II FSK 338/10

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Grzegorz Borkowski, , , po rozpoznaniu w dniu 9 czerwca 2010 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej Dyrektora Izby Skarbowej w K. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 20 listopada 2009 r. sygn. akt I SAB/Gl 15/09 w sprawie ze skargi M.W. na bezczynność Dyrektora Izby Skarbowej w K. w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych postanawia: 1. uchylić zaskarżone postanowienie w części orzekającej o kosztach postępowania (pkt 2) i w tym zakresie przekazać sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gliwicach, 2. oddalić skargę kasacyjną w pozostałym zakresie. I. Stan sprawy przedstawiał się następująco: 1. W dniu 7 sierpnia 2009 r. M.W. wniosła skargę na bezczynność Dyrektora Izby Skarbowej w K. w sprawie wszczętej odwołaniem podatniczki od decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego w B. z dnia 22 grudnia 2008 r. w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie określenia zobowiązania podatkowego w podatku od dochodu z odpłatnego zbycia w 2003 r. - nieruchomości. 2. W dniu 30 października 2009 r. do Sądu wpłynęło pismo skarżącej, w którym zaznaczyła ona, że skarga na bezczynność odniosła skutek, tj. organ odwoławczy wydał i doręczył decyzję. Oświadczyła przy tym, że zasadnym jest twierdzenie, że organ podatkowy uwzględnił skargę stosownie do art. 54 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej ppsa). Wobec powyższego wniesiono o umorzenie postępowania sądowego i zasądzenie kosztów postępowania sądowego na podstawie art. 201 § 1 p.p.s.a. 3. W piśmie z dnia 13 listopada 2009 r. Dyrektor Izby Skarbowej w K. wskazał, że wydanie decyzji odwoławczej nie wynika z uwzględnienia skargi na bezczynność, lecz z faktu zebrania materiału dowodowego pozwalającego na podjęcie rozstrzygnięcia w sprawie. 4. Wojewódzki Sąd Administracyjny stosownie do art. 161 § 1 pkt 3 ppsa umorzył postępowanie sądowe i zasądził od Dyrektora Izby Skarbowej zwrot kosztów postępowania (art. 201 § 1 ppsa). W uzasadnieniu postanowienia wskazał, że w przedmiotowej sprawie, po wniesieniu skargi, została wydana decyzja przez Dyrektora Izby Skarbowej w K., zatem postępowanie sądowe stało się bezprzedmiotowe. Z kolei stosownie do art. 201 § 1 ppsa w razie umorzenia postępowania z przyczyny określonej w art. 54 § 3 ppsa, skarżącemu przysługuje od organu zwrot kosztów postępowania. Sąd przyjął, że wydając decyzję, organ w istocie uwzględnił skargę, stosownie do wskazanego wyżej przepisu. 5. Skargę kasacyjną wniósł Dyrektor Izby Skarbowej, zaskarżając powyższe postanowienie w całości i zarzucając naruszenie art. 161 § 1 pkt 3 w związku z art. 54 § 3 ppsa polegające na przyjęciu, że Dyrektor Izby Skarbowej wbrew swoim twierdzeniom uwzględnił skargę w trybie art. 54 § 3 ppsa poprzez wydanie decyzji przed rozpoznaniem skargi przez Sąd, zatem w konsekwencji powyższego postępowanie należało umorzyć jako bezprzedmiotowe. Sąd powyższą tezę wywiódł bez przeprowadzenia postępowania rozpoznawczego mającego na celu zbadanie czy w istocie organ pozostawał w bezczynności w dacie wniesienia skargi. Przyjęcie błędnego założenia, że organ uwzględnił skargę stosownie do art. 54 § 3 ppsa, w związku z czym postępowanie sądowe należało umorzyć. Powyższe rozstrzygnięcie dokonane bez ustalenia czy organ rzeczywiście pozostał w zwłoce jest nieprawidłowe i uchybia wskazanym przepisom. Wskazując na powyższe wniesiono o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania sądowi pierwszej instancji oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. II. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna w części zasługuje na uwzględnienie. 1. Stosownie do art. 60 ppsa skarżący może cofnąć skargę. Cofnięcie to wiąże Sąd, o ile – jak w sprawie niniejszej – nie zachodzą okoliczności wymienione w końcowej części tego przepisu (obejście prawa albo nieważność aktu lub czynności). Wobec powyższego Sąd zobowiązany był do umorzenia postępowania stosownie do art. 161 § 1 pkt 1 ppsa. W tej zatem części zaskarżone postanowienie odpowiada prawu. 2. Należy natomiast zgodzić się z zarzutem Dyrektora Izby Skarbowej, że Sąd rozstrzygnął sprawę kosztów tylko w oparciu o fakt, że po wniesieniu skargi na bezczynność do sądu organ wydał decyzję. Nie badał czy na dzień wniesienia skargi organ podatkowy rzeczywiście pozostawał w bezczynności. Nie badał również okoliczności, które miały wpływ na przesunięcie terminu załatwienia sprawy przez organ odwoławczy. Nie można uznać za słuszne stanowiska sądu pierwszej instancji uznające, że skoro ostateczna decyzja została wydana przed rozpoczęciem rozprawy to miała miejsce sytuacja określona w art. 54 § 3 ppsa w sytuacji nie zbadania czy bezczynność organu rzeczywiście miała miejsce. Sąd oparł się jedynie na oświadczeniu pełnomocnika skarżącej, który wywodził, że skarga została uwzględniona w oparciu o art. 54 § 3 ppsa. Rozpoznając ponownie sprawę w tym zakresie Sąd winien zbadać czy zaistniały przesłanki do uznania, że organ wydał decyzję działając w ramach autokontroli czy też wydanie to nastąpiło, tak jak podnosi Dyrektor Izby Skarbowej, po przeprowadzeniu postępowania podatkowego. Kwestia ta ma podstawowe znaczenie dla zasądzenia zwrotu kosztów postępowania sądowego. Powołany przez Sąd art. 201 § 1 ppsa nie będzie stanowił podstawy ich zwrotu w sytuacji niedziałania organu w ramach art. 54 § 3 ppsa. Mając powyższe na uwadze należało, na podstawie art. 185 § 1 w związku z art. 182 § 1 ppsa, orzec jak w sentencji.