II SA/Wa 215/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jacek Fronczyk (spr.), Sędzia WSA Andrzej Kołodziej, Sędzia WSA Janusz Walawski, Protokolant Monika Niewińska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 listopada 2009 r. sprawy ze skargi D. L. na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] grudnia 2008 r. nr [...] w przedmiocie zwolnienia z zajmowanego stanowiska i przeniesienia do dyspozycji 1) uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję organu I instancji; 2) zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości; 3) zasądza od Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji na rzecz skarżącego D. L. kwotę 240 zł (dwieście czterdzieści złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania. Komendant Główny Straży Granicznej, po ponownym rozpoznaniu sprawy, rozkazem personalnym z dnia [...] października 2008 r. nr [...], wydanym na podstawie art. 36 i art. 39a ust. 1 ustawy z dnia 12 października 1990 r. o Straży Granicznej (t. j.: Dz. U. z 2005 r. Nr 234, poz. 1997 ze zm.) oraz § 2 ust. 1-3, 6 i § 7 ust. 1-4 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 8 lutego 2008 r. w sprawie uposażenia zasadniczego oraz dodatków do uposażenia funkcjonariuszy Straży Granicznej (Dz. U. Nr 24, poz. 148) w związku z § 2 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 oraz § 3 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 31 sierpnia 2005 r. w sprawie przenoszenia do dyspozycji funkcjonariuszy Straży Granicznej (Dz. U. Nr 181, poz. 1517), zwolnił [...] D. L. z dniem [...] października 2008 r. – na wniosek Dyrektora [...] – ze stanowiska [...] i od dnia [...] października 2008 r. przeniósł do dyspozycji Komendanta Głównego Straży Granicznej w związku z przewidywanym wyznaczeniem na inne stanowisko służbowe, nadając ww. rozkazowi, na podstawie art. 108 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (t. j.: Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.), rygor natychmiastowej wykonalności. D. L. od powyższego rozkazu złożył odwołanie do Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji. Przedmiotowemu rozkazowi zarzucił m.in. rażące naruszenie art. 7, 10 oraz 107 § 3 kpa, a także § 6 ust. 1 pkt 8 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 14 czerwca 2002 r. w sprawie właściwości organów i jednostek organizacyjnych Straży Granicznej w sprawach wynikających ze stosunku służbowego funkcjonariuszy Straży Granicznej oraz trybu postępowania w tych sprawach (Dz. U. Nr 91, poz. 814 ze zm.), brak przeprowadzenia zgodnego z prawem postępowania dowodowego w sprawie oraz bezpodstawne nadanie decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności. Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji, po rozpatrzeniu powyższego odwołania, decyzją z dnia [...] grudnia 2008 r. nr [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa, utrzymał w mocy zaskarżony rozkaz personalny Komendanta Głównego Straży Granicznej z dnia [...] października 2008 r. nr [...]. W uzasadnieniu decyzji Minister wyjaśnił, iż stosownie do art. 34 ust. 1 ustawy o Straży Granicznej, stosunek służbowy funkcjonariusza Straży Granicznej powstaje w drodze mianowania na podstawie dobrowolnego zgłoszenia się do służby. Istotą tej służby jest dyspozycyjność funkcjonariuszy, a stosunek służbowy ma charakter stosunku administracyjnego, w którym organ ma prawo jednostronnie i władczo kształtować sytuację prawną funkcjonariusza, w tym również w zakresie zwolnienia z zajmowanego stanowiska czy przeniesienia na inne stanowisko służbowe. Z treści art. 39a ustawy o Straży Granicznej wynika, że można zwolnić funkcjonariusza z zajmowanego stanowiska i przenieść na określony czas do dyspozycji przełożonego, właściwego w sprawach osobowych, a z uwagi na to, że decyzja w tym zakresie ma charakter uznaniowy, organ posiada swobodę działania i możliwości wyboru określonego sposobu załatwienia sprawy. Minister uznał, że Komendant Główny Straży Granicznej przestrzegał wszystkich reguł procesowych, wynikających z przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, bowiem w sprawie został zebrany obszerny materiał dowodowy, sporządzono uzasadnienie, gdzie wskazane zostały przesłanki, jakimi kierował się organ I instancji, wydając zaskarżoną decyzję, a ustalony stan faktyczny sprawy nie budzi wątpliwości, zaś przeniesienie funkcjonariusza było uzasadnione okolicznościami, wskazanymi przez przełożonych. Wobec powyższego, Komendant działał w granicach ustawowych uprawnień i nie można wydanej decyzji postawić zarzutu, że jest dowolna. Odnosząc się do argumentów przedstawionych w odwołaniu, organ II instancji wskazał m.in., że uzasadnienie zaskarżonego rozkazu personalnego odpowiada warunkom, określonym w art. 107 § 3 kpa oraz § 6 ust. 1 pkt 8 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji w sprawie właściwości organów i jednostek organizacyjnych Straży Granicznej w sprawach wynikających ze stosunku służbowego funkcjonariuszy Straży Granicznej oraz trybu postępowania w tych sprawach. Zebrany w sprawie materiał dowodowy jednoznacznie wskazuje na konflikt istniejący w kierownictwie [...], a w motywach rozkazu wskazano dokumenty, na których organ I instancji się oparł, ustalając stan faktyczny. Minister uznał też niekwestionowane prawo Dyrektora [...] w zakresie doboru kadry, bez konieczności dokonywania ocen, które – zdaniem organu odwoławczego – mają służyć innym celom. Minister wskazał, że Straż Graniczna jest umundurowaną i uzbrojoną formacją, której funkcjonowanie opiera się na zhierarchizowaniu i podporządkowaniu służbowym, dlatego kwestionowanie kompetencji służbowych przełożonego, niezależnie od tego, czy zasadnie czy nie, destabilizuje dyscyplinę służbową w jednostce organizacyjnej i wymaga od wyższego przełożonego podjęcia stosownych działań dla zabezpieczenia interesu służby. Również zarzut rażącego naruszenia art. 7 i art. 10 kpa, podobnie jak nadania decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności, organ uznał za niezasadny, wskazując, że ważny interes społeczny, polegający na konieczności zapewnienia sprawnej realizacji zadań przez jednostkę organizacyjną, uzasadniał natychmiastową wykonalność decyzji. Od powyższej decyzji Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji D. L. złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę, wnosząc o jej uchylenie wraz z utrzymanym nią w mocy rozkazem personalnym, a także o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa prawnego według norm przepisanych. Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie: - art. 7, art. 77, art. 80, art. 97 § 1 pkt 4 i art. 100 kpa, poprzez naruszenie zasady prawdy obiektywnej, obowiązku wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego, dokonania oceny dowodów, nierozpoznanie kwestii wstępnej w zakresie postępowania dyscyplinarnego, przed wydaniem decyzji, - art. 138 § 1 pkt 1 i § 2 oraz art. 15 kpa, poprzez wydanie decyzji, utrzymującej w mocy orzeczenie wydane bez zebrania pełnego materiału dowodowego, - art. 107 § 3 kpa, poprzez brak wskazania, dlaczego organ odmówił wiarygodności dowodom przemawiającym na jego korzyść, - art. 8 - 11 kpa, - art. 225 kpa, poprzez przyjęcie, że podstawą konfliktu było złożenie przez skarżącego notatki służbowej z dnia [...] stycznia 2008 r. oraz raportu z dnia [...] lutego 2008 r., - art. 36 w związku z art. 39a ustawy o Straży Granicznej w związku z § 4 pkt 1 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji w sprawie przenoszenia do dyspozycji funkcjonariuszy Straży Granicznej, poprzez uznanie, że organ I instancji wyczerpująco odniósł się do wskazanych w tych przepisach przesłanek, - § 4 ust. 2 regulaminu organizacyjnego [...], poprzez przyjęcie, że Dyrektorowi [...] służy nieograniczone prawo doboru kadry. Skarżący, uzasadniając postawione zarzuty, podniósł, że stanowisko organu, iż stan faktyczny sprawy nie budzi wątpliwości, a uzasadnienie odpowiada wymogom prawa, jest bezzasadne. Nie został bowiem zebrany materiał dowodowy, celem potwierdzenia oskarżeń, kierowanych pod jego adresem. Skarżący podał, iż organy orzekające w sprawie uznały za udowodnione oskarżenia, że konflikt pomiędzy nim a jego przełożonym powstał na skutek jego nagannego zachowania w stosunku do służby, bez przeprowadzenia postępowania dyscyplinarnego. Ponadto niezgodnie z art. 225 kpa, za dowody rzekomego kwestionowania przez skarżącego wiedzy i umiejętności przełożonego, podważanie jego autorytetu, krytykowanie podejmowanych decyzji oraz sposobu zarządzania podległą kadrą, zostały uznane przez organ pisma skarżącego: jedno z dnia [...] stycznia 2008 r., stanowiące notatkę służbową, a drugie – raport z dnia [...] lutego 2008 r. Dokumenty te były bowiem realizacją obowiązków służbowych przez skarżącego i jego prawa do obrony. Jednocześnie wskazał, że organy orzekające w sprawie nie wzięły pod uwagę dowodów przemawiających na jego korzyść – bardzo dobrych opinii służbowych, całego przebiegu służby, otrzymanych nagród i wyróżnień, również na wniosek Dyrektora [...]. Podniósł też, że jego teczka akt osobowych była niekompletna i nie zawierała m.in. dokumentów sporządzonych przez Dyrektora [...]. W związku z tym, do skargi została dołączona dokumentacja związana z nagrodami i dodatkami za rok 2007 oraz opinie służbowe. Skarżący stwierdził ponadto, że organ I instancji w uzasadnieniu rozkazu personalnego wskazał, że rozstrzygnięcie zostało oparte na "odczuciach i przypuszczeniach". Podał, że chociaż Komendant Główny Straży Granicznej posiada swobodę w kształtowaniu struktury podległych mu służb i doborze funkcjonariuszy do wykonywania zadań związanych ze służbą, jednak wydawane przez niego decyzje nie mogą być arbitralne – nosić cech dowolności. Jednocześnie – odnosząc się do stwierdzenia organu II instancji, że Dyrektor [...] "posiada niekwestionowane prawo doboru kadry – w tym kierowniczej, bez konieczności wykazywania braku odpowiednich kwalifikacji, zasług, osiągnięć, czy dokonywania ocen" – stwierdził, iż żaden z organów administracji państwowej nie może dobierać kadry pracowniczej według kryteriów pozamerytorycznych, niezgodnie z rozporządzeniem Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 1 lipca 2002 r. w sprawie warunków w zakresie wykształcenia, kwalifikacji zawodowych oraz stażu służby, jakim powinien odpowiadać funkcjonariusz Straży Granicznej na określonym stanowisku służbowym (Dz. U. Nr 109, poz. 965 ze zm.). Konkludując, skarżący zarzucił, że w efekcie licznych uchybień doszło w jego sprawie do wydania niewłaściwych rozstrzygnięć. W odpowiedzi na skargę Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji wniósł o jej oddalenie, powołując argumenty zaprezentowane w zaskarżonej decyzji. W piśmie z dnia 16 czerwca 2009 r. skarżący podniósł, że akta administracyjne nadal nie zawierają wszystkich dokumentów, a on sam w trakcie postępowania administracyjnego nie został zapoznany z całością zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, przez co nie zagwarantowano mu prawa dostępu do jego akt osobowych, czym pozbawiono go m. in. możliwości ustosunkowania się do dokumentów tam zawartych. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej i to z przepisami obowiązującymi w dacie jej wydania. Innymi słowy, sąd administracyjny kontroluje legalność rozstrzygnięcia zapadłego w postępowaniu z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i obowiązującymi przepisami prawa procesowego. Skarga analizowana pod tym kątem zasługuje na uwzględnienie. W myśl art. 39a ust. 1 i ust. 2 ustawy z dnia 12 października 1990 r. o Straży Granicznej (t. j.: Dz. U. z 2005 r. Nr 234, poz. 1997 ze zm.), funkcjonariusza zwolnionego lub odwołanego z zajmowanego stanowiska można przenieść do dyspozycji właściwego przełożonego, jeżeli przewiduje się wyznaczenie go na inne stanowisko służbowe albo zwolnienie ze służby. Okres pozostawania funkcjonariusza w dyspozycji nie może być dłuższy niż 1 rok. W okresie pozostawania w dyspozycji funkcjonariusz nie wykonuje obowiązków służbowych, zachowując prawo do uposażenia i innych świadczeń przysługujących na ostatnio zajmowanym stanowisku służbowym. Możliwość, jaką stwarza cytowany przepis, wcale nie oznacza, że organy Straży Granicznej uprawnione są w sposób dowolny postępować w sprawach osobowych. Dla zastosowania powyższego trybu konieczne jest wskazanie przez organ administracji istniejących, obiektywnych powodów decyzji personalnej, nie jest natomiast wystarczającym przyjęcie wniosku bezpośredniego przełożonego funkcjonariusza o jego zwolnienie z dotychczas zajmowanego stanowiska służbowego i przeniesienie do dyspozycji – z założeniem niejako a priori, że funkcjonariusz ten – w pełni dotąd wywiązujący się ze swoich obowiązków, doskonale przygotowany merytorycznie, nieustannie podnoszący swoje kwalifikacje zawodowe – zagraża interesowi służby. Istotnie, interes służby jest wartością nadrzędną, nie może jednak stanowić swoistego parawanu, za którym ukryte pozostają rzeczywiste intencje przełożonego, zwłaszcza jeśli uwzględni się, że to organ administracji publicznej (w niniejszej sprawie Komendant Główny Straży Granicznej) podejmuje decyzje personalne wobec funkcjonariusza, nie zaś jego bezpośredni przełożony. W każdym przypadku złożenia takiego wniosku, na organie administracji spoczywa bezwzględny obowiązek wszechstronnego zbadania i wyważenia sprawy. Chodzi o to, by to organ Straży Granicznej, a nie bezpośredni przełożony, ważył i decydował o istnieniu, bądź nie, zagrożeń dla interesu służby ze strony konkretnego funkcjonariusza. Niniejsza sprawa wszak dowodzi, że decyzję personalną o zwolnieniu skarżącego z dotychczas zajmowanego stanowiska służbowego i przeniesieniu do dyspozycji podjął jego bezpośredni przełożony, kierując w tym celu stosowny wniosek do Komendanta Głównego Straży Granicznej, który to wniosek organ administracji zrealizował, wydając jedynie w tym zakresie rozkaz personalny oparty o twierdzenia zainteresowanego wnioskodawcy, bez zbadania i wyważenia rzeczywistego stanu rzeczy i jego wpływie na interes służby. Świadczy to w sposób jednoznaczny, że organ przekroczył w takiej sytuacji swobodę wynikającą z uznania administracyjnego, dowolnie postępując w kwestiach personalnych. Nie można wobec tego uznać, że wydane w sprawie decyzje są zgodne z prawem. Stosownie do § 4 pkt 1 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 31 sierpnia 2005 r. w sprawie przenoszenia do dyspozycji funkcjonariuszy Straży Granicznej (Dz. U. Nr 181, poz. 1517), dokonując przeniesienia funkcjonariusza do dyspozycji, uwzględnia się następujące warunki: dotychczasowy przebieg służby funkcjonariusza, posiadane przez niego kwalifikacje zawodowe oraz predyspozycje, jak również istniejące możliwości etatowe i potrzeby ewentualnego mianowania danego funkcjonariusza na inne równorzędne stanowisko służbowe, jeżeli przeniesienie do dyspozycji ma nastąpić w związku z przewidywanym wyznaczeniem tego funkcjonariusza na inne stanowisko służbowe. Już choćby z punktu widzenia wymogu uwzględnienia dotychczasowego przebiegu służby funkcjonariusza na organie spoczywał obowiązek wyjaśnienia podstaw zawartych we wniosku przełożonego. Ma to tym większe znaczenie, zważywszy że orzekające w sprawie organy przyjęły, iż w jednostce organizacyjnej istnieje konflikt pomiędzy Dyrektorem tej jednostki a [...]. Okoliczność ta nie jest wystarczającym powodem zwolnienia funkcjonariusza z dotychczas zajmowanego stanowiska służbowego i przeniesienia go do dyspozycji bez wnikliwego zbadania, która ze stron konfliktu ma rację, zwłaszcza w sytuacji, gdy jest to spór merytoryczny, dotyczący sposobu realizacji określonych zadań przez jednostkę organizacyjną, czy sposobu gospodarowania środkami finansowymi. Zdaniem Sądu, organy administracji, zauważając istniejący konflikt, nie oceniły i nie stwierdziły, na czym polegał rzeczywisty interes służby. W sytuacji sporu – szczególnie merytorycznego – podwładnego z przełożonym, przełożony ma zawsze silniejszą pozycję i to orzekający w sprawie organ administracji publicznej powinien wnikliwie zbadać, na ile wniosek przełożonego o zwolnienie podległego mu funkcjonariusza jest zasadny. Organy administracji uznały za uzasadnione zarzuty Dyrektora [...], że [...] był wobec niego nielojalny. Jednak z opinii służbowych o przebiegu służby D. L. wynika, że skarżący był zdyscyplinowanym i lojalnym podwładnym kolejnych swoich przełożonych, a powierzane mu zadania wykonywał sumiennie, z pełnym zaangażowaniem, nieustannie podnosząc swoje kwalifikacje. Przełożeni skarżącego, w tym również Dyrektor [...], który wnioskował o jego zwolnienie, występując o kolejne wyróżnienia, nagrody oraz awanse dla skarżącego, podkreślali jego zaangażowanie w działalność służbową, inicjatywę, odpowiedzialność, konsekwencję w działaniu, duże wymagania w stosunku do siebie, opanowanie, wysoką kulturę osobistą, a przede wszystkim inteligencję i sprawność myślenia, co pozwalało na wprowadzanie nowatorskich rozwiązań, prac zmierzających do nowelizacji projektów legislacyjnych i wiele innych działań podnoszących sprawność realizowanych zadań. Skarżący był również odpowiedzialny za współpracę oraz kontakty robocze z międzynarodowymi organizacjami policyjnymi w zwalczaniu przestępczości transgranicznej. Trudno zrozumieć, dlaczego organ Straży Granicznej, rozpatrując niniejszą sprawę, zupełnie pominął aspekt szczególnego zaangażowania skarżącego w działalność służbową, jego chęć podnoszenia sprawności i jakości realizowanych zadań, poświęcenia dotychczasowego życia zawodowego służbie w Straży Granicznej. To właśnie w interesie służby leży m.in. dbałość o profesjonalny dobór kadry, co – w przypadku takiego funkcjonariusza jak D. L. – nie wymaga dodatkowego uszczegóławiania. Biorąc pod uwagę zastosowany przez Komendanta Głównego Straży Granicznej automatyzm wobec złożonego wniosku o zwolnienie skarżącego, rozkaz personalny o jego zwolnieniu z dotychczas zajmowanego stanowiska służbowego i przeniesieniu do dyspozycji przeczy zasadzie dbałości o interes służby. Dyrektor [...] nie decyduje o doborze kadry, a jego wniosek o zwolnienie i przeniesienie do dyspozycji [...] – funkcjonariusza wysokiego szczebla z niekwestionowanymi osiągnięciami w zakresie pracy w służbie – powinien być szczególnie wnikliwie zbadany w odniesieniu do dobra tej służby, czego nie uczyniono, a co w istocie świadczy o naruszeniu zarówno zasad procedury administracyjnej – art. 7, art. 8-11 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (t. j.: Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.), jak i postępowania dowodowego (art. 77, art. 80, art. 107 § 3 kpa). Stwierdzenie braku możliwości nawiązania poprawnej współpracy skarżącego z Dyrektorem [...] (nie zostało wyjaśnione, czy nie jest to problem odwrotny, jak to podnosi skarżący) z uwagi na odmienne spojrzenie na realizację zadań i sposób zarządzania w [...], nie powinno skutkować tak drastycznym odsunięciem skarżącego od pełnionych przez niego obowiązków – zgodnie z art. 39a ust. 2 ustawy o Straży Granicznej, w okresie pozostawania w dyspozycji funkcjonariusz nie wykonuje obowiązków służbowych. Po przeanalizowaniu akt osobowych skarżącego należy uznać, że odsunięcie skarżącego – jak już wskazano – funkcjonariusza o wysokich kwalifikacjach zawodowych – od pracy w służbie – bez wskazania wyjątkowo ważkich powodów – było wręcz niezgodne z interesem służby. Ponadto, rozpoznając wniosek przełożonego o zwolnienie [...] z zajmowanego stanowiska i przeniesienie go do dyspozycji, organ Straży Granicznej powinien ponad wszelką wątpliwość stwierdzić, że ze strony przełożonego nie jest to forma szykany za wyrażanie innego zdania w sprawach dotyczących realizacji zadań służbowych. W ramach stosunku pracy pracownik nie posiada żadnych możliwości obrony w sytuacji, gdy przełożony w stosunku do niego podniesie nieprawdziwe lub subiektywnie wyolbrzymione zarzuty. Jest to tym trudniejsze w służbach mundurowych, które cechuje zasada podległości służbowej, wynikająca ze specyfiki administracyjnoprawnego stosunku służbowego. Rozważenie więc przez organy jedynie argumentów na poparcie jednego stanowiska, a pominięcie innych, pogłębia występującą nierówność stron, zwłaszcza przy stwierdzeniu istnienia konfliktu na linii przełożony – podwładny. Tymczasem, chociaż organ II instancji stwierdził, iż organ I instancji nie przypisał skarżącemu winy w doprowadzeniu do konfliktu, to jednak, uznając, że konflikt ten istnieje, opowiedział się za jedną ze stron bez konkretnego wskazania, dlaczego interes służby w zakresie prawidłowej realizacji zadań przemawia właśnie za zwolnieniem ze stanowiska tej, a nie drugiej strony i to w trybie natychmiastowym. Sąd uznał zatem, że istnieją podstawy do uchylenia obu wydanych w sprawie decyzji. Mając powyższe na względzie, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "a" i "c" ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzekł, jak w sentencji wyroku. W oparciu o przepis art. 152 ww. ustawy, Sąd wstrzymał wykonanie zaskarżonej decyzji w całości. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200, art. 205 § 2 i art. 209 ww. ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Sąd zasądził na rzecz skarżącego kwotę 240 zł, tytułem wynagrodzenia pełnomocnika, zgodnie z § 18 ust. 1 pkt 1 lit. "c" rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1348 ze zm.).