II SA/Gl 521/09
WyrokWSA w Gliwicach2009-11-25
Skład orzekający: Włodzimierz Kubik, Iwona Bogucka, Ewa Krawczyk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy przyczepa gastronomiczna, która posiada dowód rejestracyjny i jest pojazdem w rozumieniu Prawa o ruchu drogowym, może być uznana za tymczasowy obiekt budowlany w rozumieniu Prawa budowlanego, a tym samym podlegać procedurze zgłoszenia zamiaru wykonania robót budowlanych?Ratio decidendi
Sąd uznał, że przyczepa samochodowa, która posiada dowód rejestracyjny i jest pojazdem w rozumieniu Prawa o ruchu drogowym, nie jest tymczasowym obiektem budowlanym w rozumieniu Prawa budowlanego. W związku z tym, postawienie takiej przyczepy w określonym miejscu nie wymaga zgłoszenia, a pozwolenia na budowę, co oznacza, że organy administracji błędnie zakwalifikowały sprawę jako wymagającą zgłoszenia. Brak odniesienia się przez organy do dokumentów strony, takich jak dowód rejestracyjny, stanowiło naruszenie przepisów postępowania administracyjnego.Stan faktyczny
Spółka jawna zgłosiła zamiar ustawienia przyczepy gastronomicznej na okres 120 dni. Prezydent Miasta J. wniósł sprzeciw, uznając, że roboty naruszają miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego. Wojewoda utrzymał decyzję w mocy, argumentując, że przyczepa jest tymczasowym obiektem budowlanym typu "blaszak". Spółka wniosła skargę do WSA, podnosząc zarzuty dotyczące naruszenia przepisów postępowania, błędnej wykładni planu miejscowego oraz nieprawidłowej kwalifikacji przyczepy jako obiektu budowlanego. Spółka przedłożyła dowód rejestracyjny przyczepy.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję Wojewody oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta J., orzekł o niewykonalności zaskarżonej decyzji i zasądził zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Włodzimierz Kubik (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Iwona Bogucka, Sędzia NSA Ewa Krawczyk, Protokolant Barbara Urban, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 listopada 2009 r. sprawy ze skargi Spółki Jawnej w M. "[...]" Z. K., M. K., I. K. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie sprzeciwu do wykonania robót budowlanych objętych obowiązkiem zgłoszenia 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta J. z dnia [...] r. nr [...], 2. orzeka, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości, 3. zasądza od Wojewody [...] na rzecz skarżącej spółki kwotę 757 (siedemset pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Skarga została wniesiona na decyzję Wojewody [...] utrzymującą w mocy w oparciu o art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. decyzję Prezydenta Miasta J. z dnia [...] znak: [...] wnoszącą sprzeciw do wykonania robót budowlanych objętych obowiązkiem zgłoszenia, dotyczących ustawienia przyczepy ciężarowej specjalnej gastronomicznej na okres 120 dni przy ul. [...] obok bloku nr [...] w J. Sprzeciw został wniesiony przez organ I instancji na podstawie art. 30 ust. 6 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane ( Dz. U. z 2006 r. Nr 156, poz. 2228 ze zm.). W uzasadnieniu Prezydent Miasta podał, że objęte zgłoszeniem roboty budowlane naruszają 18 ust. 1 pkt b uchwały Rady Miasta J. Nr [...] w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego fragmentu jednostki [...] o symbolu roboczym C 82 w J. ( Dz. Urz. Woj. [...] z 2007 r. Nr 141, poz. 2797). Przywołany przepis planu miejscowego określa, że w zabudowie mieszkaniowej wielorodzinnej dopuszczalne są funkcje usługowe lokalizowane wyłącznie w obiektach wolnostojących lub parterach budynków mieszkalnych z wyłączeniem obiektów handlowych o powierzchni sprzedaży powyżej 2000 m², stacji paliw i obiektów typu "blaszak". Przepis ten – jak wyjaśnił organ - wprowadzony został do planu miejscowego z uwagi na potrzebę uporządkowania przestrzeni publicznych w mieście oraz w oparciu o uchwałę Rady Miasta J. z dnia [...] w sprawie wstrzymania zezwoleń na budowę tymczasowych obiektów handlowych.
Odwołanie od decyzji Prezydenta Miasta J. wniósł Z.K. domagając się jej uchylenia i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia temu organowi. Podał, że w związku z nałożonym na niego postanowieniem z dnia [...] obowiązkiem uzupełnił złożony wniosek przedkładając organowi fotografie przedmiotowej przyczepy. Mimo tego Prezydent Miasta przyjął jednak, że objęta zgłoszeniem przyczepa jest wykonana z blachy, gdy w rzeczywistości jest wykonana w całości z tworzywa sztucznego. Jednocześnie organ uniemożliwił wnioskodawcy wypowiedzenie się w kwestii zebranych dowodów, czym naruszył art. 10 § 1 i art. 81 k.p.a. Zdaniem odwołującego organ nieprawidłowo powołał się także na przepis planu miejscowego wprowadzający zakaz lokalizacji przy ul. [...] obiektów typu "blaszak". W szczególności organ nie dokonał wykładni tego pojęcia, które nie zostało zdefiniowane w planie. Przepisy planu, powinny być zaś sformułowane w sposób jasny, aby wyrażały intencje prawodawcy w sposób zrozumiały dla adresatów zawartych w nim norm. Wreszcie odwołujący się podniósł, że organ powinien także ustalić, czy stanowiąca przedmiot postępowania przyczepa posiadająca ważny dowód rejestracyjny i będąca w myśl art. 2 pkt 50 ustawy Prawo o ruchu drogowym pojazdem może stanowić jednocześnie obiekt budowlany w myśl ustawy Prawo budowlane.
Wojewoda [...] uzasadniając wydaną decyzję wskazał, że przed wydaniem decyzji o sprzeciwie organ administracji architektoniczno-budowlanej wystąpił do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla miasta J. o dostarczenie informacji o toczącym się przed tym organem postępowaniu w sprawie usunięcia przedmiotowej przyczepy. W odpowiedzi organ nadzoru budowlanego poinformował, że decyzją z dnia [...] wydany został nakaz usunięcia przyczepy wnioskodawcy, a orzeczenie to zostało utrzymane w mocy decyzją [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...]. Poinformował jednocześnie, że wydany nakaz został wykonany. Odnosząc się do zarzutów odwołania Wojewoda podał, że nie dopatrzył się naruszeń przepisów postępowania administracyjnego w toku postępowania przed organem I instancji, a w szczególności ograniczenia udziału strony w tym postępowaniu. W jego ocenie Prezydent Miasta J. prawidłowo zastosował także w sprawie przepis art. 30 ust. 6 pkt 2 ustawy Prawo budowlane powołując się na § 18 ust. 1 pkt b tekstu planu miejscowego. Uzasadnione było także odniesienie się do uchwały Rady Miasta J. z [...] nakazującej wstrzymanie wydawania zezwoleń na budowę i lokalizację tymczasowych obiektów handlowych poza terenami wyznaczonymi jako targowiska. Założenia tej uchwały zostały zrealizowane w zapisach planu, który jest aktem prawa miejscowego. Wojewoda wskazał wreszcie, że termin "blaszak" został opatrzony w tekście planu cudzysłowem, z czego należy wnioskować iż autorzy planu świadomie nie precyzowali opisu technicznego tego typu obiektu budowlanego odwołując się do potocznego określenia obiektu tymczasowego wskazującego na nietrwałość użytych do jego wykonania materiałów oraz niskich walorów estetycznych. Bez znaczenia jest zatem, że przedmiotowa przyczepa została wykonana z tworzywa sztucznego, a nie z blachy. Przyczepa stanowi bowiem obiekt budowlany tymczasowy w rozumieniu art. 3 pkt 5 Prawa budowlanego bez względu na to jak długi jest okres jej trwałości technicznej i materiałowej oraz czy wykonana została z blachy czy tworzywa. Organ powołał się wreszcie na orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego, a w szczególności wyrok NSA z dnia 2 marca 2001 r., SA/Rz 960/00, w którym wskazano, że ruchomy kiosk przesuwany i przemieszczany na kołach z miejsca na miejsce może być uznany za obiekt budowlany w rozumieniu art. 3 pkt 5 Prawa budowlanego.
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach wniosła A – Spółka Jawna w M. domagając się uchylenia opisanej decyzji Wojewody [...] i poprzedzającej ją decyzji Prezydenta Miasta J. W uzasadnieniu Spółka podniosła zarzuty podniesione już w odwołaniu od decyzji pierwszoinstancyjnej dotyczące: naruszenia art. 10 § 1 i art. 81 k.p.a., nieuzasadnionego powołania się na uchwałę Rady Miasta J. z [...] oraz nieuprawnionego zdefiniowania pojęcia "blaszak" użytego w tekście planu miejscowego. Ponadto skarżąca Spółka rozbudowała argumentację prawną dotyczacą zakwalifikowania przyczepy do obiektów budowlanych, wskazując, że gdyby stanąć na stanowisku organu każdorazowe umieszczenie przyczepy campingowej na polu campingowym wymagałoby zgłoszenia.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie wskazując, że nie wnosi ona żadnych nowych dowodów pozwalających na zmianę podjętego orzeczenia. Odnosząc się do zarzutów skargi organ odwoławczy podtrzymał stanowiska zajęte w uzasadnieniu swojej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga zasługuje na uwzględnienie. Sąd dokonując kontroli zaskarżonego aktu stosownie do dyspozycji art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269) w aspekcie jego zgodności z prawem uznał, że narusza on prawo materialne oraz przepisy postępowania administracyjnego w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy.
Bezspornym w sprawie jest, że zamiarem Z.K. działającego w imieniu Spółki jawnej A było posadowienie przyczepy specjalnej gastronomicznej na działce wydzierżawionej od [...] Spółdzielni Mieszkaniowej w J. położonej przy ul. [...] obok bloku nr [...]. Z akt sprawy wynika, że do zgłoszenia zamiaru posadowienia przedmiotowej przyczepy działce na wskazanym wyżej terenie doszło w związku z działaniami organów nadzoru budowlanego, które w [...] r. wydały decyzje nakazujące usunięcie przedmiotowej przyczepy z terenu działki wydzierżawionej przez Spółkę.
Zasadniczy problemem mający wpływ na rozstrzygnięcie kontrolowanej sprawy sprowadzić należy do ustalenie, czy postawienie na okres przejściowy w określonym miejscu przyczepy gastronomicznej służącej do sprzedaży obwoźnej (prawdopodobnie pieczywa) regulują przepisy ustawy Prawo budowlane. Stosownie do art. 1 tej ustawy normuje ona działalność obejmującą sprawy projektowania, budowy, utrzymania i rozbiórki obiektów budowlanych oraz określa zasady działania organów administracji publicznej w tych dziedzinach. Przez obiekt budowlany należy zaś stosownie do art. 3 pkt 1 Prawa budowlanego rozumieć budynek wraz z instalacjami i urządzeniami technicznymi, budowle stanowiąca całość techniczno-użytkową wraz z instalacjami i urządzeniami i wreszcie obiekt małej architektury. Nie ulega wątpliwości, że stanowiąca przedmiot postępowania przyczepa nie mieści się w szczegółowych definicjach budynku, budowli i obiektu małej architektury zamieszczonych w art. 3 pkt 2 – pkt 4 ustawy. Definicje te ustawodawca uzupełnił wprowadzając w art. 3 pkt 5 Prawa budowlanego pojęcie tymczasowego obiektu budowlanego. Przez obiekt taki należy zaś rozumieć obiekt budowlany przeznaczony do czasowego użytkowania w okresie krótszym od jego trwałości technicznej, przewidziany do przeniesienia w inne miejsce lub rozbiórki, a także obiekt budowlany niepołączony trwale z gruntem, jak: strzelnice, kioski uliczne, pawilony sprzedaży ulicznej i wystawowe, przekrycia namiotowe i powłoki pneumatyczne, urządzenia rozrywkowe, barakowozy, obiekty kontenerowe.
Organ I instancji nie odpowiedział w uzasadnieniu swojej decyzji, do jakiego rodzaju obiektów należy zaliczyć objętą zgłoszeniem przyczepę gastronomiczną. Ograniczył się on bowiem praktycznie do rozważenia jedynie funkcji pełnionej przez zgłoszony obiekt w aspekcie zakazu wprowadzonego przepisem § 18 ust. 1 pkt b planu miejscowego. Z treści postanowienia z dnia [...] wydanego przez Prezydenta Miasta J. wynika jednak, że powziął on wątpliwość dotyczącą omawianej kwestii bowiem, w oparciu o art. 30 ust. 2 Prawa budowlanego, nałożył na podmiot dokonujący zgłoszenia obowiązek uzupełnienia dokumentacji m.in. o fotografie zgłoszonego obiektu. Wojewoda [...] uznał natomiast, że przedmiotowy obiekt mieści się w definicji tymczasowego obiektu budowlanego skoncentrował się jednak wyłącznie na kwestii zaliczenia go do obiektu typu "blaszak". W szczególności organ odwoławczy podobnie, jak organ I instancji, nie odniósł się w żaden sposób do przedłożonego przez dokonującego zgłoszenia dowodu rejestracyjnego przedmiotowej przyczepy. Z dokumentu tego wystawionego przez Starostę [...] wynika tymczasem, że objęta zgłoszeniem przyczepa stanowi pojazd samochodowy, któremu został nadany numer rejestracyjny [...]. Uzupełniając dokumentację zgłoszenia Z.K. przedłożył także kopię wyciągu ze świadectwa homologacji tego pojazdu.
Zdaniem Sądu brak odniesienia się przez organy do przedłożonych przez stronę dokumentów stanowiło naruszenie przepisów art. 7 , art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. mające istotny wpływ na wynik sprawy. Konsekwencją naruszenia tych przepisów było także istotne naruszenie przepisów prawa materialnego. Nie można bowiem poddawać w wątpliwość, że zaopatrzona w tablicę rejestracyjną, sprawna technicznie przyczepa samochodowa, która zgodnie z art. 2 pkt 50 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2005 r. Nr 108, poz. 908 ze zm.) stanowi pojazd bez silnika, przystosowany do łączenia go z innym pojazdem, nie jest tymczasowym obiektem budowlanym, o jakim mowa w art. 3 pkt 5 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2006 r. Nr 156 poz. 1118 ze zm.). Zauważyć także należy, że odnoszące się do tymczasowych obiektów budowlanych przepisy art. 29 ust. 1 pkt 12 w związku z art. 30 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo budowlane dotyczą budowy tych obiektów. Przez budowę zaś stosownie do art. 3 pkt 6 omawianej ustawy rozumie się wykonywanie obiektu budowlanego w określonym miejscu, a także odbudowę, rozbudowę i nadbudowę obiektu budowlanego. W tej grupie robót budowlanych nie mieszczą się z całą pewnością działania polegające na postawieniu przyczepy samochodowej w określonym miejscu, a także podłączenie jej do instalacji elektrycznej. Gdyby zatem przyjąć, że specjalistyczna przyczepa samochodowa przystosowana do prowadzenia sprzedaży towarów stanowi tymczasowy obiekt budowlany to postawienie takiej przyczepy w określonym miejscu wymagałoby, jako nie mieszczące się w dyspozycji przepisów art. 29 ust. 1 pkt 12 w zw. z art. 30 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego pozwolenia na budowę a nie , jak uznały orzekające w sprawie organy, zgłoszenia.
Z powyższych względów na podstawie art. 145 ust. 1 pkt 1 lit a i c oraz art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. – dalej p.p.s.a.) Sąd uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji. O niewykonalności zaskarżonej decyzji do czasu uprawomocnienia się wyroku orzeczono po myśli art. 152 p.p.s.a. W przedmiocie zwrotu kosztów postępowania orzeczono na wniosek skarżącego na podstawie art. 200, art. 205 § 2 i art. 209 p.p.s.a. Koszty te obejmują uiszczony wpis sądowy w kwocie 500 złotych, wynagrodzenie radcy prawnego w kwocie 240 zł określonej zgodnie z § 14 ust. 2 pkt 1 lit. b) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. 2002, Nr 163, poz. 1349 ze zm.) oraz zwrot uiszczonej opłaty skarbowej od pełnomocnictwa.
Ponownie rozpatrując sprawę organ I instancji zastosuje się do wskazań Sądu. W szczególności z uwagi na bezprzedmiotowość dokonanego zgłoszenia winien w drodze decyzji umorzyć postępowanie w sprawie wszczętej wnioskiem z dnia [...].
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 12.07.2026. · Źródło