II OZ 867/10

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Krystyna Borkowska po rozpoznaniu w dniu 16 września 2010 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia J. M. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia [...] lipca 2010 r. sygn. akt II SA/Rz 809/09 o odmowie przyznania prawa pomocy w sprawie ze skargi na decyzję Podkarpackiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Rzeszowie z dnia [...] sierpnia 2009 r. znak [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki obiektu budowlanego postanawia: oddalić zażalenie Postanowieniem z dnia [...] lipca 2010 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie, po ponownym rozpoznaniu wniosku J. M. o przyznanie prawa pomocy – na skutek uchylenia przez Naczelny Sąd Administracyjny poprzedniego postanowienia – odmówił przyznania skarżącej prawa pomocy w żądanym przez nią zakresie. W uzasadnieniu postanowienia Sąd I instancji podał, iż zgodnie z zaleceniami Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia [...] maja 2010 (sygn. akt II OZ 472/10) należało ustalić na jakim etapie znajdują się sprawy spadkowe po zmarłym mężu wnioskodawczyni. W szczególności czy zostało zakończone postępowanie w przedmiocie podziału spadku, tzn. czy spadek znajduje się we faktycznym władaniu skarżącej. Odnosząc się do wniosku o przyznanie prawa pomocy Sąd I instancji wskazał, że zwrócił się do J. M. o udzielenie informacji czy zostało przeprowadzone postępowanie w przedmiocie działu spadku oraz o nadesłanie wydanego w tym zakresie postanowienia ze wskazaniem nabytych składników majątkowych. J. M. nie udzieliła Sądowi żadnych informacji w tym względzie ograniczając się jedynie do podania, że pobiera rentę w wysokości 1450 zł. miesięcznie, z czego na zakup żywności przeznacza 550 zł., a na opłaty 500 zł. Wskazał też, że zamieszkuje w domu o pow. 120 m i posiada akcje Zakładu Energetycznego o wartości 1 zł. zgromadzonych w depozycie domu maklerskiego. Uwzględniając powyższe Sąd uznał, że sytuacja materialna wnioskodawczyni (posiadanie budynku mieszkalnego i posiadanie akcji zakładu energetycznego) wyklucza możliwość uznania, iż J. M. nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. W złożonym od powyższego postanowienia zażaleniu z dnia [...] lipca 2010 r. J. M. podniosła, że nie odniosła żadnych korzyści z faktu dziedziczenia po zmarłym mężu, tak nieruchomości, jak również z posiadanych przez niego akcji. Dodała także, że jest zadłużona w Banku PeKaO oraz ma 63 lata i jest osobą mocno schorowaną. Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Instytucja prawa pomocy jest wyjątkiem od generalnej zasady wyrażonej w art. 214 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi zgodnie z którą do uiszczenia kosztów sądowych obowiązany jest ten kto wnosi do sądu pismo podlegające opacie lub powodujące wydatki. W myśli art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. sąd może przyznać prawo pomocy osobie w zakresie częściowym gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania bez uszczerbku koniecznego dla utrzymania siebie i rodziny. Obowiązek wykazania, że zachodzą przesłanki do przyznania prawa pomocy ciąży na wnioskodawcy. Osoba taka winna udowodnić, że istotnie nie dysponuje środkami na poniesienie kosztów postępowania, a także nie jest w stanie ich zdobyć mimo podejmowania wszelkich niezbędnych w tym zakresie kroków. W niniejszej sprawie podzielić należy stanowisko Sądu I instancji, iż Józefa Majcher nie wywiązała się z wyżej wymienionych obowiązków. Mimo wezwania sądu do nadesłania odpisu postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku po mężu dokumentu tego nie nadesłała, jak również nie udzieliła informacji dotyczących działu spadku i ewentualnie nabytych udziałów. Zauważyć także należy, że mimo iż w zażaleniu podnosi fakt zadłużenia w Banku PeKaO jak również twierdzi iż nie ma korzyści finansowych z tytułu akcji przyznanych jej mężowi to dołączone do zażalenia dokumenty nie stanowią dowodów potwierdzających podniesionych w zażaleniu okoliczności. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji.