II SA/Kr 1359/09

WyrokWSA w Krakowie2009-11-23

Skład orzekający: Kazimierz Bandarzewski, Krystyna Daniel, Mirosław Bator

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji może odmówić ustalenia warunków zabudowy, jeśli teren inwestycji nie ma bezpośredniego dostępu do drogi publicznej, a jedynie do drogi wewnętrznej, oraz czy zasada "dobrego sąsiedztwa" jest spełniona, gdy istniejąca zabudowa znajduje się w dalszej odległości od drogi publicznej?
Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, uznając, że organy błędnie zinterpretowały wymóg dostępu do drogi publicznej, dopuszczając dostęp przez drogę wewnętrzną. Ponadto, sąd stwierdził, że zasada "dobrego sąsiedztwa" została spełniona, ponieważ pojęcie działki sąsiedniej należy interpretować funkcjonalnie, obejmując wszystkie nieruchomości w obszarze analizowanym. Sąd podkreślił również, że organy nie wykazały w sposób przekonujący niemożności wyznaczenia linii zabudowy, co stanowiło kolejną wadę postępowania.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła odmowy ustalenia warunków zabudowy dla budowy budynku mieszkalnego jednorodzinnego z garażem i lokalem usługowym. Organy administracji odmówiły wydania decyzji, wskazując na brak bezpośredniego dostępu do drogi publicznej, niespełnienie zasady "dobrego sąsiedztwa" oraz niemożność ustalenia linii zabudowy. Strona skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów proceduralnych i materialnych, w tym błędną wykładnię pojęć "działka sąsiednia" i "dostęp do drogi publicznej".
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta K. i zasądził od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżących zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Kazimierz Bandarzewski Sędziowie: WSA Krystyna Daniel WSA Mirosław Bator (spr.) Protokolant: Katarzyna Paszko-Fajfer po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 listopada 2009 r. sprawy ze skargi M. P. i Z. D. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia 22 czerwca 2009 r., nr [...] w przedmiocie odmowy ustalenia warunków zabudowy I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji; II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] na rzecz skarżących M. P. i Z. D. kwotę 500 zł (pięćset złotych), tytułem zwrotu kosztów postępowania. Uzasadnianie Prezydent Miasta K. decyzją z dnia 31 marca 2009r. znak [....] działając na podstawie art. 59 ust. l, art. 61 ust. l w związku z art. 60 ust. l ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. 2003 r., Nr 80, póz. 717 ze zmian.), § 1-9 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003 r. w sprawie sposobu ustalania wymagań dotyczących nowej zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (Dz. U. 2003, Nr 163, póz. 1588), oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. 2000, Nr 98, póz. 1071 ze zmian.) po rozpatrzeniu wniosku M.P. i Z.D. , odmówił ustalenia warunków zabudowy dla zamierzenia inwestycyjnego pn. budowa budynku mieszkalnego jednorodzinnego z garażem wbudowanym, lokalem usługowym biurowym (usługi biegłego rewidenta) na działce nr [....] oraz wjazdem na działkę i przyłączami z sieci miejskich z działki nr [....] przy ul. [....] w K. W uzasadnieniu decyzji organ wyjaśnił, że przeprowadzona została analiza urbanistyczno-architektoniczna obszaru, zgodnie z § 3 ust. 2 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003 r. w sprawie sposobu ustalania wymagań dotyczących nowej zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, w odległości nie niniejszej niż trzykrotna szerokość frontu działki. Stwierdzono, że w odległości 54 m, co stanowi trzykrotność szerokości granicy frontowej terenu inwestycji nie występuje żadna zabudowana działka sąsiednia. Mając na względzie uwagi Inwestorów zgłoszone w trakcie postępowania administracyjnego, przeprowadzono koleją analizę dla obszaru wyznaczonego wokół działek stanowiących teren inwestycji budowlanej w promieniu 120 m, co stanowi sześciokrotność granicy frontowej terenu inwestycji (tj. od strony planowanego wjazdu). Na podstawie tak sporządzonej analizy stwierdzono, że teren zamierzenia położony jest w zachodniej części miasta na terenie dzielnicy [....] , w obszarze otwartym pomiędzy rzeką [....] a zabudową [....], w słabo zainwestowanej strefie podmiejskiej, w obszarze tzw. "zielonego klina zachodniego", przeciętego w tym rejonie ulicami [....] (droga gruntowa) i Podłużną (droga asfaltowa), gdzie usytuowane są rozległe tereny niezabudowane po obu stronach tych ulic. W obszarze analizowanym występują pojedyncze obiekty budowlane użytkowe, budynki mieszkalne jednorodzinne oraz towarzyszące im budynki gospodarcze i garażowe oraz produkcji ogrodniczej. Dominują jednak tereny zieleni naturalnej i upraw rolnych i ogrodniczych. Działka będąca przedmiotem inwestycji jest niezagospodarowana, bez zieleni wysokiej, znajduje się w głębi obszaru, o którym mowa powyżej i w znacznym dystansie od ulic, 55 m na południe od ul. [....] i ok. 120m na wschód od ul. [....]. Analiza obszaru wykazała przynależność całości przedmiotowego terenu działki nr [....] do rozległych terenów otwartych oraz brak zabudowy sąsiedniej pozwalającej na spełnienie wymagań w zakresie parametrów urbanistycznych dla wnioskowanej zabudowy. Ponadto wnioskowane zamierzenie inwestycyjne nie spełnia wymagań ładu przestrzennego, nakazujących wkomponowanie zamierzenia inwestycyjnego w istniejący sposób zagospodarowania terenu. Ustalenia analizy wykazały, że nie ma działki sąsiedniej, dostępnej z tej samej drogi publicznej, z której można by wywieść wskaźniki, parametry i cechy nowej zabudowy tworzącej z dotychczasową urbanistyczną całość. Teren inwestycji nie przylega do pasa drogowego drogi publicznej, usytuowany jest w głębi niezabudowanego obszaru. Oznaczone na mapie ewidencji gruntów jako działki drogowe nr [....] nie są widoczne w terenie, nie stanowią urządzonych dróg dojazdowych. Ustalenia analizy wykazały, że powiększenie obszaru analizowanego nie zapewni kontynuacji cech zabudowy i zagospodarowania terenu dla wnioskowanego zamierzenia inwestycyjnego. Organ I instancji wskazał również, że na obszarze, na którym planowana jest inwestycja nie uchwalono planu zagospodarowania przestrzennego. W związku z powyższym możliwości określenia parametrów, cech i wskaźników kształtowania nowej zabudowy i zagospodarowania terenu istnieje wyłącznie w nawiązaniu do ulicy [....] , w kontekście występujących przy tej ulicy istniejącej, trwałej i użytkowanej zabudowy kubaturowej - jej cech architektonicznych i urbanistycznych. Powoływane zatem przez wnioskodawców zapisy sporządzanego planu miejscowy zagospodarowania przestrzennego "Obszar scaleń ...." nie stanowią wytycznej dla sposobu zagospodarowania terenu i kształtowania zabudowy przedmiotowej działki i działek sąsiednich. Od decyzji tej odwołanie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. złożyli M.P. i Z.P. , zarzucając naruszenie art. 7, 77 oraz 107 § 3 ustawy Kpa polegające na niepodjęciu wszelkich działań zmierzających do wyjaśnienia sprawy, nie zebraniu, nie rozpatrzeniu całości materiału i nie sporządzeniu uzasadnienia we właściwy sposób. Zarzucono również naruszenie art. 9 kpa polegające na braku informowania strony o uprawnieniach wynikających z podmiotowości "bycia stroną" w postępowaniu oraz o okolicznościach mogących mieć znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy. Skarżący zarzucili również naruszenie przepisów prawa materialnego poprzez dokonanie błędnej wykładni i interpretacji pojęć "działka sąsiednia", "dobre sąsiedztwo", "sąsiedztwo urbanistyczne", a w szczególności naruszenie art. 61 ustawy z dnia 27 marca 2003r o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. W decyzji z dnia 22 czerwca 2009r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. stwierdziło, że decyzja pierwszoinstancyjna jest prawidłowa, a zgłoszone zarzuty nie zasługują na uwzględnienie. W uzasadnieniu organ odwoławczy powołał się na art. 61 ust. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, z którego wynika, iż warunkiem koniecznym do ustalenia warunków zabudowy jest istnienie w sąsiedztwie przynajmniej jednej, zabudowanej w określony sposób działki sąsiedniej, dostępnej z tej samej drogi publicznej co działka, której dotyczy inwestycja. Organ wskazał, że z wykonanej analizy urbanistyczno-architektonicznej wynika, iż zasada "dobrego sąsiedztwa" nie została spełniona, a celem tej zasady jest zagwarantowanie ładu przestrzennego. Teren inwestycji nie ma powiązania komunikacyjnego z drogami publicznymi, a oznaczone na mapie ewidencji gruntów działki drogowe nie są widoczne w terenie. Obszar analizowany w całości znajduje się we wnętrzu urbanistycznym otwartej zieleni naturalnej, częściowo kształtowanej rozdzielającym obszary zainwestowania miejskiego. Zabudowa w obszarze analizowanym ma charakter zabudowy ulicowej, bardzo rozproszonej, związanej z przebiegiem ulicy Pylnej - usytuowana jest na działkach, które tworzą charakterystyczną strukturę podziałów łanowych. Istniejąca linia zabudowy po stronie terenu inwestycji, tj. na działce nr [....] przebiega w odległości 21m od pasa drogowego ul. [....]. W konsekwencji nie jest możliwe ustalenie obowiązującej linii zabudowy dla planowanej inwestycji rozumianej jako linia przebiegająca w odległości od pasa drogowego drogi publicznej w odniesieniu do linii istniejącej zabudowy na działkach sąsiednich. Nie jest możliwe również jej symetryczne odzwierciedlenie z dz. nr [....]. Mając na uwadze powyższe, w ocenie organu odwoławczego lokalizacja wnioskowanego przedsięwzięcia w ukształtowanym obszarze naruszyłaby istniejący ład przestrzenny w terenie, stanowiłaby nowy element kompozycji urbanistycznej w danym obszarze i przyczyniłaby się do zmiany charakteru miejsca. Usytuowanie planowanego obiektu spowodowałoby zakłócenie harmonijnego oglądu wytworzonego układu urbanistycznego i zastanych relacji przestrzennych. Dopuszczenie proponowanej lokalizacji, stałoby też w sprzeczności z art. 1 ust. 2 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Kolegium zaznaczyło również, że w sytuacji braku planu miejscowego na określonym terenie, wyjątkiem jest ustalanie sposobów zagospodarowania i warunków zabudowy terenu w drodze decyzji administracyjnych, co z kolei wiąże się z koniecznością spełnienia przewidzianych przez ustawę wymogów i nie może prowadzić do zastępowania planów miejscowych i dokonywania zmian w przeznaczeniu określonego terenu. Skargę na tą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie złożyli M.P. i Z.D. zarzucając błędną wykładnie przepisów Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003r. w sprawie sposobu ustalania wymagań dotyczących nowej zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, jak również błędną wykładnie i interpretacje pojęć "działka sąsiednia", "dobre sąsiedztwo", "sąsiedztwo urbanistyczne". Skarżący zarzucili dokonanie ustaleń niezgodnych ze stanem faktycznym, w tym, błędne ustalenie, że teren inwestycji nie przylega do pasa drogi publicznej. Zarzucono również naruszenie przepisów postępowania, a to art. 7, 77, 75, 78 oraz 107 § 3 ustawy Kpa polegające na niepodjęciu wszelkich działań zmierzających do wyjaśnienia sprawy i nie rozpatrzeniu całości materiału. Zdaniem skarżących ustalenie granic obszaru analizowanego i linii zabudowy nastąpiło w sposób całkowicie dowolny, nie poparty obowiązującymi przepisami prawa. Z charakteru obszaru scaleń [....] jaki i z zatwierdzonego Studium Zagospodarowania Obszaru Scaleń [....] wynika bowiem, że jego celem jest powstanie niewielkich działek budowlanych, co jest zgodne z wytycznymi podanymi przez Parki [....]. Ponadto wymóg sąsiedztwa należy utożsamiać z tzw. sąsiedztwem urbanistycznym, natomiast pojęcie działki sąsiedniej winno być interpretowane funkcjonalnie. Skarżący zwrócili uwagę, że na działce nr [....] znajduje się budynek, który stanowi sąsiedztwo dla przedmiotowej inwestycji, lecz nie został on uwzględniony w sporządzonej analizie, natomiast przy wydawaniu decyzji pozytywnych o warunkach zabudowy dla sąsiednich działek nr [....] i [....] przy ustalaniu sąsiedztwa brano pod uwagę stare zbudowania, znajdujące się na działce nr [....]. Skarżący podnieśli również, że teren inwestycji, co wynika ze znajdującego się w aktach sprawy wypisu z rejestru gruntów, zawiera dostęp do drogi publicznej. Skarżący zaznaczyli, że o zakupie przedmiotowej nieruchomości zadecydowali, mając na względzie zatwierdzony projekt Miejscowego Planu Zagospodarowania Przestrzennego Obszaru Scaleń [....] oraz treść uchwały Rady Miasta K. z dnia 12.09.2001r. o scaleniu i podziale nieruchomości na obszarze PR-2 [....]. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. wniosło o jej oddalenie podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z dyspozycją art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), zwanej dalej w skrócie p.p.s.a. sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Stosownie do przepisu art. 145 p.p.s.a. kontrola ta sprawowana jest w zakresie oceny zgodności zaskarżonych do sądu decyzji z obowiązującymi przepisami prawa materialnego jak i przepisów proceduralnych – o ile ich naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy tj. na treść wydanej decyzji lub postanowienia. Przepis art. 134 § 1 p.p.s.a. stanowi, iż sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Tak więc sąd administracyjny, nie będąc związany granicami skargi, ocenia legalność decyzji administracyjnej w szerokim zakresie, niezależnie od trafności zarzutów sformułowanych w skardze jak i ponad te zarzuty – w razie stwierdzenia naruszenia przepisów prawa materialnego bądź postępowania mającego wpływ na wynik postępowania. Ocenie sądu w niniejszym postępowaniu podlegają decyzje organów administracji odmawiające ustalenia warunków zabudowy dla zamierzenia inwestycyjnego pod nazwą: budowa budynku mieszkalnego jednorodzinnego z garażem i lokalem usługowym biurowym (usługi biegłego rewidenta) na działce [....] wraz z wjazdem na działkę i przyłączeniami z sieci miejskiej z działki [....] przy ul. [....] w K. Decyzje te zdaniem sądu są wadliwe. Zgodnie z dyspozycją art. 59 ust 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z dnia 10 maja 2003 r.) zmiana zagospodarowania terenu w przypadku braku planu miejscowego, polegająca na budowie obiektu budowlanego lub wykonaniu innych robót budowlanych, a także zmiana sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części, z zastrzeżeniem art. 50 ust. 1 i art. 86, wymaga ustalenia, w drodze decyzji, warunków zabudowy. Przepis art. 50 ust. 2 stosuje się odpowiednio. Przepis art. 61 ust 1 stanowi z kolei, iż wydanie decyzji o warunkach zabudowy jest możliwe jedynie w przypadku łącznego spełnienia następujących warunków: 1) co najmniej jedna działka sąsiednia, dostępna z tej samej drogi publicznej, jest zabudowana w sposób pozwalający na określenie wymagań dotyczących nowej zabudowy w zakresie kontynuacji funkcji, parametrów, cech i wskaźników kształtowania zabudowy oraz zagospodarowania terenu, w tym gabarytów i formy architektonicznej obiektów budowlanych, linii zabudowy oraz intensywności wykorzystania terenu; 2) teren ma dostęp do drogi publicznej; 3) istniejące lub projektowane uzbrojenie terenu, z uwzględnieniem ust. 5, jest wystarczające dla zamierzenia budowlanego; 4) teren nie wymaga uzyskania zgody na zmianę przeznaczenia gruntów rolnych i leśnych na cele nierolnicze i nieleśne albo jest objęty zgodą uzyskaną przy sporządzaniu miejscowych planów, które utraciły moc na podstawie art. 67 ustawy, o której mowa w art. 88 ust. 1; 5) decyzja jest zgodna z przepisami odrębnymi. Na podstawie delegacji ustawowej zamieszczonej w przepisie art. 61 ust 6 -Rozporządzeniem Ministra Infrastruktury dnia 26 sierpnia 2003 r. w sprawie sposobu ustalania wymagań dotyczących nowej zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (Dz. U. z dnia 19 września 2003 r.) określone zostały parametry tej zabudowy, między innymi dotyczące obowiązującej linii nowej zabudowy. Z uzasadnień decyzji organów I oraz II instancji wynika, iż przyczyną wydania decyzji o odmowie ustalenia warunków zabudowy dla przedmiotowego zamierzenia inwestycyjnego, był brak dostępu do drogi publicznej z działki na której inwestycja ta miała być realizowana, niemożliwość ustalenia linii zabudowy dla planowanej inwestycji oraz – wykazana analizą urbanistyczno architektoniczną - przynależność całości terenu z obszaru analizowanego do terenów otwartych i brak zabudowy działek sąsiednich pozwalających na spełnienie wymagań w zakresie parametrów urbanistycznych dla zamierzenia inwestycyjnego (organ I instancji), a także naruszenie przez planowaną inwestycję ładu przestrzennego, okoliczność, iż inwestycja ta stanowiłoby nowy element kompozycji urbanistycznej i zakłóciłaby wytworzony tam układ urbanistyczny oraz zastane relacje przestrzenne (organ II instancji). Ze stanowiskiem tym nie sposób się zgodzić. Przede wszystkim, określony w przepisie art. 61 ust 1 pkt 1 wymóg dostępu do drogi publicznej został doprecyzowany poprzez zdefiniowanie tego pojęcia przepisem art. 2 pkt 14. Otóż zgodnie z jego brzmieniem - ilekroć w ustawie jest mowa o dostępie do drogi publicznej" - należy przez to rozumieć bezpośredni dostęp do tej drogi albo dostęp do niej przez drogę wewnętrzną lub przez ustanowienie odpowiedniej służebności drogowej. Pojęcie "droga wewnętrzna" nie jest zdefiniowane ustawowo, ale zadaniem sądu nie budzi wątpliwości, iż do zakwalifikowania danej nieruchomości jako drogi wewnętrznej nie stoi na przeszkodzie brak jej utwardzenia czy też jej uwidocznienie w terenie, na co uwagę zdają się głowniowe zwracać organy administracji. Wydzielenie działki pod drogę, jest w pełni wystarczające do zakwalifikowania jej jako drogi wewnętrznej w rozumieniu przepisu art. 61 ust 1pkt 2. Na poparcie powszechnie przyjętego stanowiska o szerokim interpretowaniu pojęcia dostępu do drogi publicznej można przytoczyć wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 13 lutego 2008 r. II SA/Gd 514/2007 w którym sąd ten orzekł, iż pojęcie dostępu do drogi publicznej należy rozumieć możliwie jak najszerzej. Dlatego warunek dostępu do drogi publicznej, spełniony jest zawsze wtedy, kiedy na przedmiotową działkę można dostać się - zgodnie z prawem - z drogi publicznej. Ustawodawca nie stawia przy tym wymagań, co rodzaju tego dostępu, czy ma być to droga, ścieżka itp. Zwrócić tu należy uwagę, iż zgromadzone w aktach administracyjnych dokumenty potwierdzają fakt, iż działka [....] stykająca się bezpośrednio z działką, na której zlokalizowana jest ul. [....] wydzielona jest jako działka drogowa (droga dojazdowa) i stanowi własność gminy. Wynika to bezpośrednio z pisma z dnia [....] kwietnia 2007 r. oraz Raportu z Rejestru Gruntów (akta administracyjne k. 13 oraz k. 37). Niezrozumiałym jest zatem zarzut organów, iż planowana inwestycja nie ma dostępu do drogi publicznej, gdyż w sposób oczywisty działka na której inwestycja ta jest planowana, ma dostęp do drogi publicznej tj. do ul [....] z drogi wewnętrznej przebiegającej przez działkę [....]. Nie można zgodzić się z organami, w kwestii niespełnienia przez zamierzenie inwestycyjne kryteriów tzw. dobrego sąsiedztwa tj. kryteriów o których mowa w art. 61 ust 1 pkt 1 ustawy. W obszarze analizowanym znajdują się bowiem dwie nieruchomości, z dostępem do tej samej drogi publicznej (ul. ...) których zabudowa jednorodzinna pozwala na określenie wymagań dotyczących nowej zabudowy w zakresie kontynuacji funkcji, parametrów, cech i wskaźników kształtowania zabudowy oraz zagospodarowania terenu. Są to działki nr [....] i [....] . Zdaniem sądu nie budzi wątpliwości, iż działki te spełniają kryteria do zakwalifikowania ich jako działki sąsiednie. Pojęcie to (działki sąsiedniej) nie odnośni się bowiem tylko do działek bezpośrednio stykającej się z działką na której ma być realizowane zamierzenie inwestycyjne, ale dotyczy większego obszaru, który tworzy urbanistyczną całość i na ogół będzie tożsamy z obszarem analizowanym. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 14 maja 2008 r. II OSK 617/2007 orzekł, iż normatywne pojęcie działki sąsiedniej w rozumieniu art. 61 ust. 1 pkt 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym powinno być interpretowane funkcjonalnie i należy go odnosić do wszystkich nieruchomości znajdujących się w obszarze analizowanym, a nie tylko do nieruchomości bezpośrednio graniczących z działką inwestora. Z kolei Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w wyroku z dnia 25 stycznia 2005 r. II SA/Bk 677/2004 ONSAiWSA 2006/2 poz. 54 wyraził stanowisko, iż wyznaczenie "obszaru analizowanego" jest wskazaniem, które spośród działek sąsiednich będą stanowiły punkt odniesienia do ustalania "wymagań dotyczących nowej zabudowy", o jakich mowa w przepisach art. 61 ust. 1 pkt 1 oraz art. 61 ust. 6 i 7 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym; wszystkie działki znajdujące się na obszarze analizowanym należy uznać, w ujęciu funkcjonalnym, za działki sąsiednie w rozumieniu art. 61 ust. 1 pkt 1 ustawy. Prezentowane wyżej poglądy, sąd rozpoznający niniejszą sprawę w pełni podziela. Tym samym, z przyczyn o których mowa wyżej, stanowisko organu, iż nieruchomość na której ma być realizowana przedmiotowa inwestycja nie spełnia przesłanek o których mowa w art. 61 ust 1 pkt 1 jest błędne. Nie do przyjęcia jest także wyrażone przez organy administracji stanowisko, iż planowana zabudowa może stanowić naruszenie ładu przestrzennego będącego podstawą dla ustalenia zasad zagospodarowania i zabudowy terenów zgodnie z art. 1 ust 1 pkt 2 oraz art. 2 pkt 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Kryteria od których uzależnione jest spełnianie przesłanek do wydania decyzji o warunkach zabudowy, określone są w art. 61 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz Rozporządzeniu Ministra Infrastruktury dnia 26 sierpnia 2003 r. w sprawie sposobu ustalania wymagań dotyczących nowej zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. W przepisach tych brak zapisów pozwalających organom administracji oceniać zamierzenia inwestycyjne względem oceny ładu architektonicznego i urbanistycznego, który powstanie w związku z realizacją zamierzenia inwestycyjnego. Przepis art. 1 ust 1 pkt 2 stanowi klauzule o charakterze ogólnym, wyrażającą jedynie założenia polityki przestrzennej i nie może być, nawet częściowo przyczyną odmowy wydania decyzji o warunkach zabudowy. Taka stanowisko nie mające podstaw ustawowych, przekracza znacznie zakres uznania administracyjnego i nie może znaleźć akceptacji sądu. W końcu nie może ostać się stanowisko organu, iż dla planowanej inwestycji nie można wyznaczyć nowej obowiązującej linii zabudowy. Przepis § 4 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury dnia 26 sierpnia 2003 r. w sprawie sposobu ustalania wymagań dotyczących nowej zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego stanowi, iż, obowiązującą linię nowej zabudowy na działce objętej wnioskiem wyznacza się jako przedłużenie linii istniejącej zabudowy na działkach sąsiednich (ust. 1). W przypadku niezgodności linii istniejącej zabudowy na działce sąsiedniej z przepisami odrębnymi, obowiązującą linię nowej zabudowy należy ustalić zgodnie z tymi przepisami (ust. 2). Jeżeli linia istniejącej zabudowy na działkach sąsiednich przebiega tworząc uskok, wówczas obowiązującą linię nowej zabudowy ustala się jako kontynuację linii zabudowy tego budynku, który znajduje się w większej odległości od pasa drogowego (ust. 3). Dopuszcza się inne wyznaczenie obowiązującej linii nowej zabudowy, jeżeli wynika to z analizy, o której mowa w § 3 ust. 1 (ust 4). Ustawodawca oprócz ustalania linii zabudowy stanowiącej niejako kontynuacje linii zabudowy istniejącej już na działkach sąsiednich, dopuszcza możliwość wyznaczenie innej linii zabudowy nie wprowadzając organom żadnych ograniczeń co do jej wyznaczania, pod warunkiem, że wynika to z analizy urbanistyczno-architektonicznej. Brak podstaw by przyjąć, iż ta inna linia zabudowy o której mowa w § 4 pkt 4 rozporządzenia, musi nawiązywać bądź do linii zabudowy działek po tej samej stronie, bądź stanowić odwzorowanie linii zabudowy działek leżących po przeciwnej stronie drogi. Niemożność wyznaczeni obowiązującej linii zabudowy, może wynikać jedynie z istotnych przyczyn i zawsze musi być szczegółowo i logicznie uzasadniona tak w decyzji organu administracji jak i w analizie urbanistyczno-architektonicznej. Podkreślić tu należy, iż odmowa wydania decyzji o warunkach zabudowy, jest poważnym administracyjnym ograniczeniem prawa własności (prawa do zabudowy nieruchomości) a niekiedy korzystanie z tego prawa praktycznie uniemożliwia. Nie do zaakceptowania jest więc sytuacja kiedy to, jak ma to miejsce w niniejszym postępowaniu, organ odmawia wydania decyzji o warunkach zabudowy działki wydzielonej w sposób ewidentny jako działka pod zabudowę jednorodzinną, uzasadniając to niemożnością wyznaczenia linii zabudowy i nie uzasadniając logicznie dlaczego zajmuje takie stanowisko pomimo, iż przepis § 4 pkt 4 rozporządzenia daje mu możliwość wyznaczenia linii zabudowy w oparciu o analizę urbanistyczno-architektoniczną, nie ograniczając w zasadzie żadnymi sztywnymi ramami. Podkreślić też należy, iż analiza sporządzona w niniejszej sprawie jest w tym zakresie tj. wywodów o niemożliwości wyznaczenia linii zabudowy wyjątkowo chaotyczna i niespójna. Wskazuje różne odległości tych samych działek od drogi i w żaden sposób przekonywująco nie uzasadnia niemożliwości ustalenia linii zabudowy dla zamierzenia inwestycyjnego na działce [....]. W ocenie sądu analiza ta nie może stanowić podstawy do odmowy wydania decyzji o warunkach zabudowy, a ponieważ sporządzenie analizy jest obowiązkiem organu i jest częścią postępowania administracyjnego w sprawie wydania decyzji o warunkach zabudowy, wadliwość postępowania na tym etapie i zaakceptowanie wyników tego postępowania przez wydanie decyzji rozstrzygającej merytorycznie sprawę, jest naruszeniem przepisów postępowania w stopniu który uzasadnia uchylenie tej decyzji. Zwrócić też należy uwagę że działka [....] w stosunku do ul. [....] leży w trzeciej linii zabudowy. Od tej ulicy odgrodzona jest bowiem działkami [....] i [....]. Okoliczność ta powinna być uwzględniona przez organy administracji przy wyznaczeniu nowej obowiązującej linii zabudowy dla zamierzenia inwestycyjnego, w rozumieniu § 4 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury dnia 26 sierpnia 2003 r. w sprawie sposobu ustalania wymagań dotyczących nowej zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Wszelkie bowiem próby odwzorowania dla planowanej inwestycji, linii zabudowy na nieruchomościach graniczących z ul. [....] tj. leżących w pierwszej linii zabudowy, są z góry skazane na niepowodzenie. Na koniec wskazać należy, iż zaskarżona decyzja naruszała także przepis art. § 3 ust 2 w/w rozporządzenia. Przepis ten stanowi, iż granice obszaru analizowanego wyznacza się na kopii mapy, o której mowa w art. 52 ust. 2 pkt 1 ustawy, w odległości nie mniejszej niż trzykrotna szerokość frontu działki objętej wnioskiem o ustalenie warunków zabudowy, nie mniejszej jednak niż 50 metrów. Z kolei przepis art. 52 ust 2 pkt 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym mówi, iż określenie granic terenu objętego wnioskiem, przedstawionych na kopii mapy zasadniczej lub, w przypadku jej braku, na kopii mapy katastralnej, przyjętych do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, obejmujących teren, którego wniosek dotyczy, i obszaru, na który ta inwestycja będzie oddziaływać, w skali 1:500 lub 1:1.000, a w stosunku do inwestycji liniowych również w skali 1:2.000. W niniejszej sprawie granice obszaru analizowanego organ I instancji wyznaczył, na kserokopii mapy ewidencyjnej. Brak na niej adnotacji o przyjęciu do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego. Zdaniem sądu, naruszenie to stanowi także samodzielną przesłankę do uchylenia zaskarżonej decyzji, gdyż organ część graficzną decyzji sporządził wbrew obowiązkowi o którym mowa w wyżej cytowanym przepisie, co uniemożliwia sądowi kontrolę legalności tej decyzji. W takim stanie rzeczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, na podstawie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "a" i "c" ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r., Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w punkcie I sentencji wyroku. O kosztach postępowania orzeczono na mocy art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło