II FZ 41/10

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący : Antoni Hanusz (spr.) po rozpoznaniu w dniu 8 marca 2010 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia A.S. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 28 grudnia 2009 r. sygn. akt I SA/Gl 810/09 w zakresie odmowy przyznania prawa pomocy w sprawie ze skargi A.S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. z dnia 22 lipca 2009 r. nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2008 r. postanawia: oddalić zażalenie. II FZ 41/10 Uzasadnienie Zaskarżonym postanowieniem z dnia 28 grudnia 2009 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w sprawie o sygnaturze akt I SA/GL 810/09, odmówił A.S. przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów postępowania w sprawie ze skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. z dnia 22 lipca 2009 roku w przedmiocie podatku od nieruchomości. Sąd wskazał, że skarżący w skardze z dnia 27 sierpnia 2009 roku wniósł o przyznanie mu prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu podał, że prowadzona przez niego działalność gospodarcza nie przynosi spodziewanych dochodów, a jego sytuacja majątkowa i finansowa pozwala na stwierdzenie, że nie ma on żadnych środków na poniesienie kosztów postępowania. W urzędowym formularzu wniosku o prawo pomocy PPF A.S. wskazał, iż prowadzona przez niego działalność przynosi dochody jedynie sezonowo, wobec czego nierzadko wszelkie zobowiązania w tym wobec setki pracowników, musi pokrywać z zysku wypracowanego w poprzednich miesiącach. Skarżący dochód miesięczny brutto z tej działalności określił na kwotę 395.964,00 zł. Zwrócił jednak uwagę na "liczne egzekucje komornicze, które przewyższają wartość uzyskiwanego dochodu". Według wniosku, skarżący nie posiada żadnego majątku poza samochodem osobowym, marki mercedes 430S rok produkcji 1999. Oświadczył, że wszelkie nieruchomości w Z. i okolicach, w tym dom stanowiący jego miejsce zamieszkania, należą do jego córki S. S.. Do wniosku dołączono: zawiadomienie o wszczęciu egzekucji z nieruchomości z dnia 7 marca 2008 r. oraz zajęcia wierzytelności z dnia 19 marca 2009 r. i 8 września 2009 r., w których należności główne określono odpowiednio na kwoty: 608.200 zł, 2.374.478,03 zł i 1.000.000 zł. Sąd wskazał również, że należny wpis od skargi w rozpoznawanej sprawie wynosi 17.048 zł. Sąd następnie argumentował, że analiza wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy wykazała, że przesłanka udzielenia skarżącemu prawa pomocy wymieniona w art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 143, poz. 1270) dalej u.p.p.s.a. nie została spełniona. W uzasadnieniu postanowienia podniesiono, że skarżący prowadzi działalność gospodarczą, z której uzyskuje znaczne dochody, gdyż jak zostało wskazane we wniosku, w wysokości 395.964,00 zł brutto miesięcznie. Gdyby nawet przyjąć, iż jest to dochód uzyskiwany, co podkreśla skarżący jedynie ,,sezonowo", to mimo powyższego, niewspółmiernie przewyższa on koszty sądowe należne w sprawie. W zażaleniu na powyższe postanowienie A.S. zaskarżył je w całości wskazując na uchybienie Sądu w zakresie art. 246 § 1 u.p.p.s.a. Podniósł, iż uiszczenie należnego wpisu od skargi stanowić może uszczerbek koniecznego utrzymania skarżącego oraz pozostającej na jego utrzymaniu rodziny. Argumentowano także, że wobec skarżącego prowadzone są postępowania egzekucyjne, co również uzasadniać powinno przyznanie skarżącemu prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Wskazując na powyższe, skarżący domagał się uchylenia zaskarżonego postanowienia oraz zwolnienie go z kosztów postępowania albo przekazania sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gliwicach do ponownego rozpoznania. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie, a zatem należało je oddalić. Stosownie do art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, dalej u.p.p.s.a.), osobie fizycznej prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, a w zakresie częściowym, jeżeli wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku koniecznego utrzymania siebie i rodziny. Wykazanie okoliczności uzasadniających przyznanie prawa pomocy, z punktu widzenia treści art. 246 § 1 u.p.p.s.a. należy do obowiązku podmiotu ubiegającego się o przyznanie tego prawa. Strona ma zatem obowiązek wykazania, że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania lub ich części albo że nie ma adekwatnych środków na poniesienie tych kosztów. Sąd natomiast rozpoznając wniosek zobowiązany jest wskazać z jakich względów uznał, że żądanie strony zasługuje bądź nie zasługuje na uwzględnienie. Rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy należy z jednej strony uwzględnić wysokość kosztów postępowania, jakie strona musi ponieść, a z drugiej jej sytuację finansową, na którą składają się przede wszystkim uzyskiwane przez stronę dochody. W rozpoznawanej sprawie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach rozpoznał wniosek skarżącego w prawidłowy sposób, gdyż wydając objęte zażaleniem rozstrzygnięcie uzasadnił z jakich względów wskazał, że skarżący jest w stanie, bez uszczerbku koniecznego utrzymania, uiścić wpis od skargi w kwocie do 17.000,00 złotych. Sąd na podstawie oświadczenia skarżących zawartego we wniosku o przyznanie prawa pomocy, w tym informacji w wysokości osiąganego miesięcznie dochodu, w sposób prawidłowy ocenił, A.S. nie spełnia przesłanek przyznania mu prawa pomocy obejmującego zwolnienie od obowiązku uiszczenia wpisu od skargi. Przy tak dużych dochodach osiąganych przez wnioskodawcę w porównaniu do wysokości należnego wpisu, nawet wskazane w zażaleniu okoliczności prowadzenia egzekucji komorniczych czy fakt utrzymywania przez skarżącego członków jego rodziny, nie mogły uzasadniać uchylenia objętego zażaleniem postanowienia. Wskazując na powyższe, Naczelny Sąd Administracyjny działając na podstawie art. 184 u.p.p.s.a. w związku z art. 197 § 2 tej ustawy, orzekł jak w sentencji.