I SA/Wr 1387/09
WyrokWSA we Wrocławiu2009-11-18
Skład orzekający: Ireneusz Dukiel, Maria Tkacz-Rutkowska, Anetta Chołuj
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy linie telekomunikacyjne (kable) umieszczone w kanalizacji kablowej stanowią budowlę podlegającą opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości?Ratio decidendi
Linie telekomunikacyjne (kable) umieszczone w kanalizacji kablowej stanowią sieć techniczną, która jest budowlą w rozumieniu przepisów Prawa budowlanego i ustawy o podatkach i opłatach lokalnych. Całość techniczno-użytkowa, obejmująca kanalizację i znajdujące się w niej kable, służy jednemu celowi – sprawnemu przekazywaniu sygnału telekomunikacyjnego, co uzasadnia opodatkowanie tej sieci jako budowli. Rozporządzenia wykonawcze do Prawa budowlanego nie mogą stanowić podstawy do kwalifikowania obiektów dla celów podatku od nieruchomości.Stan faktyczny
Spółka "A" S.A. wniosła o stwierdzenie nadpłaty w podatku od nieruchomości za 2004 r., twierdząc, że linie telekomunikacyjne (kable) w kanalizacji nie stanowią budowli podlegającej opodatkowaniu. Organy podatkowe uznały, że kanalizacja wraz z kablami stanowi budowlę. Po postępowaniu odwoławczym, Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. Spółka wniosła skargę do WSA, zarzucając błędną interpretację przepisów, naruszenie procedury podatkowej i brak przeprowadzenia dowodów.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ireneusz Dukiel (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia WSA Maria Tkacz-Rutkowska, Sędzia WSA Anetta Chołuj, Protokolant Katarzyna Wilczek, po rozpoznaniu w dniu 18 listopada 2009 r. we Wrocławiu na rozprawie sprawy ze skargi [...]SA we W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L. z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2004 r. oddala skargę.
"A" S.A. we W. w dniu [...]r. złożyła do Wójta Gminy L. wniosek o stwierdzenie nadpłaty w podatku od nieruchomości, jaki został uiszczony za 2004 r., na podstawie złożonej w dniu [...]r. deklaracji. W ocenie wnioskodawcy wykazany w deklaracji na podatek od nieruchomości za 2004 r. podatek w kwocie [...]zł, wynikający z opodatkowania stawką 2 % budowli związanych z prowadzoną działalnością gospodarczą, został zawyżony w rezultacie przyjęcia do opodatkowania wartości linii telekomunikacyjnych, w postaci kabli miedzianych i światłowodów, instalowanych w kanalizacjach. Błędne objęcie ich zakresem przedmiotowym podatku od nieruchomości, skutkowało zawyżeniem podatku o kwotę [...]zł. W dalszym piśmie podatnika, które wpłynęło do urzędu w dniu [...]r. (wyjaśnienia do złożonej korekty deklaracji), spółka stwierdziła, że w jej przeświadczeniu linie telekomunikacyjne w postaci kabli miedzianych i światłowodowych, instalowane w kanalizacjach, nie stanowią budowli w rozumieniu ustawy o podatkach i opłatach lokalnych. Ułożenie linii kablowej w kanalizacji zapewnia możliwość jej użytkowania i spełniania zadanych funkcji, łącznie z jej wymianą w razie potrzeby. W przeciwieństwie do linii kablowej, ułożonej w kanalizacji nie będącej obiektem budowlanym, linia kablowa ułożona bezpośrednio w ziemi takim obiektem jest. Spółka twierdziła, powołując się na przepisy rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 26 października 2005 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać telekomunikacyjne obiekty budowlane i ich usytuowanie, że linia kablowa ułożona w kanalizacji nie spełnia wymagań koniecznych dla zdefiniowania jej jako telekomunikacyjnego obiektu budowlanego, odmiennie niż sama kanalizacja kablowa. Podsumowując swój wniosek spółka stwierdziła, że tylko kable ułożone bezpośrednio w ziemi mogą być uznane za budowle w rozumieniu art. 3 pkt 3 Prawa budowlanego, a tym samym za budowle w rozumieniu art. 1 a ust. 1 pkt 2 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych. Uzasadnienie korekty deklaracji podatkowej oparto ponadto o treść ekspertyzy rzeczoznawcy w zakresie prawa budowlanego oraz ekspertyzy prawnej odnoszącej się do zasad opodatkowania budowli.
Wójta Gminy L., w wyniku przeprowadzonego postępowania podatkowego, decyzją z dnia [...]r., nr [...], odmówił "A" S.A. we W. stwierdzenia nadpłaty podatku od nieruchomości za 2004 r. w wysokości [...]zł. W uzasadnieniu podjętego rozstrzygnięcia wskazano, że niewłaściwe jest uznanie tylko kanalizacji telekomunikacyjnej za budowlę w rozumieniu ustawy o podatkach i opłatach lokalnych pomijając linie kablowe w niej umieszczone, ponieważ nie SA one trwale związane z gruntem. Podkreślono, iż trwale związana z gruntem jest kanalizacja telekomunikacyjna, zaś znajdujące się w niej linie telekomunikacyjne SA funkcjonalnie z nią związane, stanowią sieć. Powołując się na wyjaśnienia spółki stwierdzono, że jedną z podstawowych funkcji kanalizacji jest ułatwienie konserwacji umieszczonego w niej kabla, a zatem została wybudowana jako niezbędny element sieci technicznej jaką stanowi linia telekomunikacyjna umieszczona w kanalizacji telekomunikacyjnej. Taka funkcja kanalizacji świadczy o tym, iż stanowi ona wraz z umieszczona w niej linią całość techniczno- użytkową zapewniająca łączność telefoniczną, i na gruncie obowiązujących regulacji prawnych powinna być klasyfikowana jako budowla opodatkowana podatkiem od nieruchomości.
Na skutek wniesionego odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze w L. decyzją z dnia [...]r., nr [...], uchyliło zaskarżoną decyzję w całości i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy uznał za przedwczesne wydanie przez organ I instancji zaskarżonej decyzji, w której dokonał oceny zasadności wniosku spółki o stwierdzenie nadpłaty po doręczeniu korekty deklaracji z wnioskiem o stwierdzenie nadpłaty, ponieważ nie ma możliwości wydania decyzji w sprawie nadpłaty bez wcześniejszego prawidłowego określenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za 2004 r. przez organ podatkowy.
Wójt Gminy L., po wszczęciu z urzędu postępowania podatkowego, decyzja z dnia [...]r., [...], określił "A" S.A. we W. wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za 2004 r. w kwocie [...]zł. Podtrzymując uzasadnienie prawne co do opodatkowania kanalizacji kablowej wraz z ułożonymi w niej liniami kablowymi podatkiem od nieruchomości według stawek i zasad właściwych dla budowli organ I instancji jednocześnie podkreślił, iż ponieważ spór dotyczył wyłącznie interpretacji przepisów prawa, gdyż stan faktyczny sprawy nie był sporny, to zbędnym było przeprowadzenie postępowania dowodowego w postaci oględzin czy opinii biegłego.
W odwołaniu spółka wniosła o uchylenie decyzji i stwierdzenie nadpłaty w podatku od nieruchomości za 2004 r. zarzucając zaskarżonej decyzji naruszenie:
1) art. 2 ust. 1 w zw. z art. 1a ust. 1 pkt 2 oraz art. 4 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych w zw. z art. 3 pkt 1 i 3 ustawy Prawo budowlane, poprzez jego nieprawidłowa interpretację i przyjęcie, że linia telekomunikacyjna, stanowi budowlę podlegającą opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości,
2) art. 121 Ordynacji podatkowej, poprzez prowadzenie postępowania podatkowego w sposób nie budzący zaufania do organów podatkowych,
3) art. 122 Ordynacji podatkowej poprzez nieustalenie stanu faktycznego sprawy mający wpływ na wynik sprawy, bazującego na błędnym przekonaniu, iż tenże stan nie jest sporny,
4) art. 124 Ordynacji podatkowej, poprzez jego niewłaściwe zastosowanie, polegające na braku odniesienia się do przedstawionych przez podatnika ekspertyz,
5) art. 187 i art. 188 Ordynacji podatkowej, poprzez nieprzeprowadzenie postępowania dowodowego mającego istotny wpływ na jej wynik,
6) art. 197 Ordynacji podatkowej poprzez wydanie decyzji w sprawie wymagającej wiedzy specjalistycznej w zakresie prawa budowlanego i nie powołanie dowodu z opinii biegłego w tym zakresie,
7) art. 210 § 4 w zw. z art. 122 Ordynacji podatkowej poprzez błędne ustalenie stanu faktycznego sprawy, tj. przyjęcie, że linia telekomunikacyjna jest funkcjonalnie związana z kanalizacją, stanowiąc z nią sieć oraz błędnie sporządzone uzasadnienie decyzji.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w L., po rozpatrzeniu odwołania, decyzją z dnia [...]r., nr [...], utrzymało w mocy decyzję Wójta Gminy L.. Organ odwoławczy wskazał, że ustawa z dnia 12 stycznia 1991r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. z 2006 r., Nr 121, poz. 844 ze zm.), w art. 1a ust. 1 pkt 2, za budowlę uważa obiekt budowlany w rozumieniu Prawa budowlanego niebędący budynkiem lub obiektem małej architektury, a także urządzenie budowlane w rozumieniu przepisów prawa budowlanego, związane z obiektem budowlanym, które zapewnia możliwość użytkowania obiektu zgodnie z jego przeznaczeniem. Z kolei z przepisów art. 3 pkt 1 lit. b) oraz art. 3 pkt 3 Prawa budowlanego wynika, iż budowla stanowi całość techniczno-użytkową wraz z instalacjami i urządzeniami, a do budowli zalicza się także sieci techniczne. W art. 3 pkt 9 Prawa budowlanego, wskazując, że są to urządzenia techniczne związane z obiektem budowlanych, zapewniające możliwość użytkowania obiektu zgodnie z jego przeznaczeniem, jak przyłącza i urządzenia instalacyjne, w tym służące oczyszczaniu lub gromadzeniu ścieków, a także przejazdy, ogrodzenia, place postojowe i place pod śmietniki. Dalej organ konkludował, że skoro budowla w rozumieniu Prawa budowlanego, do której zaliczyć należy również "sieci techniczne" stanowi całość użytkową wraz z instalacjami i urządzeniami, to wchodzące w jej skład elementy potrzebne są do funkcjonowania zgodnie z przeznaczeniem. Z tego powodu nie jest trafne zapatrywanie, że jedynie kanalizacja kablowa, bez umieszczonych w niej kabli stanowi budowlę, będącą przedmiotem opodatkowania. Gdy zaś chodzi o kwestię trwałego związania kabli z gruntem, to Prawo budowlane wymóg w tym zakresie odnosi jedynie do budynków, a niezależnie od tego kanalizacja kablowa jest trwałe z gruntem związana, natomiast usytuowane w jej wnętrzu kable są z nią funkcjonalnie związane. Jako nieuprawnione ocenił organ odwoławczy odwoływanie się do przepisów powołanego rozporządzenia Ministra Infrastruktury, albowiem według art. 217 Konstytucji RP określenie przedmiotu opodatkowania następuje w ustawie.
W skardze spółka, wnosząc o uchylenie decyzji, zarzuciła naruszenie szeregu przepisów, a w szczególności :
1) art. 233 § 2 Ordynacji podatkowej poprzez błędne przyjęcie, iż nie zaszły przesłanki do uchylenia decyzji Wójta Gminy L. z [...]r., polegające na naruszeniu przez organ podatkowy l instancji:
a) art. 2 ust. 1 w zw. z art. 1a ust. 1 pkt 2 oraz art. 4 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych w zw. z art. 3 pkt 1 i 3 ustawy Prawo budowlane, związanego z błędną interpretacją tychże przepisów i przyjęcia, ze linia telekomunikacyjna umieszczona w kanalizacji podlega opodatkowaniem podatkiem od nieruchomości,
b) art. 121 Ordynacji podatkowej, poprzez prowadzenie postępowania podatkowego w sposób nie budzący zaufania podatnika do organów podatkowych,
c) art. 122 Ordynacji podatkowej, tj. do nieustaleni stanu faktycznego sprawy mającego istotny wpływ na wynik sprawy bazującego na błędnym przekonaniu, iż tenże stan nie jest sporny,
d) art. 124 Ordynacji podatkowej poprzez jego niewłaściwe zastosowanie polegające na braku odniesienia się do argumentacji podatnika, potwierdzonych ekspertyzami przekazanymi w sprawie, w tym do opinii biegłego powołanego przez skarżącego,
e) art. 197 Ordynacji podatkowej w zw. z art. 187 i art. 188 Ordynacji podatkowej poprzez wydanie decyzji w sprawie wymagającej wiedzy specjalistycznej w zakresie prawa budowlanego i nie powołanie dowodu z opinii biegłego w tym zakresie,
f) art. 210 § 4 w zw. z art. 122 Ordynacji podatkowej, poprzez błędne ustalenie stanu faktycznego sprawy, tj. przyjęcie, że linia telekomunikacyjna jest funkcjonalnie związana z kanalizacją, stanowiąc z nią sieć oraz błędne sporządzone uzasadnienie decyzji,
2) art. 4 ust. 1 pkt 3 w zw. z art. 2 ust. 1 pkt 3 w zw. z art. 1a ust. 1 pkt 2 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych oraz art. 3 pkt 1, 3 i 9 ustawy Prawo budowlane, i określenie wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za 2004 r. z uwzględnieniem wartości obiektów, które nie stanowią budowli, tj. linii telekomunikacyjnej umieszczonej w kanalizacji,
3) art. 1a ust. 1 pkt 2 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych w zw. z art. 3 pkt 1, 3 i 9 ustawy Prawo budowlane, poprzez błędną interpretację definicji budowli,
4) art. 121 Ordynacji podatkowej, poprzez prowadzenie postępowania podatkowego w sposób nie budzący zaufania podatnika do organów podatkowych, tj. wydanie decyzji na podstawie niedokładnie wyjaśnionego stanu faktycznego sprawy,
5) art. 122 w zw. z art. 187 Ordynacji podatkowej poprzez niedokładne wyjaśnienie sprawy i wydanie decyzji na podstawie niepełnego materiału dowodowego,
6) art. 210 § 4 w zw. z art. 210 § 1 pkt 6 Ordynacji podatkowej, tj. błędnego sporządzenia uzasadnienia faktycznego.
W motywach zarzutów odnoszących się do naruszenia przepisów materialnego prawa podatkowego, normujących zasady opodatkowania nieruchomości, podkreślono, że definicja sieci telekomunikacyjnej zawarta w ustawie z dnia 16 lipca 2004 r. - Prawo telekomunikacyjne (Dz. U. Nr 171, poz. 1800 ze zm.) nie pozwala na uznanie, że kanalizacja nie jest elementem składowym sieci telekomunikacyjnej, a tym samym nie można jej wiązać z linią w sieć techniczną. Kanalizacja to bowiem odrębny od linii obiekt budowlany. W takim przypadku należy zbadać, czy linia telekomunikacyjna jest urządzeniem budowlanym, podlegającym opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości. W ocenie strony skarżącej obowiązkiem organów podatkowych było dowiedzenie, w oparciu o definicję urządzenia budowlanego, sformułowaną w art. 1a ust. 1 pkt 2 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, w zw. z art. 3 pkt 3 i pkt 9 Prawa budowlanego, że urządzenie techniczne, jakim jest kabel, służące obiektowi budowlanemu, jakim jest kanalizacja, zapewnia możliwość użytkowania kanalizacji zgodnie z jej przeznaczeniem. Tymczasem, zdaniem skarżącej spółki, zaskarżona decyzja organu podatkowego dowodzi jedynie, że będąca obiektem budowlanym kanalizacja służy urządzeniu czyli kablom, a takie założenie nie daje podstaw do uznania linii za urządzenie techniczne kanalizacji. Ponadto pomiędzy tymi obiektami nie istnieje związek, ponieważ zarówno kanalizacja może być użytkowana bez umieszczania w niej linii telekomunikacyjnych, jak i linia telekomunikacyjna może być umieszczona bezpośrednio w ziemi, a więc bez konieczności wykorzystywania kanalizacji. Na potwierdzenie właściwie dokonanej interpretacji pojęcia "budowli" dla celów opodatkowania podatkiem od nieruchomości, strona skarżąca powołała się na piśmiennictwo i poglądy doktryny w tym zakresie, jak również orzecznictwo sądów administracyjnych.
W dalszej argumentacji skargi podniesiono, że legalne definicje pojęcia budowli, do której odwołuje się ustawa o podatkach i opłatach lokalnych, a zawarte w prawie budowlanym, nie pozwalają na ustalenie definicji budowli. Ustawodawca w tym zakresie popełnił błąd logiczny, polegający na zdefiniowaniu pojęcia budowli tym samym terminem. W konsekwencji odniesienie się wyłącznie do definicji obiektu budowlanego, sformułowanej w wyżej wymienionej ustawie, nie prowadzi do jednoznacznego ustalenia znaczenia terminu "budowla". Ustawodawca miał zatem zamiar, aby budowla podlegająca opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości, miała charakter obiektu budowlanego. Dopuszczalne jest zatem, w tym zakresie, w celu ustalenia pojęcia "budowla", odwoływanie się do przepisów wykonawczych do Prawa budowlanego, w tym zwłaszcza do rozporządzenia z dnia 26 października 2005 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać telekomunikacyjne obiekty budowlane i ich usytuowanie. Rozporządzenie wskazuje zatem w § 3 pkt 2 te obiekty, które mają charakter telekomunikacyjnych obiektów budowlanych. Za takie nie zostały jego mocą uznane linie kablowe umieszczone w kanalizacji. W ocenie skarżącej nie jest to przypadkowe, bowiem umieszczanie w kanalizacji kablowej, która stanowi telekomunikacyjny obiekt budowlany, według powołanego rozporządzenia, linii kablowej, jak również jej wymiana, pozostają z punktu widzenia prawa budowlanego bez znaczenia.
Zdaniem strony skarżącej dla zbadania słuszności uznania kabli telekomunikacyjnych, położonych w kanalizacji, za element składowy budowli, podlegający opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości, należy zbadać stan faktyczny sprawy w szczególności, poprzez wykorzystanie dowodu w postaci przeprowadzenia oględzin, przy udziale biegłego, w zakresie prawa budowlanego, czego organy podatkowe w toku postępowania podatkowego nie dokonały. Ustalenia dokonane w toku tych oględzin winny zostać, wraz z ekspertyzą przedstawioną przez podatnika, potraktowane jako elementy do wyjaśnienia stanu faktycznego w sprawie, zwłaszcza w kontekście tego, iż definicja budowli w ustawie o podatkach i opłatach lokalnych wywoływała i wywołuje trudności interpretacyjne, dla rozwiązania których wymagane jest posiadanie wiedzy specjalistycznej. Brak uwzględnienia powyższych wniosków dowodowych, stanowi naruszenie przez organ odwoławczy przepisów art. 180, art. 197 i art. 122 Ordynacji podatkowej.
Spółka zarzuciła, że Kolegium swoim orzeczeniem naruszyło przepis art. 233 § 2 Ordynacji podatkowej, poprzez uznanie, że zebrany w sprawie, w postępowaniu pierwszo-instancyjnym materiał dowodowy, pozwalał na podjęcie merytorycznego orzeczenia w sprawie, ponieważ podatnik nie podniósł zarzutu nie wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy. W ocenie skarżącego organ odwoławczy nie jest związany zarzutami odwołania, a obowiązany jest stać na straży legalności decyzji, tzn. czuwać aby w obrocie prawnym pozostawały jedynie decyzje zgodne z prawem. Istotą sporu, pomiędzy organami podatkowymi a spółką, nie było ustalenie wartości linii i kanalizacji, to bowiem faktycznie wynikało ze zgromadzonych dokumentów (ewidencji środków trwałych), lecz ustalenie czy linia telekomunikacyjna, jako budowla lub jej część, stanowi przedmiot opodatkowania podatkiem od nieruchomości i w tym zakresie na organie odwoławczym ciążył obowiązek wyjaśnienia tych okoliczności, poprzez uchylenie decyzji i przekazanie sprawy organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia, celem przeprowadzenia postępowania dowodowego w znacznej części. Co do faktu uznania linii telekomunikacyjnych za budowle lub ich części, podlegające opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości, nie posiadają bowiem wiedzy organy podatkowe. Zdaniem strony skarżącej Kolegium w swojej decyzji, kwestionując stanowisko podatnika poparte załączonymi ekspertyzami, odnosi się tylko częściowo do wywodów w nich zawartych. Brak polemiki z nimi uznany został za wadę decyzji w odniesieniu do jej uzasadnienia, które winno odpowiadać dyspozycji art. 210 § 4 Ordynacji podatkowej.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w L.w odpowiedzi na skargę wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko i argumenty zawarte w zaskarżonej decyzji.
Odnosząc się w pierwszej kolejności do zarzutów, dotyczących braku podstaw do uznania linii kablowych miedzianych i światłowodowych, umieszczonych w kanalizacji kablowej, za budowle w rozumieniu art. 1 a ust. 1 pkt 2 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych w stanie prawnym obowiązującym w 2004 r., i podlegające opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości na podstawie art. 2 ust. 1 pkt 3 tej ustawy Kolegium stwierdziło, że zasadzają się one na założeniu, iż linie te i kanalizacja mogą funkcjonować bez związku ze sobą. W konsekwencji mogą więc występować kanalizacje kablowe bez linii i same linie bez kanalizacji. Nie ma w tym zakresie, wbrew twierdzeniom strony skarżącej, sporu pomiędzy organami podatkowymi i podatnikiem, jednakże tylko w odniesieniu do tak istniejącego hipotetycznego stanu faktycznego. Prawo podatkowe przewiduje bowiem, że obowiązek podatkowy powstaje w przypadku wystąpienia stanu faktycznego, odpowiadającego hipotezie normy prawnej, z którym to stanem faktycznym ustawa podatkowa wiąże skutki podatkowe. Kolegium wskazało, iż skoro ustawa o podatkach i opłatach lokalnych definiuje pojęcie budowli, poprzez odesłanie w tym zakresie do przepisów Prawa budowlanego, w zakresie rozumienia tych pojęć, które składają się na tę definicję, to aby uznać budowlę za przedmiot opodatkowania podatkiem od nieruchomości, musi ona być obiektem budowlanym (art. 1 a ust. 1 pkt 2 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych), a więc budowlą w rozumieniu art. 3 pkt 1 lit. b Prawa budowlanego, stanowiącą całość technicznie - użytkową wraz z instalacjami i urządzeniami, a także urządzeniem budowlanym w rozumieniu przepisów Prawa budowlanego, związanym z obiektem budowlanym, które zapewnia możliwość użytkowania obiektu zgodnie z przeznaczeniem (art. 1a ust. 1 pkt 2 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych). Prawo budowlane za obiekt budowlany uznaje budowlę stanowiącą całość techniczno - użytkową wraz instalacjami i urządzeniami (art. 3 pkt 1 lit. b), a z kolei pkt 3 art. 3 tej ustawy stanowi, że przez pojęcie budowli należy rozumieć każdy obiekt budowlany, nie będący budynkiem lub obiektem małej architektury i wymienia rodzaje tych obiektów, wskazując między innymi na sieci techniczne. Sieć techniczna jest budowlą stanowiącą całość techniczną wraz z urządzeniami i instalacjami, co umożliwia jej, poprzez wchodzące w jej skład elementy jej funkcjonowanie. Tak więc, skoro sama sieć kablowa, znajdująca się w gruncie, stanowi budowlę, czego nie kwestionuje podatnik, to tym bardziej sieć tą tworzy kabel wraz z kanalizacją, w której przebiega, i która niewątpliwie budowlę, w rozumieniu wskazanych wyżej przepisów stanowi.
W odniesieniu do naruszenia, w toku postępowania odwoławczego, przepisów o postępowaniu podatkowym w zakresie gromadzenia materiału dowodowego i jego oceny, organ stwierdził, że i w tym zakresie podniesione zarzuty nie znajdują jakiegokolwiek uzasadnienia.
Kolegium podniosło ,że przewidziany w art. 198 § 1 Ordynacji podatkowej środek dowodowy w postaci oględzin, może być wykorzystany gdy zaistnieje taka potrzeba, a zatem tylko w takim przypadku, gdy w oparciu o inne dowody np. w postaci dokumentów, nie jest możliwe ustalenie stanu faktycznego sprawy. Zasadniczo, w przypadku podatku od nieruchomości, oględziny można wykorzystać do ustalenia istnienia przedmiotu opodatkowania, bądź wielkości podstawy opodatkowania. W stanowiącej przedmiot opodatkowania sprawie nie było sporu co do istnienia linii kablowych w kanalizacjach kablowych i ich wartości jako podstawy opodatkowania. Spółka bowiem w złożonej w 2004 r. deklaracji na podatek od nieruchomości, wykazała wartość kanalizacji magistralnej ([...]zł), jak również linii telekomunikacyjnych ([...]zł), po czym występując z wnioskiem o stwierdzenie nadpłaty w skorygowanej deklaracji, wykazała do opodatkowania jedynie wartość kanalizacji magistralnej, gdyż uznała, że linia optotelekomunikacyjna nie stanowi przedmiotu opodatkowania. W przekonaniu organu okoliczność ta ma także znaczenie dla innego podnoszonego w skardze zarzutu, a mianowicie braku powołania biegłego dla zbadania związku linii telekomunikacyjnej z kanalizacją. Zgodnie z art. 4 pkt 7 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych opinia biegłego może się odnosić jedynie do ustalenia wartości budowli stanowiącej przedmiot opodatkowania, a ta nie budziła wątpliwości organu podatkowego, w oparciu o złożone przez podatnika deklaracje i załączone do nich dokumenty. W ocenie Kolegium powołanie biegłego, na podstawie art. 197 Ordynacji podatkowej, dla zbadania związku pomiędzy linią kablową a kanalizacją, również nie było konieczne, bowiem związek ten jako podatkowo-prawny stan faktyczny istnieje, skutkiem czego zachodzą podstawy do opodatkowania całej linii telekomunikacyjnej (kanalizacji i umieszczonych w niej linii).
Zdaniem Samorządowego Kolegium Odwoławczego również zarzut braku odniesienia się w decyzji II instancji do załączonych przez spółkę ekspertyz jest bezzasadny. Organ w tym zakresie podniósł, iż uzasadnienie decyzji w sprawie nie może być polemiką z autorami tych ekspertyz, a winno wyrażać stanowisko organu podatkowego, znajdujące oparcie w dokonanej wykładni przepisów prawa podatkowego, skutkiem czego do ustalonego w sprawie stanu faktycznego winien on zastosować obowiązujące przepisy materialnego prawa podatkowego. Kolegium podniosło, iż w toku postępowania odwoławczego przeprowadziło dowód z ekspertyz złożonych przez spółkę i oceniło je zgodnie z zasadą swobodnej oceny dowodów. Zdaniem Kolegium w takiej sytuacji, wbrew twierdzeniom skarżącej spółki, uchylenie decyzji i przekazanie sprawy organowi l instancji do ponownego rozpatrzenia, stanowiłoby o naruszeniu art. 233 § 2 Ordynacji podatkowej. W tym też zakresie, wobec wyczerpującego uzasadnienia rozstrzygnięcia Kolegium, w oparciu o obowiązujące w zakresie opodatkowania nieruchomości przepisy ustawy o podatkach i opłatach lokalnych i odniesienia ich do ustalonego w sprawie stanu faktycznego, zarzut naruszenia w decyzji II instancji art. 210 § 4 Ordynacji podatkowej jest całkowicie bezzasadny.
W piśmie procesowym z dnia [...]r. skarżąca spółka podtrzymała zarzuty i wnioski sformułowane w skardze, a nadto dodatkowo przedstawiła argumentację mającą świadczyć o tym, że interpretacja pojęć sformułowanych w ustawie prawo budowlane przez pryzmat instytucji prawa podatkowego jest całkowicie nieuzasadniona.
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje:
Zakres kontroli sprawowanej przez wojewódzkie sądy administracyjne określa ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz.1269), stanowiąc w art. 1 ust. 2, że sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
W ramach tej kontroli sąd stosuje środki przewidziane w art. 145-150 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270) – dalej w skrócie p.p.s.a. Powyższe oznacza, że zaskarżony akt administracyjny może zostać wzruszony przez Sąd tylko wówczas, gdy narusza prawo w sposób określony w powołanej ustawie; w przeciwnym razie skarga podlega oddaleniu. Sąd uchyla zaskarżoną decyzję, jeśli stwierdzi, że wydano ją z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy lub z naruszeniem prawa procesowego, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy – art. 145 §1 pkt 1 lit. a) i lit. c) p.p.s.a.
W tak określonym zakresie kognicji Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Przedmiotem sporu jest kwestia zasadności opodatkowania podatkiem od nieruchomości linii kablowych (telekomunikacyjnych) umieszczonych w kanalizacji kablowej.
Zgodnie z art. 2 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. 2002 r., nr 9, poz. 84 ze zm.) dalej: u.p.o.l., opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości podlegają budowle lub ich części związane z prowadzeniem działalności gospodarczej. Ustawa podatkowa zawiera definicję pojęcia budowla odwołującą się do przepisów prawa budowlanego. Przepis art. 1a ust. 1 pkt 2 u.p.o.l. stanowi, że budowla to obiekt budowlany w rozumieniu przepisów prawa budowlanego niebędący budynkiem lub obiektem małej architektury, a także urządzenie budowlane w rozumieniu przepisów prawa budowlanego związane z obiektem budowlanym, które zapewnia możliwość użytkowania obiektu zgodnie z jego przeznaczeniem. Stosownie do art. 3 pkt 3 ustawy - Prawo budowlane budowlą jest każdy obiekt budowlany niebędący budynkiem lub obiektem małej architektury, w tym sieci techniczne (podkreślenie Sądu). Biorąc pod uwagę akcentowaną w skardze kwestię wymogu związania obiektu z gruntem należy zauważyć, że wymienione w w/w przepisie rodzaje budowli nie muszą posiadać cechy trwałego związania z gruntem. Cecha ta została expressis verbis wymieniona jedynie w przypadku tablic reklamowych. Termin urządzenie budowlane należy natomiast rozumieć jako urządzenie techniczne związane z obiektem budowlanym zapewniające możliwość użytkowania obiektu zgodnie z jego przeznaczeniem, m. in. urządzenie instalacyjne (art. 3 pkt 9 Prawa budowlanego).
W świetle przytoczonych regulacji Sąd za uzasadnione uznał stanowisko organów podatkowych, że definicja budowli, zawarta w art. 1a ust. 1 pkt 2 u.p.o.l. obejmuje m.in. sieć techniczną, którą niewątpliwie jest sieć telekomunikacyjna, jako funkcjonalna i techniczna całość, obejmująca całokształt urządzeń technicznych służących doprowadzeniu sygnału telekomunikacyjnego do końcowego odbiorcy (por. wyrok WSA w Łodzi z dnia 8.07.2008 r., sygn. akt l SA/Łd 139/08, wyrok WSA w Poznaniu z dnia 20.08.2008 r., Sygn. akt l SA/Po 517/08, a także wyrok WSA w Szczecinie z dnia 2.04.2008 r., sygn. akt l SA/Sz 740/07, wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 15.04.2009 r., sygn. akt 1264/08). W przypadku sieci telekomunikacyjnej będą to przewody, punkty wzmacniające sygnał (...) oraz cały zespół urządzeń służących do przekazywania sygnału, który ostatecznie trafi do przyłączy poszczególnych budynków oraz tzw. pętli abonenckiej.
W przekonaniu Sądu prawidłowo organy podatkowe przyjęły, że przedmiotem opodatkowania jest po prostu sieć telekomunikacyjna, jako funkcjonalna i techniczna całość, której zadaniem jest dostarczanie sygnału telekomunikacyjnego, niezależnie od jej technicznej budowy. Bez znaczenia pozostaje natomiast, w jaki sposób kanalizacja kablowa połączona jest z kanalizacja kablową, skoro faktycznie wszystkie te elementy, jako całość techniczno-użytkowa służą jednemu celowi – sprawnemu przekazywaniu sygnału. Tym samym Sąd w orzekającym w sprawie składzie nie podziela poglądu strony, że zarówno kanalizacja kablowa, jak i biegnące w niej kable należy kwalifikować osobno z punktu widzenia objęcia ich przedmiotem opodatkowania podatkiem od nieruchomości.
Stanowisko Sądu w niniejszej sprawie znajduje potwierdzenie w szeregu innych orzeczeń wojewódzkich Sądów Administracyjnych (por. wyrok z 19 marca 2009 r. sygn. akt I SA/Ol 58/09, z 4 marca 2009 r. sygn. akt I SA/Po 1439/08, z 17 lutego 2009 r. sygn. akt I SA/Gd 901/08, z 10 lutego 2009 r. sygn. akt I SA/Kr 1533/08).
Sąd podziela także stanowisko organu odwoławczego, iż w sprawie brak jest podstaw do odwoływania się do treści rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 26 października 2005 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać telekomunikacyjne obiekty budowlane i ich usytuowanie (Dz. U. Nr 219, poz. 1864) Rozporządzenie to stanowi akt wykonawczy do ustawy - Prawo budowlane, wydany wyłącznie na użytek procesu budowlanego, a nie dla celów podatkowych. Rozporządzenie to nie może tym samym stanowić podstawy do kwalifikowania danego obiektu dla celów podatku od nieruchomości. Zakres odesłania z art. 1a ust. 1 pkt 2 u.p.o.l. należy, w przekonaniu Sądu, interpretować ściśle. Przepis ten odsyła do regulacji przepisów prawa budowlanego tylko w celu ustalenia, czy mamy do czynienia z obiektem budowlanym. Samo porównanie definicji budowli z art. 1a ust. 1 pkt 2 u.p.o.l. oraz art. 3 pkt 3 Prawa budowlanego prowadzi do wniosku, że -znaczenie terminu – "budowla" w ustawie podatkowej ma szerszy zasięg, gdyż oprócz obiektu budowlanego obejmuje również urządzenia budowlane z obiektem tym związane. Nie można więc uznać, że art. 1a ust. 1 pkt 2 u.p.o.l. odsyła do szeroko rozumianych przepisów prawa budowlanego. Charakter odesłania wskazuje, że w sprawach podatku od nieruchomości przepisy prawa budowlanego mają ograniczone zastosowanie, które ogranicza się do definicji obiektu i urządzenia budowlanego, zawartych w przepisach art. 3 pkt 3 i pkt 9 Prawa budowlanego.
Zasadność powyższego stanowiska znajduje potwierdzenie w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego NSA z dnia 27.01.2006 r. sygn. akt FSK 2316/04) który uznał, że przepisy art. 1a ust. 1 pkt 2 u.p.o.l. w związku z art. 3 pkt 3 i 9 Prawa budowlanego są wystarczające dla wyjaśnienia przedmiotu opodatkowania podatkiem od nieruchomości, oraz że nie ma podstaw ani potrzeby, aby odwoływać się do innych przepisów, gdyż art. 2 ust. 1 pkt 3 w związku z art. 1a ust. 1 u.p.o.l. nie stwarza tego rodzaju podstawy.
Jako bezpodstawne należało ocenić zarzuty skargi dotyczące uchybień w zakresie wyczerpującego wyjaśnienia stanu faktycznego, w szczególności poprzez zaniechanie przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego w celu wydania opinii, w jakiej części sieć telekomunikacyjna stanowi budowle podlegającą opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości. Powyższa kwestia stanowi bowiem zagadnienie prawne, podlegające rozstrzygnięciu przez organ na podstawie powołanych przepisów i to organ jest obowiązany samodzielnie dokonać w świetle tych regulacji prawnych, czy i w jakim zakresie (więc także w – w odniesieniu do których elementów) linie kablowe będące własnością Spółki mogły być uznane za budowle podlegające opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości. Natomiast wartość przyjętą jako podstawę opodatkowania organy podatkowe ustaliły na podstawie informacji dostarczonych przez samą Spółkę w deklaracji podatku od nieruchomości za 2004 r.
W tym kontekście bezpodstawne są także zarzuty naruszenia przepisów postępowania w zakresie postępowania dowodowego oraz samej treści uzasadnienia zaskarżonej decyzji, a w szczególności art. 121, art. 122, art. 124, art. 187, art. 188, art. 197 i 210 § 1 i 4 Ordynacji podatkowej.
Mając na uwadze powyższe Sąd stwierdza, że zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa materialnego ani przepisów prawa procesowego w stopniu, który mógłby mieć wpływ na wynik sprawy, wobec czego skarga podlegała oddaleniu na podstawie art. 151 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło