I SA/Go 388/09

WyrokWSA w Gorzowie Wielkopolskim2009-11-17

Skład orzekający: Stefan Kowalczyk, Krystyna Skowrońska-Pastuszko, Dariusz Skupień

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organy celne mają prawo zakwestionować wiarygodność dokumentów transakcyjnych (rachunku) załączonych do zgłoszenia celnego, w tym co do ceny towaru, jeśli istnieją uzasadnione wątpliwości co do ich autentyczności materialnej?
Ratio decidendi
Organy celne są uprawnione do kwestionowania wiarygodności dokumentów transakcyjnych (rachunku, faktury) załączonych do zgłoszenia celnego, nie tylko pod względem formalnym, ale także materialnym, co do ceny towaru. Wartość transakcyjna nie może być przyjęta za wartość celną, gdy organ celny z uzasadnionych przyczyn zakwestionował wiarygodność lub dokładność informacji czy dokumentów służących do określenia wartości celnej. W przypadku braku potwierdzenia istnienia firmy sprzedawcy przez władze celne kraju eksportu, organy celne mają prawo ustalić wartość celną metodami zastępczymi.
Stan faktyczny
Skarżący sprowadził używany samochód osobowy ze Szwajcarii, deklarując jego wartość na 1.000 CHF na podstawie załączonego rachunku. Organy celne, po weryfikacji ze szwajcarskimi władzami celnymi, nie potwierdziły autentyczności firmy sprzedającej, co wzbudziło wątpliwości co do zadeklarowanej wartości. Wartość celna została ustalona metodą zastępczą na kwotę 9.484 zł, co skutkowało naliczeniem podatków. Skarżący kwestionował ustalenia, podnosząc zarzuty dotyczące nieuwzględnienia stanu technicznego pojazdu i kosztów naprawy w opinii biegłego.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Stefan Kowalczyk Sędziowie Sędzia WSA Krystyna Skowrońska-Pastuszko (spr.) Sędzia WSA Dariusz Skupień Protokolant st. sekr. sąd. Agnieszka Baczuń po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 listopada 2009 r. sprawy ze skargi M.P. na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie wartości celnej towaru oddala skargę. M.P. reprezentowany przez pełnomocnika radcę prawnego D.Ś., wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim skargę na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] maja 2009 r. nr [...], utrzymującą w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego z dnia [...] grudnia 2008 r. nr [...], w której określono dla objętego procedurą dopuszczenia do wolnego obrotu, sprowadzonego ze Szwajcarii używanego samochodu osobowego marki [...], wartość celną towaru (przedmiotowego pojazdu), kwotę wynikającą z długu celnego, podlegającą retrospektywnemu zaksięgowaniu, prawidłową kwotę podatku akcyzowego oraz prawidłową kwotę podatku od towarów i usług. Jak wynika z akt, stan sprawy był następujący: W dniu [...] kwietnia 2006 r. na podstawie jednolitego dokumentu administracyjnego SAD nr [...] skarżący M.P. zgłosił do procedury dopuszczenia do wolnego obrotu sprowadzony ze Szwajcarii, używany samochód osobowy marki [...] o pojemności silnika 2972 cm3 , rok produkcji 2000. Skarżący zadeklarował wartość pojazdu na kwotę 1.000 CHF, zgodnie z załączonym do zgłoszenia celnego rachunkiem nr [...] z dnia [...] marca 2006 r. , którego wystawcą była firma R. Po zwolnieniu towaru organ celny, stosownie do art. 78 ust. 1 i 2 Wspólnotowego Kodeksu Celnego (WKC), dokonał z urzędu kontroli wyżej wymienionego zgłoszenia celnego, poddając m.in. weryfikacji dokument zakupu, za pośrednictwem władz celnych kraju eksportu. Władze celne Szwajcarii nie potwierdziły autentyczności przedstawionego przez stronę rachunku wskazując, że widniejący na dołączonym do zgłoszenia celnego dokumencie podmiot (sprzedający) – nie istnieje lub jest nie do odnalezienia. Ponadto otrzymano od szwajcarskich władz celnych wyjaśnienie, że w przypadku, gdy informują one , że danej firmy nie można odnaleźć, to należy to traktować tak, że nie znaleziono żadnych wskazówek w dostępnych bankach danych oraz pod podanymi adresami (np. wyjaśnienia prowadzone z dzierżawcami, sąsiadami, itp.), że firma R kiedykolwiek istniała. W związku z powyższym Naczelnik Urzędu Celnego postanowieniem z dnia [...] lipca 2008 r. wszczął z urzędu postępowanie w sprawie ustalenia prawidłowej wartości celnej towaru, retrospektywnego zaksięgowania kwoty długu celnego oraz określenia prawidłowych wysokości kwot należnych podatków z tytułu importu. Wartość celna spornego samochodu została ustalona według metody zastępczej , tzw. metody ostatniej szansy , a jako podstawę tego ustalenia przyjęto wartość określoną przez powołanego przez organ pierwszej instancji biegłego rzeczoznawcę techniczno-motoryzacyjnego, który w opinii z dnia [...] sierpnia 2008 r., na podstawie przesłanych dokumentów przedmiotowego pojazdu oraz załączonej do zgłoszenia celnego opinii technicznej nr [...] z dnia [...] kwietnia 2006 r. określającej stan techniczny pojazdu na moment jego sprowadzenia – ustalił wartość brutto tego pojazdu na rynku polskim na dzień odprawy celnej ( na kwiecień 2006 r.) wynoszącą 21.000 zł . Biorąc pod uwagę powyższe Naczelnik Urzędu Celnego decyzją z dnia [...] grudnia 2008 r. nr [...], określił wartość celną sprowadzonego przez skarżącego samochodu osobowego marki [...] w wysokości 9.484 zł, kwotę wynikającą z długu celnego, podlegającą retrospektywnemu zaksięgowaniu, w wysokości 691 zł, kwotę podatku akcyzowego w wysokości 6.781 zł oraz kwotę podatku od towarów i usług w wysokości 3.787 zł. W odwołaniu od powyższej decyzji pełnomocnik skarżącego zgłosił zarzut rażącego naruszenia art. 121 § 1, art. 122 i art. 187 Ordynacji podatkowej. Podał w uzasadnieniu, że strona w toku postępowania kwestionowała ustalenia zawarte w opinii technicznej nr [...] z dnia [...] sierpnia 2008 r. , bowiem jej zdaniem wartość rynkowa przedmiotowego pojazdu na dzień [...] kwietnia 2006 r. nie przekraczała kwoty 2.500 zł. Z tego też względu skarżący wnosił w trakcie postępowania celnego o przeprowadzenie uzupełniającego dowodu z opinii biegłego rzeczoznawcy z zakresu techniki samochodowej i ruchu drogowego, z listy biegłych sądowych. Pełnomocnik zarzucał, że w opinii z dnia [...] sierpnia 2008 r. , którą posłużył się organ, rzeczoznawca w żaden sposób nie uwzględnił przewidywanych kosztów całościowej naprawy przedmiotowego pojazdu, wynikających z uszkodzeń mechanicznych, wyszczególnionych w przedstawionej przez stronę opinii z dnia [...] kwietnia 2006 r. Zdaniem skarżącego miało to istotny wpływ na nieprawidłowe ustalenie ostatecznej wartości pojazdu, która została rażąco zawyżona. W trakcie postępowania odwoławczego Dyrektor Izby Celnej postanowieniem z dnia [...] lutego 2009 r. wstrzymał wykonanie zaskarżonej decyzji w całości, do czasu ostatecznego rozstrzygnięcia sprawy. Po rozpatrzeniu odwołania decyzją z dnia [...] maja 2009 r. nr [...] organ odwoławczy utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu w pierwszej kolejności wyjaśnił , iż w momencie przyjmowania zgłoszenia celnego organ celny ocenia jedynie jego poprawność formalną i nie ma możliwości dokonania oceny rzetelności danych zawartych przez importera. Dane te przyjmowane są jedynie jako deklaracja - oświadczenie, które w późniejszym okresie może zostać poddane bardziej szczegółowej kontroli merytorycznej, zgodnie z przepisami obowiązującego prawa celnego. Wskazał też, że w świetle art. 78 Wspólnotowego Kodeksu Celnego, po zwolnieniu towarów organ celny, w celu upewnienia się o prawidłowości danych zawartych w zgłoszeniu celnym, może w szczególności kontrolować dokumenty i dane handlowe dotyczące operacji przywozu lub wywozu towarów objętych zgłoszeniem celnym. W celu sprawdzenia autentyczności załączonych dokumentów handlowych, organ celny może skierować je do weryfikacji do władz celnych kraju eksportu i stąd rachunek zakupu wystawiony przez szwajcarską firmę R został przesłany do weryfikacji szwajcarskim władzom celnym. Dyrektor Izby Celnej wskazał, że organy orzekające w sprawie wzięły pod uwagę , iż przy pismach z dnia [...] marca 2006 r. (nr [...]) oraz z dnia [...] września 2006 r. (nr [...]) Dyrekcja Okręgu Celnego (Sekcja Sprawdzająca i Sekcja Dochodzeniowa) przekazała informacje, z których wynikało, że wystawca rachunku firma R nie istnieje lub jest nie do odnalezienia wraz z wyjaśnieniem , jak należy rozumieć informację, że danej firmy nie można odnaleźć. Organ odwoławczy wskazał przy tym, że zgodnie z art. 62 ust. 1 Wspólnotowego Kodeksu Celnego w związku z art. 199 przepisów wykonawczych złożenie zgłoszenia celnego podpisanego przez zgłaszającego lub jego przedstawiciela jest równoznaczne ze złożeniem przez zgłaszającego oświadczenia o prawdziwości danych zawartych w zgłoszeniu celnym oraz autentyczności załączonych do niego dokumentów. W świetle obowiązujących przepisów , za prawidłowe złożenie wniosku o objęcie towaru właściwą procedurą celną odpowiedzialna jest strona, która powinna dołączyć wymagane dokumenty. Podmiot dokonujący obrotu towarowego z zagranicą ma obowiązek złożenia do odprawy celnej dokumentów rzetelnie odpowiadających m.in. rodzajowi, ilości i wartości towaru z jego rzeczywistym stanem. Dyrektor Izby Celnej powołał się także na art. 180 Ordynacji podatkowej, zgodnie z którym jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. Wskazał , że z kolei w myśl art. 86 ustawy Prawo celne, organ celny może przyjąć jako dowód w postępowaniu dokumenty sporządzone przez organy celne państwa obcego lub inne uprawnione podmioty państwa obcego. Organy celne nie mają uprawnienia do kwestionowania uzyskanych drogą oficjalną wyników weryfikacji, ani do domagania się od władz weryfikujących udowodnienia, że weryfikacja została przeprowadzona zgodnie z właściwymi przepisami obowiązującymi w danym kraju. Według organu odwoławczego w zaistniałej sytuacji organ celny pierwszej instancji zasadnie uznał, że zaszły uzasadnione wątpliwości co do tego, czy zadeklarowana wartość celna stanowi cenę faktycznie należną lub zapłaconą za importowany pojazd. Jak wskazał dalej organ, wystąpienie owych uzasadnionych wątpliwości pozwoliło, zgodnie z art. 181a rozporządzenia Komisji (EWG) nr 2454/93 z dnia 2 lipca 1993 r. ustanawiającego przepisy w celu wykonania rozporządzenia Rady (EWG) nr 2913/1992 ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny – zwanego dalej RWKC, na ustalenie wartości celnej inną metodą, niż metoda wartości transakcyjnej. Organ wskazał następnie sposób określenia wartości celnej towaru w rozpatrywanej sprawie. Wykluczając możliwość ustalenia wartości celnej sprowadzonego używanego samochodu osobowego metodą wartości transakcyjnej identycznych towarów, metodą wartości transakcyjnej podobnych towarów, metodą wartości opartej na cenie jednostkowej oraz metodą wartości kalkulowanej – z podaniem przyczyn tego wykluczenia – organ przyjął zasady wynikające z art. 31 WKC, czyli metodę tzw. ostatniej szansy. Na tej podstawie stwierdził , że zgodnie z postanowieniami Porozumienia w sprawie stosowania art. VII Układu Ogólnego w sprawie Taryf Celnych i Handlu z 1994 r. , w przypadku ustalania wartości celnej przywożonych używanych pojazdów samochodowych w oparciu o wymienioną metodę tzw. ostatniej szansy, istnieje możliwość skorzystania z opinii rzeczoznawców, wyspecjalizowanych katalogów , czasopism zawierających ceny rynkowe pojazdów, w których wydawca zestawia średnie ceny pojazdów samochodowych (osobowych, terenowych, dostawczych, ciężarowych) na podstawie ogólnokrajowych badań rzeczoznawczych, prowadzonych w sposób fachowy przez specjalistów w dziedzinie motoryzacji ( np. Eurotax, Info Ekspert). Jak podał organ, w przypadku używanych pojazdów samochodowych ta metoda pozwala na właściwe uwzględnienie indywidualnych cech pojazdu używanego, również wtedy (albo szczególnie wtedy), gdy określone one zostają przez rzeczoznawcę w specjalistycznej opinii technicznej. W rozpatrywanej sprawie organ celny ustalając wartość celną metodą zastępczą zgodnie z dyspozycją art. 31 WKC , jako punkt wyjścia przyjął wartość przedmiotowego pojazdu określoną w opinii nr [...] z dnia [...] sierpnia 2008 r. i przy ustalaniu tej wartości pomniejszył jej wielkość o należności celne , podatek od towarów i usług oraz o podatek akcyzowy pobierane w związku z importem towaru. Odnosząc się do zarzutu podniesionego w odwołaniu a dotyczącego nieuwzględnienia w opinii technicznej z dnia [...] sierpnia 2008 r. przewidywanych kosztów naprawy przedmiotowego pojazdu, wynikających z uszkodzeń mechanicznych wyszczególnionych w przedstawionej przez skarżącego opinii technicznej z dnia [...] kwietnia 2006 r. , Dyrektor Izby Celnej wyjaśnił, że jak wynika z materiału dowodowego sprawy, Naczelnik Urzędu Celnego ustalił wartość pojazdu na podstawie opinii technicznej nr [...] z dnia [...] sierpnia 2008r., uwzględniającej korektę w wysokości 50 %, przyjętą ze względu na znaczne uszkodzenie pojazdu, wyszczególnione w opinii z [...] kwietnia 2006r. Nadto uwzględnione zostały inne jeszcze korekty ujemne, takie jak: za pierwszą rejestrację (-2 %), za brak badań technicznych pojazdu (-4 %) oraz ze względu na liczbę właścicieli (-1 %). Opinia biegłego sądowego W.J. (z dnia [...] października 2008 r.) nie została natomiast uwzględniona przez organ celny z tego powodu, że koszty przywrócenia pojazdu do stanu pierwotnego nie mogły mieć wpływu na ustalenie wartości celnej towaru, bowiem nie wpływają one bezpośrednio na cenę zakupu pojazdu. Dodatkowo organ wskazał, że do dnia wydania decyzji przez organ pierwszej instancji skarżący nie przedstawił żadnych rachunków czy innych dowodów świadczących o poniesionych kosztach. Z kolei w odniesieniu do zarzutu wydania decyzji pierwszej instancji z naruszeniem art. 121 § 1 , art. 122 i art. 187 § 1 Ordynacji podatkowej Dyrektor Izby Celnej stwierdził, że jest to zarzut niezasadny. Naczelnik Urzędu Celnego działał bowiem na podstawie i w granicach prawa, tj. przepisów Wspólnotowego Kodeksu Celnego. Realizując zaś wyrażoną w art. 122 Ordynacji podatkowej zasadę dochodzenia prawdy obiektywnej, organ ten w postępowaniu zapewnił przestrzeganie wszystkich wskazanych w ustawie reguł postępowania dowodowego i zgodnie z treścią art. 187 § 1 Ordynacji podatkowej w sposób wyczerpujący rozpatrzył cały materiał dowodowy, zarówno zebrany przez organy celne, jak i przedstawiony przez stronę. W postępowaniu dowodowym dążył, na podstawie całości zebranego materiału dowodowego, do rzetelnego ustalenia faktów, zgodnie z zasadą bezstronności. Zaznaczył też, że w myśl powyższej zasady organy celne kierują się w swoim postępowaniu obiektywizmem, zbierają materiał dowodowy z uwzględnieniem okoliczności korzystnych jak i niekorzystnych dla określenia sytuacji prawnomaterialnej strony postępowania , analizują i oceniają materiał dowodowy z uwzględnieniem wszystkich okoliczności w ich wzajemnym powiązaniu oraz przyjmują jako podstawę decyzji tylko fakty ujawnione w toku postępowania. Na powyższą decyzję Dyrektora Izby Celnej pełnomocnik skarżącego złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim, której treść była powtórzeniem w całości zarzutów i argumentacji odwołania od decyzji pierwszej instancji. W skardze dodatkowo zostało podkreślone, że cena zakupu pojazdu, jaką skarżący uiścił na rzecz sprzedającego, odzwierciedla faktyczną wartość rynkową tego pojazdu. Według strony skarżącej żaden podmiot nie zakupiłby wówczas , zarówno w kraju, jak i za granicą , przedmiotowego pojazdu za cenę 21.000 zł. Jest to bowiem cena "absolutnie abstrakcyjna" za pojazd o tak złym stanie technicznym, którego koszt naprawy, w celu przywrócenia go do użytkowania wynosi według opinii nr [...] z [...] października 2008 r. kwotę ponad 61.000 zł. Strona skarżąca stwierdziła jednocześnie, że nie mogła mieć wiedzy na temat tego, czy firma sprzedającego istnieje i była zarejestrowana. Trudno wymagać od strony w takiej sytuacji , by przeprowadzała dochodzenie w tym zakresie. Strona była przekonana, że skoro określony Auto-Komis prowadzi sprzedaż pojazdów i wystawia właściwe dokumenty sprzedaży, to musi mieć wymagane zezwolenia na prowadzenie tego typu działalności gospodarczej. Dyrektor Izby Celnej w odpowiedzi na skargę wniósł o oddalenie skargi, bowiem zdaniem organu zgłoszone w niej zarzuty są całkowicie niezasadne. Organ podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko i argumentację w sprawie. Odpowiadając na zarzuty zawarte w skardze organ stwierdził, że wobec braku dokumentu transakcyjnego organy celne słusznie podjęły czynności celem określenia prawidłowej wartości celnej metodami zastępczymi. Wskazał też , że Dyrektor Izby Celnej nie przesądzał o tym, czy skarżący działał w dobrej wierze. Powyższa kwestia może ewentualnie być przedmiotem postępowania karnego skarbowego. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Skarga okazała się niezasługującą na uwzględnienie. Wobec sformułowanych w niej zarzutów dotyczących naruszenia przepisów postępowania , w tym zasad ogólnych określonych w Ordynacji podatkowej, badanie legalności należało przeprowadzić przede wszystkim w tym zakresie. Wskazać przy tym należy, że w myśl art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – zwanej P.p.s.a. , sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi. Natomiast zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 lit.c naruszenie przepisów postępowania, by mogło prowadzić do uwzględnienia skargi i uchylenia zaskarżonej decyzji powinno mieć kwalifikowaną postać, tzn. mieć cechę naruszenia, które mogło mieć nie jakikolwiek, ale istotny wpływ na wynik sprawy. W związku z zasadniczym , jak wynika to z treści uzasadnienia skargi, zarzutem dotyczącym przyjęcia zawyżonej, zdaniem strony skarżącej, wartości rynkowej sprowadzonego przez M.P. pojazdu marki [...], a wynikającej z uwzględnionej przez organ opinii technicznej nr [...] z dnia [...] sierpnia 2008 r. , jak również stwierdzeniem strony skarżącej o niemożliwości sprawdzenia i posiadania wiedzy na temat legalności działania podmiotu dokonującego sprzedaży w Szwajcarii należy wyjaśnić na wstępie, iż na gruncie przepisów rozporządzenia Rady (EWG) nr 2913/92 z dnia 12 października 1992 r. ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny (Dz.Urz. WE L Nr 302 z 19 października 1992 r. ze zm. – WKC) , rozporządzenia Komisji (EWG) nr 2454/93 z dnia 2 lipca 1993 r. ustanawiającego przepisy w celu wykonania rozporządzenia Rady (EWG) nr 2913/92 ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny (Dz.Urz. WE L Nr 253 z 11 października 1993 r. ze zm. – RWKC) oraz ustawy z dnia 19 marca 2004 r. Prawo celne (Dz.U. Nr 68, poz. 622) organy celne są uprawnione do kwestionowania wiarygodności dokumentów transakcyjnych (rachunku, faktury) załączonych do zgłoszenia celnego, nie tylko pod względem formalnym lecz także pod względem materialnym, tj. co do ceny towaru. Wartość transakcyjna nie może być przyjęta za wartość celną w przypadku, gdy organ celny z uzasadnionych przyczyn zakwestionował wiarygodność lub dokładność informacji czy dokumentów służących do określenia wartości celnej , które dołącza się do zgłoszenia celnego. Na podstawie art. 78 ust. 2 WKC organy celne po zwolnieniu towarów mogą w celu upewnienia się o prawidłowości danych zawartych w zgłoszeniu przystąpić do kontroli dokumentów i danych handlowych dotyczących operacji przywozu i wywozu towarów objętych zgłoszeniem. W razie, gdy z kontroli zgłoszenia lub kontroli po zwolnieniu towarów wynika, że przepisy regulujące właściwą procedurę celną zostały zastosowane w oparciu o nieprawidłowe lub niekompletne dane, organy celne podejmują niezbędne działanie w celu uregulowania sytuacji, biorąc pod uwagę nowe dane, którymi dysponują (art. 78 ust. 3 WKC). Organ celny ma zatem uprawnienie do kontroli dokumentów i danych załączonych do zgłoszenia, przy czym w postępowaniu weryfikacyjnym, jak wskazano powyżej, może być badana nie tylko autentyczność formalna przedłożonego dowodu zakupu, tzn. czy nie został on sfałszowany , ale także jego autentyczność materialna, co do ceny towaru. Sąd w pełni podziela stanowisko organów celnych zaprezentowane w decyzjach obu instancji, iż organy te miały podstawę do zakwestionowania wskazanej przez skarżącego wartości celnej towaru. W dniu [...] kwietnia 2006 r. zgłosił on do procedury dopuszczenia do wolnego obrotu używany samochód osobowy marki [...] o poj. silnika 2972 cm³ , rok produkcji 2000, a z załączonego do zgłoszenia celnego rachunku nr [...] z dnia [...] marca 2006 r. wynikało, iż nabył ten samochód za kwotę 1.000 CHF. W przypadku samochodów sprowadzanych ze Szwajcarii, wątpliwości organów celnych co do załączanych do zgłoszenia celnego dokumentów zakupu (faktury, rachunku) dotyczyły wielu spraw - nie tylko tej rozpoznawanej obecnie – i to zarówno co do firm występujących w roli sprzedawców samochodów, jak również co do ceny transakcyjnej zakupionych pojazdów. W zaistniałej sytuacji Ministerstwo Finansów pismem z dnia 30 sierpnia 2005 r. wystąpiło do szwajcarskiej administracji celnej z prośbą o pomoc w ustaleniu rzeczywistych stanów faktycznych, m.in. w sprawach dotyczących sprzedaży pojazdów przez zamieszczone w wykazie przez stronę polską szwajcarskie firmy. O pomoc zwrócono się z uwagi na wątpliwości odnośnie wiarygodności dokumentów przedkładanych do odprawy przez zgłaszających. Zdaniem organów celnych podane w dokumentach wartości pojazdów były zaniżane, bowiem z porównania dokonanego np. wg listy Eurotax, w Polsce jak i w Szwajcarii były to wartości wielokrotnie wyższe. W takim też trybie dokonano weryfikacji rachunku z dnia [...] marca 2006 r. W odpowiedzi na zapytanie polskich organów celnych, szwajcarska administracja celna przekazała informację odnośnie firmy R. W wyniku przeprowadzonego postępowania wyjaśniającego strona szwajcarska umieściła wyżej wymienioną firmę w wykazie firm nieistniejących lub nieodnalezionych. Uzupełnieniem indywidualnej informacji na temat firmy R było niewątpliwie pismo szwajcarskiej administracji celnej z dnia [...] września 2006 r. nr [...] (k. 14 akt administracyjnych), w którym przekazano informację co do samego trybu postępowania wyjaśniającego. Podano wówczas, że organy celne Szwajcarii korzystają m.in. z banów danych, a informację o nieodnalezieniu firmy należy traktować jako nieznalezienie żadnych wskazówek w bankach danych ani też pod podanymi adresami , że taka firma kiedykolwiek istniała. W tej sytuacji stwierdzenie strony skarżącej odnośnie jej niewiedzy na temat podmiotu, który był wystawcą rachunku sprzedaży nie mogło mieć znaczenia dla wyniku tzw. postępowania weryfikacyjnego. W świetle bowiem wyżej przytoczonej informacji, uzyskanej ze źródeł możliwie najbardziej kompetentnych , polskie organy celne miały pełne prawo przyjąć, że mimo przeprowadzonego postępowania wyjaśniającego wątpliwości, o których mowa w art. 118a RWKC nadal istnieją . Skoro szwajcarskie władze nie były w stanie potwierdzić istnienia na ich rynku firmy zbywcy figurującego na dokumencie dotyczącym transakcji, przedstawionym przy zgłoszeniu celnym spornego pojazdu, uprawniony i logiczny był wniosek, że także kwota zakupu podana w sporządzonej w ten sposób dokumentacji, nie odzwierciedlała rzeczywistej ceny (wartości) transakcyjnej. Dokument sporządzony przez szwajcarskie organy celne w ramach dokonanej przez ten organ weryfikacji zasadnie przy tym został oceniony przez organy celne jako dowód potwierdzający występowanie w sprawie uzasadnionych wątpliwości co do wiarygodności ceny transakcyjnej w rozumieniu art. 181a RWKC. Na mocy art. 86 ustawy Prawo celne organ celny przyjmuje jako dowód w postępowaniu dokumenty sporządzone przez organy celne państwa obcego lub inne uprawnione podmioty państwa obcego. Takie uregulowanie stwarza możliwość oparcia ustaleń postępowania na dokumentach pochodzących z obcego państwa. Przepis ten nie stanowi podstaw do uznania tego rodzaju dowodów jako uprzywilejowanych dla oceny stanu faktycznego sprawy i dążenia do ustalenia prawdy obiektywnej. Nie nadaje im też szczególnej mocy dowodowej w odniesieniu do pozostałych środków dowodowych przewidzianych w krajowym porządku prawnym. Niemniej wskazać trzeba , iż pisma z dnia [...] marca 2006 r. oraz z dnia [...] września 2006 r. jako dokumenty sporządzone przez organy władzy publicznej, a niewątpliwie taką władzą jest administracja celna Szwajcarii, należy uznać za dokumenty urzędowe. Dokument urzędowy jest sporządzonym w formie pisemnej środkiem dowodowym, którego moc dowodowa może być obalona w wyniku podjęcia akcji polegającej na przeprowadzeniu dowodu przeciwko jego treści (domniemanie zgodności z prawdą tego dokumentu jest domniemaniem wzruszalnym). Jednak organ celny, tak długo owo domniemanie istnieje , jest związany dokumentem urzędowym, co oznacza , że obowiązany jest uznać za udowodnione to, co wynika z jego treści, jeżeli nie ma innych dowodów, które podważałyby jego wiarygodność. W ocenie Sądu niezasadne są także zarzuty skarżącego co do nieuwzględnienia stanu technicznego pojazdu, co miało wpływ na tzw. wycenę dokonaną przez biegłego rzeczoznawcę. Organy celne ustalając wartość celną importowanego pojazdu wzięły pod uwagę opinię nr [...] z dnia [...] sierpnia 2008r., z której jednoznacznie wynika, że przy jej opracowaniu została uwzględniona opinia techniczna nr [...] z dnia [...] kwietnia 2006r. W przyjętych założeniach do ustalenia wartości pojazdu biegły wskazał, że uwzględniając stan techniczny pojazdu wynikający z opinii technicznej [...], ze względu na zakres opisanych w tej opinii uszkodzeń zastosował korektę za uszkodzenia samochodu w wysokości 50 % , co przy wartości bazowej pojazdu , przyjętej na podstawie katalogu PSWR w kwocie 47.700 zł spowodowało obniżenie tej wartości o kwotę 23.372 zł. Zgodzić się też trzeba ze stanowiskiem Dyrektora Izby Celnej, że nie było podstaw do uwzględnienia opinii biegłego sądowego W.J., czego stanowczo domagał się skarżący. Słusznie organ celny przyjął bowiem , że koszty przywrócenia pojazdu do stanu pierwotnego nie mogą mieć wpływu na ustalenie wartości celnej pojazdu, przyjmowanej na dzień dokonania zgłoszenia celnego. Reasumując, organy celne, w świetle zgromadzonego materiału dowodowego, miały podstawy do odstąpienia od wartości transakcyjnej, jako wartości celnej i wykorzystania do jej ustalenia zastępczych metod, o których mowa w art. 30 i art. 31 WKC. W zaskarżonej decyzji organ celny szczegółowo wyjaśnił zasady takiego ustalania wartości celnej w odniesieniu do używanych pojazdów samochodowych. Należało też uznać za prawidłowe postępowanie organów celnych, które zleciły rzeczoznawcy opracowanie stosownej opinii, którą przyjęto następnie jako podstawę ustalenia wartości celnej towaru, a z której bez wątpienia wynikało, że został uwzględniony konkretny stan techniczny samochodu, istniejący w chwili sprowadzenia go do Polski. Można zaznaczyć, że biegły w swojej opinii, oprócz najistotniejszej korekty (50 %) zastosowanej ze względu na stan techniczny pojazdu ("za uszkodzenia samochodu"), dokonał także innych obniżek, korygując wartość bazową łącznie jeszcze o 7 %. Otrzymaną w ten sposób kwotę 21.000 zł, stanowiącą wartość rynkową brutto, pomniejszono dodatkowo o 22 % (VAT), następnie o 65 % (podatek akcyzowy) i jeszcze o 10 % (cło) . W ten sposób wartość celną sprowadzonego przez skarżącego używanego samochodu osobowego marki [...], objętego procedurą dopuszczenia do obrotu na podstawie zgłoszenia celnego [...] z dnia [...] kwietnia 2006 r. ustalono metodą zastępczą na kwotę 9.484 zł i w ocenie Sądu , w okolicznościach niniejszej sprawy, taki sposób wyliczenia wartości celnej spornego pojazdu samochodowego należało uznać za prawidłowy. W tym stanie rzeczy, zarzuty zgłoszone w skardze okazały się niezasadne. Ocena zgromadzonych w sprawie dowodów, dokonana przez organy celne , nie przekroczyła bowiem granic zakreślonych w treści art. 191 Ordynacji podatkowej, organy nie uchybiły też obowiązkowi wyczerpującego rozpatrzenia całości zebranego w sprawie materiału dowodowego (art. 187 § 1 Ordynacji podatkowej). Materiał ten pozwolił dokonać w trakcie postępowania ustaleń dotyczących niewiarygodności formalnej (nieistniejąca firma) załączonego do zgłoszenia celnego rachunku, w konsekwencji czego wartość celną spornego pojazdu ustalono metodą zastępczą na podstawie art. 31 ust. 1 WKC , z należytym wykorzystaniem opinii biegłego rzeczoznawcy. W tym elemencie postępowania organ dokonał wyboru i posłużył się opinią z dnia [...] sierpnia 2008 r. ( nr [...]) , nie uwzględniając natomiast opinii nr [...] z dnia [...] października 2008 r. , czego powody zostały w sposób jasny i zgodny z prawem podane w uzasadnieniu decyzji organu pierwszej instancji. Sąd w takich działaniach nie dopatrzył się naruszenia zasady zaufania określonej w art. 121 Ordynacji podatkowej. Nie można bowiem przyjmować, że w sytuacji, gdy rozstrzygnięcie nie odpowiada oczekiwaniom strony i zostało wydane w wyniku odmiennej oceny dowodów od tej , jakiej domagała się strona, postępowanie prowadzone było w sposób niebudzący zaufania do organów. Z uwagi na powyższe, wobec niestwierdzenia, żeby zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, jak też by została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, na podstawie art. 151 P.p.s.a. Sąd orzekł jak w sentencji. ( - ) Dariusz Skupień ( - ) Stefan Kowalczyk ( - ) Krystyna Skowrońska-Pastuszko

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło