I OZ 254/10

PostanowienieNaczelny Sąd Administracyjny2010-04-20

Skład orzekający: Irena Kamińska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy sprawowanie opieki nad obłożnie chorym dzieckiem może stanowić podstawę do przywrócenia terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku, jeśli strona nie wykazała braku winy w uchybieniu terminu?
Ratio decidendi
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ skarżąca nie uprawdopodobniła braku winy w uchybieniu terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku. Sprawowanie opieki nad chorym dzieckiem, choć utrudniające, zasadniczo nie uniemożliwia dokonania czynności procesowej, zwłaszcza gdy strona mogła skorzystać z pomocy osób trzecich lub urzędu pocztowego. Przywrócenie terminu ma charakter wyjątkowy i wymaga wykazania, że przeszkoda uniemożliwiająca dotrzymanie terminu nie mogła być usunięta nawet przy największym wysiłku.
Stan faktyczny
B. G. złożyła wniosek o sporządzenie uzasadnienia wyroku WSA w Warszawie z dnia 26 listopada 2009 r. po upływie ustawowego terminu i wniosła o przywrócenie tego terminu, powołując się na chorobę sześcioletniej córki, która wymagała stałej opieki. WSA odmówił przywrócenia terminu, uznając, że skarżąca nie wykazała braku winy. B. G. wniosła zażalenie na to postanowienie, podtrzymując argumentację o niemożności dotrzymania terminu z powodu opieki nad chorym dzieckiem.
Rozstrzygnięcie
Oddalono zażalenie.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Irena Kamińska po rozpoznaniu w dniu 20 kwietnia 2010 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia B. G. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 11 lutego 2010 r., sygn. akt II SA/Wa 1273/09 odmawiające przywrócenia terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku w sprawie ze skargi B. G. na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia (...) czerwca 2009 r. znak (...) w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia w drodze wyjątku postanawia: oddalić zażalenie Postanowieniem z dnia 11 lutego 2010 r., sygn. akt II SA/Wa 1273/09 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odmówił B. G. przywrócenia terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku tego Sądu z dnia 26 listopada 2009 r., sygn. akt II SA/Wa 1273/09. W uzasadnieniu postanowienia Sąd pierwszej instancji wskazał, iż wyrokiem z dnia 26 listopada 2009 r. sygn. akt II SA/Wa 1273/09 oddalił skargę B. G. – przedstawicielki ustawowej małoletnich M. i M. G. na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia (...) czerwca 2009 r. nr (...) w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia w drodze wyjątku. Następnie w dniu 23 grudnia 2009 r. B. G. złożyła osobiście do Sądu wniosek o sporządzenie uzasadnienia przedmiotowego wyroku. Do wniosku dołączyła wniosek o przywrócenie terminu do jego złożenia. Wskazała, iż jej dziecko chorowało na grypę, a następnie na ospę, zaś dziecko ma 6 lat i potrzebowało stałej pomocy. W uzupełnieniu powyższego wniosku skarżąca nadesłała w dniu 29 stycznia 2010 r. zaświadczenie lekarskie z dnia 10 stycznia 2010 r., z którego wynika, że w dniach od 15 listopada do 15 grudnia 2009 r. jej córka – M. G. była obłożnie chora z powodu infekcji dróg oddechowych i wymagała szczególnej opieki. Pismem z dnia 5 lutego 2010 r. ustanowiony z urzędu pełnomocnik skarżącej poparł wniosek o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia i wskazał, że choroba, która uniemożliwiała stronie zachowanie terminu procesowego, z reguły stanowi okoliczność uzasadniającą jego przywrócenie. W ocenie pełnomocnika opieka nad chorym dzieckiem uniemożliwiła B. G. napisanie i nadanie na poczcie wspomnianego wniosku. Wydając zaskarżone postanowienie Sąd pierwszej instancji podniósł, iż okoliczności wskazane przez skarżącą nie uprawdopodabniają przesłanki braku winy w uchybieniu terminu zawartej w art. 87 § 2 P.p.s.a., bowiem w okolicznościach niniejszej sprawy nie można przyjąć, aby sprawowanie opieki nad obłożnie chorym dzieckiem skarżącej były tego rodzaju przeszkodą, która uniemożliwiałaby dokonanie w terminie czynności procesowej w postaci sporządzenia i nadania wniosku o doręczenie wyroku wraz z uzasadnieniem. Sąd pierwszej instancji wskazał, że przedmiotowy wniosek może zostać nadany do Sądu za pośrednictwem poczty, zaś urząd pocztowy znajduje się w miejscowości, w której skarżąca zamieszkuje. Skarżąca nie wykazała równocześnie, aby okoliczności związane z chorobą dziecka nie pozwalały na wyręczenie się np. bliską osobą, w celu dokonania wskazanej czynności. Jak bowiem wynika z akt administracyjnych, skarżąca prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z dwiema córkami – sześcioletnią M. G. oraz czternastoletnią M. G.. W zażaleniu na powyższe postanowienie B. G. podniosła, iż nawet przy dołożeniu najwyższej staranności nie mogła usunąć przeszkody uniemożliwiającej jej dotrzymanie terminu. Od dnia 15 listopada 209 r. do dnia 15 grudnia 2009 r. jej sześcioletnia córka była chora u wymagała stałej opieki co potwierdza znajdujące się w aktach zaświadczenie lekarskie. W związku z tym nawet przy dokonaniu maksymalnej staranności skarżąca nie była w stanie złożyć wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku z dnia 26 listopada 2009 r. Opieka nad chorym dzieckiem uniemożliwiała napisanie i nadanie na poczcie wspomnianego wniosku. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), jeżeli strona uchybiła terminowi, jego przywrócenie możliwe jest jedynie wówczas, gdy uchybienie terminu nastąpiło bez winy strony. W orzecznictwie i w literaturze prawniczej przyjmuje się, iż brak winy w uchybieniu terminu powinien być oceniany z uwzględnieniem wszystkich okoliczności konkretnej sprawy, w sposób uwzględniający obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o własne interesy. Przywrócenie terminu ma charakter wyjątkowy i nie jest możliwe, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa. Zatem przywrócenie terminu może mieć miejsce wtedy, gdy uchybienie terminu nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Mając powyższe na uwadze należy stwierdzić, iż skarżąca nie uprawdopodobniła w wystarczający sposób okoliczności wskazujących na brak winy w uchybieniu terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku. Z nadesłanego w dniu 29 stycznia 2010 r. zaświadczenia lekarskiego z dnia 10 stycznia 2010 r. wynika, że w dniach od 15 listopada do 15 grudnia 2009 r. córka skarżącej – M. G. była obłożnie chora z powodu infekcji dróg oddechowych i wymagała szczególnej opieki, co uniemożliwiało skarżącej złożenie wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku. Tymczasem mimo powyższego skarżąca osobiście uczestniczyła w rozprawie przed Sądem pierwszej instancji w dniu 26 listopada 2009 r. (k. 24) co oznacza, że w rzeczywistości choroba dziecka, na którą się powołuje nie uniemożliwiła jej dokonania tej czynności. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym podkreśla się, że choroba jako taka nie stanowi przyczyny usprawiedliwiającej przywrócenie terminu - tylko choroba nagła, nie pozwalająca na wyręczenie się inną osobą stanowi o braku winy, dotyczy to nawet choroby wymagającej leżenia. Natomiast kłopoty związane z chorobą dziecka niewątpliwie utrudniają załatwianie spraw urzędowych, ale zasadniczo nie uniemożliwiają ich wykonywania we właściwym terminie. W konsekwencji należy przyjąć, że siedmiodniowy termin do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia orzeczenia w swojej istocie zakłada, że strony postępowania mają także inne zobowiązania i nie mogą kierować całego swojego zainteresowania i poświęcać całego swojego czasu wyłącznie sprawie sądowej. Prawidłowo zatem przyjął Sąd pierwszej instancji, że skarżąca nie uprawdopodobniła, aby nie miała jakichkolwiek możliwości złożenia wniosku w żadnym czasie w tym siedmiodniowym terminie. Czynność nadania wniosku w urzędzie pocztowym skarżąca mogła również zlecić osobie trzeciej. W takiej sytuacji należy przyjąć, że skarżąca mogła złożyć wniosek o sporządzenie uzasadnienia wyroku w terminie, a Sąd pierwszej instancji prawidłowo odmówił przywrócenia terminu do dokonania powyższej czynności. Z przytoczonych wyżej względów Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 P.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło