II OZ 739/10

PostanowienieNaczelny Sąd Administracyjny2010-08-03

Skład orzekający: Paweł Miładowski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy strona, która posiada stały dochód i spłaca kredyty konsumpcyjne, może ubiegać się o przyznanie prawa pomocy w postępowaniu sądowym?
Ratio decidendi
Strona ubiegająca się o prawo pomocy ma obowiązek wykazać, że znajduje się w sytuacji materialnej uzasadniającej przyznanie tego prawa. Posiadanie stałego dochodu, nawet po odliczeniu wydatków, w tym kredytów konsumpcyjnych, które nie są uznawane za niezbędne wydatki, może być podstawą do odmowy przyznania prawa pomocy w całości lub części.
Stan faktyczny
Strona J. B. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach dotyczącą jednorazowej opłaty z tytułu wzrostu wartości nieruchomości. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił wniosek, uznając, że strona nie wykazała wystarczająco swojej trudnej sytuacji materialnej, mimo posiadania stałego dochodu i mieszkania. Strona wniosła zażalenie na to postanowienie.
Rozstrzygnięcie
Oddalono zażalenie.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Paweł Miładowski, , , po rozpoznaniu w dniu 3 sierpnia 2010 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia J. B. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 12 maja 2010 r., sygn. akt II SA/Gl 698/09 oddalającego wniosek o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi J. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia [...] maja 2009 r., nr [...] w przedmiocie jednorazowej opłaty z tytułu wzrostu wartości nieruchomości postanawia: oddalić zażalenie. Zaskarżonym postanowieniem Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, oddalił wniosek J. B. o przyznanie prawa pomocy w sprawie z jego skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia [...] maja 2009 r., nr [...] w przedmiocie jednorazowej opłaty z tytułu wzrostu wartości nieruchomości. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach ustalił, że skarżący prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z żoną oraz córką. Źródłem utrzymania rodziny są dochody z umów o pracę w łącznej kwocie 4747 zł brutto miesięcznie. Skarżący posiada również mieszkanie o wielkości 82 m2, oraz udział 1/3 w prawie własności nieruchomości o pow. 0,7 ha. Jednocześnie jak wskazał we wniosku o przyznanie prawa pomocy nie posiada żadnych oszczędności, papierów wartościowych, ani przedmiotów o wartości powyżej 3000 euro. Wskazując na swoje wydatki skarżący podniósł, że na miesięczne wydatki jego rodziny składają się: czynsz za mieszkanie – 507 zł, opłaty za wodę – 100 zł, za energię elektryczną – 60 zł, koszty zakupu gazu – 45 zł, rachunki za telefon – około 100 zł, płatność za przedszkole córki – 209 zł, koszty dojazdu do pracy – około 260 zł oraz spłata trzech pożyczek bankowych których miesięczne raty wynoszą, 224 zł, 340 zł oraz 96 zł. W ocenie Sądu skarżący nie wykazał w przekonujący sposób, że znajduje się w sytuacji materialnej, która kwalifikowałaby go do przyznania prawa pomocy. W uzasadnieniu orzeczenia podkreślono również, że jak wynika z pisma Wójta Gminy B. z dnia [...] czerwca 2009 r., kwota która została uiszczona przez skarżącego, a stanowiąca opłatę planistyczną, podlega zwrotowi po wskazaniu nr konta bankowego. Ponadto Sąd podkreślił, że przy posiadanych oszczędnościach, na które składają się również środki pochodzące ze sprzedaży nieruchomości, skarżący licząc się z koniecznością wydatków w postaci kosztów sadowych, powinien na ten cel odłożyć niezbędne środki. Na powyższe postanowienie skarżący wniósł zażalenie wnosząc o zmianę postanowienia i przyznanie mu prawa pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym poprzez ustanowienie radcy prawnego. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Prawo pomocy polega na tym, że strona zostaje zwolniona przez sąd od kosztów sądowych oraz uzyskuje uprawnienie do udzielenia pełnomocnictwa wyznaczonemu przez sąd adwokatowi, radcy prawnemu, doradcy podatkowemu lub rzecznikowi patentowemu bez ponoszenia jego wynagrodzenia i wydatków (art. 244 § 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnym (Dz.U. Nr 153, poz. 1270, ze zm., zwanej dalej p.p.s.a.)). Przewidziana możliwość przyznania prawa pomocy może być udzielona w zakresie całkowitym lub częściowym (art. 245 p.p.s.a.). Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. Prawo to przyznaje się, jeżeli osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a.). Prawo pomocy w zakresie częściowym polega natomiast na zwolnieniu tylko od opłat sądowych w całości lub części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego względnie rzecznika patentowego. Z przytoczonych przepisów wynika, że ubiegającego się o to prawo obciąża obowiązek wykazania, iż znajduje się w określonej sytuacji materialnej uprawniającej do przyznania mu prawa pomocy w zakresie całkowitym bądź częściowym. Zważywszy na ustaloną przez Sąd sytuację majątkową skarżącego uznać należy, że nie ma podstawy do przyjęcia, iż spełnione zostały ustawowe przesłanki przyznania mu prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Uzyskiwany przez skarżącego i jego małżonkę stały dochód w łącznej wysokości 4747 zł brutto, wskazują na to, że skarżący będąc świadomym prowadzonego postępowania sądowego jest w stanie bez uszczerbku koniecznego dla utrzymania siebie i rodziny zabezpieczyć odpowiednie kwoty, które umożliwią mu partycypowanie w kosztach postępowania. Nie bez znaczenia jest fakt, że duża część wskazanych przez skarżącego wydatków miesięcznych jego rodziny stanowią kredyty konsumpcyjne, których nie sposób zaliczyć do niezbędnych wydatków i które z całą pewnością nie korzystają z pierwszeństwa zaspokojenia względem opłat sądowych. Wobec okoliczności przedstawionych powyżej należy stwierdzić, że skarżący nie wykazał w przekonujący sposób, iż znajduje się w sytuacji materialnej kwalifikującej do przyznania mu prawa pomocy w zakresie przez niego żądanym. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny w oparciu o art. 184 w związku z art. 197 § 2 P.p.s.a. postanowił zażalenie oddalić.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło