I OZ 39/10

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Paweł Miładowski, , , po rozpoznaniu w dniu 28 stycznia 2010 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia M. R. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 17 grudnia 2009 r., sygn. akt I SA/Wa 1479/09 o odmowie przyznania prawa pomocy M. R. w sprawie ze skargi M. R. na decyzję Ministra Skarbu Państwa z dnia [...] lipca 2009 r., nr [...] w przedmiocie odmowy zmiany prawomocnej decyzji postanawia: oddalić zażalenie. Zaskarżonym postanowieniem z dnia 17 grudnia 2009 r. sygn. akt I SA/Wa 1479/09 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, odmówił przyznania prawa pomocy M. R. w sprawie z jego skargi na decyzję Ministra Skarbu Państwa z dnia [...] lipca 2009 r., nr [...] w przedmiocie odmowy zmiany prawomocnej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie ustalił, że skarżący M. R. prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z żoną, obydwoje są inwalidami I grupy. Źródłem utrzymania rodziny są emerytury w kwotach 2911,64 zł netto (skarżący) i 1017,87 zł netto (jego małżonka). Skarżący posiada również mieszkanie o wielkości 71 m2, a także jak wskazał we wniosku o przyznanie prawa pomocy "stara się pozostawiać na rachunku bankowym kwotę 5000 zł". Mając powyższe na uwadze zaskarżonym postanowieniem z dnia 17 grudnia 2009 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odmówił M.R. przyznania prawa pomocy. W ocenie Sądu M. R. nie wykazał, że nie jest w stanie ponieść pełnych lub jakichkolwiek kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (w tym kosztów związanych z udziałem profesjonalnego pełnomocnika w sprawie). Sąd wskazał, że M. R. posiada stałe i regularne źródło dochodu jakim jest emerytura jego i jego żony w łącznej wysokości 3929,51 zł netto miesięcznie, przy deklarowanych wydatkach związanych z leczeniem i bieżącymi rachunkami. Powyższe okoliczności oraz fakt, że skarżący jest w stanie co miesiąc zachować na rachunku wolne środki w granicach 5000 zł, wskazują zdaniem Sądu pierwszej instancji, że poniesienie kosztów postępowania oraz kosztów ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika nie stwarza dla skarżącego zagrożenia dla jego ekonomicznej egzystencji. Na powyższe postanowienie M. R. wniósł zażalenie podkreślając m.in., że kwota 5000 zł, którą wraz z żoną stara się utrzymywać na koncie "na wszelki wypadek" przeznaczona jest na "opłatę adwokata, który napisze pozew do Europejskiego Trybunału Praw Człowieka", bo skarżący "wie, że polskie prawo nie pozwoli mu na znalezienie sprawiedliwości". Ponadto skarżący przedstawił szereg okoliczności odnoszących się do meritum sprawy. W konkluzji zażalenia skarżący wniósł o zmianę zaskarżonego postanowienia i przyznanie mu prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Prawo pomocy polega na tym, że strona zostaje zwolniona przez sąd od kosztów sądowych oraz uzyskuje uprawnienie do udzielenia pełnomocnictwa wyznaczonemu przez sąd adwokatowi, radcy prawnemu, doradcy podatkowemu lub rzecznikowi patentowemu bez ponoszenia jego wynagrodzenia i wydatków (art. 244 § 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnym (Dz.U. Nr 153, poz. 1270, ze zm., zwanej dalej p.p.s.a.)). Przewidziana możliwość przyznania prawa pomocy może być udzielona w zakresie całkowitym lub częściowym (art. 245 p.p.s.a.). Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. Prawo to przyznaje się, jeżeli osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a.). Prawo pomocy w zakresie częściowym polega natomiast na zwolnieniu tylko od opłat sądowych w całości lub części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego względnie rzecznika patentowego. Z przytoczonych przepisów wynika, że ubiegającego się o to prawo obciąża obowiązek wykazania, iż znajduje się w określonej sytuacji materialnej uprawniającej do przyznania mu prawa pomocy w zakresie całkowitym bądź częściowym. Zważywszy na ustaloną przez Sąd sytuację majątkową skarżącego uznać należy, że nie ma podstawy do przyjęcia, iż spełnione zostały ustawowe przesłanki przyznania mu prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Uzyskiwany przez skarżącego i jego małżonkę stały dochód w łącznej wysokości 3929 zł netto, oraz posiadanie oszczędności w kwocie około 5000 zł, wskazują na to, że skarżący będąc świadomym prowadzonego postępowania sądowego jest w stanie bez uszczerbku koniecznego dla utrzymania siebie i rodziny zabezpieczyć odpowiednie kwoty, które umożliwią mu partycypowanie w kosztach postępowania. Jednocześnie skoro skarżący uiścił wpis sądowy w kwocie 200 zł, to tym samym nie sposób uznać, że nie jest on w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Wobec okoliczności przedstawionych powyżej należy stwierdzić, że skarżący nie wykazał w przekonujący sposób, iż znajduje się w sytuacji materialnej kwalifikującej do przyznania mu prawa pomocy w zakresie przez niego żądanym. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny w oparciu o art. 184 w związku z art. 197 § 2 P.p.s.a. postanowił zażalenie oddalić.