III SA/Kr 901/09

WyrokWSA w Krakowie2009-11-23

Skład orzekający: Sędzia NSA Grażyna Danielec, WSA Halina Jakubiec, WSA Janusz Kasprzycki

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Samorządowe Kolegium Odwoławcze prawidłowo stwierdziło uchybienie terminu do wniesienia odwołania przez osobę, która nie została uznana za stronę postępowania, a jednocześnie jest dłużnikiem alimentacyjnym?
Ratio decidendi
Samorządowe Kolegium Odwoławcze naruszyło przepisy prawa, nie dokonując szczegółowej analizy statusu strony skarżącego, który jest dłużnikiem alimentacyjnym. Organ odwoławczy powinien był najpierw zbadać, czy skarżącemu przysługuje status strony w postępowaniu o przyznanie świadczeń z funduszu alimentacyjnego, a następnie, w zależności od tego ustalenia, albo umorzyć postępowanie, albo przeprowadzić postępowanie wyjaśniające dotyczące terminu wniesienia odwołania.
Stan faktyczny
Prezydent Miasta przyznał świadczenie z funduszu alimentacyjnego na rzecz N. J. Od tej decyzji odwołał się P. J., twierdząc, że jest ona niezgodna ze stanem faktycznym i wskazując na nieprawidłowości. Samorządowe Kolegium Odwoławcze (SKO) postanowiło stwierdzić uchybienie terminu do wniesienia odwołania, uznając P. J. za dłużnika alimentacyjnego, a nie stronę postępowania. P. J. złożył skargę do WSA, kwestionując postanowienie SKO.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżone postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt III SA /Kr 901 /09 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 23 listopada 2009 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący : Sędzia NSA Grażyna Danielec spr. Sędziowie : WSA Halina Jakubiec WSA Janusz Kasprzycki Protokolant Urszula Ogrodzińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 listopada 2009 r. sprawy ze skargi P. J. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 26 czerwca 2009 r. Nr : [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania uchyla zaskarżone postanowienie Prezydent Miasta decyzją z dnia [...] 2008r. nr [...] orzekł o przyznaniu świadczenia z funduszu alimentacyjnego na osobę uprawnioną: N. J. na okres od 1 października 2008 r. do 30 września 2009 r. w kwocie 300 zł miesięcznie. Uzasadniając wydaną decyzję organ I instancji wskazał, iż zasadnym było przyznanie świadczenia z funduszu alimentacyjnego, ponieważ osoba uprawniona do otrzymywania powyższego świadczenia spełnia wszystkie kryteria warunkujące otrzymanie świadczenia. Od powyższej decyzji złożył odwołanie P. J. podnosząc, iż nie zgadza się z decyzją ponieważ jest ona niezgodna ze stanem faktycznym. Podkreślił zarazem, iż istnieje szereg nieprawidłowości związanych z przyznaniem świadczenia z funduszu alimentacyjnego Jego córce – N. J. Samorządowe Kolegium Odwoławcze postanowieniem z dnia 26 czerwca 2009r., sygn. akt [...], stwierdziło, iż odwołanie zostało wniesione przez skarżącego z uchybieniem terminu. Uzasadniając swoje stanowisko w sprawie organ II instancji w pierwszej kolejności ustalił, iż P. J. nie jest stroną postępowania, a więc nie mógł skorzystać z przysługującego stronie prawa do wniesienia odwołania od decyzji z dnia [...] 2009r. nr [...]. SKO uznało bowiem, że do uczestnictwa na prawach strony w postępowaniu w sprawie przyznania świadczenia z funduszu alimentacyjnego jest uprawniona wyłącznie osoba uprawniona do otrzymywania powyższego świadczenia. Natomiast, jak wynika to z akt sprawy i z treści odwołania, P. J. jest dłużnikiem alimentacyjnym zgodnie brzmieniem art. 2 pkt. 3 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów. W dalszej kolejności organ odwoławczy przyjął, iż zgodnie z podstawową regułą dotyczącą obliczania terminów w postępów administracyjnym, jeżeli początkiem terminu określonego w dniach jest pewne zdarzenie, (tak jak w niniejszej sprawie: doręczenie decyzji stronie), to przy obliczaniu tego terminu nie uwzględnia się dnia, w którym to zdarzenie nastąpiło. W związku z powyższym SKO stwierdziło, iż odwołanie od powyższej decyzji powinno być złożone w terminie 14 dni od dnia otrzymania przez strony postępowania decyzji o przyznaniu świadczenia z funduszu alimentacyjnego. W konsekwencji, zgodnie z art. 134 k.p.a. wniesienie odwołania po terminie skutkuje stwierdzeniem przez organ odwoławczy uchybienia terminu do jego złożenia. Skargę na powyższe rozstrzygnięcie wniósł P. J., domagając się uchylenia zaskarżonego postanowienia, jako niezgodnego z prawem. Uzasadniając swoje stanowisko w sprawie skarżący, wskazał, iż nie wie, jakiemu terminowi uchybił. Stwierdził bowiem, iż informację o przyznaniu córce świadczeń z Funduszu Alimentacyjnego, otrzymał w dniu 17 października 2008 r. Sam skarżący, jak podaje, z treścią tej informacji zapoznał się dopiero w połowie listopada. Podniósł także, iż adresowanego do niego pismo nie zawierało żadnego pouczenie o sposobie i terminie wniesienia zażalenia. Skarżący wskazał także, po raz kolejny, iż z jego renty są potrącane alimenty. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, podtrzymując w całości swoje stanowisko w sprawie jak i argumentację zawartą w treści zaskarżonego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga okazała się skuteczna. Stosownie bowiem do treści art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) i art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zakres kognicji sądów administracyjnych ogranicza się zatem do badania zaskarżonego orzeczenia pod względem jego zgodności z prawem, to znaczy ustalenia, czy organ orzekający w sprawie prawidłowo zinterpretował i zastosował przepisy prawa, w oparciu o należycie ustalony stan faktyczny. W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c ustawy p.p.s.a.). Wyjaśnić również należy, że stosownie do art. 134 § 1 ustawy p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Przeprowadzona w niniejszej sprawie sądowa kontrola wydanego aktu wykazała, iż zaskarżone postanowienie nie odpowiada przepisom prawa. Przechodząc do meritum podnieść należy, iż Samorządowe Kolegium Odwoławcze wydając skarżone postanowienie naruszyło przepisy prawa. Wskazać należy, iż SKO nie dokonało szczegółowej i skutecznej analizy problematyki stron postępowania. Ogólnikowe przyjęcie przez organ odwoławczy, iż skarżący nie jest stroną postępowania administracyjnego, które ma za przedmiot przyznanie świadczeń z Funduszy Alimentacyjnego, nie może zostać uznane za prawidłowe. Samorządowe Kolegium Odwoławcze nie jest również konsekwentne w swoim stanowisku, odmawiając skarżącemu prawa do bycia stroną postępowania, zamiast to postępowanie zainicjowane jego skargą umorzyć, wydało postanowienie stwierdzające, iż skarżący wniósł odwołanie z uchybieniem terminu. Rozpatrując ponownie sprawę SKO w pierwszej kolejności powinno sprawdzić czy skarżącemu w oparciu o przepisu KPA a w szczególności art. 28, nie przysługuje w niniejszej sprawie status strony. Podkreślić bowiem należy, iż w myśl tego przepisu status strony posiada, każdy kto twierdzi wobec organu, że toczące się postępowanie administracyjne dotyczy jego interesu prawnego lub obowiązku. Organ odwoławczy powinien zatem przeanalizować w tym zakresie przepisy ustawy z dnia 7 września 2007r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów, a w szczególności art. 25 nakazujący w sprawach nieuregulowanych stosować przepisy KPA i art. 27 tej ustawy mówiący o roszczeniach regresowych względem dłużnika alimentacyjnego. Po ustaleniu statusu, jaki w przedmiotowej sprawie posiada skarżący organ odwoławczy albo umorzy postępowanie (w przypadku stwierdzenia, iż P. J. nie jest stroną postępowania) albo (przy uznaniu, iż jednak status strony posiada) przeprowadzi postępowanie wyjaśniające w celu ustalenia, kiedy skarżący powziął wiadomości o przyznaniu uprawnionemu do alimentów świadczeń z Funduszu Alimentacyjnego, i orzeknie w tym zakresie. Ponieważ wszczęte skargą P. J. postępowanie sądowe pozwoliło stwierdzić naruszenie prawa, które miało wpływ na wynik sprawy, przeto - stosownie do dyspozycji art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a. - należało orzec jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło