II GZ 8/10

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Anna Robotowska po rozpoznaniu w dniu 26 stycznia 2010 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia Komendanta [...] Policji na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 20 listopada 2009 r. sygn. akt VI SA/Wa 1890/09 w zakresie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi "A." Spółki z o.o. z siedzibą w W. na decyzję Komendanta [...] Policji z dnia [...] sierpnia 2009 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za naruszenie przepisów o transporcie drogowym postanawia: 1. uchylić zaskarżone postanowienie, 2. oddalić wniosek "A." Spółki z o.o. z siedzibą w W. o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji Komendanta [...] Policji, 3. oddalić wniosek Komendanta [...] Policji o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania zażaleniowego. Postanowieniem z dnia 20 listopada 2009 r. o sygn. akt VI SA/Wa 1890/09 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uwzględnił wniosek "A." Spółki z o.o. z siedzibą w W. i wstrzymał wykonanie zaskarżonej przez tę spółkę decyzji Komendanta [...] Policji z dnia [...] sierpnia 2009 r., nr [...], w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za naruszenie przepisów o transporcie drogowym. Sąd pierwszej instancji stwierdził, że w uzasadnieniu zawartego w skardze wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji (którą nałożono na skarżącą karę pieniężną w wysokości 10.000 zł) spółka podniosła, iż wykonanie decyzji może spowodować dla niej skutki nie tylko trudne, ale wręcz niemożliwe do odwrócenia przez ewentualny późniejszy zwrot powyższej kwoty, bowiem zapłata kary może spowodować trudności w prowadzeniu firmy i doprowadzić w efekcie do bankructwa, skoro na spółkę w drodze innych decyzji administracyjnych nałożono już kary pieniężne w kwocie przekraczającej 500.000 zł. Zdaniem Sądu pierwszej instancji, składając przedmiotowy wniosek, skarżąca spółka uzasadniła go w sposób wystarczający, bowiem wskazała na okoliczności świadczące o możliwości spowodowania po jej stronie trudnych do odwrócenia skutków. W ocenie Sądu zastosowanie w rozpoznawanym przypadku środka ochrony tymczasowej w postaci wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji jest uzasadnione niebezpieczeństwem, że spółka nie będzie mogła prawidłowo funkcjonować, co może doprowadzić do bankructwa. Zażalenie na powyższe postanowienie złożył Komendant [...] Policji, wnosząc o uchylenie tego orzeczenia oraz zasądzenie na rzecz organu zwrotu kosztów postępowania zażaleniowego. Zdaniem organu, we wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji skarżąca nie uprawdopodobniła zaistnienia przesłanek, które wskazywałyby na niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowanie trudnych do odwrócenia skutków. Uzasadnienie wniosku spółki nie spełnia przesłanek, którymi kieruje się Sąd przy wstrzymywaniu wykonania zaskarżonych decyzji. Skarżąca nie przedstawiła żadnych dokumentów, które potwierdzałyby trudną sytuację finansową spółki. Nałożona w niniejszej sprawie kara pieniężna jest świadczeniem, którego spełnienie wywołuje odwracalne skutki. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie zasługuje na uwzględnienie. W art. 61 § 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.; zwanej dalej: p.p.s.a.) ustawodawca określił zamknięty katalog przesłanek warunkujących wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności. Stosownie do tego przepisu, sąd jest uprawniony do uwzględnienia wniosku skarżącego o wstrzymanie wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Uzasadnienie takiego wniosku powinno odnosić się do konkretnych okoliczności pozwalających wywieść, że wstrzymanie zaskarżonego aktu lub czynności jest zasadne w stosunku do wnioskodawcy. Do wykazania, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków nie jest wystarczające samo twierdzenie strony. W rozpoznawanej sprawie Sąd pierwszej instancji, wstrzymując wykonanie zaskarżonej decyzji, oparł się jedynie na twierdzeniach strony, która w uzasadnieniu wniosku podniosła, że wykonanie decyzji nakładających kary pieniężne w kwocie ponad 500.000 zł (a nie 50.000 zł, jak błędnie wskazał Sąd pierwszej instancji w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia) może znacznie utrudnić prowadzenie działalności gospodarczej i w konsekwencji doprowadzić do bankructwa spółki oraz utraty pracy przez kierowców ze spółką współpracujących. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, ocena Sądu pierwszej instancji była nieprawidłowa, bowiem skarżąca, powołując się w uzasadnieniu wniosku na powyższe okoliczności nie uprawdopodobniła ich wystąpienia. Brak było w związku z tym podstaw do przyjęcia, że okoliczności te mogą doprowadzić do konsekwencji, o których mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a. Egzekucja nałożonej przez organ administracji kary pieniężnej nie zawsze musi prowadzić do stanu, który byłby nieodwracalny, skoro chodzi o świadczenie pieniężne, którego spełnienie z natury rzeczy jest odwracalne. Skarżąca nie dołączyła do wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji dokumentów świadczących o trudnej sytuacji finansowej i możliwości bankructwa. Brak było wobec tego podstaw do uznania, że wskazane w art. 61 § 3 p.p.s.a. przesłanki wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji administracyjnej zaistniały w niniejszej sprawie Na marginesie zauważyć należy, iż każda decyzja administracyjna zobowiązująca do uiszczenia należności pieniężnych pociąga za sobą dolegliwość rodzącą określony skutek faktyczny w finansach zobowiązanego do ich uiszczenia. Nie jest to więc sytuacja, która sama z siebie uzasadnia zastosowanie wyjątkowego rozwiązania prawnego, jakim jest ochrona tymczasowa w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Wskazać jednakże należy, iż walor ochronny ma również prawna możliwość zmiany lub uchylenia przez sąd w każdym czasie, z urzędu lub na żądanie skarżącego, postanowienia w sprawie wstrzymania wykonania aktu, w sytuacji wykazania zmiany okoliczności, które warunkowały jego podjęcie. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 188 p.p.s.a. oraz art. 61 § 3 p.p.s.a. w związku z art. 193 p.p.s.a. orzekł jak w punkcie 1 i 2 sentencji postanowienia. Odnosząc się do złożonego w zażaleniu wniosku Komendanta [...] Policji o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania zażaleniowego, Naczelny Sąd Administracyjny zauważa, że zgodnie z art. 209 p.p.s.a. wniosek strony o zwrot kosztów sąd rozstrzyga w każdym orzeczeniu uwzględniającym skargę oraz w orzeczeniu, o którym mowa w art. 201, art. 203 i art. 204. Naczelny Sąd Administracyjny co do zasady nie jest zatem uprawniony do zasądzenia zwrotu kosztów postępowania zażaleniowego w orzeczeniu, które nie jest jednym z orzeczeń, o których mowa w art. 209 p.p.s.a. Na marginesie zaznaczyć także należy, że przepisy dotyczące zwrotu kosztów postępowania między stronami w postępowaniu przed sądem pierwszej instancji nie przewidują możliwości zasądzenia zwrotu kosztów postępowania od skarżącego na rzecz organu administracji, który wydał zaskarżony akt lub podjął zaskarżoną czynność, z wyjątkiem sytuacji określonej w art. 208 p.p.s.a. PG ----------------------- 2