I SA/Sz 619/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Zofia Przegalińska (spr.), Sędziowie Sędzia NSA Marian Jaździński,, Sędzia WSA Kazimierz Maczewski, Protokolant Beata Radomska, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 24 listopada 2009 r. sprawy ze skargi J. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy zwrotu podatku akcyzowego oddala skargę. Decyzją z dnia [...] znak [...] Burmistrz D. odmówił J.K. zwrotu podatku akcyzowego zawartego w cenie oleju napędowego wykorzystywanego do produkcji rolnej. W uzasadnieniu wyjaśniono, że wnioskodawca złożył wniosek o zwrot podatku akcyzowego w dniu 30.03.2009r., natomiast na podstawie aktu notarialnego Repertorium A nr [...] z dnia [...] przekazał gospodarstwo rolne na rzecz P.K, natomiast aneksem nr [...] z dnia [...] do umowy dzierżawy nieruchomości rolnej o powierzchni 37,31 ha, jako współdzierżawca w miejsce J.K. wstąpił P.K. W związku z tym składając wniosek o zwrot podatku akcyzowego wnioskodawca nie był posiadaczem gospodarstwa rolnego i zwrot podatku mu nie przysługuje. Od wyżej wskazanej decyzji odwołał się J.K., który w piśmie z dnia 19.04.2009r. stwierdził, że ustawodawca w ustawie o zwrocie podatku akcyzowego zawartego w cenie oleju napędowego wykorzystywanego do produkcji rolnej, a w szczególności w art. 3 tej ustawy nie ograniczył kręgu osób uprawnionych do otrzymania zwrotu podatku akcyzowego tylko do posiadaczy gospodarstw rolnych. Wskazał bowiem, że przepis stanowi o uprawnieniu do zwrotu podatku producentom rolnym. Przepisy również nie zawierają ograniczenia odnoszącego się do konieczności wykazania się przez wnioskodawcę posiadaniem gruntów rolnych na dzień 1 kwietnia danego roku. Zdaniem podatnika zwrot podatku akcyzowego należny jest producentowi rolnemu, który w okresie o którym mowa w art. 5 ust. 2 ustawy o zwrocie podatku akcyzowego zawartego w cenie oleju napędowego, był posiadaczem gospodarstwa rolnego. Zatem przyjęcie przez organ podatkowy pierwszej instancji, iż zwrot podatku należy się wyłącznie posiadaczowi gospodarstwa na dzień 1 kwietnia danego roku jest nadinterpretacją prowadząca do pokrzywdzenia osób, które zbyły gospodarstwo przed tą datą i poniosły koszty zakupu paliwa w okresie 6 miesięcy poprzedzających miesiąc złożenia wniosku. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymując w mocy zaskarżoną decyzję stwierdziło, że ustawa z dnia 10.03.2006r. o zwrocie podatku akcyzowego zawartego w cenie oleju napędowego wykorzystywanego do produkcji rolnej daje producentom rolnym uprawnienia do uzyskania zwrotu części podatku akcyzowego płaconego przy nabywaniu oleju napędowego wykorzystywanego do produkcji rolnej. Zwrot podatku akcyzowego, zgodnie z art. 5 ust. 1 ustawy, jest możliwy wyłącznie na skutek wydania decyzji administracyjnej. Warunkiem zwrotu części podatku akcyzowego jest złożenie stosownego wniosku do wójta, burmistrza (prezydenta miasta) właściwego ze względu na miejsce położenia gruntów będących w posiadaniu lub współposiadaniu producenta rolnego wraz z fakturami VAT stanowiącymi dowód zakupu oleju napędowego w okresie 6 miesięcy poprzedzających miesiąc złożenia wniosku (art. 5 ust. 1, art. 6 ust. 1, 2 i 3 wskazanej ustawy). Z przepisów ustawy wyżej wskazanej ustawy wynika, iż zwrot podatku akcyzowego przysługuje wnioskodawcy, który: 1) jest producentem rolnym, w rozumieniu ustawy, 2) złoży w stosownym terminie, na odpowiednim formularzu wypełniony wniosek, skierowany do wójta (burmistrza, prezydenta), 3) dołączy do wniosku wymagane załączniki, przede wszystkim faktury VAT, dokumentujące zakup oleju napędowego. Art. 3 ust. 1 wyżej wskazanej ustawy ustala, że zwrotu dokonuje się producentowi rolnemu. Zgodnie z definicją zawartą w art. 3 ust. 2 wskazanej ustawy producentem rolnym jest osoba fizyczna, osoba prawna lub jednostka organizacyjna nieposiadająca osobowości prawnej, będąca posiadaczem gospodarstwa rolnego w rozumieniu przepisów o podatku rolnym. Art. 2 w zw. z art. 1 ustawy z dnia 15.11.1984r. o podatku rolnym stanowi, że gospodarstwem rolnym jest obszar gruntów, sklasyfikowany w ewidencji gruntów i budynków jako użytki rolne lub jako grunty zadrzewione i zakrzewione na użytkach rolnych, z wyjątkiem grantów zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej innej niż działalność rolnicza, o łącznej powierzchni przekraczającej 1 ha lub 1 ha przeliczeniowy, stanowiący własność lub znajdujący się w posiadaniu osoby fizycznej, osoby prawnej albo jednostki organizacyjnej, w tym spółki, nieposiadającej osobowości prawnej. Z powyższych przepisów wynika, że podmiot składający wniosek o zwrot podatku akcyzowego na dzień realizacji tej czynności powinien być posiadaczem użytków rolnych (tak M. Popławski, Zwrot podatku akcyzowego - wybrane problemy, Monitor Podatkowy z 19.08.2006r.), a także powinien złożyć wystawione na siebie faktury za zakup oleju napędowego. Jak podkreśla organ odwoławczy wszczęcie postępowania wymaga wniosku producenta rolnego, który powinien zawierać elementy określone w art. 6 ust. 2 i 3 ustawy o zwrocie podatku akcyzowego zawartego w cenie oleju napędowego wykorzystywanego do produkcji rolnej, w szczególności oświadczenie o powierzchni użytków rolnych posiadanych przez producenta rolnego na terenie gminy (art. 6 ust. 2 pkt 4 ustawy). Oświadczenie powinno zawierać wskazanie powierzchni użytków rolnych, będących w posiadaniu lub współposiadaniu producenta rolnego, określonej w ewidencji gruntów i budynków, według stanu na dzień 1 kwietnia danego roku. Określenie stanu posiadania na dzień 1 kwietnia wynika z art. 6 ust. 2 pkt 4 wyżej wskazanej ustawy, który stanowi, że wniosek o zwrot podatku zawiera m.in. oświadczenie o powierzchni użytków rolnych, o których mowa w art. 4 ust. 2, położonych na obszarze gminy, do której wójta, burmistrza (prezydenta miasta) jest składany wniosek o zwrot podatku. Natomiast zgodnie ze wskazanym art. 4 ust. 2 limit ustala się, jako kwotę stanowiącą iloczyn stawki zwrotu podatku na 1 litr oleju napędowego, liczby 86 oraz powierzchni użytków rolnych, będących w posiadaniu lub współposiadaniu producenta rolnego; określonej w ewidencji gruntów i budynków, według stanu na dzień 1 kwietnia danego roku,. Z powyższych przepisów wynika zatem, iż podmiotem uprawnionym do ubiegania się o zwrot akcyzy jest producent rolny władający określonymi gruntami rolnymi. Producent ten musi posiadać grunty rolne na dzień 1 kwietnia danego roku podatkowego. Z materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie wynika, że J.K. w dniu składania wniosku o zwrot podatku akcyzowego zawartego w cenie oleju napędowego wykorzystywanego do produkcji rolnej, tj. 30.03.2009r. nie był producentem rolnym zgodnie z wyżej wskazanymi przepisami, ponieważ nie był już posiadaczem gospodarstwa rolnego, które przekazał synowi o czym świadczą zawiadomienia z dnia 09.02.2009r. o zmianach w ewidencji gruntów i budynków dokonane na podstawie aktu notarialnego Repertorium A nr [...] z dnia [...] oraz informacja Agencji Nieruchomości Rolnych OT o podpisaniu w dniu 20.02.2009r. aneksu nr [...] do umowy dzierżawy nieruchomości rolnej o powierzchni 37,31 ha, w którym J.K. jako współdzierżawca został zwolniony z obowiązków wynikających z tytułu zawarcia umowy dzierżawy, a w jego miejsce wstąpił P.K. stając się współdzierżawcą z T.K. W rozpatrywanej sprawie nie została zatem spełniona jedna z przesłanek, które występując łącznie dają prawo do zwrotu podatku akcyzowego, jakiej żądał wnioskodawca. Jak wyjaśnił organ odwoławczy zarówno poglądy doktryny, jak i orzecznictwo sądowe wskazują na niemożność stosowania wykładni rozszerzającej przy interpretacji przepisów regulujących ulgi i zwolnienia podatkowe, a zatem w niniejszej sprawie interpretacja przepisów wyżej wskazanej ustawy o zwrocie podatku akcyzowego musi być zgodna z ich literalnym brzmieniem. Skoro ze wskazanej regulacji wynikają wymienione wyżej przesłanki skorzystania z prawa do zwrotu, to tylko ich łączne spełnienie spowoduje realizację wskazanego prawa. Przepisy wskazanej ustawy powinny być zatem rozumiane ściśle z ich literalnym brzmieniem. Stosowanie w tym przypadku innej wykładni, jak np. wykładnia celowościowa jest nieuzasadnione. Ponadto należy wskazać, że zwrot podatku akcyzowego zawartego w cenie oleju napędowego wykorzystywanego do produkcji rolnej jest dotacją celową budżetu państwa realizowaną przez gminę mającą wspomagać producentów rolnych. Zatem zarzut zawarty w odwołaniu podatnika, iż w okresie wydatkowania pieniędzy na zakup oleju napędowego był on właścicielem gospodarstwa rolnego i powinien być przyznany mu zwrot podatku organ uznał za niezasadny. Konstrukcja ustawy o zwrocie podatku akcyzowego zawartego w cenie oleju napędowego wykorzystywanego do produkcji rolnej uzależnia prawo do ubiegania się o zwrot podatku akcyzowego od posiadania przez producenta rolnego gospodarstwa rolnego w dniu 1 kwietnia danego roku, a zatem bez znaczenia są zmiany prawa własności tegoż gospodarstwa mające miejsce zarówno przed jak i po tej dacie. Jedynie producentowi rolnemu posiadającemu gospodarstwo rolne o określonej powierzchni w dniu 1 kwietnia danego roku przysługuje zwrot podatku akcyzowego, zarówno na podstawie wniosku złożonego w marcu jak i we wrześniu tegoż roku. W skardze do Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w Szczecinie, skarżący wyjaśnił, że od dnia 23 sierpnia 1977r. do dnia 20 lutego 2009r. prowadził gospodarstwo rolne. W dniu 29 lutego 2009r. przeszedł na rentę strukturalną. Przytaczając fragment decyzji Burmistrza skarżący stwierdził, że nie dotyczy go sytuacja iż nie jest on posiadaczem użytków rolnych. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna. Sąd w pełni podziela stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji, stosownie bowiem do treści art. 3 ust. 2 ustawy z dnia 10 marca 2006r. o zwrocie podatku akcyzowego zawartego w cenie oleju napędowego wykorzystywanego do produkcji rolnej (Dz. U. Nr 52 poz. 379), producentem rolnym jest osoba fizyczna, osoba prawna lub jednostka organizacyjna nieposiadająca osobowości prawnej, będąca posiadaczem gospodarstwa rolnego w rozumieniu przepisów ustawy o podatku rolnym. W art. 2 w zw. z art. 1 ustawy z dnia 15 listopada 1984r. o podatku rolnym określono, że gospodarstwem rolnym jest obszar gruntów, sklasyfikowany w ewidencji gruntów i budynków jako użytki rolne lub jako grunty zadrzewione i zakrzewione na użytkach rolnych, z wyjątkiem gruntów zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej innej niż działalność rolnicza, o łącznej powierzchni przekraczającej 1 ha lub 1 ha przeliczeniowy, stanowiący własność lub znajdujący się w posiadaniu osoby fizycznej, osoby prawnej albo jednostki organizacyjnej, w tym spółki nieposiadającej osobowości prawnej. Zwrot podatku akcyzowego, zgodnie z art. 5 ust. 1 ustawy o zwrocie podatku akcyzowego zawartego w cenie oleju napędowego wykorzystywanego do produkcji rolnej następuje w drodze decyzji ale do wszczęcia postępowania wymagany jest wniosek producenta rolnego (art. 6 ust. 2 ustawy). Wobec zarzutu strony skarżącej istotne jest spełnienie warunku zawartego w art. 6 ust. 2 pkt 4. Przepis ten wymaga między innymi aby producent rolny złożył oświadczenie o powierzchni użytków rolnych, o których mowa w art. 4 ust. 2, czyli będących w jego posiadaniu, położonych na obszarze gminy, do której wójta, burmistrza (prezydenta miasta) jest składany wniosek. Interpretacja art. 6 ust. 2 pkt 4 w związku z art. 4 ust. 2 omawianej ustawy wskazuje w sposób nie budzący wątpliwości, że podmiotem uprawnionym do ubiegania się o zwrot akcyzy jest producent rolny władający określonymi gruntami w dniu 1 kwietnia danego roku. Ustalenia faktyczne dokonane w niniejszej sprawie przez organy pierwszej i drugiej instancji wskazują, że J.K. w dniu składania wniosku o zwrot podatku akcyzowego, tj. w dniu 30.03.2009r., nie był producentem rolnym, gdyż nie był już posiadaczem gospodarstwa rolnego. Przekazał je bowiem synowi w dniu 30.01.2009r. aktem notarialnym Repertorium A nr [...], natomiast aneksem nr [...] z dnia [...] do umowy dzierżawy nieruchomości rolnej o powierzchni 37,31 ha, w miejsce skarżącego J.K. wstąpił P.K. Tych ustaleń skarżący nie podważał, zatem okoliczności faktyczne sprawy są niesporne. Twierdzenie skarżącego, że przysługuje mu zwrot akcyzy wobec tego, że w chwili wydatkowania pieniędzy na zakup oleju napędowego był producentem rolnym nie może być uwzględniony, bowiem konstrukcja przepisów omawianej ustawy uzależnia prawo do zwrotu podatku akcyzowego od posiadania gospodarstwa rolnego w dniu 1 kwietnia danego roku. W rozpatrywanej sprawie natomiast organy obu instancji ustaliły, iż w dniu 1 kwietnia 2009r. skarżący nie był posiadaczem gospodarstwa rolnego. Uznając zatem, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa, Sąd, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 kwietnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji.