I OSK 329/10

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Małgorzata Pocztarek po rozpoznaniu w dniu 9 marca 2010 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej H. Z na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 27 listopada 2009 r., sygn. akt II SA/Gl 989/09 o odrzuceniu skargi H. Z na pismo Komendanta Wojewódzkiego Policji w K. z dnia [...] września 2009 r., nr [...] w przedmiocie odmowy usunięcia wpisu punktów karnych do ewidencji kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego postanawia: oddalić skargę kasacyjną Zaskarżonym postanowieniem Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach odrzucił skargę H. Z na pismo Komendanta Wojewódzkiego Policji w K. z dnia [...] września 2009 r. nr [...] w przedmiocie odmowy usunięcia wpisu punktów karnych do ewidencji kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego. Sąd pierwszej instancji wskazał, że przedmiotem skargi jest pismo Komendanta Wojewódzkiego Policji w K. z dnia [...] września 2009 r., a z treści skargi wynika, iż skarżący zarzuca organowi szereg naruszeń, które jego zdaniem dotyczą nieprawidłowego naliczenia punktów karnych za szereg wykroczeń w ruchu drogowym. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach stwierdził, że treść zaskarżonego pisma wskazuje, iż jest ono odpowiedzią na wniosek skarżącego z dnia [...] lipca 2009 r. o ponowne ustalenie liczby punktów karnych. W istocie więc należy traktować je jako akt z zakresu administracji publicznej, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm. - zwanej dalej P.p.s.a. ). Dodał, iż tego rodzaju akty podlegają kontroli sądów administracyjnych, jednakże warunkiem jej przeprowadzenia jest wyczerpanie środków odwoławczych jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie (art. 52 § 1 P.p.s.a.). Natomiast, jeżeli ustawa nie przewiduje środków zaskarżenia w sprawie będącej przedmiotem skargi (co ma miejsce w niniejszej sprawie) skargę na akty lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 P.p.s.a. można wnieść po uprzednim wezwaniu na piśmie właściwego organu - w terminie czternastu dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o wydaniu aktu lub podjęciu innej czynności - do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 P.p.s.a.). W niniejszej sprawie Sąd pierwszej instancji stwierdził, że skarżący, po otrzymaniu zaskarżonego aktu, skierował skargę bezpośrednio do sądu zamiast, jak stanowi wskazany wyżej przepis, wezwać organ do usunięcia naruszenia prawa. Wobec tego Sąd wojewódzki uznał, że skargę złożono przedwcześnie - bez wyczerpania przewidzianego przepisami trybu kontroli tego rozstrzygnięcia. W skardze kasacyjnej skarżący zaskarżył powyższe postanowienie w całości i wniósł o jego uchylenie. Nie wskazał podstawy kasacyjnej z powołaniem się na art. 174 P.p.s.a., ale postawił zarzut naruszenia przepisów postępowania, a to art. 52 w związku z art. 3 § 2 pkt 4 oraz art. 58 § 1 pkt 6 P.p.s.a. przez ich błędną interpretację, co miało istotny wpływ na wynik sprawy. Podniósł, że Sąd wojewódzki usankcjonował nieprawidłowe postępowanie organu administracyjnego, który zamiast wydać decyzję na wniosek strony o ustaleniu liczby punktów karnych za naruszenie przepisów Prawa o ruchu drogowym odpowiedział pismem. Dodał, że w tej sytuacji nie zachodzi przypadek przewidziany w art. 52 § 3 P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Na wstępie należy zauważyć, że skarga kasacyjna jest sformalizowanym środkiem prawnym, a do jej niezbędnych elementów, stosownie do art. 176 P.p.s.a., należy przytoczenie podstaw kasacyjnych. Podstawy kasacyjne wymienione są w art. 174 P.p.s.a., toteż ich przytoczenie powinno polegać na powołaniu się na konkretną jednostkę redakcyjną tego artykułu, to jest na punkt pierwszy, odnoszący się do naruszenia prawa materialnego, lub na punkt drugi, odnoszący się do naruszenia przepisów postępowania. Autor skargi kasacyjnej nie sprostał opisanym wymogom i określonej w ten sposób podstawy kasacyjnej nie przytoczył. Ponieważ jednak treść zarzutu wskazuje, że oparty on jest na drugiej podstawie kasacyjnej (art. 174 pkt 2 P.p.s.a.), brak wspomnianego elementu nie stanowi przeszkody dla merytorycznego rozpoznania skargi kasacyjnej (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 lutego 2006 r., I OSK 952/05). Skarga kasacyjna nie ma jednak usprawiedliwionych podstaw. Warunkiem formalnym przyjęcia skargi do rozpoznania przez sąd administracyjny jest wyczerpanie środków zaskarżenia, a w przypadku, gdy ustawa nie przewiduje środków zaskarżenia w sprawie będącej przedmiotem skargi, warunkiem skutecznego jej wniesienia jest wezwanie na piśmie właściwego organu do usunięcia naruszenia prawa w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o wydaniu aktu lub podjęciu innej czynności (art. 52 § 3 P.p.s.a.). Strona wnosząca skargę do sądu administracyjnego musi zadbać o spełnienie formalnych wymogów skargi, a więc także wykazać fakty warunkujące możliwość jej wniesienia. Gdy sprawa należy do tej kategorii, w której jest wymagane wezwanie organu do usunięcia naruszenia prawa, musi wykazać, że wezwanie to wniesione zostało skutecznie. Wezwanie do usunięcia naruszenia prawa inicjuje czynności organu, zmierzające do weryfikacji poprawności zajętego przez ten organ stanowiska przez skonfrontowanie go z argumentacją podniesioną w wezwaniu. W niniejszej sprawie Naczelny Sąd Administracyjny podziela stanowisko Sądu pierwszej instancji, że pismo Komendanta Wojewódzkiego Policji w sprawie ustalenia punktów karnych należy traktować jako akt z zakresu administracji publicznej (art. 3 § 2 pkt 4 P.p.s.a.). Należy dodać, że obliczenie punktów przez organy Policji odbywa się w oparciu o delegację ustawową przewidzianą w regulacji Działu II Rozdziału I ustawy dotyczącego Kontroli ruchu drogowego i uprawnień Policji zawartej w art. 130 ust. 4 ustawy Prawo o ruchu drogowym, a skonkretyzowanej w rozporządzeniu Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 20 grudnia 2002 r. w sprawie postępowania z kierowcami naruszającymi przepisy ruchu drogowego (Dz. U. z 2002 r. nr 236 poz. 1998 ze sprostowaniem). Nie budzi wątpliwości, iż pismo Komendanta Wojewódzkiego Policji zmierzające do ponownego ustalenia punktów karnych jest aktem z zakresu administracji publicznej. Jednak dla tej czynności nie jest przewidziana forma decyzji administracyjnej. Zarówno w orzecznictwie jak i doktrynie przeważa pogląd, iż możliwość załatwienia sprawy w formie decyzji administracyjnej winna wynikać z przepisów prawa materialnego stanowiącego podstawę prowadzonego przez organ postępowania. Bezsporne jest, iż obowiązujące przepisy nie przewidują takiej formy rozstrzygnięcia wniosku o ponowne ustalenie punktów karnych. Jednakże pismo, którego ustaleniem jest liczba punktów karnych w sposób prawnie wiążący wpływało na sytuację skarżącego. Wywoływało bowiem określony skutek prawny - nakładało na Komendanta Wojewódzkiego Policji obowiązek wystąpienia z wnioskiem o kontrolne sprawdzenie kwalifikacji. Stanowiło więc czynność z zakresu administracji publicznej, a informacja o prawidłowości naliczenia punktów karnych, jest formą zakończenia określonej czynności podlegającej zaskarżeniu do sądu administracyjnego. Wobec powyższego Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że postawiony w skardze kasacyjnej zarzut naruszenia przepisów postępowania w postaci art. 52 w związku z art. 3 § 2 pkt 4 oraz 58 § 1 pkt 6 P.p.s.a. nie jest trafny. Skoro skarżący nie wezwał organu w terminie określonym w art. 52 § 3 P.p.s.a. do usunięcia naruszenia prawa, Wojewódzki Sąd Administracyjny miał obowiązek wniesioną skargę odrzucić na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 P.p.s.a. Wbrew twierdzeniom skargi kasacyjnej cytowane przepisy zostały więc prawidłowo zastosowane. Wobec stwierdzenia, że skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw, Naczelny Sąd Administracyjny skargę tę oddalił na podstawie art. 184 i art. 182 § 1 P.p.s.a.