I OSK 184/10

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Irena Kamińska po rozpoznaniu w dniu 17 lutego 2010 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej U. B. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 16 listopada 2009 r., sygn. akt III SA/Gd 442/09 odrzucającego skargę U. B. na akt Wójta Gminy W. z dnia (...) czerwca 2009 r., nr (...) w przedmiocie odmowy unieważnienia konkursu na stanowisko dyrektora szkoły postanawia: oddalić skargę kasacyjną Postanowieniem z dnia 16 listopada 2009 r., sygn. akt III SA/Gd 442/09 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku odrzucił skargę U. B. na akt Wójta Gminy W. z dnia (...) czerwca 2009 r., nr (...) w przedmiocie odmowy unieważnienia konkursu na stanowisko dyrektora szkoły. W uzasadnieniu postanowienia Sąd pierwszej instancji wskazał, iż skarżąca wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargę na - jak określiła - zarządzenie - Wójta Gminy W. o stwierdzeniu braku podstaw do unieważnienia konkursu na stanowisko dyrektora szkoły. W uzasadnieniu podała, że przeprowadzony został konkurs na stanowisko dyrektora szkoły, w którym to postępowaniu była jedną z dwóch kandydatek. W wyniku przeprowadzonego postępowania konkursowego jako kandydata na dyrektora szkoły wyłoniono T H. Skarżąca zwróciła się pismem z dnia 8 czerwca 2009 r. do Wójta Gminy W. o unieważnienie postępowania konkursowego, a Wójt zarządzeniem z dnia 22 czerwca 2009 r. odmówił unieważnienia konkursu. W dalszej części skargi skarżąca przedstawiła merytoryczne argumenty świadczące o konieczności unieważnienia postępowania konkursowego. Na koniec wskazała, że dopuszczalność zaskarżania aktów organu wykonawczego gminy z zakresu postępowania konkursowego znajduje potwierdzenie w orzecznictwie sądów administracyjnych. W odpowiedzi na skargę Wójt Gminy W. wniósł o jej odrzucenie. Podniósł, że zgodnie z art. 53 p.p.s.a. skarga winna być wniesiona w terminie 30 dni od doręczenia skarżącej rozstrzygnięcia organu w sprawie, co w przypadku pisma Wójta Gminy z dnia 22 czerwca 2009 r. nastąpiło w dniu 24 czerwca 2009 r. W tej sytuacji termin do wniesienia skargi upłynął 24 lipca 2009 r., a skarżąca skargę wniosła dopiero 31 sierpnia 2009 r. W przypadku uznania, że termin nie został przekroczony, organ wniósł o oddalenie skargi, merytorycznie odnosząc się do zarzutów w niej zawartych. Skarżąca w piśmie z dnia 15 października 2009 r. stwierdziła, że stanowisko Wójta Gminy W. z dnia 22 czerwca 2009 r. nie zawierało żadnego pouczenia o trybie, terminie ani organie właściwym do wniesienia odwołania, wobec czego nie może ponosić konsekwencji zaniechania organu. Wydając zaskarżone postanowienie Sąd pierwszej instancji podniósł, iż w sprawie będącej przedmiotem skargi ustawa nie przewiduje środków zaskarżenia, wobec czego skargę na akt Wójta Gminy W. w dniu 22 czerwca 2009 r., który jest aktem, o jakim mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a., skarżąca powinna wnieść po uprzednim wezwaniu na piśmie tegoż organu - w terminie czternastu dni od dnia, w którym skarżąca dowiedziała się lub mogła się dowiedzieć o jego wydaniu - do usunięcia naruszenia prawa. Z akt sprawy wynika, że skarżąca po otrzymaniu aktu Wójta Gminy W. z dnia 22 czerwca 2009 r. złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, nie wzywając organu do usunięcia naruszenia prawa. W tej sytuacji Sąd pierwszej instancji odrzucił skargę na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 P.p.s.a. Skargę kasacyjną od powyższego postanowienia wniosła U. B. wnosząc o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi pierwszej instancji, a także o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Zaskarżonemu postanowieniu zarzuciła naruszenie przepisów prawa procesowego tj. art. 58 § 1 pkt. 6 w związku z art. 52 § 3 P.p.s.a. przez niewłaściwe jego zastosowanie tj. odrzucenie skargi z powołaniem się na brak wniesienia do organu administracji wezwania do usunięcia naruszenia prawa przed złożeniem skargi - wskutek braku uznania przez Sąd, iż złożenie przez skarżącą wniosku z dnia 8 czerwca 2009 r. o unieważnienie postępowania konkursowego na stanowisko Dyrektora Samorządowej Szkoły Podstawowej w G. przeprowadzonego w dniu 26 maja 2009r. w O. - nie stanowi spełnienia wymogu wezwania organu administracji do usunięcia naruszenia prawa. W motywach skargi kasacyjnej skarżąca podniosła, iż zgodnie z art. 52 § 3 P.p.s.a wezwanie do usunięcia naruszenia prawa należy wnieść w przypadku gdy w danej sprawie ustawa nie przewiduje środka zaskarżenia. W ustawie z dnia 7 września 1991r. (Dz.U 2004 nr 256 poz. 2572) o systemie oświaty oraz wydanego na podstawie art. 36a ust. 12 tejże ustawy Rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia 23 października 2003r. w sprawie regulaminu konkursu na stanowisko dyrektora szkoły lub placówki i trybu pracy komisji konkursowej. (Dz.U. 1996r. , nr 67, poz. 329 z późn. zm.) brak jest środków umożliwiających zaskarżenie wyników postępowania konkursowego. W ocenie zatem skarżącej złożony Wójtowi Gminy W. wniosek z dnia 8 czerwca 2009r. o unieważnienie i jednocześnie ponowne przeprowadzenie postępowania konkursowego stanowi wezwanie do usunięcia naruszenia prawa jakiego w ocenie skarżącej dopuścił się organ administracji. Skarżąca wezwała organ do przeprowadzenia ponownie postępowania, które w jej ocenie zostało przeprowadzone wadliwie, z naruszeniem wymogu bezstronności oraz naruszeniem wymogów formalnych określonych w Rozporządzeniu Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia 23 października 2003r. w sprawie regulaminu konkursu na stanowisko dyrektora szkoły lub placówki i trybu pracy komisji konkursowej. (Dz. U. 1996r., nr 67, poz. 329 z późn. zm). Brak nazwania i określenia wniosku o unieważnienie i ponowne przeprowadzenie konkursu jako wezwania do usunięcia naruszenia prawa jak również brak wskazania w jego treści przepisów ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie stanowi przeszkody do uznania wniosku jako wezwania. Ponadto skarżąca podniosła, iż organ administracji nie wskazał jej środków ani sposobu zaskarżenia aktów wydanych po rozstrzygnięciu postępowania konkursowego. Powyższe w jej ocenie stanowi o wadliwym działaniu Wójta Gminy W. . Brak bowiem zawarcia pouczenia, wskazania przysługujących stronie środków prawnych nie może skutkować negatywnymi konsekwencjami po stronie skarżącej. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 3 § 2 P.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność organów w przypadkach określonych w pkt 1-4a. Wezwanie do usunięcia naruszenia ma charakter środka prawnego w rozumieniu przyjętym w doktrynie postępowania administracyjnego, służy bowiem zakwestionowaniu przez podmiot legitymowany określonego działania organu w celu doprowadzenia do jego uchylenia lub zmiany. (por. T. Woś, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2008, s. 274). Rodzaje działań (bezczynności), które mogą stanowić przedmiot postępowania sądowoadministracyjnego określa art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), powoływanej dalej jako P.p.s.a., który w pkt 4 stanowi, iż kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na inne niż określone w pkt 1-3 (decyzje, postanowienia) akty lub czynności z zakresu administracji publicznej, dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. Czynności konkursowe poprzedzające powierzenie danej osobie stanowiska dyrektora szkoły mieszczą się, we wskazanej wyżej kategorii czynności z zakresu administracji publicznej (art. 3 §2 pkt. 4 P.p.s.a.), na co trafnie zwrócił uwagę Sąd pierwszej instancji. Prawo wniesienia skargi uwarunkowane jest - co do zasady - uprzednim wyczerpaniem przez skarżącego środków zaskarżenia, jeżeli przysługiwały mu one w postępowaniu przed organem administracyjnym (art. 52 § 1 P.p.s.a.). Jeżeli zaś ustawa nie przewiduje środków zaskarżenia, wniesienie skargi do sądu administracyjnego musi być poprzedzone uprzednim wezwaniem właściwego organu do usunięcia naruszenia prawa. Przepis art. 52 § 3 P.p.s.a. przewidujący obowiązek dokonania owego wezwania określa jednocześnie minimum wymogów procesowych, jakie muszą zostać spełnione, aby dane zachowanie uznać za skuteczne wezwanie w rozumieniu tego przepisu. Wymogami tymi są forma pisemna oraz konieczność wniesienia wezwania w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o wydaniu aktu lub podjęciu innej czynności. Z kolei termin do zaskarżenia czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 P.p.s.a. określony został w art. 53 § 2, zgodnie z którym skargę należy wnieść w terminie 30 dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeśli organ nie udzielił takiej odpowiedzi w terminie 60 dni od dnia wniesienia wezwania o usunięcia naruszenia prawa. Odnosząc powyższe do okoliczności niniejszej sprawy należy stwierdzić, iż skarga U. B. nie jest zasadna. Po negatywnym dla wyżej wymienionej wyniku postępowania konkursowego, w którym złożoną przez nią ofertę odrzucono, U. B. w piśmie z dnia 8 czerwca 2009 r. wystąpiła do Wójta Gminy W. o unieważnienie konkursu. Wprawdzie pismo to nie zostało nazwane wezwaniem do usunięcia naruszenia prawa, jednakże biorąc pod uwagę wspomniane wyżej minimalne wymogi takiego wezwania oraz treść pisma należy uznać, iż jest ono w istocie wezwaniem w rozumieniu art. 52 § 3 P.p.s.a. Tym samym Sąd pierwszej instancji w sposób błędny przyjął, iż skarżąca nie wystosowała w niniejszej sprawie wezwania do usunięcia naruszenia prawa, jednakże powyższe uchybienie pozostaje bez wpływu na wynik sprawy, gdyż odpowiedź na to wezwanie U. B. otrzymała w dniu 24 czerwca 2009 r., na co wskazuje jej podpis na zwrotnym potwierdzeniu odbioru przedmiotowej korespondencji. W takim stanie rzeczy możliwość zakwestionowania czynności postępowania konkursowego istniała do dnia 24 lipca 2009 r., a więc do momentu upływu 30 dni od doręczenia rozstrzygnięcia w sprawie (art. 53 §2 P.p.s.a.) Tymczasem U. B. zakwestionowała przebieg postępowania konkursowego, składając za pośrednictwem organu skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku w dniu 31 sierpnia 2009 r. (data wpływu 2 września 2009 r.), a zatem po upływie 2 miesięcy od momentu doręczenia odpowiedzi Wójta Gminy W. na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa. Tym samym złożona przez wyżej wymienioną skarga do Sądu pierwszej instancji nie spełnia wymogu formalnego w postaci zachowania ustawowego terminu do jej wniesienia. W związku z tym, pomimo częściowo błędnego uzasadnienia w tym zakresie, postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku odpowiada prawu i skarga U. B. podlega odrzuceniu na skutek przekroczenia terminu określonego w art. 53 §2 P.p.s.a. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji na podstawie art. 184 P.p.s.a.