I OSK 952/10
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2011-02-16
Skład orzekający: Irena Kamińska, Janina Antosiewicz, Marzenna Linska - Wawrzon
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ pomocy społecznej może przekazać przyznany zasiłek celowy bezpośrednio wierzycielowi (np. zarządcy budynku) w celu pokrycia zaległości czynszowych, zamiast wypłacić go do rąk własnych wnioskodawcy, który domaga się środków na zakup leków?Ratio decidendi
Organ pomocy społecznej może przekazać przyznany zasiłek celowy bezpośrednio wierzycielowi, jeśli taki jest cel świadczenia (np. pokrycie zaległości czynszowych). Takie działanie nie narusza przepisów ustawy o pomocy społecznej, ponieważ rodzaj, forma i rozmiar świadczenia powinny być odpowiednie do okoliczności uzasadniających pomoc, a organ ma prawo ocenić hierarchię potrzeb i wybrać sposób realizacji świadczenia, który najlepiej odpowiada jego celowi. W sytuacji, gdy skarżący otrzymywał pomoc na inne potrzeby (np. leki) w odrębnych postępowaniach, zasadne było skierowanie zasiłku na pokrycie zaległości czynszowych.Stan faktyczny
F. B. ubiegał się o zasiłek celowy na pokrycie zaległości czynszowych. Organ I instancji przyznał zasiłek, ale przekazał go bezpośrednio zarządcy budynku. F. B. odwołał się, twierdząc, że wolałby otrzymać pieniądze do ręki, aby móc kupić leki. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało decyzję w mocy. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę F. B., uznając, że organ prawidłowo postąpił, kierując środki bezpośrednio do wierzyciela. F. B. wniósł skargę kasacyjną, zarzucając naruszenie przepisów proceduralnych i materialnych, w tym odmowę wypłaty zasiłku na leki.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną F. B.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Irena Kamińska Sędziowie: sędzia NSA Janina Antosiewicz sędzia del. WSA Marzenna Linska - Wawrzon (spr.) Protokolant starszy inspektor sądowy Joanna Sikora po rozpoznaniu w dniu 16 lutego 2011 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej F. B. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 18 lutego 2010 r. sygn. akt II SA/Bk 392/09 w sprawie ze skargi F. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Białymstoku z dnia [...] kwietnia 2009 r. nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego oddala skargę kasacyjną
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w wyrokiem z dnia 18 lutego 2010 r. oddalił skargę F. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Białymstoku z dnia [...] kwietnia 2009 r. w przedmiocie zasiłku celowego.
Powyższy wyrok zapadł w następującym stanie faktycznym i prawnym:
Decyzją z dnia [...] lutego 2009 r., Miejsko - Gminny Ośrodek Pomocy Społecznej w T., działając z urzędu, przyznał F. B. świadczenie z pomocy społecznej w formie zasiłku celowego na pokrycie zaległości za czynsz mieszkaniowy za okres od 1 sierpnia 2008 r. do 31 stycznia 2009 r. w kwocie [...] zł.
W uzasadnieniu decyzji organ wyjaśnił, iż w toku postępowania ustalono, że korzystający ze świadczeń z pomocy społecznej F. B. posiada zaległości w opłacie czynszu za podany wyżej okres. Z tego powodu nie przysługiwałby mu dodatek mieszkaniowy, o który się ubiega. Uznano zatem za zasadne udzielenie podopiecznemu pomocy finansowej na podany wyżej cel. W celu udzielenia pomocy przeprowadzono postępowanie, w tym obligatoryjny wywiad środowiskowy. Potwierdzono dotychczasowe ustalenia, że F. B. mieszka i prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe. Dochód strony stanowi zasiłek pielęgnacyjny w kwocie [...] zł, dodatek mieszkaniowy w kwocie [...] zł i zasiłek stały w wysokości [...] zł, a łączny miesięczny dochód wynosi [...] zł.
Ustalono ponadto, że zainteresowany w okresie od [...] do [...] stycznia 2009 r. przebywał w szpitalu oraz, że ponosi duże koszty zakupu leków. Uznano, że priorytetową sprawą jest pomoc finansowa na uregulowanie tych zaległości. Wyjaśniono też zasady przyznawania pomocy społecznej oraz możliwości finansowe organu. Z wyjaśnień tych wynika, że miesięczny budżet będący w dyspozycji Ośrodka wynosi 2.916,00 zł, przy czym miesięcznie składanych jest około 15 wniosków. Średnia kwota przyznawanej pomocy celowej osobom będącym w podobnej sytuacji finansowej, rodzinnej, zdrowotnej wynosi około 200,00 zł. Przyznana stronie kwota nie mogła być wyższa. Wysokość pomocy została ustalona w oparciu o analizę udokumentowanej sytuacji życiowej wnioskodawcy, z uwzględnieniem potrzeb innych osób i rodzin ubiegających się o tę formę pomocy oraz odpowiednio do możliwości finansowych Ośrodka.
Od powyższej decyzji F. B. złożył odwołanie podnosząc zarzuty dotyczące pracy Ośrodka, w tym dotyczące wizyt odwołującego w Ośrodku.
Decyzją z dnia [...] kwietnia 2009 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Białymstoku utrzymało w mocy decyzję pierwszoinstancyjną. W uzasadnieniu Kolegium wyjaśniając zasady przyznawania zasiłków celowych i kwestii z tym związanych w oparciu o przepisy ustawy o pomocy społecznej wskazało, że zaskarżona decyzja zapadła z zachowaniem przepisów tam zawartych. W ocenie organu odwoławczego, prawidłowo organ I instancji dokonał oceny z jednej strony sytuacji materialnej i życiowej oraz potrzeb odwołującego, z drugiej zaś własne możliwości finansowe i uznał, iż posiadane środki, jakie mogą być przeznaczone na ten cel oraz liczba oczekujących na pomoc pozwalają na przyznanie pomocy, czyli w wysokości ciążących na odwołującym zobowiązań z tytułu niezapłaconego czynszu za mieszkanie. Oznacza to, że Ośrodek ma na uwadze sytuację życiową odwołującego i stara się, w miarę swoich możliwości, udzielać mu pomocy na zaspokojenie niezbędnych potrzeb. Powyższe okoliczności sprawiły, że decyzję pierwszoinstancyjną należało uznać za słuszną.
Skargę na decyzję organu odwoławczego do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku wywiódł F. B., zarzucając jej naruszenie prawa, które gwarantuje Konstytucja tj. prawa do życia, opieki społecznej, zdrowia, leczenia, nauki, kultury, pomocy z Unii Europejskiej.
Ustanowiony w sprawie pełnomocnik z urzędu na rozprawie w dniu 11 lutego 2010 r. sprecyzował zarzuty przez wskazanie naruszenia art. 39 ust. 1 w zw. z art. 102 ustawy o pomocy społecznej. Podkreślił przy tym, iż skarżący nie wyraził zgody na przekazanie przyznanego mu zasiłku celowego bezpośrednio do Zakładu Gospodarki Komunalnej, celem zaliczenia na czynsz. Skarżący ubiegał się o uzyskanie zasiłku do rąk własnych, przez co mógłby pozwolić sobie na wykupienie potrzebnych leków.
W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji i wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w uzasadnieniu wyroku wskazał, że zasady udzielania świadczeń z publicznych środków pomocy społecznej regulują przepisy ustawy z dnia 12 marca 2004r. o pomocy społecznej (t. jedn. Dz. U. z 2009r., Nr 175, poz. 1362), zaś tryb rozpatrywania tych spraw reguluje Kodeks postępowania administracyjnego, z pewnymi modyfikacjami wynikającymi z przepisów ustawy o pomocy społecznej. Zgodnie z treścią art. 2 ust. 1 ustawy, celem pomocy społecznej jest umożliwienie osobom i rodzinom przezwyciężania trudnych sytuacji życiowych, których nie są one w stanie pokonać, wykorzystując własne uprawnienia, zasoby i możliwości. Według art. 3 – pomoc społeczna wspiera osoby i rodziny w wysiłkach zmierzających do zaspokojenia niezbędnych potrzeb i umożliwia im życie w warunkach odpowiadających godności człowieka Rodzaj, forma i rozmiar świadczenia powinny być odpowiednie do okoliczności uzasadniających udzielenie pomocy. Potrzeby osób i rodzin korzystających z pomocy powinny zostać uwzględnione, jeżeli odpowiadają celom i mieszczą się w możliwościach pomocy społecznej. Decyzje mają charakter uznaniowy.
Uznanie administracyjne nie pozwala organowi na dowolność w załatwieniu sprawy, ale i nie nakazuje mu spełnienia każdego żądania obywatela (por. wyrok NSA z dnia 26 września 2000 roku, sygnatura akt I SA 945/00, publ. LEX nr 79608). Rozmiar pomocy warunkowany jest bowiem nie tylko potrzebami strony, ale i możliwościami finansowymi organu. Przyznanie zasiłku nie jest obligatoryjne. Zgodnie z treścią art. 39 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej rozstrzygnięcie w sprawie zasiłku celowego ma charakter uznaniowy zarówno w zakresie przyznania świadczenia, jak też w części odnoszącej się do jego wysokości. Wyznacznikami ustalenia tej wysokości są – z jednej strony – rozmiar potrzeb wnioskodawcy i cel, na który zasiłek jest przyznawany, a z drugiej strony – możliwości finansowe organów pomocy społecznej. MGOPS, mając na uwadze interes wszystkich osób ubiegających się o pomoc, nie tylko skarżącego, oraz ograniczone (w stosunku do potrzeb) możliwości finansowe, przyznał skarżącemu zasiłek celowy w wysokości i zakresie określonym w zaskarżonej decyzji pierwszoinstancyjnej, co mieści się w granicach uznania administracyjnego. W uzasadnieniu w sposób wyczerpujący i przekonujący organ uzasadnił swoje stanowisko, łącznie z podaniem rozdziału kwot, jakimi dysponował na tego rodzaju pomoc w okresie objętym wnioskiem skarżącego.
W zasadzie skarżący nie zakwestionował nawet wysokości otrzymanego świadczenia, a jedynie sposób jego wypłaty. Zgodnie bowiem z jego wolą chciał, by przyznane mu pieniądze organ wydał mu do rąk własnych. W rzeczywistości jednak organ przyznając zasiłek na określony cel, tj. uregulowanie zaległości z tytułu czynszu za mieszkanie należnego Zakładowi Gospodarki Komunalnej, przekazał je od razu wprost do wierzyciela skarżącego. W okolicznościach niniejszej sprawy nie sposób przyznać racji skarżącemu, iż organ uchybił jakimkolwiek przepisom prawa. MGOPS działając z urzędu udzielił pomocy potrzebującej osobie, ze względu na jej trudną sytuację życiową. Mając na uwadze zasoby finansowe i zadłużenie skarżącego podjął decyzję o wsparciu w zakresie spłaty zobowiązań skarżącego z tytułu zaległego czynszu mieszkaniowego. Tylko spłata zadłużenia skutkować mogła dalszymi możliwościami w uzyskaniu kolejnych świadczeń z pomocy społecznej. Słusznie i zgodnie z przepisami organ dokonał wypłaty świadczenia nie do rąk własnych skarżącego, lecz od razu do instytucji, w której skarżący posiadał zadłużenie. W ten sposób doszło do zrealizowania celu, w jakim podjęto decyzję o pomocy skarżącemu. Skarżący zaś kwestionując sposób wypłaty świadczenia, nie ma racji o naruszeniu przez organ art. 39 w zw. z art. 102 ustawy o pomocy społecznej. W postępowaniu o przyznanie zasiłku celowego organ administracji określa przede wszystkim najważniejsze potrzeby osoby, której ta pomoc ma być udzielona. Wydając decyzję pozytywną o przyznaniu świadczenia, organ może uzależnić jej wypłatę od poszczególnych zdarzeń. Zdarzyć się może np. że wypłata nastąpi po okazaniu rachunków zapłaconych przez stronę. Może zaistnieć też taka sytuacja, że organ świadczyć będzie pomoc w formie niepieniężnej, lecz np. materialnej (np. dożywianie dzieci w różnego rodzaju placówkach). Zdarzyć się też w końcu może taka sytuacja, że organ przyzna świadczenie i we własnym zakresie dokona wpłat na określony cel, na który pomoc została przydzielona. Wykonania pomocy przyznanej stronie nie można zatem uzależniać tylko od faktycznej wypłaty świadczenia do rąk własnych osoby, której tą pomoc przyznano. W ramach uznania administracyjnego to organ podejmuje decyzję, w jaki sposób ma nastąpić realizacja przyznanej pomocy w formie zasiłku celowego. Wracając na grunt przedmiotowej sprawy, organ w ramach swoich uprawnień, miał możliwość przyznania pomocy skarżącemu w formie zasiłku celowego, a w związku z tym i realizacji poprzez opłacenie za niego zaległości czynszowych wprost do wierzyciela. Prawidłowo i zasadnie organ wykonał zadania przed nim stawiane mocą ustawy o pomocy społecznej. Na uwagę zasługuje też fakt, iż skarżący nie zakwestionował ani samego faktu przyznania mu pomocy w formie zasiłku celowego, a nie też jego wysokości, co oznacza, że wyraził zgodę na taką pomoc. Istota przyznania zasiłku celowego jak już sama nazwa wskazuje, polega na udzieleniu świadczenia tylko i wyłącznie na cel wskazany w decyzji, a nie żaden inny. Natomiast z oświadczeń skarżącego wprost wynika, iż świadczenie to chciał przeznaczyć na lekarstwa, a nie na spłatę zadłużenia w Zakładzie Gospodarki Komunalnej. Mało tego, z akt administracyjnych wynika, iż w tym samym okresie skarżący otrzymał niejednokrotnie pomoc w formie zasiłków celowych na zakup lekarstw (decyzja z dnia [...].03.2009r., Nr [...], decyzja z dnia [...].02.2009r., Nr [...], decyzja z dnia [...].02.2009 r., Nr [...]– utrzymana w mocy decyzją SKO z dnia [...].03.2009 r., Nr [...]). Reasumując, organy administracji publicznej orzekające w sprawie nie naruszyły obowiązujących przepisów prawa, w zakresie przyznawania pomocy w formie zasiłku celowego. Sąd badając z urzędu całość postępowania, wykraczając poza zarzuty skargi (art. 134 p.p.s.a.) nie stwierdził naruszenia przepisów prawa materialnego ani przepisów procedury administracyjnej. Przy rozstrzyganiu sprawy skarżącego nie przekroczono też zakresu uznania administracyjnego. Obowiązki stawiane ustawą o pomocy społecznej zostały wypełnione przez organy I i II instancji. Uzasadnienia decyzji w przedmiotowej sprawie zawierają dokładne wyjaśnienie zaistniałego stanu prawnego i faktycznego. Również wysokość zasiłku celowego przyznana skarżącemu nie dowodzi samowoli organów, gdyż średnia wysokość tego zasiłku nie jest wielkością stałą, ale zależy od ilości środków finansowych przeznaczonych w danym okresie na pomoc finansową oraz od liczby osób uprawnionych do korzystania z tej pomocy i ubiegających się o nią, które są wielkościami zmiennymi. Co istotne w sprawie, organy nie naruszyły też obowiązującej procedury przy realizacji przyznanej pomocy. Zapłata zaległości do rąk instytucji, na rzecz której skarżący zalegał z należnościami czynszowymi, jest w pełni uzasadniona prawnie i odpowiada standardom rzetelnej administracji.
W konsekwencji Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a.
Od powyższego wyroku skargę kasacyjną wniósł F. B., zarzucając Sądowi:
1. naruszenie przepisów postępowania art. 3 § 1 i 2 pkt 1, art. 134 § 1, art. 141 § 4 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c i art. 174 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi polegających na przedstawieniu stanu faktycznego niezgodnie z rzeczywistością i niezasadne oddalenie skargi, w sytuacji gdy organy naruszyły przepisy postępowania administracyjnego art. 7 k.p.a., art. 10 k.p.a., art. 75 k.p.a., art. 767 k.p.a., art. 78 k.p.a., art. 81 k.p.a. przez zaniechanie przeprowadzenia rzetelnego wywiadu środowiskowego, pominięcia bardzo trudnej sytuacji życiowej i materialnej skarżącego, stanu jego zdrowia oraz potrzeb finansowych związanych z bieżącym leczeniem, w tym z wydatkami na bieżące wykupywanie lekarstw, uniemożliwieniu skarżącemu czynnego udziału w każdym stadium postępowania, które to naruszenia przepisów postępowania miały istotny wpływ na wynik sprawy;
2. naruszenia przepisów prawa materialnego art. 2 ust. 1, art. 3, art. 36 pkt 1 lit c, art. 39 ust. 1-3 oraz art. 100, art. 102, art. 106 ust. 4 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. Nr 175, poz. 1362 ze zm.) przez odmowę wypłaty zasiłku celowego na pokrycie kosztów zakupu leków bezpośrednio do rąk wnioskodawcy wbrew dobru osoby korzystającej z pomocy społecznej, co narażało go na utratę zdrowia, a było wynikiem zaniechania przeprowadzenia rzetelnego rodzinnego wywiadu środowiskowego i określania najpilniejszych potrzeb życiowych wnioskującego o pomoc społeczną, a także przy braku zakazu ustawowego przekazywania zasiłków celowych bezpośrednio do rąk uprawnionego co miało wpływ na treść orzeczenia.
Wskazując na powyższe pełnomocnik F. B. wniósł o uchylenie wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Białymstoku oraz o zasądzenie kosztów pomocy prawnej udzielonej skarżącemu z urzędu.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej pełnomocnik podniósł, że ocena stanu faktycznego i prawnego dokonana przez Sąd jest dowolna i niezasadna. Z decyzji nie wynika podstawa prawna do przekazania przyznanego zasiłku celowego bezpośrednio do Zakładu Gospodarki Komunalnej celem zaliczenia na czynsz, w sytuacji gdy uprawniony do tego zasiłku żądał jego wypłacenia bezpośrednio do jego rąk, gdyż ważniejszym było dla niego wówczas wykupienie lekarstw. Obowiązkiem organu było przeprowadzenie rzetelnego wywiadu i sprecyzowanie, która niezbędna potrzeba życiowa uprawnionego jest ważniejsza – czynsz czy zdrowie. Działaniem organu dobro skarżącego, w postaci jego zdrowia, zostało narażone na utratę.
Zdaniem pełnomocnika sytuacja życiowa, materialna oraz potrzeby skarżącego zostały ocenione niezgodnie z przepisami.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna nie zasługiwała na uwzględnienie.
Stosownie do treści art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – zwanej dalej p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod uwagę wyłącznie nieważność postępowania, która w niniejszej sprawie nie wystąpiła.
Wbrew zarzutom zawartym w skardze kasacyjnej, Sąd pierwszej instancji zaskarżonym wyrokiem nie naruszył przepisów postępowania, ani prawa materialnego. Sąd Wojewódzki, orzekając na podstawie akt administracyjnych, miał podstawy by zaakceptować stan faktyczny przedstawiony w zakwestionowanych decyzjach obu instancji.
Zauważyć należy, że zgodnie z art. 134 § 1 Sąd rozstrzygał w granicach danej sprawy, wyznaczonych przedmiotem rozstrzygnięcia, którym był zasiłek celowy przyznany skarżącemu z urzędu na pokrycie zaległości czynszowych.
Zgodzić się należało z Sądem Wojewódzkim, iż w przeprowadzonym postępowaniu organ administracji wyjaśnił wszystkie okoliczności istotne do podjęcia decyzji o przyznaniu spornego zasiłku celowego. Odmienne stanowisko zaprezentowane przez autora skargi kasacyjnej wynika z nierozróżnienia przedmiotu niniejszej sprawy od innych spraw z zakresu pomocy społecznej, wszczętych wskutek wniosków złożonych przez skarżącego. Mianowicie, strona skarżąca nie dostrzegła, że kontrolą sądową objęta została tylko decyzja dotycząca zasiłku celowego, przyznanego przez organ administracji z urzędu w jednym celu tj. pokrycia zaległości czynszowych. Natomiast argumentacja zawarta w wywodach skargi kasacyjnej w dużej mierze dotyczy przyznania skarżącemu zasiłku celowego z przeznaczeniem na potrzeby ochrony zdrowia. Skoro, jak wynika z akt administracyjnych, w zakresie potrzeb żywieniowych, leczniczych i innych bytowych rozstrzygano odrębnymi decyzjami, to nie było potrzeby aby ustalenia tego dotyczące były szczegółowo analizowane w sprawie dotyczącej zaległości w opłatach czynszu.
Organy administracyjne wyjaśniły w decyzjach z jakich przyczyn wszczęto z urzędu sprawę związaną wyłącznie z potrzebami mieszkaniowymi skarżącego. Z argumentacji organów obu instancji wyraźnie wynika, że uwzględniono w całokształcie sytuację życiową i materialną skarżącego oraz obiektywną hierarchię jego niezbędnych potrzeb bytowych. W sytuacji, gdy wnioskowane przez skarżącego zasiłki na pokrycie kosztów leczenia były rozstrzygane i rozpatrywane w odrębnych postępowaniach, to uzasadnionym było, że w niniejszej sprawie ograniczono orzekanie do potrzeb mieszkaniowych, a konkretnie do zaległych opłat czynszowych.
Podkreślenia wymaga, że sprawa dotycząca zaległości czynszowych obciążających skarżącego wszczęta została z urzędu, a więc z inicjatywy organu pomocy społecznej. Niezrozumiały jest więc zarzut naruszenia wskazanych w skardze kasacyjnej przepisów ustawy o pomocy społecznej przez to, że odmówiono wypłaty zasiłku celowego na pokrycie wydatków na zakup leków. Po pierwsze, zaskarżone decyzje nie zawierały negatywnego rozstrzygnięcia w wymienionym przedmiocie. Po drugie, wnioski skarżącego w zakresie kosztów leczenia i innych potrzeb życiowych rozpatrywane były w odrębnych postępowaniach. Jak wynika z akt sprawy, na co zwrócił już uwagę Sąd Wojewódzki, skarżącemu decyzjami z [...] lutego 2009 r. i decyzją z [...] marca 2009 r. przyznano zasiłki celowe: na żywność po [...] zł miesięcznie, na żywność i leki – [...] zł, na wykup lekarstw – [...] zł, na płatności za energię i wodę [...] zł. Zakres przyznanych świadczeń dowodzi, że organ załatwiając sukcesywnie kolejne wnioski skarżącego uwzględnia jego różne niezbędne potrzeby. Niezasadnie zatem autor skargi kasacyjnej wywodzi, że przyznanie zasiłku z przeznaczeniem na spłatę zaległości czynszowych odbyło się ze szkodą dla skarżącego, gdyż w danym momencie pilniejsze i ważniejsze było dla niego zaspokojenie kosztów leczenia.
Zaznaczyć należy, że zgodnie z art. 3 ust. 3 cyt. ustawy o pomocy społecznej – rodzaj, forma i rozmiar świadczenia powinny być odpowiednie do okoliczności uzasadniających udzielenie pomocy. Okoliczności rozpatrywanej sprawy wskazują, że organy orzekające miały na uwadze całość potrzeb bytowych zgłaszanych przez skarżącego, ale także rozmiar świadczeń przyznawanych na konkretne cele. Niewątpliwie organ pomocy społecznej działając w ramach uznania administracyjnego miał też prawo do oceny hierarchii potrzeb, których zaspokojenia domagał się skarżący. W rezultacie uzasadnionym było w świetle art. 2 ust. 1, art. 3 ust. 1, 3 i 4, art. 39 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej przyznanie skarżącemu zasiłku celowego z przeznaczeniem na zaległości czynszowe. Takie rozstrzygnięcie uwzględniało słuszny interes strony, interes społeczny oraz możliwości finansowe organu pomocy społecznej, co oznacza, że organ nie przekroczył granic uznania administracyjnego.
Niezasadny okazał się również zarzut, jakoby organ bezpodstawnie zadecydował o przekazaniu zasiłku celowego bezpośrednio wierzycielowi, a nie skarżącemu. Mając na uwadze cel przyznanego świadczenia, a więc pokrycie zaległości czynszowych, racjonalnym było dokonanie wpłaty należności Zakładowi Gospodarki Komunalnej. Z przywołanego wyżej przepisu art. 3 ust. 3 ustawy o pomocy społecznej wynika uprawnienie organu do dostosowania formy przyznanego świadczenia do okoliczności konkretnej sprawy. W orzecznictwie i piśmiennictwie przyjmuje się, że przeznaczenie zasiłku celowego z pomocy społecznej bezpośrednio na cel, któremu miał on służyć, z pominięciem uprawnionego, nie narusza przepisów ustawy o pomocy społecznej (por. wyrok. NSA z 28 maja 1996 r., sygn. akt SA/Łd 398/95; Iwona Sierpowska: Komentarz do ustawy o pomocy społecznej. Wydawnictwo ABC. Wydanie II. Warszawa 2009).
Mając powyższe na uwadze w konsekwencji za niezasadne należało uznać zarzuty co do naruszenia art. 3 § 1 i 2 pkt 1, 134 § 1, 141 § 4, 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a.
Sąd Wojewódzki, dokonując prawidłowej kontroli legalności zaskarżonej decyzji, zasadnie skargę oddalił, przy czym w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku przedstawił w sposób wyczerpujący stan faktyczny sprawy, stanowiska stron oraz podstawę prawną rozstrzygnięcia.
Z tych wszystkich względów skarga kasacyjna, jako pozbawiona usprawiedliwionych podstaw, podlegała oddaleniu na podstawie art. 184 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło