II GZ 286/11
PostanowienieNaczelny Sąd Administracyjny2011-05-31
Skład orzekający: sędzia NSA Cezary Pryca
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy sąd pierwszej instancji, odrzucając zażalenie na postanowienie o odrzuceniu skargi kasacyjnej, powinien najpierw rozpoznać wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia tego zażalenia, czy też może od razu przejść do oceny dopuszczalności samego zażalenia?Ratio decidendi
Sąd pierwszej instancji, odrzucając zażalenie na postanowienie o odrzuceniu skargi kasacyjnej, powinien w pierwszej kolejności rozpoznać wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia. Pominięcie tego wniosku i przejście do oceny dopuszczalności zażalenia skutkuje wydaniem niekompletnego orzeczenia i naruszeniem przepisów postępowania.Stan faktyczny
A. B. złożył skargę na decyzję ZUS odmawiającą umorzenia należności z tytułu składek. Wojewódzki Sąd Administracyjny (WSA) odrzucił skargę, a następnie odrzucił skargę kasacyjną A. B. z powodu jej osobistego sporządzenia. WSA odrzucił również zażalenie A. B. na postanowienie o odrzuceniu skargi kasacyjnej, uznając sprawę za prawomocnie osądzoną przez NSA. Pełnomocnik A. B. wniósł zażalenie na to postanowienie, zarzucając naruszenie przepisów i nierozpoznanie wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżone postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 14 lutego 2011 r.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Cezary Pryca po rozpoznaniu w dniu 31 maja 2011 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia A. B. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 14 lutego 2011 r. , sygn. akt I SA/Gd 803/09 w zakresie odrzucenia zażalenia w sprawie ze skargi A. B. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 12 sierpnia 2009 r., Nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku postanowieniem z dnia 14 lutego 2011 r. o sygn. akt I SA/Gd 803/09 odrzucił zażalenie A. B.
Sąd I instancji w uzasadnieniu orzeczenia podał, że A B. złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w G. skargę na decyzję Prezesa ZUS z dnia 12 sierpnia 2009 r., nr[...] , którą ten odmówił umorzenia należności z tytułu nieuregulowanych składek na ubezpieczenie społeczne.
Postanowieniem z dnia 16 listopada 2009 r., sygn. akt I SA/Gd 803/09 Wojewódzki Sąd Administracyjny w G. odrzucił skargę A. B.. Odpis orzeczenia wraz z pisemnym uzasadnieniem został doręczony skarżącemu w dniu 25 listopada 2009 r. W dniu 21 grudnia 2009 r. skarżący złożył w Sądzie sporządzoną osobiście skargę kasacyjną od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w G. z dnia 16 listopada 2009 r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w G., postanowieniem z dnia 19 maja 2010 r. odrzucił skargę kasacyjną, jako powód podając osobiste jej sporządzenie przez A. B., nie będącego profesjonalnym pełnomocnikiem. Odpis postanowienia wraz z pouczeniem o przysługującym na nie zażaleniu, skarżący odebrał w dniu 8 czerwca 2010 r. Następnie pismem z dnia 11 czerwca 2010 r. A. B. złożył za pośrednictwem Sądu do Naczelnego Sądu Administracyjnego osobiście sporządzone zażalenie na postanowienie z dnia 19 maja 2010 r.
Postanowieniem z dnia 29 października 2010 r. tutejszy Sąd przyznał A. B. prawo pomocy poprzez ustanowienie na jego rzecz radcy prawnego.
Postanowieniem z dnia 15 grudnia 2010 r. sygn., akt II GZ 224/10 Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił zażalenie A. B. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w G. z dnia 19 maja 2010 r., które w konsekwencji stało się ostateczne w toku instancji.
W dniu 13 stycznia 2011 r. radca prawny P. S., pełnomocnik skarżącego z urzędu złożył zażalenie na prawomocne postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w G. z dnia 19 maja 2010 r. o odrzuceniu skargi kasacyjnej, wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia.
Sąd I instancji uznał wniesione przez pełnomocnika skarżącego zażalenie na postanowienie z dnia 19 maja 2010 r. za niedopuszczalne, co z kolei pociąga za sobą konieczność jego odrzucenia.
Zgodnie z art. 58 § 1 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) dalej jako p.p.s.a. Sąd odrzuca skargę, jeżeli sprawa objęta skargą pomiędzy tymi samymi stronami jest w toku lub została już prawomocnie osądzona. Przy czym, stosownie do treści art. 197 § 2 w związku z art. 193 powołanej ustawy, przepis ten stosuję się odpowiednio do zażaleń.
Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 15 grudnia 2010 r. sygn., akt II GZ 224/10 oddalił zażalenie A. B. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w G. z dnia 19 maja 2010 r. Zatem sprawa objęta zażaleniem pomiędzy tymi samymi stronami została już prawomocnie osądzona. Ponowne zażalenie jest zatem niedopuszczalne.
Na powyższe postanowienie pełnomocnik A. B.wniósł zażalenie, w którym zarzucił Sądowi I instancji naruszenie:
- art. 58 § 4 w zw. z art. 193 i art. 197 § 2 p.p.s.a. przez jego niewłaściwe zastosowanie i uznanie, że zażalenie pełnomocnika z dnia 10 stycznia 2011 r. jest niedopuszczalne, z uwagi na prawomocne osądzenie sprawy, przed terminem wniesienia środa zaskarżenia, podczas gdy strona została zawiadomiona o wydaniu przez NSA postanowienia z dnia 15 grudnia 2010 r. dopiero 2 lutego 2011 r.
- art. 86 w zw. z art. 134 § 2 p.p.s.a. poprzez nierozpoznanie wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia.
W uzasadnieniu zażalenia pełnomocnik A. B. podał, że o postanowieniu Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15 grudnia 2010 r. sygn. akt II GZ 224/10 oddalającym zażalenie jego mocodawcy na orzeczenie Sądu I instancji odrzucające skargę kasacyjną dowiedział się w dniu 2 lutego 2011 r., tzn. wówczas, kiedy zostało mu ono doręczone. W dacie, gdy pełnomocnik skarżącego sporządzał zażalenie na postanowienie Sądu I instancji z dnia 19 maja 2010 r. tj. w dniu 10 stycznia 2011 r. nie wiedział, że sprawa została już prawomocnie rozstrzygnięta.
Mając na uwadze powyższe, pełnomocnik A. B. wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zażalenie jest uzasadnione. Podkreślić należy, że w rozpoznawanej Sąd I instancji odrzucił zażalenie A. B. wniesione przez pełnomocnika profesjonalnego, w którym zawarty był również wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia. Przedmiotem rozpoznania Naczelnego Sądu Administracyjnego jest zatem postanowienie o odrzuceniu ww. zażalenia na postanowienie Sądu I instancji z dnia 19 maja 2010 r. o odrzuceniu skargi kasacyjnej z powodu jej sporządzenia przez osobę nie będącą pełnomocnikiem profesjonalnym. Sąd I instancji w postanowieniu z dnia 14 lutego 2011 r. objętym zażaleniem podał, że zażalenie podlega odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 4 p.p.s.a. gdyż sprawa już została prawomocnie osądzona przez Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 15 grudnia 2010 r. o sygn. akt II GZ 224/10, który oddalił zażalenie A. B. na wspomniane postanowienie o odrzuceniu skargi kasacyjnej. Trzeba zaznaczyć, że postanowieniem z dnia 29 października 2010 r. Sąd I instancji orzekł o przyznaniu prawa pomocy A. B. przez ustanowienie z urzędu radcy prawnego. Jak wynika z akt sprawy pełnomocnik P. S. sporządził i złożył zażalenie na postanowienie Sądu I instancji z dnia 19 maja 2010 r. o odrzuceniu skargi kasacyjnej wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia, który uzasadnił tym, że nie ponosi winy za niedochowanie terminu 7 dni do złożenia środka zaskarżenia od momentu dowiedzenia się o ustanowieniu go pełnomocnikiem z urzędu w sprawie. Jak wyjaśnił pełnomocnik, dopiero w dniu 7 stycznia 2011 r. otrzymał informację od A. B. o sprawie z prośbą o ponowne złożenie zażalenia na postanowienie Sądu I instancji odrzucającego skargę kasacyjną. Pełnomocnik wniósł do Sądu I instancji zażalenie wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu w dniu 11 stycznia 2011 r.
Naczelny Sąd Administracyjny nie kwestionuje rozstrzygnięcia Sądu co do niedopuszczalności zażalenia z uwagi na zapadłe w tej sprawie postanowienie NSA z dnia 15 grudnia 2010 r. oddalające zażalenie A. B. na postanowienie o odrzuceniu skargi kasacyjnej. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego jest ono pod względem merytorycznym prawidłowe, gdyż sprawa została prawomocnie zakończona w postępowaniu przed sądem kasacyjnym i zachodzi tutaj przesłanka odrzucenia zażalenia, o której mowa w art. 58 § 1 pkt 4 p.p.s.a. w zw. z art. 193 p.p.s.a. i w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a. Natomiast Sąd I instancji nie ustosunkował się do wniosku o przywrócenie terminu i nie wydał w tej kwestii stosownego postanowienia. Sąd I instancji powinien był w pierwszej kolejności zająć się wnioskiem pełnomocnika o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia i wydać orzeczenie w tej kwestii a dopiero później zbadać dopuszczalność samego zażalenia. Natomiast Sąd I instancji w zaskarżonym postanowieniu pominął wniosek pełnomocnika o przywrócenie terminu i wydał orzeczenie jedynie w przedmiocie zażalenia. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego należało odrzucić wniosek o przywróceniu terminu do wniesienia zażalenia na podstawie art. 88 p.p.s.a. gdyż był on nieaktualny ze względu na prawomocne orzeczenie Naczelnego Sądu Administracyjnego w tej sprawie (sygn. akt II GZ 224/10). Oznacza to zatem, że Sąd I instancji wydał w dniu 14 lutego 2011 r. orzeczenie niekompletne i tym samym naruszył art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a.
Mając na uwadze powyższe, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 185 p.p.s.a. w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło