II SA/Gl 490/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Ewa Krawczyk (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Elżbieta Kaznowska, Sędzia WSA Rafał Wolnik, Protokolant starszy sekretarz sądowy Magdalena Dąbek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 listopada 2009r. sprawy ze skargi J. S. i I. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za usunięcie drzewa bez zezwolenia 1. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Wójta Gminy H. z dnia [...]r. nr [...]; 2. orzeka, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości. Wójt Gminy H. decyzją z dnia [...] nr [...] na podstawie art. 88 ust. 2, art. 89 ust. 1 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 roku o ochronie przyrody (Dz. U. nr 92, poz. 880 z zm., dalej powoływana jako "ustawa") oraz rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 22 września 2004 roku w sprawie trybu nakładania administracyjnych kar pieniężnych za usuwanie drzew i krzewów bez wymaganego zezwolenia oraz za niszczenie terenów zieleni, zadrzewień albo drzew lub krzewów (Dz. U. nr 219, poz. 2229) w związku z rozporządzeniem Ministra Środowiska z dnia 13 października 2004 roku w sprawie stawek opłat dla poszczególnych rodzajów i gatunków drzew (Dz. U. nr 228, poz. 2306 z zm.) wymierzył I. i J.S. administracyjną karę pieniężną w wysokości [...] zł za usunięcie bez zezwolenia 1 sztuki drzewa gatunku robinia biała (akacja) o obwodzie pnia 80 cm mierzonym na wysokości 130 cm z nieruchomości położonej w K., działka nr [...], km [...], obręb H. W uzasadnieniu decyzji organ orzekający odwołał się do ustaleń zawartych w protokole oględzin z dnia [...] z którego wynika, że zobowiązani do uiszczenia kary pieniężnej są właścicielami działki nr [...] z której bez zezwolenia wycięto drzewo robinia biała (akacja) o obwodzie – mierzonym zgodnie z przepisami wyżej powołanymi – 80 cm. W związku z powyższym została właścicielom działki wymierzona pieniężna kara administracyjna, której sposób wyliczenia przedstawiono w uzasadnieniu decyzji. Od powyższej decyzji strony – I. i J.S. złożyli odwołanie. Zarzucili w nim organowi I instancji naruszenie art. 83 ust. 1 oraz art. 83 ust. 6 pkt 4 ustawy o ochronie przyrody, a także art. 107 § 1 i § 3, art. 11, art. 8 i art. 9 kpa. Podnieśli nadto, powołując się na wyrok NSA z dnia 17 marca 1995 roku, SA/Rz 379/94 (SF z 1997 roku, nr 72) brak ustaleń w przedmiocie możliwości odrodzenia się ściętego drzewa. Kwestionowali również pomiary obwodu pnia drzewa, które posłużyły do obliczenia nałożonej kary pieniężnej. W rezultacie powyższych zarzutów odwołujący domagali się uchylenia decyzji organu I instancji i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia lub też umorzenia nałożonej kary, względnie jej odroczenia (art. 88 ust. 4 ustawy). Samorządowe Kolegium Odwoławcze w C. zaskarżoną decyzją z dnia [...] utrzymało w całości w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji (art. 138 § 1 pkt 1 kpa w związku z art. 88 ust. 1 pkt 1 i art. 2 oraz art. 89 ust. 1 ustawy). Zdaniem organu odwoławczego ustalony przez organ I instancji stan faktyczny i jego kwalifikacja prawna nie budzą wątpliwości i zasługują na aprobatę. Wbrew zarzutom skarżących nie jest możliwe uchylenie zaskarżonej decyzji i umorzenie postępowania w sprawie. Usunięta robinia (akacja)) miała bowiem powyżej 5 lat o czym świadczy obwód jej pnia – 80 cm. Z kolei obwód ten, jak i pozostałe ustalenia zostały potwierdzone przez skarżących podpisami złożonymi pod protokołem z dnia [...]. Zdaniem organu odwoławczego na orzeczoną karę administracyjną nie mają też wpływu twierdzenia odwołujących się o możliwości odrodzenia się drzewa (wyrastanie odrostów), skoro drzewo to jest pień i korona zostały usunięte. Usunięcie pnia i korony nie może też być potraktowane jako zabieg sanitarny bowiem należałoby wtedy uznać, że zabieg taki może polegać na eliminacji. Nadto organ odwoławczy wskazał na wykazanie w decyzji organu I instancji sposobu obliczania nałożonej kary pieniężnej co czyni w tym zakresie zarzuty odwołujących nieuzasadnionymi. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skarżący I. i J.S. domagali się umorzenia nałożonej kary pieniężnej na podstawie art. 88 ust. 6 ustawy zobowiązując się w zamian odtworzyć zniszczony teren zieleni poprzez nasadzenie drzew i krzewów w uzgodnieniu z władzami Gminy. Podkreślali, że usuwając robinię (akację) działali w dobrej wierze bowiem zagrażała ona ich domowi oraz bezpieczeństwu innych osób i była w złym stanie zdrowotnym. Wskazali także na odradzanie się wyciętej akacji, na dowód czego dołączyli zdjęcia, co ich zdaniem uzasadnia co najmniej odroczenie wykonania kary. Organ odwoławczy wniósł o oddalenie skargi. Na rozprawie w dniu 20 listopada 2009 roku skarżący przyznali prawidłowość sporządzenia protokołu oględzin z dnia [...] i odzwierciedlenie w nim rzeczywistych ustaleń. Podkreślili, że wycięta robinia odradza się i na tę okoliczność złożyli kopie dwóch zdjęć, które zostały dołączone do protokołu tej rozprawy. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie bowiem – zdaniem składu orzekającego – zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy. W sprawie jest bezsporne, iż właścicielami działki nr [...] położonej w K. są skarżący i to, że usunęli oni z tej działki jesienią [...] roku bez zezwolenia robinię białą (akację) o obwodzie pnia 80 cm, a więc w wieku przekraczającym 5 lat. Powyższe wynika z ustaleń organów orzekających i nie jest kwestionowane przez skarżących (protokół rozprawy z 20 listopada 2009 r.). W związku z tym zasadnie na podstawie art. 88 ust. 1 pkt 2 ustawy w związku z art. 89 ust. 1 ustawy doszło do wymierzenia skarżącym kary pieniężnej za usunięcie robini białej (akacji) bez zezwolenia. Zgodnie z postanowieniami art. 88 ust. 2 ustawy regułą jest, że uiszczenie kary pieniężnej następuje w terminie 14 dni od dnia, w którym decyzja ustalająca wysokość kary stała się ostateczna. Zgodnie jednak z postanowieniami art. 88 ust. 3 ustawy termin ten podlega odroczeniu na okres 3 lat, jeżeli stopień uszkodzenia drzew nie wyklucza zachowania ich żywotności oraz możliwości odtworzenia korony, jeżeli posiadacz nieruchomości podjął starania mające na celu zachowanie żywotności drzewa, za którego usunięcie wymierzona została kara. Okolicznością na którą należy zwrócić uwagę jest fakt, że w przypadku gdy drzewo rokuje zachowanie żywotności, organ administracji ma obowiązek odroczenia terminu jej płatności na okres 3 lat. Ustalenia w tym zakresie powinny być dokonane już w postępowaniu w sprawie wymierzenia kary pieniężnej. Odroczenie terminu płatności ma bowiem miejsce w decyzji wymierzającej karę pieniężną. Z akt sprawy, w tym w szczególności odwołania i skargi do której dołączono zdjęcia "odrostów drzewa" z karpy, a także oświadczenia skarżących złożonych na rozprawie w dniu 20 listopada 2009 roku i towarzyszących im kopii zdjęć odrostów z usuniętej robini wynika, że skarżący usunęli jedynie drzewo robini w zakresie pnia i korony. Usunięcie to nie było połączone z wykarczowaniem tego drzewa (w gruncie pozostała karpa inaczej mówiąc korzenie). Pozostawienie karpy drzewa to jest robini umożliwiło jej odrodzenie – odrosty na zdjęciach dołączonych do skargi i złożonych na rozprawie. Zdaniem składu orzekającego organ gminy wymierzający karę administracyjną za usunięcie drzewa bez pozwolenia zobowiązany jest do ustalenia czy ścięte drzewo nie ma możliwości odrodzenia się (por. wyrok NSA z 17 marca 1995 r., SA/Rz 397/94). Stanowisko to pozostaje aktualne również obecnie, a to w związku z brzmieniem art. 88 ust. 3 ustawy. Zgodnie z tym przepisem kary wymierzone na podstawie art. 88 ust. 1 pkt 2 ustawy, co w rozważanym przypadku miało miejsce i co sąd uznaje za zgodne z prawem, odracza się na okres 3 lat, jeżeli stopień uszkodzenia drzewa nie wyklucza jego odrodzenia i jeżeli posiadacz nieruchomości podjął działania w celu zachowania żywotności drzewa. W związku z zasadą wypływającą z art. 89 ust. 3 ustawy, a odnoszącą się do stopnia uszkodzenia drzewa Sąd pragnie stwierdzić, że w jego ocenie na drzewo nie składa się tylko pień i korona, ale również jego karpa. To właśnie karpa daje lub nie daje możliwości odrodzenia się drzewa. W związku z powyższym Sąd stanął na stanowisku, że już w postępowaniu związanym z ustaleniem wycięcia drzewa bez pozwolenia organy winny rozważyć czy w sytuacji pozostawienia w gruncie karpy drzewa istnieją rokowania dla zachowania jego żywotności. Ustalenie takich rokowań obliguje organ orzekający do odroczenia terminu płatności kary wymierzonej na podstawie art. 88 ust. 1 ustawy na okres trzech lat. Odroczenie płatności ma bowiem miejsce w decyzji wymierzającej karę pieniężną. Zdaniem Sądu w niniejszej sprawie zaistniały warunki o których mowa w art. 88 ust. 3 ustawy w postaci "odrostów" usuniętej akacji. Z istnienia tych "odrostów" zdawał sobie sprawę także organ odwoławczy z tym, że uznał iż nie prowadzą one do zachowania żywotności drzewa rozumianego jako pień i korona. Takiego stanowiska skład orzekający nie podziela. Niewątpliwie o żywotności między innymi drzewa stanowi jego karpa. Jeżeli została ona zachowana i ma zdolność wytworzenia odrostów to po stronie właścicieli nieruchomości istnieje możliwość odtworzenia usuniętego drzewa przez okres trzech lat, na który to okres ulega odroczeniu kara wymierzona na podstawie art. 88 ust. 1 ustawy. Z tych względów Sąd uznał, że postępowanie w sprawie powinno być uzupełnione ustaleniami co do możliwości zachowania przez wyciętą robinię żywotności i ukształtowania odrostów przez właścicieli w pień i koronę. Jeżeli te ustalenia przyniosłyby rezultat pozytywny orzeczenie o karze za wycięcie robini winno być odroczone zgodnie z art. 88 ust. 3 ustawy. Dalej idące żądania skarżących to jest umorzenia nałożonej kary są niezasadne. Drzewo, które zostało usunięte miało ponad 5 lat (protokół rozprawy z 20.11.2009 r.), a art. 88 ust. 6 ustawy dotyczy terenów zieleni, a nie drzew. Mając na uwadze powyższą argumentację na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c, art. 135 oraz art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono, jak w sentencji (Dz. U. nr 153, poz. 1270 z zm.). SW