winny wyjaśnić jakiego rodzaju obowiązki wykonuje skarżący. Czy mają one charakter decyzyjny, czy wykonawczy. Jaki stopień samodzielności i odpowiedzialności wiąże się z pełnioną służbą. W aktach administracyjnych brak jest dokumentu opisującego obowiązki powierzone skarżącemu. On sam zaś w skardze podnosi, że stanowisko eksperta, na którym pełni służbę faktycznie i obiektywnie posiada cechy stanowiska samodzielnego. Ani w przepisach ustawy, ani w przepisach rozporządzenia normodawca nie wskazał definicji pojęcia stanowiska samodzielnego. W tej sytuacji organ był zobowiązany do zinterpretowania tego pojęcia i ewentualnego wykazania, że cechy, ze wskazaniem jakie, stanowisk samodzielnych wymienionych w załączniku nr 4 przesądzają o ich samodzielności i wykazać, że katalog tych stanowisk jest dlatego wyczerpujący, bowiem inne stanowiska nie posiadają tych charakterystycznych wskazanych, ustalonych cech. Analiza tych cech winna być przeprowadzona w konfrontacji z obowiązkami (cechami) stanowiska eksperta, na którym pełni służbę skarżący, a wnioski takiej oceny winny być przedstawione w uzasadnieniu rozstrzygnięcia. Poprawności poglądu organów na pewno nie można uzasadniać jedynie twierdzeniem, że stanowisko eksperta nie jest stanowiskiem samodzielnym, bowiem nie ma go w wykazie stanowisk samodzielnych, dla których przewidziano dodatek funkcyjny.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł Komendant Wojewódzki Policji w Łodzi zarzucając mu:
1) naruszenie prawa materialnego poprzez niewłaściwe zastosowanie § 1 ust. 1 pkt 4 w zw. z § 8 ust. 1 i 2 pkt 3 rozporządzenia MSWiA z dnia 6 grudnia 2001 r. w sprawie szczegółowych zasad otrzymywania i wysokości uposażenia zasadniczego policjantów, dodatków do uposażenia oraz ustalania wysługi lat, od której jest uzależniony wzrost uposażenia zasadniczego (Dz.U. Nr 152, poz. 1732 ze zm.) w związku z art. 104 ust. 2 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji polegające na przyjęciu, iż o samodzielności stanowiska w rozumieniu art. 104 ust. 2 ustawy o Policji oraz § 8 ust. 2 pkt 3 powyższego rozporządzenia, a tym samym przyznania stawki uposażenia według 1.p.10 kolumna D załącznika nr 1 do tegoż rozporządzenia, nie decyduje prawo do dodatku funkcyjnego ale decyduje o tym struktura jednostki organizacyjnej, w której policjant pełni służbę, zakres jego obowiązków oraz rodzaj podległości służbowej, podczas gdy wykładnia ta pozostaje w oczywistej sprzeczności z brzmieniem niewłaściwie zastosowanych przez Sąd wyżej wskazanych przepisów.
2) naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c/ P.p.s.a., poprzez uznanie, iż przy rozstrzyganiu sprawy organy administracji naruszyły przepisy postępowania administracyjnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, podczas gdy z uzasadnienia zaskarżonego orzeczenia nie wynika, które z przepisów procedury administracyjnej zostały przez organy Policji naruszone i jaki owo naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Powołując się na wymienione podstawy skargi kasacyjnej wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku i oddalenie skargi M. S., względnie uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi.
W motywach skargi kasacyjnej podniesiono, iż ustawodawca nie zdefiniował w przepisach prawa powszechnie obowiązującego ani pragmatyki służbowej pojęcia stanowiska samodzielnego, enumeratywnie zaś w katalogu zamkniętym wyliczył owe stanowiska w tabeli stanowiącej załącznik nr 4 do rozporządzenia MSWiA z 2001 r., nie pozostawiając organom Policji możliwości interpretacyjnych w zakresie tego pojęcia. Żaden z przepisów prawa nie nakazuje przy kwalifikacji stanowiska jako samodzielnego badać rodzaju obowiązków wykonywanych przez funkcjonariusza, ich charakteru czy wreszcie stopnia samodzielności i odpowiedzialności związanej z pełnioną służbą. W sposób nieuprawniony prowadziłoby to do rozszerzenia katalogu stanowisk samodzielnych, o których mowa w art. 104 ust. 2 ustawy o Policji i § 8 ust. 2 pkt 3 rozporządzenia MSWiA z 2001 r., a wskazanych w tabeli stanowiącej załącznik nr 4 do tego rozporządzenia. Katalog owych stanowisk ma charakter zamknięty i w tym zakresie nie przeprowadza się dowodu. Ustawodawca w sposób niebudzący wątpliwości związał prawo do dodatku funkcyjnego z przymiotem stanowiska samodzielnego, nie wymieniając w katalogu zamkniętym tychże stanowisk stanowiska eksperta, zajmowanego de facto przez skarżącego. Odmienna wykładnia ww. przepisów byłaby wykładnią contra legem.
W ocenie kasatora stanowisko eksperta, będące stanowiskiem służbowym nie jest stanowiskiem samodzielnym, niezależnie od umiejscowienia go w strukturze jednostki czy komórki organizacyjnej Policji zgodnie z § 14 ust. 1 pkt 3 zarządzenia KGP nr 1041 z dnia 28 czerwca 2007 r. w sprawie organizacji i zakresu działania komend, komisariatów i innych jednostek organizacyjnych Policji. Skoro skarżący w dniu wydania zaskarżonego rozkazu personalnego nie zajmował stanowiska samodzielnego w powyższym rozumieniu, a jedynie zajmował stanowisko eksperta w komórce organizacyjnej o nazwie samodzielne stanowisko, nie nabył prawa do stawki uposażenia określonej w kolumnie B załącznika nr 1 do rozporządzenia MSWiA z 2001 r. lecz z kolumny D.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zarzuty skargi kasacyjnej uznać należy za usprawiedliwione.
Na wstępie trzeba wskazać, że błędne jest przekonanie Sądu I instancji, iż o tym czy stanowisko zajmowane przez funkcjonariusza policji jest stanowiskiem samodzielnym decyduje charakter wykonywanych przez niego czynności. Przyjęcie takiego założenia skutkowałoby różnorodnością ocen dokonywanych przez organy w indywidualnych sprawach gdyby każdorazowo konieczne było badanie czy obowiązki wykonywane przez funkcjonariusza i podejmowane przez niego decyzje wymagają samodzielności. Sąd nie wskazał zresztą w uzasadnieniu jaki zakres tej "samodzielności" byłby niezbędny dla uznania, że dotyczy to stanowiska, o którym mowa w art. 104 ust. 2 ustawy o Policji. Art. 104 ww. ustawy wymienia rodzaje dodatków do uposażenia i dodatkami tymi są: dodatek za stopień (ust. 1), dodatek funkcyjny (ust. 2), dodatek służbowy (ust. 3) i inne dodatki, o których mowa w ust. 4 art. 104 ustawy. Zarówno ustawa o Policji jak i wydane w oparciu o nią rozporządzenie z 6 grudnia 2001 r. nie zawierają jak wskazuje Sąd wojewódzki definicji "stanowiska samodzielnego" ale analiza uregulowań obydwu ww. aktów prawnych prowadzi do wniosków odmiennych niż te, które legły u podstaw zaskarżonego wyroku.
Przepis art. 104 ust. 2 ustawy o Policji stanowi, że policjantowi pełniącemu służbę lub obowiązki na stanowisku kierowniczym lub samodzielnym przysługuje dodatek funkcyjny. Norma ta nie przewiduje zatem istnienia stanowisk kierowniczych lub samodzielnych, z zajmowaniem których nie byłoby związane uprawnienie do dodatku funkcyjnego. Świadczy o tym m.in. kategoryczny zwrot "przysługuje dodatek funkcyjny" w normie tej zawarty. Uprawnione w tej sytuacji jest przekonanie, że stanowisko służbowe jest stanowiskiem kierowniczym lub samodzielnym jeżeli w treści rozporządzenia powiązano z nim uprawnienie do dodatku funkcyjnego.
Z art. 104 ust. 6 ustawy o Policji wynika z kolei upoważnienie dla ministra właściwego do spraw wewnętrznych do określania w drodze rozporządzenia m.in. katalogu stanowisk uprawnionych do dodatku funkcyjnego. Katalog taki zawarty został w tabeli stanowisk służbowych policjantów uprawniających do dodatku funkcyjnego, która jest załącznikiem nr 4 rozporządzenia z 6 grudnia 2001 r. W tabeli tej nie figuruje stanowisko "eksperta" zajmowane przez skarżącego, a ponieważ katalog tam zawarty jest katalogiem zamkniętym należy uznać, że ze stanowiskiem tym nie wiąże się uprawnienie do otrzymania dodatku funkcyjnego. Wobec tego zgodnie z wcześniej przeprowadzonymi wywodami nie jest to stanowisko kierownicze lub samodzielne w rozumieniu art. 104 ust. 2 ustawy o Policji. Paragraf pierwszy powołanego wcześniej rozporządzenia ustala grupy zaszeregowania stanowisk służbowych policjantów i odpowiadające im stawki uposażenia zasadniczego. Stawki te wskazane są w tabeli stanowiącej załącznik nr 1 do rozporządzenia, przy czym stawki wymienione w kolumnach A, B i C przysługują policjantom pełniącym służbę na stanowiskach kierowniczych i samodzielnych, nie dotyczą zatem stanowiska służbowego zajmowanego przez skarżącego.
Dodatkowo uzasadniając przedstawioną wcześniej argumentację należy przywołać pogląd o tzw. "racjonalnym ustawodawcy", który tworząc normy prawne stwarza jednakową sytuację dla wszystkich adresatów tej normy, a używając w różnych aktach prawnych (tutaj ustawa i rozporządzenie) tego samego pojęcia (stanowiska kierownicze lub samodzielne) przypisuje im jednakową treść.
Gdyby przyjąć za trafny pogląd Sądu, że organ ma dokonywać w każdym indywidualnym przypadku, bez względu na treść art. 104 ust. 2 ustawy o Policji, oceny czy dane stanowisko jest stanowiskiem samodzielnym, należałoby uznać, że mamy tu do czynienia z bardzo szerokim zakresem uznania administracyjnego przy braku jakichkolwiek kryteriów stanowiących granice tego uznania. Różnorodna zatem byłaby sytuacja funkcjonariuszy policji w zależności od interpretacji pojęcia "stanowisko samodzielne" przez organy policji. Ponadto wbrew kategorycznemu brzmieniu art. 104 ust. 2 ww. ustawy, przy treści załącznika nr 4 do rozporządzenia z 6 grudnia 2001 r. musiałaby istnieć kategoria stanowisk służbowych samodzielnych, na których nie przysługuje dodatek funkcyjny co byłoby sprzeczne z art. 104 ust. 2 ustawy o Policji.
Wszystko to powoduje konieczność uznania zarzutu naruszenia prawa materialnego za usprawiedliwiony. Ponieważ Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że naruszenie prawa procesowego zarzucane w skardze kasacyjnej wprawdzie nastąpiło ale nie miało istotnego wpływu na wynik sprawy na podstawie art. 188 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło