II GSK 191/10
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2011-02-10
Skład orzekający: Joanna Kabat Rembelska, Stanisław Gronowski, Maria Jagielska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej może przeprowadzić kontrolę na miejscu bez zawiadomienia rolnika, a jeśli tak, to jakie są konsekwencje niedopełnienia przez rolnika obowiązku zgłoszenia klęski suszy?Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, uznając, że kontrole na miejscu mogą być przeprowadzane bez uprzedniego zawiadomienia rolnika, o ile nie zagraża to celom kontroli. Sąd podkreślił również, że rolnik, który nie dopełnił obowiązku pisemnego zgłoszenia klęski suszy w wymaganym terminie, nie może skutecznie powoływać się na tę okoliczność jako podstawę do kwestionowania ustaleń kontroli dotyczących powierzchni użytkowanych rolniczo.Stan faktyczny
Rolnik A. G. ubiegał się o płatności z tytułu realizacji przedsięwzięć rolnośrodowiskowych. Kontrola wykazała, że faktycznie użytkowana powierzchnia gruntów była mniejsza niż zadeklarowana, co skutkowało pomniejszeniem płatności. Rolnik kwestionował wyniki kontroli, wskazując na brak zawiadomienia o niej oraz na klęskę suszy. Organ administracji utrzymał w mocy decyzję o przyznaniu płatności w pomniejszonej wysokości. WSA oddalił skargę rolnika, a NSA oddalił skargę kasacyjną.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Joanna Kabat Rembelska Sędzia NSA Stanisław Gronowski (spr.) Sędzia del. WSA Maria Jagielska Protokolant Bogusław Piszko po rozpoznaniu w dniu 10 lutego 2011 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej A. G. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w S. z dnia 18 listopada 2009 r. sygn. akt I SA/Sz 676/09 w sprawie ze skargi A. G. na decyzję Dyrektora Z. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w S. z dnia [...] lipca 2009 r. nr [...] w przedmiocie przyznania płatności z tytułu realizacji przedsięwzięć rolnośrodowiskowych w pomniejszonej wysokości oddala skargę kasacyjną.
Wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w S. z dnia 18 listopada 2009 r., sygn. akt I SA/Sz 676/09, wydanym w sprawie ze skargi A. G. na decyzję Dyrektora Z. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] lipca 2009 r. nr [...], oddalono skargę.
Wyrok zapadł na tle następującego stanu faktycznego sprawy:
Na zlecenie Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa Z. Oddziału Regionalnego w S. "G." S.A. w S. przeprowadziła w dniu [...] września 2008 r. kontrolę działek rolnych A. G., zwanego dalej "skarżącym", objętych jego wnioskiem o przyznanie płatności z tytułu realizacji przedsięwzięć rolnośrodowiskowych. W świetle ustaleń kontroli w odniesieniu do działki rolnej objętej wariantem S02a02 skarżący zadeklarował powierzchnię 152,86 ha, podczas gdy faktycznie użytkowana rolniczo powierzchnia gruntów wynosiła 137,23 ha. Wynikająca stąd różnica wyniosła 11,4%. Tym samym płatność dla tego wariantu została pomniejszona o dwukrotność stwierdzonej różnicy, która wynosiła 31,26 ha. Kontrola odbyła się bez udziału skarżącego, który o tym fakcie nie był zawiadomiony.
Ostateczną decyzją Dyrektora Z. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] lipca 2009 r. nr [...] utrzymano w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w S. z dnia [...] marca 2009 r. nr [...] o przyznaniu skarżącemu płatności z tytułu realizacji przedsięwzięć rolnośrodowiskowych w pomniejszonej wysokości w łącznej kwocie 75.553,20 zł, obejmującej dwukrotność stwierdzonej różnicy pomiędzy wielkością gruntów rolnych zgłoszonych do programu pomocowego a faktycznie wykorzystaną pod względem rolniczym, wynoszącą 31,26 ha.
Jako podstawę prawną decyzji wskazano art. 5 ust. 2 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich ze środków pochodzących z Sekcji Gwarancji Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej (Dz. Nr 229, poz. 2273 ze zm.), w myśl którego pomoc, o której mowa w art. 1 ust. 1 pkt 1-7, jest udzielana, wstrzymywana, zawieszana lub zmniejszana w drodze decyzji administracyjnej kierownika jednostki organizacyjnej Agencji.
Ponadto jako podstawę prawną decyzji wskazano art. 51 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r. ustanawiające szczegółowe zasady wdrażania zasady współzależności, modulacji oraz zintegrowanego systemu administracji i kontroli przewidzianych w rozporządzeniach Rady (WE) nr 1782/2003 i (WE) nr 73/2009, oraz wdrażania zasady współzależności przewidzianej w rozporządzeniu Rady (WE) nr 479/2008 (Dz.U.UE-sp.03-44-243 ze zm.). Zgodnie z art. 51 ust. 1 powołanego rozporządzenia, jeśli dla danej grupy upraw obszar zadeklarowany na cele jakichkolwiek systemów pomocy obszarowej, z wyjątkiem skrobiowych odmian ziemniaka, nasion i tytoniu, jak przewidziano w tytule IV rozdział 1 sekcja 2 i 5 rozporządzenia (WE) nr 73/2009 i w tytule IV rozdział 10c rozporządzenia (WE) nr 1782/2003, przekracza obszar stwierdzony zgodnie z art. 50 ust. 3 i 5 niniejszego rozporządzenia, wysokość pomocy oblicza się na podstawie obszaru stwierdzonego, pomniejszonego o dwukrotność stwierdzonej różnicy, jeśli różnica ta wynosi więcej niż 3 % lub dwa hektary, ale nie więcej niż 20 % obszaru stwierdzonego. Jeśli różnica ta przekracza 20 % obszaru stwierdzonego, dla danej grupy upraw nie zostanie przyznana żadna pomoc obszarowa. Jeśli różnica ta przekracza 50 %, rolnik będzie również wyłączony z otrzymywania pomocy do wysokości równej kwocie odpowiadającej różnicy między obszarem zadeklarowanym a stwierdzonym zgodnie z art. 50 ust. 3 i 5 niniejszego rozporządzenia. Kwota ta zostaje odliczona zgodnie z art. 5b rozporządzenia Komisji (WE) nr 885/2006. Jeśli niemożliwe jest odliczenie tej kwoty w całości zgodnie z tym artykułem w ciągu trzech kolejnych lat kalendarzowych następujących po roku kalendarzowym, w którym dokonano ustalenia, saldo pozostałe do spłaty zostaje anulowane.
Jako podstawę prawną decyzji wskazano również przepisy § 9, § 10 i § 11 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 20 lipca 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie przedsięwzięć rolnośrodowiskowych i poprawy dobrostanu zwierząt objętej planem rozwoju obszarów wiejskich (Dz. U. Nr 174, poz. 1809 ze zm.). W myśl § 9 ust. 1 rozporządzenia płatność rolnośrodowiskowa może być udzielona w wysokości 120% stawki podstawowej, jeżeli producent rolny: 1) realizuje pakiet, o którym mowa w § 1 ust. 2 pkt 2, przy czym produkcja zwierzęca w jego gospodarstwie rolnym jest zbilansowana z produkcją roślinną, albo 2) realizuje co najmniej jeden z pakietów, o których mowa w § 1 ust. 2, na obszarze Natura 2000 wyznaczonym zgodnie z ustawą z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (Dz. U. Nr 92, poz. 880 ze zm.) lub na obszarze, o którym mowa w art. 33 ust. 2 tej ustawy, przy czym płatność rolnośrodowiskowa w wysokości 120% stawki podstawowej może być udzielona wyłącznie do działek rolnych lub stref buforowych położonych na takich obszarach. Stosownie do ust. 2 produkcja zwierzęca, o której mowa w ust. 1 pkt 1, jest zbilansowana z produkcją roślinną, jeżeli obsada zwierząt gospodarskich wynosi co najmniej 0,6 dużej jednostki przeliczeniowej (DJP) wyliczonej na podstawie współczynników przeliczeniowych, o których mowa w załączniku do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2004 r. w sprawie określenia rodzajów przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko oraz szczegółowych uwarunkowań związanych z kwalifikowaniem przedsięwzięcia do sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko (Dz. U. Nr 257, poz. 2573 ze zm.), na hektar gruntu rolnego. W myśl § 10 ust. 1 rozporządzenia w przypadku realizacji pakietu, o którym mowa w § 1 ust. 2 pkt 1, płatność rolnośrodowiskowa do powierzchni działek rolnych przekraczającej 50 ha jest udzielana w wysokości: 1) 50% stawki podstawowej - za powierzchnię od 50,01 ha do 100 ha; 2) 25% stawki podstawowej - za powierzchnię od 100,01 ha do 300 ha; 3) 5% stawki podstawowej - za powierzchnię powyżej 300 ha. W świetle ust. 2 w przypadku realizacji pakietu, o którym mowa w § 1 ust. 2 pkt 2, płatność rolnośrodowiskowa do powierzchni działek rolnych przekraczającej 100 ha jest udzielana w wysokości: 1) 50% stawki podstawowej - za powierzchnię od 100,01 ha do 300 ha; 2) 10 % stawki podstawowej - za powierzchnię powyżej 300 ha. Zgodnie z ust. 3 w przypadku realizacji pakietu, o którym mowa w § 1 ust. 2 pkt 2, przy obliczaniu wysokości płatności rolnośrodowiskowej bierze się pod uwagę kolejno działki rolne, dla których obowiązują stawki podstawowe - od najwyższej do najniższej. Stosownie do ust. 4 w przypadku gdy faktyczny średnioroczny stan krów, klaczy i matek owiec jest niższy niż deklarowany w danym roku we wniosku, różnicę między wysokością płatności rolnośrodowiskowej, wynikającą ze stanu deklarowanego, a wysokością płatności rolnośrodowiskowej wynikającą ze stanu faktycznego potrąca się przy obliczaniu płatności rolnośrodowiskowej w kolejnym roku. Zgodnie z ust. 5 jeżeli różnica, o której mowa w ust. 4, dotyczy piątego roku realizacji pakietu wymienionego w § 1 ust. 2 pkt 7, producent rolny jest obowiązany do zwrotu tej różnicy w terminie czterech miesięcy od dnia wypłaty ostatniej płatności rolnośrodowiskowej. W myśl § 11 ust. 1 rozporządzenia płatność rolnośrodowiskową przyznaje, zmniejsza i wstrzymuje, w drodze decyzji administracyjnej, kierownik biura powiatowego Agencji właściwy ze względu na miejsce zamieszkania albo siedzibę producenta rolnego.
Organ nie uwzględnił zarzutów skarżącego, kwestionującego wiarygodność wyników kontroli przeprowadzonej bez jego udziału. Według organu jego działanie było zgodne z art. 23a rozporządzenia Komisji (WE) Nr 796/2004. Stosownie do tego przepisu kontrole na miejscu mogą być zapowiadane, jeżeli nie zagraża to celowi kontroli. Zawiadomienie o kontroli następuje z wyprzedzeniem ściśle ograniczonym do koniecznego minimum, nieprzekraczającym 14 dni. W przypadku kontroli na miejscu odnoszących się do wniosków o pomoc z tytułu inwentarza żywego okres wyprzedzenia, wymieniony w akapicie pierwszym, nie może przekraczać 48 godzin z wyjątkiem uzasadnionych przypadków. Ponadto jeżeli ustawodawstwo danych aktów prawnych i norm dotyczących zasady współzależności wymaga, aby kontrole na miejscu miały niezapowiedziany charakter, wymienione zasady mają również zastosowanie w przypadku kontroli na miejscu przeprowadzanych pod kątem przestrzegania zasady współzależności.
Nie dano także wiary zarzutom skarżącego, tłumaczącego suszą stwierdzone zmniejszenie powierzchni uprawy w stosunku do deklarowanej. Jak ustalił organ, na podstawie stwierdzeń kontrolerów, mimo suszy nie miał miejsca brak wzejścia uprawianych roślin. Ponadto, co podkreślił organ, jako istotne w sprawie, skarżący nie dopełnił wymogu przewidzianego w art. 72 Komisji (WE) Nr 796/2004 w przedmiocie zachowania 10-dniowego terminu na zawiadomienie organu o zaistniałej klęsce suszy. Zgodnie z art. 72 tego rozporządzenia przypadki siły wyższej lub wyjątkowych okoliczności w rozumieniu art. 40 ust. 4 rozporządzenia (WE) Nr 1782/2003 wraz ze stosownymi dowodami zgodnymi z wymogami właściwego organu podlegają zgłoszeniu temu organowi na piśmie w terminie dziesięciu dni roboczych od daty ustania tych okoliczności.
Organ nie uwzględnił także zarzutów skarżącego, iż przed objęciem działek od Agencji Nieruchomości Rolnych dokonał ich pomiaru, zlecając te czynności uprawnionemu geodecie. Osoba ta, jak wskazał organ, nie spełnia bowiem wymogów przewidzianych w § 2 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 14 marca 2007 r. w sprawie warunków, jakie powinny spełniać jednostki organizacyjne, którym można powierzyć przeprowadzanie kontroli dotyczących płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. Nr 57, poz. 383 ze zm.).
Od powyższej decyzji skarżący wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w S. który, jak to wskazano na wstępie, skargę tę oddalił.
W pierwszej kolejności Sąd pierwszej instancji odniósł się do zarzutu skarżącego dotyczącego braku zawiadomienia go o planowanej kontroli. Jak wskazał, powołując się na pkt 29 preambuły do rozporządzenia Komisji (WE) Nr 796/2004, kontrole na miejscu powinny być z reguły niezapowiedziane. W razie potrzeby, Państwa Członkowskie powinny łączyć różnorodne kontrole w ramach niniejszego rozporządzenia. Taką też możliwość dopuszcza przepis art. 23a ust. 1 powołanego wyżej rozporządzenia. Z tych względów organ nie dopuścił się naruszenia prawa, nie zawiadamiając skarżącego o planowanej kontroli, zaś ustalenia kontroli są w sprawie miarodajne. Ponadto, jak podniósł Sąd pierwszej instancji, kontrola na miejscu została przeprowadzona przez pracowników "G." S.A., działającego na zlecenie Agencji, a więc podmiotu spełniającego wymogi przewidziane w § 2 ust. 1-3 powołanego rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi w sprawie warunków, jakie powinny spełniać jednostki organizacyjne, którym może być powierzone przeprowadzanie kontroli. Nie ma więc podstaw do kwestionowania wiarygodności wyników kontroli. Dlatego prawidłowo przyjęto za podstawę dla wyliczenia skarżącemu wnioskowanych przez niego płatności, biorąc za podstawę rzeczywistą powierzchnię gruntów użytkowanych rolniczo (art. 30 ust. 2 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 796/2004).
Sąd pierwszej instancji zaakceptował także stanowisko organu, iż nie ma wpływu na uzasadnione zmniejszenie powierzchni deklarowanych upraw podnoszona przez skarżącego klęska suszy. Skarżący bowiem nie dopełnił wymogu co do pisemnego zawiadomienia o tym fakcie organu w ciągu 10 dni od daty ustania tej okoliczności, stosownie do art. 72 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 796/2004. W świetle załączonej do akt opinii Wojewody Z. wspomniana klęska suszy w kontrolowanym gospodarstwie miała miejsce w dniach od 1 maja do 30 czerwca 2008 r. Natomiast ani w dacie złożenia wniosku o przyznanie płatności (15 maja 2008 r.), ani też w terminie 10 dni od daty ustania ww. okoliczności, skarżący nie złożył organowi wspomnianego oświadczenia. Z kolei opinia Wojewody Z. w tym zakresie datowana 15 października 2008 r. wpłynęła do organu dopiero w dniu 9 grudnia 2008 r., tj. po przeprowadzeniu we wrześniu 2008 r. kontroli na miejscu. W tej sytuacji, zdaniem Sądu, skarżący wobec niedochowania wspomnianego wyżej terminu, nie może skutecznie powoływać się na klęskę suszy, która miała spowodować zmniejszenie rolniczo wykorzystywanej powierzchni upraw. Konsekwencją tego było zatem właściwe przyjęcie przez organ dla wyliczenia wnioskowanej płatności mniejszej powierzchni gruntów użytkowanych rolniczo niż to deklarował skarżący.
Sąd pierwszej instancji nie podzielił także zarzutów skarżącego opartych na wynikach pomiaru ustanowionego przez niego geodety. Przychylił się do stanowiska organu, iż omawiany geodeta nie spełnia wymogów przewidzianych w § 2 ust. 1 powołanego rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 5 sierpnia 2004 r. Przepis ten, oprócz szeregu wymogów dotyczących wykształcenia, uprawnień zawodowych oraz przeszkolenia w zakresie czynności kontrolnych, nakłada również obowiązek zapewnienia odpowiedniego sprzętu pomiarowego i informatycznego zapewniającego przetwarzanie danych, zgodnie z systemem informatycznym posiadanym przez Agencję Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa. Ponadto, pomiar geodety uwzględnia ogólną powierzchnię gruntów użytkowanych rolniczo (z podziałem na łąki, pastwiska, użytki rolne), bez szczegółowego uwzględnienia rodzaju deklarowanych przez stronę upraw przy ubieganiu się o płatności. Stąd obliczenia geodety nie mogą stanowić dowodu w sprawie w sytuacji, gdy spór dotyczy nie wielkości działek, ale rzeczywistej powierzchni deklarowanych upraw.
Skarżący wniósł skargę kasacyjną od powyższego wyroku, wnosząc o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w S.
Skarga kasacyjna oparta jest na obu podstawach, o których mowa w art. 174 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi; Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej "p.p.s.a.".
Skarżący zarzucił naruszenie prawa materialnego, tj.:
a. przepisu art. 7 powołanej ustawy o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich ze środków pochodzących z Sekcji Gwarancji Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej w związku z § 15-§ 17 wspomnianego rozporządzenia w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie przedsięwzięć rolno środowiskowych i poprawy dobrostanu zwierząt objętej planem rozwoju obszarów wiejskich poprzez niewłaściwe zastosowanie polegające na przyjęciu, iż zostały spełnione przez organ wymogi określone w w/w przepisie pozwalające zastosować w sprawie wyniki z przeprowadzonej kontroli na miejscu,
b. przepisu art. 23a ust. 1 powołanego rozporządzenia Komisji (WE) Nr 796/04 poprzez błędną wykładnię oraz niewłaściwe zastosowanie, polegającą na przyjęciu, iż w przedmiotowej sprawie nakłada on na organ zakaz udziału podmiotu kontrolowanego podczas kontroli,
c. przepisu art. 72 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 796/04 poprzez niewłaściwe zastosowanie, polegające na przyjęciu przez Sąd, iż nie doszło do zgłoszenia Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa klęski suszy w gospodarstwie rolnym skarżącego w terminie 10 dni od daty ustania w/w okoliczności,
d. przepisu art. 7 i art. 77 k.p.a. poprzez niewłaściwe zastosowanie polegające na przyjęciu, iż organ w sposób prawidłowy i wystarczający zebrał materiał dowodowy,
e. przepisu art. 107 § 1 k.p.a. poprzez niewłaściwe zastosowanie polegające na przyjęciu, iż organ w zaskarżonej decyzji zamieścił prawidłowe rozstrzygnięcie,
f. przepisu art. 51 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004 poprzez niewłaściwe zastosowanie polegające na przyjęciu, że stwierdzona różnica pomiędzy obszarem deklarowanym a ustalonym w wyniku kontroli wyniosła 11,4%, gdy w rzeczywistości została ona błędnie ustalona przez organ.
Ponadto skarga kasacyjna zarzuciła naruszenie przepisów postępowania, a mianowicie art. 151 p.p.s.a., polegające na zastosowaniu tego przepisu, pomimo braku przesłanek do jego zastosowania, tj. nieuwzględnienia skargi mimo, iż w przedmiotowej sprawie organy administracji naruszyły przepisy prawa materialnego i procesowego, które to naruszenia miały istotny wpływ na wynik sprawy.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna nie jest oparta jest na usprawiedliwionych podstawach.
Zgodnie z treścią art. 174 p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez jego błędną wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie; 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Naczelny Sąd Administracyjny jest związany podstawami skargi kasacyjnej, bowiem stosownie do treści art. 183 § 1 p.p.s.a., rozpoznając sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze pod rozwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania, która zachodzi w przypadkach przewidzianych w § 2 tego artykułu. W niniejszej sprawie nie występują jednak żadne z wad wymienionych we wspomnianym przepisie, które powodowałyby nieważność postępowania prowadzonego przez Sąd pierwszej instancji.
Skarga kasacyjna, co wymaga podkreślenia, jest sformalizowanym środkiem procesowym. Nakłada to, stosownie do art. 176 p.p.s.a., obowiązek wskazania przez sporządzającego ten środek zaskarżenia konkretnego przepisu prawa, jakiego dopuścił się Sąd pierwszej instancji. Ten wymóg nie został spełniony w odniesieniu do zarzutu zawartego w punkcie a) skargi kasacyjnej. Skarga kasacyjna nie precyzuje bowiem, który z przepisów objętych art. 7 ustawy o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich ze środków pochodzących z Sekcji Gwarancji Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej został naruszony przez Sąd pierwszej instancji. Uwaga ta odnosi się także do zarzucanego w skardze kasacyjnej naruszenia przepisów § 15-17 rozporządzenia w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie przedsięwzięć rolnośrodowiskowych i poprawy dobrostanu zwierząt objętej planem rozwoju obszarów wiejskich. Nie jest zaś powinnością Naczelnego Sądu Administracyjnego domyślanie się, naruszenie którego przepisu miał się dopuścić Sąd pierwszej instancji. Można jedynie dodać, iż żaden z wyżej wskazanych przepisów nie nakłada na organ obowiązku zawiadomienia producenta rolnego o planowanej kontroli.
Nietrafny jest podniesiony w punkcie b) zarzut naruszenia przez Sąd pierwszej instancji art. 23a rozporządzenia Komisji (WE) Nr 796/04 poprzez błędną wykładnię oraz niewłaściwe zastosowanie, polegającą na przyjęciu, iż w przedmiotowej sprawie nakłada on na organ zakaz udziału podmiotu kontrolowanego podczas kontroli. Tak daleko idącego stwierdzenia brak jest w zaskarżonym wyroku. Uzasadnienie tego zarzutu (postawionego w punkcie "b" petitum skargi kasacyjnej) nie znalazło się w odpowiedniej części uzasadnienia skargi kasacyjnej.
Brak jest podstaw dla uwzględnienia podniesionego w skardze kasacyjnej zarzutu naruszenia art. 72 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 796/04 przez błędne przyjęcie daty, w której ustały okoliczności związane z wystąpieniem suszy. Stawiając wspomniany zarzut, skarga kasacyjna, co jest jej mankamentem, nie sprecyzowała ostatecznie w jakiej dacie ustały okoliczności związane z powyższym zdarzeniem. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego Sąd pierwszej instancji nie naruszył powołanego wyżej przepisu wywodząc, iż o tym fakcie skarżący wiedział co najmniej na etapie zgłaszania wniosku o przyznanie płatności. Ponadto skarżący skutecznie nie zakwestionował ustaleń poczynionych w trakcie kontroli, na co wskazał organ, iż stwierdzone zmniejszenie powierzchni uprawy w stosunku do deklarowanej nie było wynikiem suszy. Mimo suszy nie miał bowiem miejsca brak wzejścia uprawianych roślin.
Przechodząc do postawionego w punkcie d) petitum skargi kasacyjnej zarzutu naruszenia w zaskarżonym wyroku art. 7 i art. 77 k.p.a., skarżący łączy to z niezastosowaniem względem niego art. 68 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 796/04. W myśl art. 68 ust. 1 rozporządzenia obniżki i wyłączenia, przewidziane w rozdziale 1, nie mają zastosowania w przypadku, gdy rolnik złożył wniosek poprawny pod względem faktycznym lub gdy może wykazać, że nie jest winny nieprawidłości. Zgodnie zaś z ust. 2 obniżki i wyłączenia przewidziane w rozdziale 1 nie mają zastosowania w odniesieniu do tych części wniosku pomocowego, odnośnie do których rolnik informował właściwy organ na piśmie, że wniosek pomocowy jest nieprawidłowy lub zdezaktualizował się od czasu złożenia, pod warunkiem że rolnik nie został powiadomiony o zamiarze właściwego organu co do przeprowadzenia kontroli na miejscu, oraz że ten organ nie poinformował rolnika o jakichkolwiek nieprawidłowościach we wniosku. Informacje podane przez rolnika określone w akapicie pierwszym powodują, że wniosek pomocowy jest dostosowywany do rzeczywistej sytuacji. Odnosząc się do powyższego zarzutu, co należy zauważyć, skarżący we wcześniejszych etapach postępowania nie powoływał się na ten przepis. Pod tym też kątem sprawa nie była analizowana przez organy i kontrolowana przez Sąd pierwszej instancji. Warunkiem wstępnym dla rozpatrzenia zasadności takiego zarzutu zgłoszonego dopiero na etapie postępowania kasacyjnego, czego jednakże nie spełnia skarga kasacyjna, jest oparcie skargi kasacyjnej na zarzucie naruszenia przez Sąd pierwszej instancji przepisu art. 134 § 1 p.p.s.a., w świetle którego Sąd pierwszej instancji rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Wobec braku wskazania w skardze kasacyjnej przepisu art. 134 § 1 p.p.s.a. zarzut podniesiony w punkcie d) skargi kasacyjnej również nie podlega uwzględnieniu. Ponadto, co wymaga podkreślenia, uwzględnienie wniosku rolnika opartego na art. 68 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 796/04 wymaga odpowiedniej aktywności producenta rolnego na wcześniejszym etapie postępowania, co w sprawie nie miało miejsca, gdyż bez zasygnalizowania organowi odpowiednich faktów mogących wchodzić w zakres hipotezy wspomnianego przepisu organ nie ma możliwości odnieść się do wniosków strony. Dodać też należy, iż w sprawach pomocowych organy działają na wniosek rolnika, nie zaś z urzędu.
Za bezpodstawny Naczelny Sąd Administracyjny uznał zarzut naruszenia art. 107 § 1 k.p.a. Przepis ten wymienia elementy jakie powinna zawierać decyzja administracyjna. Skarga kasacyjna w jej uzasadnieniu nie zarzuca, aby zaskarżona decyzja lub utrzymana w mocy decyzja organu pierwszej instancji, nie zawierały elementów, które przewiduje wskazany wyżej przepis. Natomiast stawia zarzut błędnego oznaczenia w komparycji tej decyzji zaskarżonej decyzji organu pierwszej instancji, którą powinna być decyzja z dnia 2 marca 2009 r. nr 0309-2009-001062, nie zaś decyzja z dnia 30 marca 2009 r. nr 0309-2009-000001739. Już po zakończeniu postępowania administracyjnego postanowieniem z dnia 29 lipca 2009 r. Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa Z. Oddziału Regionalnego sprostował w powyższym zakresie ostateczną decyzję z dnia 14 lipca 2009 r. Powyższa kwestia nie stanowi przedmiotu kontroli Naczelnego Sądu Administracyjnego w niniejszej sprawie. Na postanowienie o sprostowaniu decyzji, wydane na podstawie art. 113 § 1 k.p.a., przysługuje bowiem odrębny środek zaskarżenia w postaci zażalenia (art. 113 § 3 k.p.a.), a następnie skarga do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego (art. 3 § 2 pkt 2 p.p.s.a.) i ewentualnie skarga kasacyjna.
Odnosząc się do podniesionego w punkcie f) petitum skargi kasacyjnej zarzutu naruszenia prawa materialnego, tj. art. 51 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 796/2004 istota tego zarzutu sprowadza się do błędnych ustaleń faktycznych dotyczących powierzchni gruntów zajętych przez uprawy w stosunku do objętych wnioskiem skarżącego o przyznanie dopłat. Zarzut ten pozostaje zatem w bezpośrednim związku z zarzutami opartymi na naruszeniu przepisów postępowania. Skoro w sprawie nie doszło do naruszenia przepisów postępowania w omawianej kwestii, nie podlega więc również uwzględnieniu zarzut, o którym wyżej mowa.
Z powyższych względów nie zasługuje także na uwzględnienie zarzut naruszenia przez Sąd pierwszej instancji art. 151 p.p.s.a., w myśl którego w razie nieuwzględnienia skargi sąd skargę oddala.
W tym stanie skarga kasacyjna, jako nie oparta na usprawiedliwionych podstawach, podlega oddaleniu (art. 184 p.p.s.a.).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło