II SA/Rz 526/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący WSA Joanna Zdrzałka Sędziowie WSA Zbigniew Czarnik WSA Robert Sawuła /spr./ Protokolant st. sekr. sąd. Paweł Kozik po rozpoznaniu w Wydziale II Ogólnoadministracyjnym na rozprawie w dniu 13 listopada 2009 r. sprawy ze skargi A. S.A. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia [...] kwietnia 2009 r., Nr [...] w przedmiocie odmowy udostępnienia danych z ewidencji gruntów i budynków – odmowy wydania zaświadczenia - skargę oddala - A S.A. wniósł skargę na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego (dalej w skrócie: WINGiK) z [...].04.2009 r. nr [...] w przedmiocie odmowy udostępnienia danych z ewidencji gruntów i budynków. Postanowienie to zapadło w następującym stanie faktycznym: A S.A. podaniem z [...].03.2009 r. wystąpił do Starostwa Powiatowego w K. o udzielenie informacji o nieruchomościach należących do A. S., jako właściciela, użytkownika wieczystego czy też posiadacza na podstawie dowolnego tytułu prawnego "zarówno obecnie, jak i w okresie lat 2003-2009". Jako podstawę prawną upoważniającą do pozyskania danych osobowych wskazano art. 29 ust. 1 ustawy o ochronie danych osobowych wywodząc dalej, iż dane te są potrzebne w celu skierowania postępowania egzekucyjnego do nieruchomości dłużnika na podstawie wykonalnego nakazu zapłaty Sądu Rejonowego w R. z [...].03.2008 r. [...] bądź wytoczenia powództwa w przypadku wyzbycia się majątku z pokrzywdzeniem dłużnika. Do tego wniosku dołączono kopię nakazu zapłaty. Rozpoznając ten wniosek Starosta K. postanowieniem z [...].03.2009 r. nr [...] odmówił wnioskującej spółce udostępnienia z ewidencji gruntów i budynków informacji o ewentualnych nieruchomościach stanowiących własność A. S. W podstawie prawnej tego postanowienia powołano się na art. 24 ust. 3 ustawy z 17.05.1989 r. – Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. nr 240 z 2005 r., poz. 2027 ze zm., zwana dalej Upgik), art. 29 ustawy z 29.08.1997 r. o ochronie danych osobowych (Dz. U. nr 101 z 2002 r., poz. 926 ze zm., zwana dalej Uodo) oraz art. 217 i 219 ustawy z 14.06.1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. nr 98 z 2000 r., poz. 1071 ze zm., zwana dalej k.p.a.). Cytując treść przywołanych w podstawie prawnej art. 24 ust. 3 Upgik oraz art. 29 ust. 1 Uodo organ eksponował konieczność wykazania interesu prawnego przez podmiot ubiegający się o udostępnienie danych znajdujących się w zbiorze – operacie ewidencji gruntów i budynków. W ocenie Starosty K. wnioskodawca takiego interesu prawnego nie wykazał, w pozyskaniu danych ma mieć wyłącznie interes faktyczny. Stwierdzono ponadto, że do wyjawienia majątku dłużnika nie jest właściwy starosta, lecz komornik, nadto zastosowanie w tej kwestii mają przepisy art. 913-920 kodeksu postępowania cywilnego. Zażalenie na powyższe postanowienie wniósł A S.A. wnosząc o jego uchylenie i przekazanie sprawy organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia. Uzasadniając swe zażalenie spółka podkreśliła jawność danych zawartych w ewidencji gruntów i budynków, co oznaczać ma, że na warunkach ustawy o ochronie danych osobowych dostęp do tych informacji mają mieć także inne osoby, niż te, których te informacje bezpośrednio dotyczą. Zdaniem żalącej się spółki organ I instancji błędnie oparł negatywne postanowienie na dyspozycji art. 24 ust. 3 Upgik, albowiem żaląca się nie wnosiła o wydanie wyrysu i wypisu, a o udzielenie informacji. Nadto błędnie przytoczono treść art. 29 ust. 1 Uodo, skoro strona wiarygodnie i rzetelnie wykazała potrzebę dysponowania żądanymi danymi. Wykazano przy tym interes prawny, albowiem chcąc wytoczyć powództwo względnie żądać skutecznego zaspokojenia w toku egzekucji, strona musi dysponować stosownymi danymi. Dodatkowo stwierdzono, iż odmowa udzielenia informacji pozbawia ochrony prawnej wnioskującą spółkę, legitymującą się wszak tytułem wykonawczym wobec swego dłużnika. Rozpoznając to zażalenie opisanym na wstępie postanowieniem WINGiK utrzymał w mocy postanowienie Starosty K., powołując się w podstawie prawnej na dyspozycję art. 138 § 1 pkt 1 i art. 144 k.p.a. Organ II instancji dokonał rekapitulacji stanu faktycznego sprawy, następnie przytoczył treść art. 217 § 2 k.p.a. w aspekcie wydawania zaświadczenia oraz art. 20 ust. 1 i 24 ust. 3 Upgik w zakresie treści ewidencji gruntów i budynków oraz wydawania wyrysów i wypisów z tej ewidencji. W ocenie organu II instancji żądanie wnioskodawcy nie znajduje uzasadnienia w obowiązujących przepisach prawa i nie mieści się w dyspozycji klauzuli, jaką nadał Sąd Rejonowy w R. nakazowi zapłaty. W konkluzji uznano, że zaskarżone postanowienie jest trafne. W skardze na powyższe postanowienie sformułowano zarzut naruszenia 1) przepisów prawa materialnego, a to: art. 353 kodeksu cywilnego oraz art. 354 kodeksu cywilnego w zw. z art. 527 tej ustawy poprzez ich niezastosowanie, naruszenie "prawotwórczego" orzeczenia Sądu Rejonowego w R. zasądzającego od A. S. na rzecz skarżącej spółki stosowną należność oraz postanowienie tegoż Sądu w aspekcie klauzuli wykonalności powyższego orzeczenia, 2) przepisów postępowania, a to: art. 217 § 1 i § 2 pkt 2 k.p.a. oraz art. 218 k.p.a. poprzez ich niezastosowanie oraz art. 77 w zw. z art. 80 k.p.a. poprzez ich niezastosowanie. Skarga zawiera żądanie uchylenia postanowień obu instancji, zobowiązanie "starostwa" do wydania skarżącemu żądanego zaświadczenia oraz zasądzenie od organu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego. Przytaczając pokrótce stan faktyczny strona skarżąca wskazuje, że postępowanie egzekucyjne nie doprowadziło do zaspokojenia jej wierzytelności, stąd spółka rozważa skargę pauliańską, a do jej wniesienia konieczne jest dysponowanie wiedzą odnośnie nieruchomości należących do dłużnika. W ocenie skarżącej postanowienie II instancji uniemożliwia dochodzenie stwierdzonych tytułem wykonawczym należności. Nawiązując werbalnie do stanowiska judykatury w zakresie źródeł interesu prawnego wskazano na prawo materialne, zdaniem spółki źródłem jej interesu prawnego w sprawie są normy art. 353 i 354 kodeksu cywilnego, skoro nakładają na dłużnika obowiązek spełnienia świadczenia. W tej sytuacji żądanie przez organy wskazania wprost przepisu uprawniającego wierzyciela do uzyskania z ewidencji gruntów stosownych danych ma być "przesadnym sformalizowaniem postępowania". Zdaniem skarżącej możliwość wyjawienia majątku przez dłużnika w trybie przepisów kodeksu postępowania cywilnego nie może stanowić przeszkody w uwzględnieniu jej żądania przez organy ewidencyjne. Zaskarżone postanowienie uchybiać ma art. 217 k.p.a., skoro przepis ten nakazuje wydać zaświadczenie osobie mającej w tym interes prawny. Odwołując się do powołanych w skardze orzeczeń WSA w K. strona skarżąca wywodziła podobieństwo swej sytuacji, do sytuacji skarżących w przywołanych sprawach sądowoadministracyjnych, gdzie rozpatrywano kwestię interesu prawnego w uzyskaniu odpisu aktu stanu cywilnego przez wierzyciela. Skarżąca spółka wywodzi ponadto, że organy uchybiły przepisom nakazującym podjęcie kroków zmierzających do ustalenia stanu faktycznego sprawy oraz zignorowały klauzulę wykonalności na sądowym nakazie zapłaty. W odpowiedzi na skargę WINGiK wniósł o jej oddalenie przywołując dotychczasową argumentację. W trakcie rozprawy strony podtrzymały prezentowane stanowiska procesowe w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny, zważył, co następuje: Kontrola sądowoadministracyjna prowadzona jest, pomijając wyjątki od tej reguły, wyłącznie z punktu widzenia zgodności z prawem (por. art. 1 § 2 ustawy z 25.07.2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych, Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.), przy czym rozumie się, iż chodzi tu zarówno o przepisy prawa materialnego, jak i procesowego. W niniejszej sprawie skarga podlega rozpatrzeniu przez właściwy wojewódzki sąd administracyjny na podstawie przepisów ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (ustawa z dn. 30.08.2002 r., Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm., zwana dalej Ppsa). Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie: 1) uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi: a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy; b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania; c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy; 2) stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach. Zgodnie z art. 134 § 1 Ppsa sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, zaś w myśl art. 135 Ppsa sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia. W ocenie Sądu skarga nie jest uzasadniona, a zaskarżone postanowienie odpowiada prawu. W ocenie Sądu organ I instancji w istocie odmówił wydania zaświadczenia odnośnie nieruchomości dłużnika strony skarżącej, o czym świadczy powołanie w podstawie prawnej art. 217 i 219 k.p.a., a także samo żądanie skarżącej, która domaga się, aby zobligować organ do wydania zaświadczenia zawierającego informację o posiadanych przez A. S. nieruchomościach. Zatem kontroli sądowej podlega zasadność odmowy wydania zaświadczenia z ewidencji gruntów i budynków, gdy żądanie jego wydania skierował wierzyciel w sprawie cywilnej, dysponujący prawomocnym nakazem zapłaty. Zasadnie organ II instancji wskazał, że zgodnie z art. 217 § 1 k.p.a. zaświadczenie wydaje się na żądanie osoby ubiegającej się o zaświadczenie. W myśl art. 217 § 2 k.p.a., zaświadczenie wydaje się, jeżeli: 1) urzędowego potwierdzenia określonych faktów lub stanu prawnego wymaga przepis prawa, 2) osoba ubiega się o zaświadczenie ze względu na swój interes prawny w urzędowym potwierdzeniu określonych faktów lub stanu prawnego. W przedmiotowej sprawie chodziło o tę drugą przesłankę wydania zaświadczenia. Niesporne jest, że skarżąca spółka ubiegała się w istocie o udzielenie informacji o majątku dłużnika – jego nieruchomościach, które miałyby być ujęte w ewidencji gruntów i budynków. Taki stan rzeczy uzasadnia zaś przyjęcie istnienia po jej stronie interesu faktycznego, a nie interesu prawnego w urzędowym potwierdzeniu danych bliżej nieskonkretyzowanych, skoro w istocie chodzi o poszukiwanie majątku w celu ewentualnego wdrożenia egzekucji komorniczej. Przez ewidencję gruntów i budynków rozumie się jednolity dla kraju, systematycznie aktualizowany zbiór informacji o gruntach, budynkach i lokalach, ich właścicielach oraz o innych osobach fizycznych lub prawnych władających tymi gruntami, budynkami i lokalami (art. 2 pkt 8 Upgik). Z kolei państwowy zasób geodezyjny i kartograficzny to zbiór map oraz materiałów fotogrametrycznych, teledetekcyjnych, rejestrów, wykazów, informatycznych baz danych, katalogów danych geodezyjnych i innych opracowań pozostałych w wyniku wykonania prac geodezyjnych i kartograficznych (art. 2 pkt 10 Upgik). Z mocy art. 24 ust. 1 i 2 Prawa geodezyjnego i kartograficznego, operat ewidencyjny, który składa się z map, rejestrów i dokumentów, zawiera informacje o gruntach, budynkach i lokalach, zaś informacje te są jawne. Wypisy i wyrysy z operatu ewidencyjnego, mające walor zaświadczeń, są wydawane na żądanie właścicieli lub osób fizycznych i prawnych, w których władaniu znajduje się grunt, budynek i lokal, osób fizycznych i prawnych oraz innych jednostek organizacyjnych nieposiadających osobowości prawnej, które mają interes prawny w tym zakresie, a także na żądanie zainteresowanych organów administracji rządowej i jednostek samorządu terytorialnego (art. 24 ust. 3 Upgik). Informacje z zasobu geodezyjnego i kartograficznego, nawet o ile nie przybierają formy odpisu i wyrysu, mogą dotyczyć jedynie konkretnego (zindywidualizowanego) gruntu, budynku, bądź lokalu. Nie są to informacje o danych osobowych, mimo faktu, że w operacie wskazuje się także m.in. właściciela bądź w pewnych przypadkach władającego, z tego względu zdaniem Sądu nie ma w przedmiotowej sprawie zastosowanie art. 29 ust. 2 Uodo w zakresie udostępniania danych osobowych. Nawet w tych przypadkach gdy nie chodzi o wydanie wypisu i wyrysu z operatu ewidencyjnego, informacje pochodzące z zasobu geodezyjnego i kartograficznego przybierają formę zaświadczenia w rozumieniu art. 217 k.p.a. Uzyskanie informacji z ewidencji gruntów i budynków, będącej w istocie zaświadczeniem w rozumieniu art. 217 § 2 k.p.a., jest uzależnione od wykazania własnego, indywidualnego interesu prawnego uzasadniającego jego wydanie. Kategoria interesu prawnego jest kategorią materialnoprawną i dlatego dla wykazania takiego interesu należy wskazać przepis prawa materialnego zobowiązujący organ do wydania dokumentu lub uprawniający wnioskującego do jego otrzymania. Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 22 lutego 2007 r., sygn. akt I OSK 560/06, LEX nr 349769, uzyskanie takich dokumentów jest uzależnione od wykazania własnego, indywidualnego interesu prawnego, interes ten jest kategorią materialnoprawną i dlatego dla jego wykazania należy wskazać przepis prawa materialnego zobowiązujący organ do wydania zaświadczenia lub uprawniający wnioskującego do jego otrzymania. Nie można zaś uznać za przepisy uzasadniające interes prawny osoby ubiegającej się o wydanie zaświadczenia przepisów proceduralnych kodeksu postępowania cywilnego dotyczących postępowania egzekucyjnego, jak i przepisów kodeksu cywilnego odnoszących się do pojęcia zobowiązania oraz sposobu wykonania zobowiązania, które to przepisy nie dotyczą w żadnej mierze zasad udostępnienia danych z ewidencji gruntów i budynków. Źródłem interesu prawnego skarżącej spółki nie może również stanowić art. 527 kodeksu cywilnego odnoszący się od oceny skutków czynności prawnej dłużnika dokonanej z pokrzywdzeniem wierzyciela – odmowa wydania zaświadczenia nie była wszak działaniem samego dłużnika (A. S.), nadto skarżąca nie wykazała, aby Starosta K. poprzez fakt odmowy wydania zaświadczenia odniósł korzyść majątkową, jak tego wymaga art. 527 § 1 kodeksu cywilnego. Poszukiwanie majątku nieruchomego dłużników nie należy do procedury administracyjnej, lecz uregulowane jest przepisami art. 913-9201 kodeksu postępowania cywilnego o wyjawieniu majątku dłużnika. Do tego zaś – jak słusznie uznał starosta – nie jest on właściwy, lecz komornik, a w pewnych sytuacjach sąd powszechny, jako organy egzekucyjne w egzekucji cywilnej. Za trafne uznać należy stanowisko, iż skarżąca spółka nie wskazała swego interesu prawnego uzasadniającego uzyskanie przedmiotowego zaświadczenia. Na brak tego interesu wskazuje też fakt, że może ona realizować swoje prawa, jako wierzyciel A. S. w innym, przewidzianym przez prawo szczególnym trybie. Z tego względu nietrafny jest zarzut naruszenia art. 217 § 1 i § 2 k.p.a. Dodatkowo uznać należy, że źródłowy wniosek skarżącej spółki nie wskazywał żadnej konkretnej nieruchomości dłużnika, lecz w istocie zmierzał do uzyskania informacji o jego majątku, czemu nie służy ewidencja gruntów i budynków. Skoro zarzut naruszenia art. 217 § 1 pkt 2 k.p.a. w ocenie Sądu nie jest uzasadniony, taką samą ocenę Sąd odnosi do zarzutu skargi naruszenia art. 218 k.p.a., a w konsekwencji art. 77 i 80 k.p.a. Za nietrafny uznać także należy "prawotwórczego orzeczenia" Sądu Rejonowego w R. oraz postanowienia o nadaniu mu klauzuli wykonalności. Z treści tego orzeczenia, jak i z klauzuli, nie wynika w żadnej mierze, aby starosta zobowiązany był do wydania zaświadczenia o posiadanych przez A. S. nieruchomościach. W tej sytuacji skarga podlegała oddaleniu jako nieuzasadniona na podstawie art. 151 Ppsa.