IV SA/Wa 1524/09
WyrokWSA w Warszawie2009-11-30
Skład orzekający: Agnieszka Łąpieś-Rosińska, Alina Balicka, Agnieszka Góra-Błaszczykowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy opuszczenie lokalu przez osobę małoletnią, spowodowane konfliktem rodzinnym i agresywnym zachowaniem jednego z rodziców, może być uznane za dobrowolne w rozumieniu przepisów o ewidencji ludności, jeśli po osiągnięciu pełnoletności osoba ta nie podjęła prób powrotu do lokalu?Ratio decidendi
Sąd uznał, że choć opuszczenie lokalu przez małoletniego S. K. w 2000 r. było spowodowane konfliktem rodzinnym i agresywnym zachowaniem ojca, to po osiągnięciu pełnoletności i usamodzielnieniu się, jego sytuacja zmieniła się. Brak podjęcia przez niego prób powrotu do lokalu, mimo możliwości, świadczy o tym, że zrezygnował z dalszego przebywania w nim z własnej woli, a opuszczenie z czasem nabrało charakteru dobrowolności i trwałości. W związku z tym, organ prawidłowo zastosował art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi S. K. na decyzję Wojewody utrzymującą w mocy decyzję Prezydenta o wymeldowaniu S. K. z pobytu stałego. S. K. twierdził, że został zmuszony do opuszczenia lokalu w 2000 r. przez agresywne zachowanie ojca. Organy administracji uznały jednak, że opuszczenie lokalu miało charakter dobrowolny i trwały, biorąc pod uwagę upływ czasu i brak prób powrotu, zwłaszcza po osiągnięciu przez S. K. pełnoletności. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów k.p.a. i ustawy o ewidencji ludności.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Agnieszka Łąpieś-Rosińska, Sędziowie Sędzia WSA Alina Balicka (spr.), Sędzia WSA Agnieszka Góra-Błaszczykowska, Protokolant Marek Lubasiński, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 listopada 2009 r. sprawy ze skargi S. K. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] lipca 2009 r. nr [...] w przedmiocie wymeldowania - oddala skargę -
Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] lipca 2009 r. Nr [...] wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa w związku żart. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (j,t. Dz. U. z 2006 r. Nr 139, poz. 993 ze zm.) utrzymał w mocy decyzję Prezydenta W. z dnia [...] maja 2009 r. Nr [...] w części dotyczącej wymeldowania S. K. z pobytu stałego z lokalu nr [...] przy ul. [...] w W. .
W uzasadnieniu decyzji Wojewoda [...] wskazał, że na wniosek A. K. zostało wszczęte postępowanie administracyjne o wymeldowanie byłej żony G. K. i syna S. K. z pobytu stałego w lokalu nr [...] przy ul. [...] w W. . Prezydent W. decyzją z dnia [...] maja 2009 r. orzekł o wymeldowaniu G. K. i jej syna S. K. z pobytu stałego z lokalu nr [...] przy ul. [...] w W. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, iż w sprawie została spełniona przesłanka uzasadniająca wymeldowanie zawarta w art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, bowiem wymienieni opuścili przedmiotowy lokal i nie dopełnili obowiązku wymeldowania się.
Od decyzji Prezydenta W. z dnia [...] maja 2009r. odwołanie wniósł S. K. podnosząc, że nie mieszka w lokalu nr [...] przy ul. [...] w W. od 2000 r., ale opuszczenie mieszkania nie miało cech dobrowolności, albowiem zmuszony został do tego zachowaniem A. K., który znęcał się psychicznie i fizycznie nad swoją żoną i synem.
Wojewoda [...] rozpatrując odwołanie stwierdził, że przesłanką wymeldowania konkretnej osoby jest opuszczenie przez nią, bez wymeldowania, dotychczasowego miejsca pobytu, Przy czym, powołując się na orzecznictwo, organ stwierdził, że przez opuszczenie miejsca pobytu należy rozumieć takie opuszczenie, które jest dobrowolne i ma charakter trwały. Dobrowolność musi wynikać z własnej woli zainteresowanego a nie z bezprawnego działania innych osób. Za dobrowolne opuszczenie lokalu uznaje się także taką sytuację, w której osoba dotychczas zameldowana została usunięta z lokalu i do niego nie
dopuszczona nie skorzystała z przysługujących jej środków prawnych umożliwiających powrót do lokalu. Z kolei o trwałości opuszczenia miejsca pobytu świadczy zamiar zainteresowanej osoby założenia w nowym miejscu ośrodka swoich spraw osobistych, rodzinnych i majątkowych oraz brak woli powrotu do miejsca swojego dotychczasowego zameldowania. Przy ocenie zamiaru opuszczenia dotychczasowego miejsca pobytu nie można poprzestać jedynie na oświadczeniu zainteresowanej osoby lecz winno się uwzględnić wszystkie okoliczności faktyczne konkretnej sprawy.
Organ odwoławczy ustalił następujący stan faktyczny:
Z oświadczenia A. K. wynika, że jego była żona G. K. i syn S.K. w 2000 r. opuścili lokal nr [...] przy ul. [...] w W. Od tego czasu nie korzystają z niego, nie nocują, nie posiadają rzeczy osobistych. Nie podejmują działań żeby do lokalu powrócić. Wnioskodawca nie wie gdzie była żona i syn mieszkają. Jedynie z synem widuje się sporadycznie. Loka! składa się z 2 pokoi, kuchni i łazienki. Duży pokój zamknęła na klucz G. K. i A. K. nie ma do niego dostępu.
Z kolei S.K. stwierdził, że on i jego mama zostali zmuszeni przez ojca do opuszczenia lokalu nr [...] przy ul. [...] w W. Obecnie mieszkają u babci.
G. K. potwierdziła wyjaśnienia syna i stwierdziła, że została zmuszona do opuszczenia lokalu w 2000 r. przez byłego męża. Posiada klucze do drzwi, ale ze względu na zachowanie męża nie może tam zamieszkać. Nie podejmowała działań, które pozwoliłyby jej na powrót do przedmiotowego lokalu. Obecnie wraz z synem przebywa u mamy, którą się opiekuje. Zamierza wystąpić do sądu o podział wspólnego majątku. G. K. do akt sprawy dołączyła dokumentację medyczną, wyrok, w którym warunkowo umorzono postępowanie w stosunku do A. K. oskarżonego o czyn z art. 207 § 1 kk, wyrok rozwodowy, wyrok znoszący wspólność majątkową małżeńską, pisma z Federacji na rzecz kobiet i planowania rodziny, Centrum Praw Kobiet, Ogólnopolskiego pogotowia dla Ofiar Przemocy w Rodzinie "Niebieska Linia", korespondencję z SM S., potwierdzenia ponoszenia opłat za przedmiotowy lokal.
Przesłuchani w sprawie świadkowie zeznali, że nie widzieli, aby G.K. i jej syn S. K.chcieli do lokalu powrócić.
W przedmiotowej sprawie organ odwoławczy w oparciu o zebrany materiał dowodowy uznał, że przesłanka opuszczenia lokalu nr [...] przy ul. [...] w W. przez S. K. została spełniona.
Organ odwoławczy uznał, że S. K. w 2000 r. opuścił lokal nr [...] przy ul. [...] w W. . Wyprowadził się wraz z matką wskutek konfliktów do jakich dochodziło pomiędzy rodzicami. Wyprowadzenie się S. K. z przedmiotowego lokalu w ocenie organu miało charakter dobrowolny. Od 2000 r. odwołujący nie podjął żadnych środków prawnych mających na celu powrót do lokalu. Zatem zrezygnował z własnej woli z dalszego przebywania w przedmiotowym lokalu a tym samym opuszczenie miało charakter dobrowolny.
Okoliczności sprawy, w ocenie organu odwoławczego wskazują również, iż opuszczenie miało charakter trwały. Świadczy o tym upływ 9 lat od momentu wyprowadzenia się przez S. K. z lokalu, który przez ten czas pojawiał się w przedmiotowym lokalu sporadycznie aby odebrać korespondencję, a jego życie obecnie koncentruje się w lokalu babci. Do chwili obecnej nie wyraził zamiaru powrotu do przedmiotowego lokalu ani też nie podał ewentualnej daty powrotu.
Ewidencja ludności służy rejestracji danych o miejscu rzeczywistego pobytu osób - a więc rejestracji stanu faktycznego, a nie prawnego.
Zameldowanie w lokalu, jako czynność materialno-techniczna, jest jedynie rejestracją stanu faktycznego i nie rodzi prawa do mieszkania, a jedynie ustala istnienie i rodzaj pobytu pod danym adresem.
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję Wojewody [...]z dnia [...] lipca 2009 r. wniósł S. K. Skarżący zarzucił zaskarżonej decyzji naruszenie:
art. 7 kpa poprzez brak dokładnego i samodzielnego wyjaśnienia stanu
faktycznego w sprawie, co spowodowało błędy w ustaleniach stanu faktycznego
przyjętego za podstawę rozstrzygnięcia, tj. błędne ustalenie, że wyprowadzenie się
skarżącego z lokalu wynikało z jego własnej woli, że nie pojawiał się w mieszkaniu
od 9 lat i nie wyraził chęci powrotu do niego,
77 i 80 kpa poprzez brak dokładnego rozpatrzenia całego materiału
dowodowego i wydanie decyzji w oparciu o wybiórczą analizę zgromadzonych
dowodów,
art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych poprzez
niewłaściwe jej zastosowanie i przyjęcie, że skarżący dobrowolnie opuścił lokal.
3
Organ w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m. in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju
sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269, ze zm.) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.), sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego.
Sąd, badając legalność zaskarżonej decyzji w oparciu o wyżej powołane przepisy i w granicach sprawy, nie będąc jednak związany - stosownie do art. 134 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi zarzutami i wnioskami skargi, uznał iż decyzja Wojewody [...] z dnia [...] lipca 2009 r, nie narusza prawa w stopniu kwalifikującym ją do wyeliminowania z obrotu prawnego.
Zasadny jest zarzut skargi, że organy wbrew zgromadzonym dowodom w sprawie uznały, iż skarżący opuścił w 2000 r. lokal nr [...] przy ul. [...] w W. dobrowolnie. Uznanie przez organy opuszczenia przez skarżącego przedmiotowego lokalu z własnej woli nastąpiło wbrew dowodom zgromadzonym w sprawie. W 2000 r. skarżący miał 17 lat. Jako małoletni opuścił lokal nr [...] przy ul. [...] w W. wraz z matką z uwagi na konfliktową sytuację w domu. Konfliktowa sytuacja w domu, jak wynika ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, wynikała z agresywnego zachowania się A. K. w stosunku do żony G. K.
Jednakże w międzyczasie, pomiędzy rokiem 2000 a 2009, skarżący stał się osobą dorosłą, samodzielną, mającą 26 lat. Wobec powyższego jego sytuacja uległa zmianie i jest inna, aniżeli sytuacja matki- G. K., której sytuację Sąd przedstawił w uzasadnieniu wyroku wydanego w sprawie sygn. akt IVSA/Wa 1523/09, Wyrok Sądu Rejonowego dla W. III Wydział Karny wskazuje, że akt oskarżenia skierowany przeciwko A. K. dotyczył znęcania się fizycznego i psychicznego nad żoną G. K., a nie nad rodziną,
co wskazuje, że nie dotyczył syna. W sytuacji, kiedy skarżący dorósł, usamodzielnił się, jego sytuacja uniezależniła się od sytuacji matki. Pozwala to uznać, że słusznie organ uznał, że S. K. miał możliwość podjęcia prób powrotu do lokalu nr [...] przy ul. [...] w W. , z czego jednak nie skorzystał. Sporadyczne przychodzenie do przedmiotowego lokalu celem odbioru korespondencji nie może być uznane za próbę takiego powrotu. Można zatem uznać, iż zrezygnował z własnej woli z dalszego przebywania w przedmiotowym lokalu, a tym samym opuszczenie lokalu z czasem nabrało charakteru dobrowolności i jednocześnie trwałości.
Podstawę materialnoprawną decyzji o wymeldowaniu skarżącego z lokalu nr [...] przy ul. [...] w W. stanowił art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych, zgodnie z którym organ gminy wydaje na wniosek strony lub z urzędu decyzję w sprawie wymeldowania osoby, która opuściła miejsce pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad 3 miesiące i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się. Pobytem stałym jest zamieszkanie w określonej miejscowości pod oznaczonym adresem z zamiarem stałego przebywania {art. 6 ust. 1 ustawy o ewidencji). Przy czym przesłanka opuszczenia dotychczasowego miejsca pobytu stałego w rozumieniu omawianego wyżej art. 15 ust. 2 jest spełniona, jeżeli opuszczenie to ma charakter trwały i jest dobrowolne, nadto że opuszczenie danego lokalu to nie tylko fizyczne nieprzebywanie, ale i zamiar opuszczenia tego lokalu, z jednoczesnym zerwaniem związków z dotychczasowym lokalem i założeniem w nowym ośrodku swoich osobistych i majątkowych interesów.
Wobec powyższego Sąd nie podzielił zarzutu skargi, że w stosunku do skarżącego S. K. został naruszony art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych.
W ocenie Sądu, w toku postępowania administracyjnego dotyczącego skarżącego, nie doszło także do naruszenia art. 7, 77 i 80 kpa.
Z tych wszystkich względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło