II OZ 390/10

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Paweł Miładowski, , , po rozpoznaniu w dniu 6 maja 2010 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia W. K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 2 marca 2010 r., sygn. akt III SA/Gd 435/09 o odmowie przyznania W. K. prawa pomocy w sprawie ze skargi W. K. na uchwałę Rady Miejskiej w Bytowie z dnia [...] listopada 2008 r., nr [...] w przedmiocie ustalenia zasad i trybu przeprowadzenia konsultacji z mieszkańcami miejscowości Gminy Bytów w przedmiocie wprowadzenia dodatkowych nazw tych miejscowości w języku kaszubskim postanawia: oddalić zażalenie. Zaskarżonym postanowieniem z dnia 2 marca 2010 r. sygn. akt III SA/Gd 435/09 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, odmówił przyznania W. K. prawa pomocy w sprawie z jego skargi na uchwałę Rady Miejskiej w Bytowie z dnia [...] listopada 2008 r., nr [...] w przedmiocie ustalenia zasad i trybu przeprowadzenia konsultacji z mieszkańcami miejscowości Gminy Bytów w przedmiocie wprowadzenia dodatkowych nazw tych miejscowości w języku kaszubskim. W uzasadnieniu tegoż postanowienia Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku wskazał na rozbieżności w zakresie wskazywanej przez skarżącego sytuacji majątkowej. Sąd podkreślił, że skarżący wskazał na brak jakiegokolwiek majątku i źródeł utrzymania, podnosząc że majątek zajął komornik, jednak dokumenty dotyczące tych okoliczności pochodzą sprzed wielu lat. Ponadto Sąd pierwszej instancji podkreślił, że co prawda skarżący ostatecznie wyjaśnił, że utrzymuje się z dzierżawy gruntów rolnych, ale nie wykazał dokumentami, jak też nawet nie wskazał wysokości uzyskiwanych dochodów z tego tytułu. Zdaniem Sądu brak jest zatem możliwości dokonania rzetelnej analizy jego sytuacji finansowej, podczas gdy to na osobie ubiegającej się o przyznanie prawa pomocy ciąży obowiązek wykazania, że jego sytuacja materialna nie pozwala na uiszczenie kosztów sądowych. Zażalenie na powyższe postanowienie złożył skarżący wnosząc o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przyznanie prawa pomocy. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Prawo pomocy polega na tym, że strona zostaje zwolniona przez sąd od kosztów sądowych oraz uzyskuje uprawnienie do udzielenia pełnomocnictwa wyznaczonemu przez sąd adwokatowi, radcy prawnemu, doradcy podatkowemu lub rzecznikowi patentowemu bez ponoszenia jego wynagrodzenia i wydatków (art. 244 § 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnym (Dz.U. Nr 153, poz. 1270, ze zm., zwanej dalej p.p.s.a.)). Przewidziana możliwość przyznania prawa pomocy może być udzielona w zakresie całkowitym lub częściowym (art. 245 p.p.s.a.). Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. Prawo to przyznaje się, jeżeli osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a.). Prawo pomocy w zakresie częściowym polega natomiast na zwolnieniu tylko od opłat sądowych w całości lub części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego względnie rzecznika patentowego. Z przytoczonych przepisów wynika, że ubiegającego się o to prawo obciąża obowiązek wykazania, iż znajduje się w określonej sytuacji materialnej uprawniającej do przyznania mu prawa pomocy w zakresie całkowitym bądź częściowym. Istotnym jest, że w sytuacji gdy oświadczenie strony zawarte we wniosku o przyznanie prawa pomocy okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi poważne wątpliwości, strona jest obowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego (art. 255 p.p.s.a.). W niniejszej sprawie Sąd pierwszej instancji podjął czynności o których mowa w art. 255 p.p.s.a., zobowiązał skarżącego do wykonania wezwania w terminie 7 dni pod rygorem rozpoznania wniosku na podstawie akt sprawy, lecz skarżący nie wykonał prawidłowo zarządzenia Sądu z dnia 14 stycznia 2010 r. (k.49) Również dokumenty przesłane w wykonaniu zarządzenia referendarza sądowego z dnia 22 października 2009 r. nie wskazują w sposób jednoznaczny i wiarygodny o sytuacji materialnej skarżącego. Wskazać również należy, że umowa majątkowa małżeńska o wyłączeniu ustawowej wspólności majątkowej małżeńskiej i ustanowieniu ustroju rozdzielności majątkowej, nie zwalnia skarżącego z wymogu wskazania sytuacji majątkowej współmałżonka. Małżonkowie mają względem siebie obowiązek pomocy, obejmujący swym zakresem także prowadzenie procesów sądowych i pokrywanie związanych z nimi kosztów , którego to obowiązku nie niweczy zniesienie między małżonkami wspólności ustawowej (por. postanowienie NSA z 6 października 2004 r., sygn. akt GZ 71/04, ONSAiWSA 2005 r., nr 1, poz. 8). Również załączone do akt sprawy zaświadczenie Urzędu Miejskiego w Bytowie z dnia [...] lutego 2010 r. (k.104) nie może być miarodajne dla oceny sytuacji materialnej skarżącego albowiem wskazuje ono jedynie szacunkową wysokość dochodu skarżącego z gospodarstwa rolnego w roku 2010, przy czym nie wynika z niego jaka jest powierzchnia tego gospodarstwa, ani z czego wynika takie wyliczenie. W konsekwencji strona nie może skutecznie kwestionować prawidłowości postanowienia o odmowie przyznania prawa pomocy skoro nie wykonała w sposób prawidłowy wezwania Sądu do uzupełnienia danych podanych we wniosku. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny w oparciu o art. 184 w związku z art. 197 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi postanowił zażalenie oddalić.