I SA/Bd 600/09

WyrokWSA w Bydgoszczy2009-11-24

Skład orzekający: Sędzia WSA Teresa Liwacz, Sędzia WSA Halina Adamczewska-Wasilewicz, Sędzia WSA Ewa Kruppik-Świetlicka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organy celne zasadnie odmówiły stwierdzenia nadpłaty w podatku akcyzowym z tytułu nabycia wewnątrzwspólnotowego używanego samochodu osobowego, gdy podatnik nie przedstawił dokumentów potwierdzających jego uszkodzony stan techniczny na dzień nabycia?
Ratio decidendi
Organy celne zasadnie odmówiły stwierdzenia nadpłaty w podatku akcyzowym, ponieważ podatnik nie przedstawił dowodów potwierdzających uszkodzony stan techniczny pojazdu na dzień nabycia, co uniemożliwiło uwzględnienie obniżonej wartości przy obliczaniu podatku. Sąd uznał, że ciężar dowodu w tym zakresie spoczywa na podatniku, który powinien aktywnie współpracować z organami i dostarczyć stosowną dokumentację.
Stan faktyczny
A. C. nabył używany samochód osobowy marki Suzuki Grand Vitara w Szwajcarii i sprowadził go do Polski. Złożył deklarację uproszczoną AKC-U, wykazując podatek akcyzowy w wysokości 1.937,00 zł, który wpłacił. Następnie wystąpił o zwrot nadpłaty, twierdząc, że pojazd był uszkodzony. Organy celne wezwały go do przedstawienia dokumentacji technicznej i identyfikującej pojazd, ale podatnik nie dostarczył faktur ani dowodów napraw. Po odmowie stwierdzenia nadpłaty przez organy celne, A. C. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, zarzucając błędy w ustaleniach faktycznych i naruszenie przepisów prawa.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Teresa Liwacz Sędziowie: Sędzia WSA Halina Adamczewska-Wasilewicz Sędzia WSA Ewa Kruppik-Świetlicka (spr.) Protokolant: Asystent sędziego Daniel Łuczon po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 24 listopada 2009 r. sprawy ze skargi A. C. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w T. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nadpłaty w podatku akcyzowym z tytułu nabycia wewnątrzwspólnotowego samochodu osobowego oddala skargę I SA/Bd 600/09 UZASADNIENIE W dniu [...] A. C. przemieścił z terytorium członkowskiego Unii Europejskiej na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, zakupiony w Szwajcarii w dniu 18 września 2006r. za kwotę 12.000,00 CHF, używany samochód marki Suzuki Grand Vitara nr nadwozia [...], rok produkcji 1999. Skarżący, w związku z nabyciem wewnątrzwspólnotowym samochodu osobowego nie zarejestrowanego w Polsce, zgodnie z przepisami o ruchu drogowym, stał się podatnikiem podatku akcyzowego. Podatnik w dniu [...]złożył we właściwym oddziale celnym deklarację uproszczoną nabycia wewnątrzwspólnotowego "AKC-U" – wykazując kwotę 2.980,00 zł, jako podstawę opodatkowania, zastosował 65 % stawkę podatkową i wykazał kwotę podatku akcyzowego w wysokości 1.937,00 zł, którą wpłacił na konto Izby Celnej w dniu [...] Wnioskiem [...] podatnik wystąpił o zwrot nadpłaconego jego zdaniem podatku akcyzowego, składając w dniu [...]korektę deklaracji uproszczonej AKC-U z wykazaną kwotą podatku akcyzowego do zapłaty 0,00 zł. Naczelnik Urzędu Celnego w B. dokonał weryfikacji przedstawionych dokumentów i postanowieniem z [...] wezwał podatnika do przedstawienia, będących w jego posiadaniu dokumentacji : 1. technicznej, potwierdzającej stan ogólny pojazdu na dzień jego nabycia; 2. identyfikujących pojazd, które mogą mieć wpływ na ustalenie wartości przedmiotowego pojazdu. W odpowiedzi skarżący wskazał, iż wszelka dokumentacja związana z pojazdem została przedstawiona w związku ze złożeniem deklaracji AKC-U i znajduje się w posiadaniu organu podatkowego. W uzupełnieniu podatnik załączył cztery fotografie przedstawiające uszkodzony pojazd, z których jedna miała dotyczyć przedmiotowego pojazdu marki Suzuki Grand Vitara. W celu uzupełnienia zgromadzonego materiału dowodowego organ wystąpił do Urzędu Miejskiego w Gdańsku, z prośbą o udostępnienie uwierzytelnionych kserokopii dokumentów, przedłożonych do rejestracji ww. samochodu osobowego. W odpowiedzi UM w Gdańsku przesłał zaświadczenie o przeprowadzonym badaniu technicznym nr [...] z dnia [...] Strona, zawiadomiona o przysługującym prawie do wypowiedzenia się w sprawie zgromadzonego materiału dowodowego, nie skorzystała z uprawnienia. W dniu [...] Naczelnik Urzędu Celnego w B. decyzją nr [...] odmówił skarżącemu stwierdzenia nadpłaty w podatku akcyzowym z tytułu nabycia ww. samochodu. W odwołaniu podatnik wniósł o zmianę decyzji i wypłatę nadpłaconego podatku akcyzowego wraz z przysługującymi odsetkami. Zdaniem strony organ winien przy wyliczeniu wartości pojazdu wziąć pod uwagę fakt, że przedmiotowy samochód został odprawiony przez niemieckie organy celne, które już dokonały weryfikacji wartości pojazdu w oparciu o jego stan i załączone dokumenty. W opinii strony, takie działalnie organu polegające na nieuwzględnieniu wartości pojazdu, przedstawionego do oclenia przy przekraczaniu granicy UE w 2004r. jest próbą uniknięcia konsekwencji wynikających z wyroku ETS z dnia 18 stycznia 2007r. Organ odwoławczy nie uwzględnił argumentów skarżącego i decyzją z dnia [...] utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W skardze do tut. Sądu skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji. W skardze strona zarzuciła organowi : 1) błąd w ustaleniach faktycznych sprawy, polegający na ustaleniu nieprawidłowej i zawyżonej wartości rynkowej ww. pojazdu w dniu nabycia wewnątrzwspólnotowego, a tym samym nieprawidłowej wysokości podstawy opodatkowania podatkiem akcyzowym; 2) naruszenie prawa materialnego poprzez niewłaściwe zastosowanie w sprawie przepisów art. 2 i art. 3 ustawy z dnia 9 maja 2008 roku o zwrocie nadpłaty w podatku akcyzowym, zapłaconym z tytułu nabycia wewnątrzwspólnotowego albo importu samochodu osobowego; 3) naruszenie art. 10 ust.1 pkt 2 i art. 82 ust. 3 ustawy z dnia 23 stycznia 2004 roku o podatku akcyzowym; 4) naruszenie prawa procesowego tj. ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa , w szczególności przepisów : art. 122, art. 187 §1, art. 197 § 1, art. 210 § 1 pkt 6. Organ w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie. W uzasadnieniu wskazał na przepisy ustawy z dnia 9 maja 2008 roku o zwrocie nadpłaty w podatku akcyzowym zapłaconym z tytułu nabycia wewnątrzwspólnotowego albo importu samochodu osobowego ( Dz. U. nr 118 poz. 745), która weszła w życie w dniu 19 lipca 2008 roku. Została wydana w konsekwencji wcześniejszego wyroku ETS w sprawie C-313/05, Maciej Brzeziński przeciwko Dyrektorowi Izby Celnej w Warszawie, w którym ETS wypowiedział się w kwestii zgodności przepisów ustawy z dnia 23 stycznia 2004 roku o podatku akcyzowym dotyczących opodatkowania samochodów osobowych, z przepisami TWE. Ustawodawca w ww. ustawie określił jednolite zasady ustalania nadpłaty w podatku akcyzowym zapłaconym z tytułu nabycia wewnątrzwspólnotowego albo importu samochodu osobowego, dokonanego w okresie od dnia 01 maja 2004 roku do dnia 30 listopada 2006 roku na podstawie ustawy o podatku akcyzowym (Dz. U nr 29 poz. 257 ze zm. ). Zgodnie z powyższym zwrot podatku akcyzowego należy się tym podatnikom, którzy nabyli wewnątrzwspólnotowo samochód osobowy albo dokonali importu samochodu osobowego po upływie 2 lat kalendarzowych od jego produkcji, licząc rok produkcji jako pierwszy rok kalendarzowy. Organ podniósł, że z ww. orzeczenia C-313/05 wynika, iż art. 90 TWE należy interpretować w ten sposób, iż sprzeciwia się on podatkowi akcyzowemu w zakresie, w jakim kwota podatku nakładana na pojazdy używane starsze niż dwa lata, nabyte w państwie członkowskim innym niż to które wprowadziło podatek, przewyższa rezydualną kwotę tego podatku zawartą w wartości rynkowej podobnych pojazdów, które zostały zarejestrowane wcześniej w państwie członkowskim, które nałożył podatek. Zgodnie ze stanowiskiem ETS w celu zagwarantowania neutralności podatków wewnętrznych, należało porównać skutki podatku akcyzowego obciążającego używane samochody osobowe, przywożone z państwa członkowskiego innego niż RP ze skutkiem rezydualnego podatku akcyzowego obciążającego podobne pojazdy znajdujące się już na rynku krajowym, które zostały już opodatkowane tym podatkiem przy pierwszej ich rejestracji. Organ wyjaśnił, iż zgodnie z art. 3 Ustawy z dnia 09 maja 2008r. o zwrocie nadpłaty w podatku akcyzowym z tytułu nabycia wewnątrzwspólnotowego albo importu samochodu osobowego, na podstawie której rozstrzygnięto przedmiotową sprawę, kwotę nadpłaty ustala się na podstawie wzoru: Z= a-n • Z-oznacza kwotę zwrotu nadpłaty, • a- oznacza podatek akcyzowy zapłacony z tytułu nabycia wewnątrzwspólnotowego samochodu osobowego, • n- oznacza podatek akcyzowy zawarty w cenie samochodu osobowego zarejestrowanego na terytorium kraju ustalany dla samochodów osobowych o pojemności skokowej silnika powyżej 2000cm3 zgodnie ze wzorem: n= (średnia wartość rynkowa samochodu:1,22:1,136) x 0,136 Organ wskazał, że zgodnie z art. 3 ust. 2 ww. ustawy, średnią wartością rynkową samochodu osobowego jest wartość : • ustalana na podstawie notowanej na rynku krajowym, w miesiącu powstania obowiązku podatkowego w podatku akcyzowym z tytułu nabycia wewnątrzwspólnotowego samochodu osobowego, • średniej ceny zarejestrowanego na terytorium kraju samochodu osobowego tej samej marki, modelu, roku produkcji oraz - jeżeli jest to możliwe do ustalenia - tym samym wyposażeniem i o przybliżonym stanie technicznym co nabyty wewnątrzwspólnotowo samochód osobowy, od którego zapłacono podatek akcyzowy z tytułu nabycia wewnątrzwspólnotowego. Organ podkreślił, że strona nie przedstawiła faktur za naprawę lub zakup części do przedmiotowego pojazdu, mogących stanowić istotny dowód w sprawie. Ponadto rachunek za zakup przedmiotowego pojazdu z dnia 18 września 2006 roku, nie zawiera informacji mogących świadczyć o uszkodzonym statusie przedmiotowego pojazdu. Zdaniem Dyrektora Izby Celnej w T. z treścią oświadczenia strony powinien korespondować konkretny materiał dowodowy na poparcie jego roszczeń. Zdaniem organu odwoławczego, brak odpowiedniego potwierdzenia, co do złożonych deklaracji i oczekiwanie podatnika, jakoby organ podatkowy miał na podstawie niskiej ceny zakupu na fakturze przyjmować niejako "z urzędu" uszkodzony status pojazdu doprowadzić mógłby do znacznych nadużyć w tym zakresie. Stąd też działanie organu podatkowego, który w toku gromadzenia materiału dowodowego wzywa stronę postępowania do przedstawienia będących w jej posiadaniu dowodów dotyczących stanu technicznego pojazdu (dokumentów potwierdzających uszkodzenia i braki) oraz innych dowodów, które mogą mieć bezpośredni wpływ na ustalenie wartości przedmiotowego pojazdu, a w szczególności: faktur za ewentualne naprawy i zakup części do pojazdu oraz opinii technicznej. Gromadzenie i przechowywanie tychże dowodów leży zatem w interesie podatnika, bowiem samo oświadczenie strony, co do stanu technicznego pojazdu i jego wartości nie ma dla organu podatkowego dostatecznej mocy dowodowej. Podatnik nie przedstawił, mimo że miał taką możliwość żadnych dokumentów, czy innych dowodów potwierdzających stan techniczny samochodu osobowego na dzień nabycia wewnątrzwspólnotowego zgodnie z czym organ podatkowy za podstawę obliczenia podatku przyjął wartość rynkową bez pomniejszeń. Ponadto strona zarzuca naruszenie art.10 ust.1 pkt 2 i art. 82 ust. 3 ustawy z dnia 23 stycznia 2004 roku o podatku akcyzowym. W odniesieniu do ww. zarzutu organ wskazał, że organy nie weryfikowały i nie kwestionowały podstawy opodatkowania – tj. kwoty jaką podatnik zapłacił za przedmiotowy samochód. Obliczenie rezydualnej kwoty podatku akcyzowego od wartości rynkowej pojazdu podobnego do tego kupionego przez podatnika, a więc innej niż zadeklarowana przez podatnika cena nabycia, nie służyło określeniu podstawy opodatkowania, a jedynie zbadaniu czy zastosowanie przez podatnika w deklaracji stawki 65 % przyniosło dyskryminujący skutek w rozumieniu art. 90 TWE. Odnosząc się do zarzutu skarżącego, w ocenie którego należny podatek akcyzowy organ podatkowy pierwszej instancji winien wyliczyć mnożąc zadeklarowaną przez podatnika cenę nabycia samochodu wynikającą z faktury zakupu przez stawkę podatku akcyzowego w wysokości 13,6%, organ przytoczył wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjny w Olsztynie, z dnia 16 kwietnia 2008 r. sygn. l SA/Ol 99/08, dotyczący sprawy o analogicznym stanie faktycznym co rozpatrywana, w którym Sąd stwierdził, iż " brak jest podstaw do tego, by przeprowadzoną przez Trybunał wykładnię art. 90 akapit pierwszy TWE na tle ustawy o podatku akcyzowym, sprowadzić do prostego zastosowania do ceny zakupu stawek przyjmowanych dla pojazdów nie starszych niż dwuletnie. " Zdaniem organu odwoławczego Naczelnik Urzędu Celnego w B. w swoim stanowisku z dnia 03 kwietnia 2009 roku bardzo trafnie odniósł się do znacznych rozbieżności pomiędzy wartością przedmiotowego pojazdu samochodowego zadeklarowaną przez podatnika, a wartością ustaloną przez organ podatkowy w toku postępowania. W odniesieniu do pozostałych zarzutów skargi w kwestii naruszenia zasad ogólnych postępowania organ stwierdził, że zarzuty te nie znajdują uzasadnienia w prowadzonym postępowaniu i dlatego należy je uznać za nietrafione. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działania administracji publicznej pod kątem zgodności tych działań z prawem. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) oraz w związku z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270), zwanej dalej p.p.s.a. kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów wymienionych w art. 3 § 2 p.p.s.a., sprawowana jest w oparciu o kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a – c p.p.s.a.) lub stwierdzenia nieważności (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Mając powyższe na względzie należy stwierdzić, że skarga podatnika nie zasługuje na uwzględnienie albowiem przy wydawaniu zaskarżonej decyzji nie doszło do naruszenia prawa. Istota sporu sprowadza się do odpowiedzi na pytanie czy organy celne zasadnie odmówiły podatnikowi stwierdzenia nadpłaty w podatku akcyzowym z tytułu nabycia wewnątrzwspólnotowego nabycia samochodu marki Suzuki Grand Vitara rok produkcji 1999 r. Jak wynika z akt sprawy podatnik sprowadził do Polski ww. samochód zakupiony w Szwajcarii w dniu [...] za kwotę 12.000,00 CHF. Tym samym skarżący w związku z nabyciem ww. pojazdu nie zarejestrowanego w Polsce, stał się podatnikiem podatku akcyzowego zgodnie z przepisami o ruchu drogowym. W dniu [...] złożył we właściwym oddziale celnym deklarację uproszczoną nabycia wewnątrzwspólnotowego "AKC-U" – wykazując kwotę 2.980,00 zł, jako podstawę opodatkowania, zastosował 65 % stawkę podatkową i wykazał kwotę podatku akcyzowego w wysokości 1.937,00 zł, którą wpłacił na konto Izby Celnej w dniu [...] Następnie w dniu [...] podatnik wystąpił o zwrot do nadpłaconego jego zdaniem podatku akcyzowego, składając w dniu [...]. korektę deklaracji uproszczonej AKC-U z wykazaną kwotą podatku akcyzowego do zapłaty 0,00 zł. W związku z powyższym organ dokonał weryfikacji przedstawionych dokumentów i postanowieniem z 12 lutego 2008r. wezwał podatnika do przedstawienia, będących w jego posiadaniu dokumentacji technicznej, potwierdzającej stan ogólny pojazdu na dzień jego nabycia oraz wszelkich innych dokumentów, identyfikujących pojazd, które mogą mieć wpływ na ustalenie wartości przedmiotowego pojazdu. W odpowiedzi skarżący wskazał, iż wszelka dokumentacja związana z pojazdem została przedstawiona w związku ze złożeniem deklaracji AKC-U i znajduje się w posiadaniu organu podatkowego. W kolejnym piśmie załączył cztery fotografie przedstawiające uszkodzony pojazd, z których jedna miała dotyczyć przedmiotowego pojazdu marki Suzuki Grand Vitara. W tym miejscu wymaga podkreślenia fakt, że podatnik, co wynika z akt sprawy nie przedstawił żadnych dokumentów w postaci faktur dokumentujących naprawę ww. pojazdu, czy chociażby dowodów zakupu części do uszkodzonego auta, nie wskazał także osób, które tych napraw dokonywały. W konsekwencji nie mogło dojść do przesłuchań ewentualnych świadków. Jedyną okolicznością, mającą przemawiać za twierdzeniem skarżącego jest jego oświadczenie, iż nabyty samochód był bardzo uszkodzony , co skutkowało tym, że w deklaracji wskazał jako podstawę opodatkowania kwotę 2.980,00 zł, a z uwagi na rok produkcji zastosował 65 % stawkę podatkową oraz obliczył w oparciu o nią podatek w wysokości 1.937,00 zł. W opinii Sądu organy celne wbrew opinii strony nie naruszyły przepisów procedury. Bowiem zgodnie z art. 122 , 187 § 1 zebrały cały materiał dowodowy w sprawie i zdaniem Sądu prawidłowo go oceniły, nie przekraczając granicy swobodnej oceny. Organy podatkowe w toku postępowania podejmują wszelkie niezbędne działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy. Jednakże nie można nakładać na organy podatkowe nieograniczonego obowiązku poszukiwania faktów potwierdzających twierdzenia podatnika , jeżeli tych argumentów sam podatnik ich nie dostarczył. (Porównaj podobnie wyrok NSA z dnia 1.06.1999 r. sygn. akt III SA 5688/98). W niniejszej sprawie to skarżący winien współpracować z organami i we własnym interesie przedstawić dokumenty i dowody na poparcie swoich twierdzeń, a nie pozostawiać tę rolę wyłącznie organowi, zwłaszcza, że oczekiwał pozytywnych rozstrzygnięć ze strony organu. Nie można również pominąć faktu, że w kluczowym w tym postępowaniu dokumencie, jakim jest rachunek za zakup przedmiotowego pojazdu z dnia [...] roku, nie zawarto informacji mogących świadczyć o uszkodzonym statusie przedmiotowego pojazdu. Wobec powyższego nie można również bezkrytycznie uznać oświadczenia podatnika zawartego w odwołaniu, że jedno ze zdjęć zostało wykonane podczas prac związanych z usuwaniem skutków uszkodzeń pojazdu dla własnych potrzeb. A zatem skoro podatnik nie przedstawił, mimo że miał taką możliwość, żadnych dokumentów czy innych dowodów potwierdzających stan techniczny samochodu osobowego na dzień nabycia wewnątrzwspólnotowego to organ podatkowy prawidłowo za podstawę obliczenia podatku przyjął wartość rynkową bez pomniejszeń. Mając powyższe ma względzie Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, skargę oddalił.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło