II OSK 1254/10
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2011-08-31
Skład orzekający: Sędzia NSA Arkadiusz Despot-Mładanowicz, Sędzia NSA Wojciech Chróścielewski, Sędzia del. WSA Wanda Zielińska-Baran
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skład sądu orzekającego w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym, który brał udział w wydaniu wcześniejszego wyroku w tej samej sprawie, podlega wyłączeniu z mocy prawa na podstawie art. 18 § 1 pkt 6a PPSA przy ponownym rozpoznaniu sprawy?Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził nieważność postępowania sądowego na podstawie art. 183 § 2 pkt 4 PPSA, ponieważ w składzie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego orzekał sędzia, który brał udział w wydaniu wcześniejszego wyroku w tej samej sprawie, co stanowiło naruszenie art. 18 § 1 pkt 6a PPSA. W związku z tym zaskarżony wyrok został uchylony, a sprawa przekazana do ponownego rozpoznania przez WSA z wyłączeniem sędziów, którzy brali udział we wszystkich wcześniejszych postępowaniach.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej U. K. i W. P. od wyroku WSA w Łodzi, który oddalił ich skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Piotrkowie Trybunalskim w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy. Postępowanie administracyjne było wielokrotnie prowadzone i kontrolowane przez sądy administracyjne z powodu wadliwych analiz urbanistycznych i architektonicznych. WSA w Łodzi oddalił ostatnią skargę, uznając, że organ zastosował się do wcześniejszych wskazań sądu. Skarżący wnieśli skargę kasacyjną, zarzucając naruszenie prawa materialnego i procesowego.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Łodzi.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Arkadiusz Despot-Mładanowicz Sędziowie Sędzia NSA Wojciech Chróścielewski Sędzia del. WSA Wanda Zielińska-Baran (spr.) Protokolant Anna Jusińska po rozpoznaniu w dniu 31 sierpnia 2011r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej U. K. i W. P. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 10 lutego 2010 r., sygn. akt II SA/Łd 886/09 w sprawie ze skargi U. K. i W. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Piotrkowie Trybunalskim z dnia [...] sierpnia 2009 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy dla inwestycji uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Łodzi
Zaskarżonym wyrokiem z dnia 10 lutego 2010 r. sygn. akt II SA/Łd 886/09 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi oddalił skargę U. K. i W. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Piotrkowie Trybunalskim z dnia [...] sierpnia 2009 r., nr [...] w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy dla inwestycji.
W uzasadnieniu wyroku podano, iż Dyrektor Pracowni Planowania Przestrzennego w Piotrkowie Trybunalskim decyzją z dnia [...] listopada 2006 r. ustalił warunki zabudowy dla firmy [...] dla inwestycji polegającej na budowie budynku usługowo – handlowego - mieszkalnego wraz z zapleczem parkingowym, wewnętrznym układem komunikacyjnym i niezbędną infrastrukturą techniczną, przewidzianą do realizacji na działkach nr [...] i części działki
nr [...], obręb [...], położonych przy ul. A.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze po rozpatrzeniu odwołaniu U. K. i W. P., decyzją z dnia [...] lutego 2007 r. na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 uchyliło zaskarżoną decyzję pierwszej instancji w części dotyczącej wysokości projektowanego budynku i ustaliło wysokość górnej krawędzi jego elewacji frontowej nie większą niż 15,75 m od poziomu terenu, w pozostałym zakresie zaskarżoną decyzję utrzymało w mocy.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi wyrokiem z dnia 26 września 2007 r., sygn. akt II SA/Łd 456/07 w wyniku rozpoznania skargi U. K. i W. P. uchylił zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu wyroku Sąd wskazał, iż organy wadliwie sporządziły analizę architektoniczną, czym naruszyły art. 7, art. 77 § 1 i 80 kpa.
Decyzją z dnia [...] marca 2008 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze rozpatrując ponownie odwołanie skarżących, na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 kpa uchyliło skarżoną decyzję pierwszej instancji w części dotyczącej wysokości planowanego do realizacji budynku oraz wskaźnika wielkości powierzchni zabudowy w stosunku od powierzchni działek i ustaliło w tym zakresie wysokość tego budynku na 15,75 m od poziomu terenu oraz wskaźnik zabudowy na poziomie 44 % , w pozostałym zakresie zaskarżoną decyzję utrzymał w mocy.
Skargę na powyższą decyzję wniosły po raz kolejny U. K. i W. P.. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi wyrokiem z dnia 27 listopada 2008 r., sygn. akt SA/Łd 460/08 uchylił decyzję organu drugiej instancji, wskazując w uzasadnieniu, że wykonana uzupełniająca analiza architektoniczna jest wadliwa, gdyż nie zawierała określenia wysokości budynków znajdujących się w obszarze objętym analizą, analiza wybiórczo przyjmowała pewne rejony obszaru analizowanego, inne natomiast pomijała. Organ odwoławczy nie wykazał jakie elementy analizy architektonicznej zdecydowały o potrzebie odejścia od wskazanego w § 3 ust. 1 rozporządzenia z dnia 26 sierpnia 2003 r. zasadniczego kryterium ustalającego wielkość powierzchni zabudowy w stosunku do powierzchni działki albo terenu.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Piotrkowie Trybunalski rozpatrując po raz kolejny sprawę, decyzją z dnia [...] sierpnia 2009 r. wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 kpa uchyliło decyzję pierwszej instancji w części dotyczącej wysokości projektowanego budynku oraz wskaźnika wielkości zabudowy i ustaliło w tym zakresie wysokość tego budynku na 15, 75 m, wskaźnik zabudowy w wysokości 44 %, w pozostałym zakresie skarżoną decyzję utrzymało w mocy.
U. K. i W. P. na powyższą decyzję wniosły skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi, zarzucając organowi, iż po raz kolejny nie zastosował się do wytycznych Sądu, w szczególności poprzez odniesienie się do wysokości projektowanego budynku bez uwzględnienia wysokości ich budynku bezpośrednio sąsiadującego z inwestycją od ulicy B.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi wskazując na treść art. 153 p.p.s.a. stwierdził, iż organ zastosował się do wskazówek zawartych w motywach wyroku z dnia 27 listopada 2008 r., sygn. akt II SA/Łd 460/08, w szczególności wnikliwie przeprowadził uzupełniające postępowanie dowodowe w celu wszechstronnego wyjaśnienia istotnych dla rozstrzygnięcia okoliczności zakwestionowanych poprzednim wyrokiem. Stosownie do wytycznych organ sporządził ponownie szczegółową analizę urbanistyczną w formie opisowej, graficznej i fotograficznej, której wyniki poddał należytej ocenie, umożliwiającej wydanie ostatecznego rozstrzygnięcia. W ocenie Sądu zaskarżona decyzja nie pozostaje w sprzeczności z prawem i dlatego na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniosły U. K. i W. P. zaskarżając go w całości i zarzucając mu:
1. naruszenie prawa materialnego art. 61 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz § 5 i § 7 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003r. w sprawie sposobu ustalenia wymagań dotyczących nowej zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego;
2. prawa procesowego w postaci art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 kpa.
Wskazując na powyższe zarzuty skargi kasacyjnej strony wniosły o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Łodzi oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Stosownie do postanowień art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270
z późn. zm., dalej p.p.s.a.) Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej z urzędu biorąc pod uwagę tylko nieważność postępowania.
Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, iż w rozpoznawanej sprawie zachodzi przesłanka nieważności postępowania, wymieniona w art. 183 § 2 pkt 4 p.p.s.a. Zgodnie z treścią powołanego przepisu nieważność postępowania zachodzi jeżeli skład sądu orzekającego był sprzeczny z przepisami prawa albo jeżeli w rozpoznaniu sprawy brał udział sędzia wyłączony z mocy ustawy.
Wskazać należy, iż z dniem 23 października 2009 r. wszedł w życie art. 1 pkt 1 ustawy z dnia 23 października 2009 r. o zmianie ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 221, poz. 1736), który rozszerzył katalog wyłączeń zawarty w art. 18 § 1 p.p.s.a. o dodanie pkt 6a. Zgodnie z tym nowym przepisem sędzia jest wyłączony z mocy ustawy w sprawach dotyczących skargi na decyzję albo postanowienie, jeżeli w prowadzonym wcześniej postępowaniu w sprawie brał udział w wydaniu wyroku lub postanowienia kończącego postępowanie w sprawie.
Zauważyć należy, iż w składzie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 10 lutego 2010 r. przed którym zapadał zaskarżony niniejszą skargą kasacyjną wyrok oddalający skargę U. K. i W. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego Piotrkowie Trybunalskim z dnia [...] sierpnia 2009 r. w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy, jak również w składzie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi, przed którym zapadł wyrok z dnia 26 września 2007 r., sygn. akt II SA/Łd 456/07, którym w wyniku rozpoznania skargi U. K. i W. P. uchylono decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Piotrkowie Trybunalskim z dnia [...] lutego 2007 r. w przedmiocie ustalenia warunków zabudowa - orzekał ten sam sędzia WSA Barbara Rymaszewska. Wskazana sytuacja wyczerpuje dyspozycję art. 18 § 1 pkt 6a p.p.s.a., ponieważ w dniu podjęcia zaskarżonego wyroku norma ta miała zastosowanie. Nie budzi wątpliwości Naczelnego Sądu Administracyjnego w niniejszej sprawie zachodzi tożsamość sprawy w znaczeniu materialnoprawnym pomiędzy postępowaniem prowadzonym przed Sądem pierwszej instancji, objętym niniejszą skargą kasacyjną oraz postępowaniem prowadzonym pod sygnaturą II SA/Łd 456/07. Oba wydane orzeczenia dotyczą kontroli legalności decyzji ostatecznych, odnoszących się zarówno do tego samego przedmiotu - ustalenia warunków zabudowy, jak i tych samych podmiotów.
Powyższe prowadzi do stwierdzenia, iż wskazany powyżej sędzia podlegał wyłączeniu z mocy prawa na podstawie art. 18 ust. 1 pkt 6a p.p.s.a. Konsekwencją naruszenia tej normy jest stwierdzenie nieważności postępowania sądowego na podstawie art. 183 § 2 pkt 4 p.p.s.a.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi w związku z tym ponownie rozpozna skargę U. K. i W. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Piotrkowie Trybunalskim z dnia [...] sierpnia 2009 r. z wyłączeniem ze składu sędziów, którzy brali udział we wszystkich prowadzonych postępowaniach w tej sprawie.
Ze wskazanych powyżej względów Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 185 § 1 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło