II FZ 954/12

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Antoni Hanusz po rozpoznaniu w dniu 11 grudnia 2012 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia M. P. na zarządzenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 4 października 2012 r., sygn. akt III SA/Po 621/09 w zakresie pozostawienia wniosku o prawo pomocy bez rozpoznania w sprawie ze skargi M. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia 21 maja 2009 r. nr [...] w przedmiocie określenia wymiaru podatku od nieruchomości za 2008 r. postanawia oddalić zażalenie. Zarządzeniem z dnia 4 października 2012 r., sygn. akt III SA/Po 621/09, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu pozostawił bez rozpoznania wniosek M. P. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, w sprawie ze skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia 21 maja 2009 r. w przedmiocie określenia wymiaru podatku od nieruchomości za 2008 r. Sąd wskazał, że zarządzenie z dnia 10 sierpnia 2012 r. referendarz sądowy pozostawił bez rozpoznania wniosek podatnika o przyznanie prawa pomocy. Pismem z dnia 5 września 2012 r. strona złożyła sprzeciw. W związku z tym sąd pierwszej instancji odwołując się do treści art. 257 i art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270, zwana dalej: u.p.p.s.a.) wskazał, że pełnomocnik skarżącego zarządzeniem z dnia 11 lipca 2012 r. został wezwany do złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy na urzędowym formularzu w terminu 7 dni pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania. Wypełniony na urzędowym formularzu wniosek nie został jednak złożony w zakreślonym terminie. Dlatego też sąd uznał, że spełniona została przesłanka warunkująca pozostawienie wniosku bez rozpoznania. W zażaleniu na powyższe zarządzenie skarżący wniósł o jego uchylenie w całości jako niezgodnych ze stanem faktycznym i prawnym. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie jako bezzasadne podlega oddaleniu. Zgodnie z art. 252 § 2 u.p.p.s.a. wniosek o przyznanie prawa pomocy składa się na urzędowym formularzu według ustalonego wzoru. Z kolei w myśl art. 257 u.p.p.s.a. wniosek o przyznanie prawa pomocy, który nie został złożony na urzędowym formularzu lub którego braków strona nie uzupełniła w zakreślonym terminie, pozostawia się bez rozpoznania. Wskazać należy, że gdy pozostawienie wniosku bez rozpoznania następuje w drodze zarządzenia referendarza (art. 258 § 2 pkt 6 u.p.p.s.a.), na które został wniesiony sprzeciw, to zarządzenie takie traci moc i jak wynika z art. 260 zd. pierwsze u.p.p.s.a., wówczas sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. Stosownie do art. 260 zd. drugie u.p.p.s.a. na postanowienie przysługuje zażalenie. Treść regulacji zawartej w art. 260 u.p.p.s.a. wskazuje, że po złożeniu sprzeciwu, bez względu na to czy dotyczy on zarządzenia, czy postanowienia, rozstrzygnięcia te tracą moc, a Sąd rozpoznając sprawę wskutek złożonego sprzeciwu wydaje postanowienie. Sąd rozpoznając niniejszą sprawę w trybie przewidzianym w art. 260 u.p.p.s.a. zastosował wadliwą formę rozstrzygnięcia, błędnie określając wydane postanowienie jako zarządzenie. To uchybienie Sądu nie miało jednak wpływu na rozpoznanie przez Naczelny Sąd Administracyjny wniesionego przez stronę środka zaskarżenia, prawidłowo określonego jako zażalenie, a także na ostateczny wynik sprawy będącej przedmiotem rozstrzygnięcia. Z treści zaskarżonego rozstrzygnięcia wynika bowiem, że zostało ono wydane w istocie przez Sąd orzekający w składzie jednoosobowym po rozpoznaniu sprawy na posiedzeniu niejawnym, a przedmiotem rozstrzygnięcia był wniosek o przyznanie prawa pomocy, którego braki nie zostały pomimo stosownego wezwania uzupełnione. Zatem nadanie przez Sąd wydanemu na posiedzeniu niejawnym rozstrzygnięciu wadliwej formy zarządzenia nie może podważyć zasady, że rozstrzygnięcie to w istocie rzeczy jest postanowieniem sądu, o jakim mowa w art. 260 u.p.p.s.a. W niniejszej sprawie nie ulega wątpliwości, że skarżący, pomimo doręczenia jego pełnomocnikowi wezwania do złożenia wniosku w formie kwalifikowanej w terminie 7 dni, nie zastosował się do jego treści. W konsekwencji do akt sprawy III SA/Po 621/09 nie wpłynął urzędowy formularz, który zawierałby dane skarżącego/wnioskodawcy, tj. M. P. Postępowanie sądowe, w tym także postępowanie w przedmiocie prawa pomocy, jest postępowaniem sformalizowanym, gdyż ustawodawca uzależnił możliwość rozpoznania wniosku od sporządzenia go we wskazanej przepisami formie. W tej sytuacji wobec dyspozycji art. 257 u.p.p.s.a. zasadnie pozostawiono wniosek skarżącego z dnia 7 czerwca 2012 r. bez rozpoznania. Z przyczyn wyżej wskazanych Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 u.p.p.s.a. w zw. z art. 197 § 2 u.p.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia.