VII SA/Wa 1351/09
WyrokWSA w Warszawie2009-11-16
Skład orzekający: Leszek Kamiński, Małgorzata Miron, Krystyna Tomaszewska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy zaangażowanie lekarza w działalność uzdrowicielską, nawet jeśli nie jest to jednoznacznie uznawane za naganne etycznie, może stanowić podstawę do odmowy przyznania ograniczonego prawa wykonywania zawodu lekarza z powodu niespełnienia wymogu nienagannej postawy etycznej?Ratio decidendi
Sąd uznał, że chociaż samo zainteresowanie medycyną niekonwencjonalną nie musi być podstawą do odmowy przyznania prawa wykonywania zawodu, to zaangażowanie w działalność uzdrowicielską, potwierdzone dokumentami i oświadczeniami, może być podstawą do obalenia domniemania nienagannej postawy etycznej. Organ administracji działał w granicach uznania administracyjnego, a odmowa przyznania prawa wykonywania zawodu lekarza była uzasadniona ze względu na działalność uzdrowicielską skarżącego, co było zgodne z przepisami ustawy o zawodach lekarza i lekarza dentysty oraz Kodeksem Etyki Lekarskiej.Stan faktyczny
Skarżący W. S. ubiegał się o przyznanie ograniczonego prawa wykonywania zawodu lekarza, wpisanie na listę członków oraz do rejestru izby lekarskiej. Okręgowa Rada Lekarska odmówiła przyznania tych uprawnień, wskazując na brak nienagannej postawy etycznej, co miało wynikać z zaangażowania skarżącego w działalność uzdrowicielską oraz prowadzenia postępowania karnego. Prezydium Naczelnej Rady Lekarskiej utrzymało tę decyzję w mocy. Skarżący wniósł skargę do WSA, zarzucając naruszenie prawa materialnego i procesowego, w tym niewłaściwą wykładnię przepisów dotyczących nienagannej postawy etycznej oraz naruszenie przepisów k.p.a. w zakresie wyłączenia organu i zebrania materiału dowodowego.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę W. S. na uchwałę Prezydium Naczelnej Rady Lekarskiej.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Leszek Kamiński, , Sędzia WSA Małgorzata Miron (spr.), Sędzia WSA Krystyna Tomaszewska, Protokolant Jakub Szczepkowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 listopada 2009 r. sprawy ze skargi W. S. na uchwałę Prezydium Naczelnej Rady Lekarskiej z dnia [...] maja 2009 r. znak [...] w przedmiocie odmowy przyznania ograniczonego prawa wykonywania zawodu lekarza, wpisania na listę członków oraz wpisu do rejestru izby lekarskiej skargę oddala
Sygnatura akt VII SA/WA 1351/09
UZASADNIENIE
Uchwałą nr [...] z dnia [...] maja 2009r. Prezydium Naczelnej Rady Lekarskiej utrzymało w mocy uchwałę nr [...] Okręgowej Rady Lekarskiej [...] Izby Lekarskiej w przedmiocie odmowy przyznania ograniczonego prawa wykonywania zawodu lekarza, wpisania na listę członków oraz wpisu do rejestru [...] Izby Lekarskiej.
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ odwoławczy wskazał na następujące ustalenia faktyczne i prawne:
Uchwałą Nr [...] Okręgowa Rada Lekarska [...]j Izby Lekarskiej odmówiła przyznania ograniczonego prawa wykonywania zawodu lekarza W. S., wpisania go na listę członków oraz do rejestru [...] Izby Lekarskiej. W uzasadnieniu uchwały wskazano, że na podstawie art. 5 ust. 1 pkt 5 ustawy z dnia 5 grudnia 1996 r. o zawodach lekarza i lekarza dentysty (Dz. U. z 2008 r. Nr 136, poz. 857) okręgowa rada lekarska przyznaje prawo wykonywania zawodu osobie, która oprócz spełniania wymagań określonych w ustawie wykazuje nienaganną postawę etyczną. Zgodnie z przepisem art. 6 ust. 2 pkt 2 za wystarczające w celu spełnienia wymagania nienagannej postawy etycznej uważa się złożenie oświadczenia o następującej treści: "Świadomy odpowiedzialności karnej za złożenie fałszywego oświadczenia oświadczam, że nie byłem karany za umyślne przestępstwo lub umyślne przestępstwo skarbowe oraz że nie toczy się przeciwko mnie postępowanie karne w sprawie o umyślnie popełnione przestępstwo lub przestępstwo skarbowe oraz że nie zachodzą okoliczności, które zgodnie z Kodeksem Etyki Lekarskiej oraz innymi przepisami prawa, w rozumieniu wymogu określonego w art. 5 ust. 1 pkt 5 ustawy z dnia 5 grudnia 1996r. o zawodach lekarza i lekarza dentysty, mogłyby mieć wpływ na wykonywanie zawodu lekarza lub lekarza dentysty na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej". Zdaniem organu I instancji W. Sz. nie złożył oświadczenia dotyczącego postawy etycznej w brzmieniu wymaganym ustawą. W oświadczeniu z dnia 20 listopada 2008r. w miejsce oświadczenia, że przeciwko lekarzowi nie toczy się postępowanie karne w sprawie o umyślnie popełnione przestępstwo lub przestępstwo skarbowe,
oświadczył, że toczy się przeciwko niemu przed Sądem Rejonowym VI Wydział Grodzki w Ż. postępowanie karne w sprawie o sygn. akt: [...], w którym oskarżyciel publiczny wraz z [...] Izba Lekarską zarzuca mu popełnienie czynów, które zdaniem W. S. nie wypełniają znamion przestępstwa. Ponadto w/w pod odpowiedzialnością karną oświadczył, że nie był karany za umyślne przestępstwo lub umyślne przestępstwo skarbowe oraz że nie toczy się przeciwko niemu postępowanie karne w sprawie o umyślnie popełnione przestępstwo lub przestępstwo skarbowe, oraz że nie zachodzą okoliczności, które zgodnie z Kodeksem Etyki Lekarskiej oraz innymi przepisami prawa, w rozumieniu wymogu określonego w art. 5 ust. 1 pkt 5 ustawy o zawodach lekarza i lekarza dentysty, mogłyby mieć wpływ na wykonywanie zawodu lekarza lub lekarza dentysty na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Organ I instancji nie zgodził się, iż w przedmiotowej sprawie nie zachodzą okoliczności, które zgodnie z Kodeksem Etyki Lekarskiej w rozumieniu art. 5 ust. 1 pkt 5 ustawy o zawodach lekarza i lekarza dentysty, które mogłyby mieć wpływ na wykonywanie zawodu lekarza lub lekarza dentysty. Ze zgromadzonego w aktach sprawy materiału dowodowego wynika, iż powyższe okoliczności zachodzą. Za okoliczności takie uznano bowiem zaangażowanie się przez W. S w działalność uzdrowicielską oraz udzielanie świadczeń z zakresu tzw. Medycyny Niekonwencjonalnej, a także toczące się postępowanie karne, w którym W. S. oskarżony jest o to że:
w okresie od roku 2004 r. do dnia 8 października 2006 r. w Ż. w celu
osiągnięcia korzyści majątkowej, nie posiadając uprawnień wymaganych przepisami
udzielał świadczeń zdrowotnych, polegających na rozpoznawaniu chorób, leczeniu to
jest o czyn określony w art. 58 pkt 2 ustawy z dnia 5 grudnia 1996 r. o zawodach
lekarza i lekarza dentysty,
w okresie od 2004 r. do dnia 8 października 2006 r. w Ż. w celu osiągnięcia
korzyści majątkowej wprowadzał do obrotu produkty lecznicze w postaci mieszanek
ziół nie posiadając pozwoleń na dopuszczenie ich do obrotu, tj. o czyn z art. 124
ustawy Prawo farmaceutyczne.
Powyższe okoliczności zdaniem organu I instancji potwierdzają stanowisko, iż W. S. nie wykazuje nienagannej postawy etycznej, to jest niezbędnej przesłanki przyznania prawa wykonywania zawodu lekarza.
Od wyżej wymienionej uchwały W. S. wniósł odwołanie.
W odwołaniu wskazano na naruszenie prawa procesowego poprzez rozpoznanie wniosku przez organ podlegający wyłączeniu w myśl przepisów kpa, naruszenie prawa procesowego poprzez niewyjaśnienie wszystkich istotnych okoliczności faktycznych i prawnych, w szczególności poprzez nieuwzględnienie wniosków dowodowych zgłoszonych w piśmie z dnia 20 listopada 2O08r.; naruszenie prawa materialnego poprzez niewłaściwe zastosowanie przepisów regulujących przyznawanie prawa wykonywania zawodu oraz wewnętrzną sprzeczność twierdzeń zawartych w uzasadnieniu zaskarżonej uchwały oraz noszący znamiona uprzedzenia stosunek do osoby skarżącego poprzez zarzucanie działalności uzdrowicielskiej oraz błędną interpretację epizodycznego kontaktu z niezależnymi i legalnymi organizacjami społecznymi działającymi w Polsce.
Po zapoznaniu się z materiałem dowodowym zgromadzonym w postępowaniu organ II instancji wskazał, że zgodnie z art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 5 grudnia 1996 r. o zawodach lekarza i lekarza dentysty (Dz. U. z 2008 r. Nr 136, poz. 857 z późn. zm.) okręgowa rada lekarska przyznaje prawo wykonywania zawodu lekarza albo prawo wykonywania zawodu lekarza dentysty osobie, która spełnia łącznie wymienione w tym przepisie przesłanki w tym wykazuje nienaganna postawę etyczną z tym, że w świetle art. 6 ust. 2 pkt. 2 i ust. 6 za wystarczające w celu spełnienia tej przesłanki jest złożenie oświadczenia o treści wskazanej wyżej.
Stosownie do postanowień ust. 1 pkt 10 Regulaminu szczegółowego trybu postępowania w sprawach przyznawania prawa wykonywania zawodu lekarza i lekarza dentysty, wpisywania na listę członków okręgowej izby lekarskiej w wpisu do okręgowego rejestru lekarzy oraz prowadzenia rejestru lekarzy, stanowiącego załącznik do uchwały Nr [...] Naczelnej Rady Lekarskiej z dnia [...] września 1997 r. okręgowa rada rozpatrując wniosek lekarza w przypadku wystąpienia przez odpowiednią komisję z wnioskiem o odmowę przyznania wnioskodawcy ograniczonego prawa wykonywania zawodu związanego z jego postawą etyczną, nie dającą rękojmi właściwego wykonywania zawodu, może podjąć uchwałę o odmowie przyznania ograniczonego prawa wykonywania zawodu. Z treści powoływanego wyżej przepisu art. 5 ust. 1 pkt 5 ustawy o zawodach lekarza i lekarza dentysty jednoznacznie wynika, iż osoba ubiegająca się o przyznanie ograniczonego prawa wykonywania zawodu lekarza powinna między innymi wykazywać nienaganną postawę etyczną i w tym celu składa oświadczenie o treści wskazanej w art. 6 ust. 2 pkt 2 ustawy.
W przedmiotowej sprawie nie można uznać oświadczenia złożonego z dnia 20 listopada 2008r. za spełniającego warunki określone w tym przepisie. Organ wskazał, że z oświadczenia nie wynika, iż nie zachodzą okoliczności, które zgodnie z Kodeksem Etyki Lekarskiej oraz innymi przepisami prawa, w rozumieniu wymogu określonego w art. 5 ust. 1 pkt 5 ustawy o zawodach lekarza i lekarza dentysty, mogłyby mieć wpływ na wykonywanie zawodu lekarza lub lekarza dentysty. Złożone oświadczenie odnosi się jedynie do niekaralności za umyślne przestępstwo lub umyślne przestępstwo skarbowe. Ponadto na podstawie zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego nie można przyjąć, iż nie zachodzą okoliczności, które zgodnie z Kodeksem Etyki Lekarskiej mogłyby mieć wpływ na wykonywanie zawodu lekarza. Z akt sprawy wynika, że W. S. zaangażowany jest w działalność uzdrowicielską Naczelnej Rady Uzdrowicielskiej w K. oraz praktykuje inne niekonwencjonalne metody leczenia — ziołolecznictwo, homeopatia, irydologia, które nie zostały uznane na terenie Rzeczypospolitej Polskiej za dziedzinę współczesnej medycyny (umowa o pracę z dnia 8 kwietnia 2000 r. k. 32, zaświadczenie nr [..] o prawie wykonywania praktyki uzdrowicielskiej na terenie RP k.1, k. 12, zaświadczenie o nadaniu międzynarodowego tytułu dydaktycznego i stopnia naukowego profesora doktora oraz biegłego eksperta oraz upoważnienie do sprawowania funkcji kierowniczej i kontrolnej wobec wszystkich uzdrowicieli wykonujących praktykę uzdrowicielską na terenie miasta C. K. 13).
Powyższe okoliczności uzasadniają stanowisko organu I instancji, że wnioskodawca nie wykazuje nienagannej postawy etycznej a zatem nie spełnia warunku określonego w art. 5 ust. 1 pkt. 5 omaw. ustawy.
Odnosząc się do zarzutów podniesionych w odwołaniu organ odwoławczy wskazał, że pismem z dnia 5.09.2008r. W. S. złożył wniosek o wyłączenie -na podstawie art. 24§3 kpa -wszystkich członków Okręgowej Rady Lekarskiej [...] Izby Lekarskiej od udziału w niniejszym postępowaniu. Wniosek uzasadniono przewlekłością postępowania, negatywnym stosunkiem członków organu do osoby wnioskującego oraz rażącym brakiem bezstronności i obiektywizmu członków organu. Postanowieniem z dnia [...] października 2008r. odmówiono wyłączenia członków organu od udziału w postępowaniu w sprawie przyznania ograniczonego prawa wykonywania zawodu lekarza.
Organ nie zgodził się także z zarzutem przewlekłości postępowania wskazując, że niezwłocznie po otrzymaniu akt sprawy z Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wezwał stronę do uzupełnienia wniosku i wyznaczył termin rozpatrzenia wniosku na najbliższym posiedzeniu Rady, tj. na dzień 5 września 2008 r. Z uwagi na to, że w tej dacie do Okręgowej Rady Lekarskiej wpłynął wniosek o wyłączenie członków Rady od udziału w postępowaniu organ nie rozstrzygnął na posiedzeniu w tym dniu sprawy co do istoty. Zatem nie można było zgodzić się z wnioskującym, że organ prowadzi postępowanie w sposób przewlekły oraz z naruszeniem zasady prawdy obiektywnej, co uzasadniałoby wniosek o wyłączenie jego członków od udziału w postępowaniu.
Odnosząc się do zarzutu nie wyjaśnienia wszystkich okoliczności sprawy i nieuwzględnienia wniosków dowodowych organ II instancji podniósł, że wnioski dowodowe zgłoszone przez stronę dotyczą okoliczności dostatecznie wyjaśnionych przez organ I instancji w postępowaniu. Zgromadzony w sprawie materiał dowodowy jednoznacznie wskazuje, iż W. S. zajmował się nieetycznymi praktykami uzdrowicielskimi oraz udzielaniem innych świadczeń z zakresu medycyny niekonwencjonalnej, które są przez niego uznawane za w pełni wartościowe metody lecznicze, czemu dał wyraz w pismach znajdujących się w aktach sprawy (K-44,54,197). Uzasadnia to w pełni stanowisko organu I instancji o niewykazywaniu przez w/w nienagannej postawy etycznej.
W.S. złożył skargę na uchwałę Naczelnej Rady Lekarskiej w Warszawie z dnia [...] maja 2009r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie zarzucając jej:
1. naruszenie prawa materialnego
- art. 5 ust. 1 pkt. 5, art. 6 ust. 2 pkt. 2 ustawy o zawodach lekarza i lekarza dentysty poprzez niewłaściwą ich wykładnię w szczególności przyjęcie, że zainteresowania medycyną niekonwencjonalną wykluczają spełnienie przesłanki nienagannej postawy etycznej co wyklucza również przyznanie prawa wykonywania zawodu lekarza;
- art. 32 Konstytucji w zakresie, w jakim odmówił skarżącemu prawa wykonywania zawodu lekarza ze względu na zainteresowania medycyną konwencjonalną co uznał za naganne etycznie przy jednoczesnej akceptacji bez zastrzeżeń tego rodzaju praktyk przez aktualnych członków samorządu lekarskiego.
2. naruszenie prawa procesowego:
* art. 24 i 27 kpa poprzez rozpoznanie wniosku przez organ podlegający wyłączeniu
w myśl powołanych wyżej przepisów;
* art. 77§1 kpa poprzez rezygnację z wyczerpującego zebrania całego materiału
dowodowego w szczególności nieuwzględnienie wniosków dowodowych zgłoszonych
w piśmie z 20 listopada 2008r.;
* art. 7 kpa przez rezygnację z realizacji zasady prawdy obiektywnej w postępowaniu;
- art. 107§3 kpa poprzez niewłaściwe sporządzenie uzasadnienia faktycznego i
prawnego decyzji;
- art. 8 kpa poprzez niewłaściwą realizację zasady pogłębiania zaufania obywateli do
organów państwa.
W konsekwencji wnosił o:
uchylenie zaskarżonej uchwały oraz poprzedzającej ją uchwały organu I instancji;
zasądzenie na jego rzecz zwrotu kosztów postępowania w sprawie;
wystąpienie z pytaniem prawnym do Trybunału Konstytucyjnego o zgodność art. 5
ust. 1 pkt. 5 w zw. z art. 6 ust. 2 pkt. 2 ustawy o zawodach lekarza i lekarza dentysty
ze wskazanymi przepisami Konstytucji RP w zakresie, w jakim uzależniają
przyznanie wykonywania zawodu lekarza od braku toczących się przeciwko
kandydatowi postępowań karnych w sprawie o umyślnie popełnione przestępstwo lub
przestępstwo skarbowe oraz brakiem okoliczności, które zgodnie z Kodeksem Etyki
Lekarskiej oraz innymi przepisami prawa w rozumieniu wymogu określonego w art. 5
ust. 1 pkt. 5 ustawy mogłoby mieć wpływ na wykonywanie zawodu lekarza jako
ograniczenia nakładanego na obywateli aktem rangi pozaustawowej (Kodeks Etyki
Lekarskiej) oraz w zakresie, w jakim przyznają samorządowym ustawowym szeroki
zakres uznania wykraczający pozakonstytucyjne kryterium ochrony interesu
publicznego co do oceny czy wnioskodawca posiada nienaganną postawę etyczną -
ewentualnie o bezpośrednie zastosowanie przepisów Konstytucji i uchylenie w
całości w/w uchwał.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonego rozstrzygnięcia
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Skarga nie jest zasadna i jako taka podlega oddaleniu albowiem zaskarżona uchwała nie narusza prawa w stopniu, który mógłby uzasadniać jej uchylenie.
Natomiast zgodnie z brzmieniem art. 145§1 pkt. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. -Prawo o postępowaniu przed Sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270, ze zm.dalej: P.p.s.a.) sąd uchyla rozstrzygnięcie jedynie w sytuacji gdy stwierdzi:
a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy,
a) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania
administracyjnego,
b) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny
wpływ na wynik sprawy.
Niniejsza sprawa była już przedmiotem kontroli przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, który wyrokiem z dni 2.07.2004r. uchylił kontrolowaną wówczas uchwałę jak i uchwałę ją poprzedzającą. Wprawdzie - zgodnie z treścią art. 153 P.p.s.a. ocena prawna i wskazania co do dalszego toku postępowania wyrażone w wyroku wiążą w sprawie ten sąd i organ, którego działanie było przedmiotem zaskarżenia jednakże ta wiążąca ocena traci moc w przypadku zmian stanu faktycznego lub ustawy (tak m.in. NSA w wyroku z dnia 27.06.1990r. SA/Wr 137/90, ONSA 1990 nr 2-3, poz. 51,).
Z taką sytuacją mamy do czynienia w niniejszej sprawie. W dniu 23.04.2008r. weszła w życie nowela do ustawy z dnia 5.12.1996r. o zawodach lekarza i lekarza dentysty - z dnia 12.03.2008r., która m.in. zmieniła treść art. 6 tej pierwszej ustawy. Ustawa z dnia 12.03.2008r. nie zawierała przepisów przejściowych a zatem prawidłowo organy orzekające w niniejszej sprawie zastosowały ustawę o zawodach lekarza i lekarza dentysty w jej brzmieniu z daty orzekania, mimo że wniosek o przyznanie ograniczonego prawa do wykonywania zawodu lekarza został złożony dnia 15.01.2002r. tj. pod rządzami ustawy w innym brzmieniu.
Podstawą materialno prawną kontrolowanej przez sąd uchwały były przepisy art. 5 ust. 1 pkt. 5 w zw. z art. 6 ust. 6 i art. 6 ust. 2 pkt. 2 ustawy z dnia 5.12.1996r. o zawodach lekarza i lekarza dentysty. Zgodnie z treścią tych przepisów Okręgowa Rada Lekarska przyznaje prawo wykonywania zawodu lekarza osobie, która spełnia łącznie warunki wymienione w tym przepisie w tym m.in. wykazuje nienaganną postawę etyczną. Jednocześnie ustawodawca w art. 6 ust. 2 pkt. 2 wskazał, że za wystarczające w zakresie wymagania, o którym mowa w art. 5 ust. 1 pkt. 5 ustawy uznaje się złożenie oświadczenia o wskazanej w tym przepisie treści. Tym samym zostało przez ustawodawcę ustanowione domniemanie, że kandydat ubiegający się
o przyznanie mu prawa wykonywania zawodu lekarza, który złożył stosowne oświadczenie wykazuje nienaganną postawę etyczną. Domniemanie to może zostać obalone przez podmiot, który wywodzi z tego skutki prawne. Stanowisko to jest tym więcej uzasadnione, że zgodnie z treścią §7a uchwały nr 104/97/ll/NRL z dnia 26.09.1997r. stanowiącej załącznik do obwieszczenia nr 6/08A/ Prezesa Naczelnej Rady Lekarskiej z 1.10.2008r. - w przypadku, gdy Okręgowa Rada Lekarska uzyska wiarygodną informację dotyczącą postawy etycznej w tym również informację dotyczącą zdarzeń, które wystąpiły poza terytorium RP mogących mieć wpływ na podjęcie i wykonywanie zawodu lekarza w rozumieniu art. 5 ust. 1 pkt. 5 może - po sprawdzeniu prawdziwości tych informacji może podjąć uchwałę o odmowie przyznana prawa wykonywania zawodu. Obwieszczenie to zostało wydane w oparciu o art. 8 ust. 2 w zw. z art. 10 i 11 pkt. 4 i 5 omaw. ustawy, natomiast zgodnie z art. 2 ustawy z dnia 12.03.2008r. nowelizującej ustawę o zawodach lekarza i lekarza dentysty dotychczasowe przepisy wykonawcze zachowują moc do czasu wejścia w życie przepisów wykonawczych wydanych na podstawie art. 7a, art. 16 ust. 2 oraz art. 41 ust. 9 ustawy, o której mowa w art. 1, w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą, nie dłużej jednak niż przez 24 miesiące od dnia wejścia w życie niniejszej ustawy, (tj. do23.04.2010r.).
Odnosząc powyższe do okoliczności niniejszej sprawy wskazać należy, że bezspornym jest, iż skarżący nie złożył oświadczenia o treści wskazanej w art. 6 ust. 2 pkt. 2 albowiem - zgodnie z prawdą oświadczył, że toczy się przeciwko niemu postępowanie karne za przestępstwo umyślne. W świetle powyższego należało uznać, że niepozbawione podstaw prawnych było kwestionowanie przez organ oświadczenia skarżącego z dnia 20 listopada 2008r. Skoro W. S. nie złożył oświadczenia zgodnego z zapisem ustawy, nie powstało domniemanie, że wykazuje on nienaganną postawę etyczną. W konsekwencji prawem a wręcz obowiązkiem organu było badanie czy skarżący spełnia omawianą przesłankę określoną w art. 5 ust. 1 pkt. 5 ustawy.
W wyroku z dnia 14 kwietnia 2008r. w sprawie o sygn. VII SA/Wa 181/08 w przedmiocie uchwały o zawieszeniu niniejszego postępowania WSA w Warszawie wskazał wg jakich kryteriów należy oceniać "nienaganną postawę etyczną" podając, że "postępowanie etyczne powinno być rozumiane jako postępowanie odpowiadające akceptowanym w społeczeństwie wzorom. Określa ono podstawowe standardy zachowania, jakie powinny być przestrzegane przez wszystkich, gdyż
chronią podstawowe dobra całej społeczności lub poszczególnych jej członków". Wprawdzie wskazana wyżej ocena nie wiąże Sądu w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę albowiem wyrok ten zapadł przed wejściem w życie noweli do ustawy o zawodach lekarza i lekarza dentysty z dnia 12.03.2008r. jednakże nie pozostaje bez znaczenia dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy albowiem wskazuje na pewne uniwersalne zasady interpretacji pojęć zawartych w ustawie. Kwestia nienagannej postawy etycznej jest niewątpliwie pojęciem ocennym a rozstrzygnięcie organu w tym zakresie pozostaje w sferze tzw. uznania administracyjnego. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym kładzie się ogromny nacisk na konieczność prawidłowego uzasadnienia decyzji o charakterze uznaniowym. Brak prawidłowego uzasadnienia uniemożliwia bowiem ustalenie czy organ nie przekroczył granic przyznanego mu uznania administracyjnego, gdyż to swobodne uznanie nie może być utożsamiane z dowolnością (tak m.in. NSA OZ w Katowicach w wyroku z dnia 23.10.1998r. I SA/Ka 225/97, Biul. Skarb. 1999/1/20; NSA w wyroku z dnia 8.09.1998r. IVSA 893/97, NSA w wyroku z dnia 28.07.1995r. MISA 1329/94, Wokanda 1996/3/28).
W ocenie Sądu organy orzekające w niniejszej sprawie nie przekroczyły przyznanych im uprawnień w zakresie uznania administracyjnego a uzasadnienie decyzji, wbrew zarzutom skargi - w sposób wyczerpujący wyjaśnia przyczyny uznania, że skarżący nie wykazuje nienagannej postawy etycznej.
I tak - z zaskarżonego rozstrzygnięcia wynika, że za okoliczności, które wskazują na niespełnienie przez skarżącego wymogów określonych w art. 5 ust. 1 pkt. 5 ustawy uznano zaangażowanie się W. S. w działalność uzdrowicielską oraz udzielanie świadczeń z zakresu tzw. medycyny niekonwencjonalnej. O ile Sąd nie podzielił stanowiska organu co do tego, że stosowanie niekonwencjonalnych metod leczenia takich jak ziołolecznictwo, homeopatia, irydologia wskazuje na naganną postawę etyczną w rozumieniu wskazanego wyżej przepisu, o tyle nie można organowi zarzucić działania poza granicami uznania administracyjnego czy wręcz w warunkach dowolności jeśli chodzi o zarzut zaangażowania się w/w w działalność uzdrowicielską. Wbrew twierdzeniom zawartym w pismach skarżącego organ zobligowany był w swych ocenach do odniesienia się do zasad Kodeksu Etyki Lekarskiej skoro sam ustawodawca w treści oświadczenia, o którym mowa w art. 6 ust. 2 pkt. 2 odwołuje się do tych zasad. Natomiast zebrany w sprawie materiał dowodowy jednoznacznie wskazuje na
zaangażowanie się skarżącego w taką działalność. Za powyższym przemawiają znajdujące się w aktach sprawy i przywołane w uzasadnieniu rozstrzygnięcia organu orzekającego w I instancji takie dokumenty jak:
- zaświadczenie Naczelnej Izby Uzdrowicielskiej III RP, że W. S. jest
Przewodniczącym Miejskiej Izby Uzdrowicielskiej w C.z siedzibą w
C. przy ul. S.(k.11),
- dwa dokumenty wystawione w dniu 12 sierpnia 1998r. w języku angielskim przez
Naczelną Izbę Uzdrowicielską potwierdzające, że posiada on uprawnienia
uzdrowicielskie, w tym pierwszy dokument potwierdzający, że W. S.
uzyskał certyfikat weryfikacji jego umiejętności oraz wiedzy pozwalających na
wywieranie pozytywnego wpływu na składniki morfologiczne krwi i moczu, a także
złożył z wynikiem pozytywnym test w zakresie uzdrawiania na odległość (k.23 wraz z
tłumaczeniem) oraz zaświadczenie o uzyskaniu przez W. S.
tytułu doktora w zakresie uzdrawiania duchowego (z habilitacją) - (k.22 wraz z
tłumaczeniem),
-pismo zainteresowanego z dnia 18 lutego 2002r. skierowane do [...] Izby Lekarskiej (k.44), w którym W. S. oświadczył, iż jako członek Naczelnej Izby Uzdrowicielskiej RP posiada prawo wykonywania praktyki uzdrowicielskiej na obszarze RP.
Trafnie również wskazał organ, że zaangażowanie w praktykę uzdrowicielską potwierdza także jej stosowanie wobec chorych potrzebujących pomocy, jak przyznał skarżący w korespondencji z organem, że stosuje wobec tych osób najnowsze metody Eriksona i Rossiego.
Nie można również zarzucić organom administracji nienależytego wyjaśnienia okoliczności sprawy w omawianym zakresie. Wprawdzie skarżący oświadczył, iż nigdy nie wykonywał funkcji ambasadora NFSH w Rosji, jednakże nie odniósł się dlaczego fakt pełnienia tej funkcji odnotowany jest na stronach internetowych NFSH Naczelnej Izby Uzdrowicielskiej w K.
Należy podzielić stanowisko organów orzekających w niniejszej sprawie, że wskazane okoliczności związane z działalnością uzdrowicielską mogły skutkować odmową przyznania skarżącemu prawa wykonywania zawodu lekarza. Zgodnie bowiem z art. 57 Kodeksu Etyki Lekarskiej lekarzowi nie wolno posługiwać się metodami uznanymi przez naukę za szkodliwe, bezwartościowe lub nie zweryfikowane naukowo. Nie wolno mu także współdziałać z osobami zajmującymi się leczeniem a
nieposiadającymi do tego uprawnień. W innym miejscu Kodeks ten stanowi, że lekarz może podejmować leczenie po uprzednim zbadaniu pacjenta. Wyjątki stanowią sytuacje gdy porada lekarska może być udzielona wyłącznie na odległość. Skoro W. S. złożył z wynikiem pozytywnym test w zakresie uzdrawiania na odległość to pozostaje to w sprzeczności z art. 9 w/w Kodeksu. W tych warunkach należało przyjąć, że niezależnie od toczącego się postępowania karnego domniemanie zachowania nienagannej postawy etycznej w rozumieniu przepisów art 5 ust. 1 pkt. 5 zostało skutecznie obalone przez organ.
Natomiast nie można podzielić stanowiska organu, co do tego, że udzielanie świadczeń z zakresu medycyny niekonwencjonalnej może skutkować - samo przez się - uznanie nieetycznego zachowania wnioskującego o przyznanie prawa do wykonywania zawodu. Sam fakt leczenia metodami naturalnymi preparatami ziołowymi lub homeopatycznymi nawet jeśli są to preparaty paramedyczne nie może uzasadniać braku zaufania do takiego lekarza. Doświadczenie życiowe wskazuje, że leczenie metodami naturalnymi cieszy się ogromną popularnością wśród pacjentów.
W konsekwencji powyższego za trafny należało uznać zarzut skarżącego w tym zakresie, w którym zarzuca on naruszenie przepisów prawa poprzez odmowę wykonywania prawa zawodu ze względu na niewykazywanie postawy etycznej z uwagi na zainteresowanie medycyną niekonwencjonalną w części, która odnosi się do leczenia metodami naturalnymi np. ziołami. Okoliczność ta jednak pozostaje bez wpływu na treść rozstrzygnięcia albowiem Sąd uchyla zaskarżone rozstrzygnięcie jedynie wtedy, gdy stwierdzi takie naruszenie przepisów prawa, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W niniejszej sprawie wobec dodatkowego zarzucenia skarżącemu prowadzenia działalności uzdrowicielskiej okoliczność leczenia metodami naturalnymi takimi jak ziołolecznictwo i homeopatia musi pozostawać bez wpływu na treść rozstrzygnięcia.
Sąd nie podzielił również pozostałych zarzutów zawartych w skardze.
Jeśli chodzi o zarzut naruszenia art. 24 kpa i 27 kpa to jest rozpoznania wniosku przez organ, który powinien podlegać wyłączeniu, należy wskazać, że uchwałami z dnia 17 listopada 2006r. Prezydium Naczelnej Rady Lekarskiej rozpoznało wniosek zarówno co do wyłączenia Przewodniczącej Komisji lek. Z. K.oraz jak i członka ORL BIL lek. Kr. S. - jak i poszczególnych jej członków (uchwała z dnia 20 października 2008r.). Analiza akt sprawy doprowadziła do uznania, że rozstrzygnięcia organu w przedmiocie wyłączenia są
zgodne z prawem, organ prawidłowo uznał, że w okolicznościach tej sprawy nie zostały spełnione przesłanki, wymienione w art. 24 i 27 kpa, które uzasadniałyby konieczność wyłączenia członka organu kolegialnego lub też stanowiły o jego wyłączeniu z mocy prawa.
Nie można także skutecznie postawić organowi zarzutu nienależytego wyjaśnienia okoliczności sprawy i rezygnację z wyczerpującego zebrania materiału dowodowego w szczególności nieuwzględnienie wniosków dowodowych zgłoszonych w piśmie z dnia 20.11.2008r. to jest dowodów z
1. z protokołów zeznań wszystkich świadków złożonych przed Sądem Rejonowym VI
Wydział Grodzki, w sprawie sygn.akt [...]
2. z pisma oskarżyciela posiłkowego [...] Izby Lekarskiej z dnia 15 kwietnia 2008r.
zawierające pytania do biegłego, a znajdujące się w aktach Sądu Rejonowego VI Wydział
Grodzki, sygn.akt [...],
3. z opinii, która została sporządzona przez biegłych sądowych w sprawie o sygn.akt
[...],
4. z przesłuchania w charakterze świadka przez Okręgową Radę Lekarską Beskidzkiej
Izby Lekarskiej M. L., autorki artykułu "Diagnoza z amperomierza"
zamieszczonego w Dzienniku Z. z dnia [...] października 2006r. (głównego świadka
oskarżenia w sprawie o sygn. akt [...]-
na okoliczność ustalenia czy lekarz W. S.(jak utrzymuje od blisko 6 lat [...] Izba Lekarska, w tym także ostatnim piśmie z dnia 24 września 2008r. skierowanym do WSA w Gliwicach) "zajmuje się działalnością uzdrowicielską oraz stosowaniem medycyny niekonwencjonalnej, nie uznawanej przez współczesną medycynę". Organ I instancji w uzasadnieniu zaskarżonej uchwały odniósł się do tych wniosków wyjaśniając przyczyny ich nieuwzględnienia. Stanowisko to Sąd uznał za trafne tym bardziej, że dowody te zostały przeprowadzone w toczącej się przeciwko skarżącemu sprawie karnej przez Sądem Rejonowym Wydziałem Grodzkim zatem jedynie ten Sąd jest uprawniony do oceny ich wiarygodności i mocy dowodowej. Za niedopuszczalne należy uznać, aby 2 różne organy niezależnie od siebie oceniały ten sam materiał dowodowy w tych samych okolicznościach sprawy.
I wreszcie Sąd nie uwzględnił wniosku o wystąpienie z pytaniem prawnym do Trybunału Konstytucyjnego w podanym w skardze zakresie. Jeśli chodzi o treść oświadczenia w części odnoszącej się do braku okoliczności, które zgodnie z Kodeksem Etyki Lekarskiej mogłyby mieć wpływ na wykonywanie zawodu lekarza
Sąd nie powziął wątpliwości, co do zgodności z Konstytucją. Wiele przepisów powszechnie obowiązujących w szczególności regulujących warunki ubiegania się o prawa wykonywania zawodów zaufania publicznego (w tym sędziego, prokuratora, asystenta sędziego itp.) zawierają podobne wymagania co do kandydatów, a organy samorządu zawodowego upoważnione są do oceny spełnienia tych przesłanek. Natomiast jeśli chodzi o zakres oświadczenia odnoszący się do kwestii toczących się przeciwko kandydatowi postępowań karnych za przestępstwo umyślne lub skarbowe Sąd uznał, nie przesądzając zasadności wniosku w tym zakresie, że pozostaje on bez wpływu na treść rozstrzygnięcia albowiem to nie toczące się postępowanie karne przeciwko skarżącemu legło u podstaw odmowy przyznania prawa wykonywania zawodu.
Reasumując Sąd uznał, że zaskarżona uchwała nie narusza prawa w stopniu, który mógłby uzasadniać jej uchylenie. Prawidłowo bowiem - w granicach uznania administracyjnego - Prezydium Naczelnej Rady Lekarskiej oceniło, że skarżący, wobec zaangażowania się w działalność uzdrowicielską nie spełnia warunku wskazanego w art. 5 ust. 1 pkt. 5 ustawy czego konsekwencją była odmowa przyznania mu prawa wykonywania zawodu lekarza, wpisania na listę członków oraz dokonania wpisu do rejestru [...] Izby Lekarskiej. Sąd nie dostrzegł też innych naruszeń przepisów prawa procesowego lub materialnego, które mogłoby mieć wpływ na wynik sprawy a zatem skargę należało oddalić.
Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 ustawy P.p.s.a. orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło