III SA/Wa 902/09
WyrokWSA w Warszawie2009-11-20
Skład orzekający: Andrzej Góraj, Marek Kraus, Jarosław Trelka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy strona skarżąca uprawdopodobniła brak winy w uchybieniu terminu do wniesienia odwołania, jeśli zleciła Poczcie Polskiej przekierowywanie korespondencji na nowy adres, a Poczta Polska nie wywiązała się z tego zlecenia?Ratio decidendi
Strona skarżąca uprawdopodobniła brak winy w uchybieniu terminu do wniesienia odwołania, zlecając Poczcie Polskiej przekierowywanie korespondencji na nowy adres. Uchybienie terminu spowodowane niewykonaniem zobowiązania przez profesjonalny podmiot, jakim jest Poczta Polska, nie może obciążać strony skarżącej negatywnymi skutkami prawnymi.Stan faktyczny
Skarżąca A. GmbH złożyła wniosek o zwrot VAT. Naczelnik Urzędu Skarbowego odmówił zwrotu decyzją doręczoną w trybie zastępczym. Skarżąca, reprezentowana przez pełnomocnika, poinformowała o zmianie adresu i złożyła odwołanie wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu. Pełnomocnik złożył pełnomocnictwo po terminie. Skarżąca złożyła odwołanie i wniosek o przywrócenie terminu podpisane przez osobę uprawnioną, wskazując, że decyzja nie została jej faktycznie doręczona z powodu niewywiązania się Poczty Polskiej z zlecenia przekierowania korespondencji na nowy adres. Dyrektor Izby Skarbowej odmówił przywrócenia terminu, uznając, że strona nie uprawdopodobniła braku winy.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżone postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] marca 2009 r. Stwierdził, że uchylone postanowienie nie może być wykonane w całości. Zasądził od Dyrektora Izby Skarbowej w W. na rzecz A. GmbH kwotę 340 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Góraj (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia WSA Marek Kraus, Sędzia WSA Jarosław Trelka, Protokolant Agata Rogosz, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 listopada 2009 r. sprawy ze skargi A. GmbH z siedzibą w K. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] marca 2009 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania 1) uchyla zaskarżone postanowienie, 2) stwierdza, że uchylone postanowienie nie może być wykonane w całości, 3) zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej w W. na rzecz A. GmbH z siedzibą w K. kwotę 340 zł ( słownie: trzysta czterdzieści złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Z akt administracyjnych wynika, iż Skarżąca A. GmbH złożyła wniosek o zwrot podatku od towarów i usług za okres od stycznia do grudnia 2006 r.
Decyzją z dnia [...] sierpnia 2008 r. Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego W. odmówił dokonania zwrotu tego podatku. Powyższa decyzja została wysłana na adres pełnomocnika Skarżącej i doręczona w trybie zastępczym, po dokonaniu dwukrotnej awizacji.
Skarżąca reprezentowana przez pełnomocnika w dniu 22 października 2008 r. poinformowała organ o zmianie adresu do korespondencji, a w dniu 27 października 2008 r. złożyła odwołanie od decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia [...] sierpnia 2008 r. wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do złożenia tego odwołania. Wobec braku pełnomocnictwa w aktach sprawy organ wezwał pełnomocnika do złożenia pełnomocnictwa. Pełnomocnik złożył pełnomocnictwo z uchybieniem terminu, wobec czego organ wezwał Skarżącą do osobistego podpisania odwołania i przedłożenia dokumentu, z którego będzie wynikało upoważnienie do reprezentowania Skarżącej.
W dniu 9 lutego 2009 r. Skarżąca złożyła odwołanie i wniosek o przywrócenie terminu do jego złożenia podpisane przez osobę uprawnioną.
We wniosku wskazała, iż decyzja organu I instancji nie została faktycznie doręczona, bowiem została wysłana we wrześniu na adres pełnomocnika – B. Sp. z o.o., który był aktualny do końca sierpnia. Skarżąca wyjaśniła, że zlecono Poczcie Polskiej przekazywanie korespondencji adresowanej na stary adres - na adres aktualny.
Postanowieniem z dnia [...] marca 2009 r. Dyrektor Izby Skarbowej w W. odmówił Skarżącej przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego W. z dnia [...] sierpnia 2008 r.
W uzasadnieniu decyzji Dyrektor Izby Skarbowej wskazał na przesłanki, które winny być spełnione aby było możliwe przywrócenie terminu do złożenia odwołania: 1. złożenie wniosku o przywrócenie terminu; 2. wskazanie we wniosku przyczyny uchybienia terminowi: 3. uprawdopodobnienie braku winy w spowodowaniu przekroczenia terminu; 4. jednoczesne dokonanie czynności, dla której przewidziano dany termin.
W ocenie Dyrektora Izby Skarbowej Skarżąca nie uprawdopodobniła braku winy w uchybieniu terminowi do złożenia odwołania. Dyrektor wskazał na art. 146 § 1 i § 2 Ordynacji podatkowej zgodnie, z którym w toku postępowania strona oraz jej pełnomocnik mają obowiązek zawiadomić organ podatkowy o zmianie swojego adresu. W razie zaniedbania powyższego obowiązku pismo uznaje się za doręczone pod dotychczasowym adresem, a organ podatkowy pozostawia pismo w aktach sprawy. Dyrektor Izby Skarbowej wskazał, iż pełnomocnik Skarżącej zmienił adres od dnia 1 września 2008 r. zaś poinformował o tym organ dopiero w dniu 22 października 2008 r. W ocenie organu skoro pełnomocnik nie poinformował Naczelnika Urzędu Skarbowego o zmianie adresu, to jednocześnie nie uprawdopodobniono braku winy w przekroczeniu terminu do złożenia odwołania.
Skarżąca wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Zaskarżonemu postanowieniu zarzuciła naruszenie art. 162 § 1 Ordynacji poprzez zakwestionowanie uprawdopodobnienia braku winy Skarżącej przy niedochowaniu terminu do wniesienia odwołania od decyzji Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego W. Skarżąca wskazała, iż w jej ocenie bezsporna jest wina Poczty Polskiej, która przyjęła zlecenie przekazywania przesyłek na właściwy adres i ze swojego zlecenia się nie wywiązała.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko zajęte w zaskarżonym postanowieniu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje :
skarga zasługuje na uwzględnienie.
Istota sprawy w niniejszym postępowaniu sprowadzała się do oceny tego, czy strona skarżąca uprawdopodobniła fakt braku winy w uchybieniu terminowi do wniesienia skargi na decyzję z dnia [...] sierpnia 2008r.
Na wstępie wskazać należy, iż ustawodawca nie przewidział szczególnego sposobu uprawdopodobnienia powyższej okoliczności. Nie ograniczał w tym zakresie strony, która może stosować w tym celu wszelkie środki dopuszczalne przez prawo.
W świetle powyższego, tut. Sąd nie podziela stanowiska organu, iż o braku zawinienia strony w dochowaniu terminu może świadczyć jedynie czynność polegająca na powiadomieniu organu o nowym adresie dla doręczeń. Nie jest to bowiem jedyny środek, jaki może zastosować strona, która w trakcie postępowania administracyjnego zmieni adres swojej siedziby.
Działania strony zmierzające do zapewnienia skutecznego doręczania jej korespondencji pod nowym adresem, należy więc badać pod kątem dochowania przez stronę należytej staranności. Przechodząc do realiów niniejszej sprawy podnieść należy, iż działanie skarżącej spółki, polegające na złożeniu zlecenia w urzędzie pocztowym właściwym dla starego adresu, zobowiązującym urząd do dosyłania na nowy adres wszelkiej korespondencji kierowanej na stary adres, spełnia wymogi należytej staranności. Dzięki takiemu działaniu, spółka chciała zapewnić sobie pewność, iż zmiana adresu nie spowoduje skutku w postaci braku doręczania jej korespondencji. Podkreślić także należy, że z dokumentów znajdujących się w aktach administracyjnych wynika, iż urząd pocztowy przyjął powyższe zlecenie. Tym samym wziął na siebie odpowiedzialność za prawidłowe przekierowywanie korespondencji na nowy adres. Bez wpływu na osiągnięcie przedmiotowego skutku pozostaje zaś to, czy skarżący powiadomił podmioty z którymi koresponduje, o zmianie adresu. Poczta Polska przyjmując bowiem przedmiotowe zlecenie, nie uzależniała jego wykonywania od takiego zachowania strony.
Powyższe świadczy więc o tym, iż w sytuacji posłużenia się przez stronę profesjonalnym podmiotem, który zawodowo trudni się dostarczaniem korespondencji, oraz uchybienia przez ten podmiot obowiązkom, jakich się podjął, nie sposób skutecznie przypisać stronie skarżącej winy, w uchybieniu terminowi. Uchybienie to spowodowane bowiem było niewykonaniem zobowiązania przez pocztę. Za to uchybienie strona nie może zaś ponosić negatywnych skutków prawnych.
W tym stanie sprawy, podzielając zarzuty zawarte w złożonej skardze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł jak w sentencji wyroku, na podstawie art.145 par.1 pkt.1a p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło