IV SA/Wa 1585/09
WyrokWSA w Warszawie2009-11-30
Skład orzekający: Agnieszka Łąpieś-Rosińska, Alina Balicka, Agnieszka Góra-Błaszczykowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja o nałożeniu kary pieniężnej za nielegalne międzynarodowe przemieszczanie odpadów może zostać wydana przed ostatecznym zakończeniem postępowania przez Głównego Inspektora Ochrony Środowiska w przedmiocie ustalenia odpowiedzialności odbiorcy odpadów?Ratio decidendi
Decyzja o nałożeniu kary pieniężnej za nielegalne międzynarodowe przemieszczanie odpadów, wydana przez Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska, została wydana przedwcześnie, ponieważ postępowanie w przedmiocie ustalenia, czy skarżący jest odbiorcą odpadu przywiezionego nielegalnie, nie zostało jeszcze ostatecznie zakończone przez Głównego Inspektora Ochrony Środowiska. Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska nie jest organem właściwym do samodzielnego stwierdzenia nielegalnego międzynarodowego przemieszczania odpadów.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji Głównego Inspektora Ochrony Środowiska, która utrzymała w mocy decyzję Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska o nałożeniu na D. Z. kary pieniężnej w wysokości 50 000 zł za odebranie odpadów (uszkodzonego pojazdu) przywiezionych nielegalnie do Polski bez wymaganego zgłoszenia. Skarżący kwestionował, że pojazd jest odpadem i że dopuścił się czynu odebrania odpadu nielegalnie. Sąd uznał skargę za zasadną, stwierdzając, że decyzje zostały wydane przedwcześnie, przed ostatecznym zakończeniem postępowania przez Głównego Inspektora Ochrony Środowiska.Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżoną decyzję Głównego Inspektora Ochrony Środowiska i utrzymaną nią w mocy decyzję Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska; stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do chwili uprawomocnienia się niniejszego wyroku.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Agnieszka Łąpieś-Rosińska, Sędziowie Sędzia WSA Alina Balicka (spr.), Sędzia WSA Agnieszka Góra-Błaszczykowska, Protokolant Marek Lubasiński, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 listopada 2009 r. sprawy ze skargi D. Z. na decyzję Głównego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia [...] września 2008 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary administracyjnej 1. uchyla zaskarżoną decyzję i utrzymaną nią w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia [...] lipca 2008 roku nr [...]; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do chwili uprawomocnienia się niniejszego wyroku.
Główny Inspektor Ochrony Środowiska decyzją z dnia [...] września 2008 r. Nr [...] wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa i art 32 ust. 1 ustawy z dnia 29 czerwca 2007 r, o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów (Dz, U. Nr 124, poz. 859) utrzymał w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia [...] lipca2008 r. , znak: [...].
[...] Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska, działając z urzędu, decyzją z dnia [...] lipca2008 r. nałożył na D. Z. , jako odbiorcę odpadów przywiezionych nielegalnie do P., bez dokonania wymaganego na podstawie art. 3 rozporządzenia (WE) Nr 1013/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 14 czerwca 2006 r. w sprawie przemieszczania odpadów (Dz. Urz, UE L 190) zgłoszenia administracyjną karę pieniężną w wysokości 50 000 zł.
Odwołanie od decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia [...] lipca2008 r., złożył D. Z. podnosząc, że odebrany przez niego pojazd nie jest odpadem i nie dopuścił się czynu odebrania odpadu nielegalnie wwiezionego do P. , bez wymaganego prawem zgłoszenia.
W uzasadnieniu decyzji z dnia [...] września 2008 r. Główny Inspektor Ochrony Środowiska wskazał, iż w dniu 25 października 2007 r., podczas rewizji celnej związanej z procedurą dopuszczenia do obrotu towaru w postaci uszkodzonego pojazdu marki L., Urząd Celny w N.- Oddział w A. stwierdził nielegalne międzynarodowe przemieszczenie odpadów.
Organ odwoławczy wskazując na art. 2 pkt 35 (a) rozporządzenia (WE) Nr 1013/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 14 czerwca 2006 r. stwierdził, że międzynarodowe przemieszczanie odpadów, które nie zostało zgłoszone właściwym organom kraju wysyłki i przeznaczenia jest przemieszczaniem nielegalnym.
Oddział Celny w A. w dniu 19 listopada 2007 r. przekazał całą dokumentację Głównemu Inspektorowi Ochrony Środowiska, z wnioskiem o wydanie decyzji na podstawie ustawy z dnia 29 czerwca 2007 r. o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów.
Główny Inspektor Ochrony Środowiska na podstawie dokumentacji stwierdził, że przedmiotowy pojazd wypełnia definicję odpadu zawartą w art. 3 ust. 1 ustawy z
dnia 27 kwietnia 2001 r. o odpadach (Dz. U, z 2007 r. Nr 39, poz. 251 ze zm.) i kwalifikuje się do kategorii odpadów o kodzie 16 01 04 *, zużyte lub nie nadające się do użytkowania pojazdy", zgodnie z załącznikiem do rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 27 września 2001 r, w sprawie kategorii odpadów (Dz. U. Nr 112, poz. 1206), Główny Inspektor Ochrony Środowiska postanowieniem z dnia 8 maja 2008 r., wydanym na podstawie art. 25 ust. 1 ustawy o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów w związku z art. 24 ust. 3 rozporządzenia (WE) Nr 1013/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 14 czerwca 2006 r. wezwał D. Z. do zagospodarowania przedmiotowego odpadu. Ponieważ strona nie zagospodarowała odpadu w sposób racjonalny ekologicznie, Główny Inspektor Ochrony Środowiska na podstawie art. 26 pkt 3 ustawy o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów decyzją z dnia [...] września 2008 r. nałożył na D. Z. obowiązek przekazania odpadu w postaci uszkodzonego pojazdu marki L. do punktu zbierania pojazdów lub stacji demontażu.
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję Głównego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia [...] września 2008 r. złożył D. Z. Skarżący zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie;
1. art. 32 ust. 1 ustawy o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów poprzez
nałożenie na niego kary pieniężnej, mimo nie wystąpienia przesłanki do jej
nałożenia, gdyż skarżący nie dopuścił się zarzucanego mu czynu, tj.
sprowadzenia odpadu,
2. art, 26 pkt 3 i art. 28 ust. 1 ustawy o międzynarodowym przemieszczaniu
odpadów oraz art. 24 ust. 3 rozporządzenia (WE) Nr 1013/2006 Parlamentu
Europejskiego i Rady z dnia 14 czerwca 2006 r, w sprawie przemieszczania
odpadów poprzez przyjęcie, iż dopuścił się nielegalnego wwozu na terytorium
P. odpadu,
3. art. 3 ust. 1 ustawy o odpadach poprzez błędne przyjęcie, że sprowadzony
przez niego samochód marki L. jest odpadem,
1. art. 7, 77 i 107 §3 kpa.
Organ w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone między innymi art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 Sipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U Nr 153, poz. 1269) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U, Nr 153 poz, 1270 ze zm.), sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj, kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Zgodnie z art, 134 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Sąd rozstrzyga w granicach sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracji publicznej konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi) lub stwierdzenia nieważności (art. 145 § 1 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi).
Dokonując oceny legalności decyzji Głównego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia [...] września 2008 r. oraz utrzymanej nią w mocy decyzji [...]Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia [...] lipca 2008 r. Sąd uznał, iż skarga jest zasadna, chociaż z innych przyczyn niż w niej wskazano.
Stosownie do rozporządzenia (WE) Nr 1013/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 14 czerwca 2006 r. w sprawie przemieszczania odpadów (Dz. Urz. UE L 190 z 12 lipca 2006 r. str, 1) międzynarodowe przemieszczanie odpadów podlega procedurze uprzedniego pisemnego zgłoszenia i zgody określonej w przepisach w/w rozporządzenia - art. 3 ust. 1.
Podstawą materialnoprawną decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia [...] lipca2008 r. jest art. 32 ust. 1 ustawy z dnia 15 czerwca 2007 r. o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów (Dz. U. Nr 124, poz. 859), zgodnie z którym Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska nakłada na odbiorcę odpadów przywiezionych nielegalnie bez dokonania zgłoszenia, w drodze decyzji, karę pieniężną w wysokości od 50.000 do 300.000 zł. Z kolei odbiorcą odpadów przywiezionych nielegalnie bez dokonania zgłoszenia, stosownie do art. 2 ust. 1 pkt 4
w/w ustawy jest każda osoba fizyczna, prawna lub jednostka organizacyjna, do której zostały przemieszczone nielegalnie odpady, przy czym domniemywa się, że władający powierzchnią ziemi, na której znajdują się nielegalnie przemieszczone odpady, jest odbiorcą odpadów sprowadzonych nielegalnie.
Administracyjna kara pieniężna, o której mowa w art. 32 ust, 1 ustawy o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów związana jest z decyzją, którą wydaje Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska. Obligatoryjne wymierzenie odbiorcy odpadów kary pieniężnej zachodzi wówczas, gdy zaistnieją dwie przesłanki: dojdzie do przemieszczenia odpadów i przemieszczenie to jest nielegalne, czyli bez uprzedniego zgłoszenia.
Jednakże organem właściwym do stwierdzenia, że w danym przypadku mamy do czynienia z nielegalnym międzynarodowym przemieszczaniem odpadów jest Główny Inspektor Ochrony Środowiska.
Główny Inspektor Ochrony Środowiska w postępowaniu administracyjnym wszczynanym z urzędu w trybie art. 25 ust, 1 pkt 2 w/w ustawy w związku z art, 24 ust. 3 rozporządzenia (WE) Nr 1013/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 14 czerwca 2006 r. w sprawie przemieszczania odpadów wzywa w drodze postanowienia odbiorcę odpadów - jeżeli za nielegalne międzynarodowe przemieszczanie odpadów odpowiedzialność ponosi odbiorca odpadów, do poddania odpadów odzyskowi lub unieszkodliwieniu w sposób racjonalny ekologicznie w terminie nie dłuższym niż 30 dni.
W przedmiotowej sprawie Główny Inspektor Ochrony Środowiska postanowienie takie wydał w dniu [...] maja 2008 r. wzywając skarżącego do oddania odpadu w postaci uszkodzonego pojazdu marki L. do punktu zbierania pojazdów lub stacji demontażu w terminie do 30 czerwca 2008 r.
Zgodnie z art. 29 ustawy o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów na postanowienie wydane w trybie art. 25 ust. 1 tej ustawy, nie przysługuje zażalenie.
Skarżący nie wykonał tego postanowienia, kwestionując, iż sprowadzony przez niego uszkodzony pojazd jest odpadem.
Po bezskutecznym upływie terminu wskazanego w postanowieniu z dnia [...] maja 2008 r., Główny Inspektor Ochrony Środowiska, w drodze decyzji określa sposób gospodarowania odpadami na terenie kraju - jeżeli za nielegalne międzynarodowe przemieszczanie odpadów odpowiedzialność ponosi odbiorca odpadów sprowadzonych nielegalnie na teren kraju - art. 26 pkt 3 cyt. ustawy.
Decyzję w tym trybie, wydał Główny Inspektor Ochrony Środowiska w dniu [...] września 2008 r., wzywając skarżącego do oddania odpadu w postaci uszkodzonego pojazdu marki L. do punktu zbierania pojazdów lub stacji demontażu.
W wyniku wniosku skarżącego o ponowne rozpatrzenie sprawy, Główny Inspektor Ochrony Środowiska decyzją z dnia [...] listopada 2008 r. utrzymał w mocy własną decyzję z dnia [...] września 2008 r.
Na decyzję Głównego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia [...] listopada 2008 r. skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożył skarżący. W wyniku rozpoznania skargi, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 24 czerwca 2009 r. wydanym w sprawie sygn. akt IVSA/Wa 64/09 uchylił decyzję Głównego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia [...] listopada 2008 r, i poprzedzającą ją decyzję tegoż organu z dnia [...] września 2008 r. Z dniem 20 sierpnia 2009 r, wyrok ten stał się prawomocny.
Z powyższego wynika, że w dacie wydania przez [...] Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska decyzji z dnia [...] lipca 2008 r. nakładającej na skarżącego, jako odbiorcę odpadów przywiezionych nielegalnie do P. , bez dokonania wymaganego prawem zgłoszenia, administracyjnej kary pieniężnej, jak również w dacie decyzji drugoinstancyjnej wydanej przez Głównego Inspektora Ochrony Środowiska w dniu [...] września 2008 r, nie istniała w obrocie prawnym ostateczna decyzja administracyjna Głównego Inspektora Ochrony Środowiska, wydana w trybie art. 26 pkt 3 ustawy o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów, w ramach której ustala się, że skarżący jest odbiorcą odpadu w postaci uszkodzonego pojazdu marki L. przywiezionego nielegalnie bez dokonania zgłoszenia,
W tej sytuacji należy uznać, że zaskarżona decyzja, jak i decyzja organu pierwszej instancji zostały wydane przedwcześnie, przed ostatecznym zakończeniem postępowania w trybie art, 26 pkt 3 w/w ustawy przed Głównym Inspektorem Ochrony Środowiska. [...] Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska wydając decyzję z dnia [...] lipca2008 r. oparł się na ustaleniach wynikających z postanowienia Głównego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia [...] maja 2008 r., które wszczęło określoną prawem procedurę ale nie została ona jeszcze zakończona. Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska nie jest organem właściwym do samodzielnego stwierdzenia zaistnienia nielegalnego międzynarodowego przemieszczania odpadów. Stwierdzenie tej okoliczności zgodnie
5
z art. 25 ust. 1 i art. 26 pkt 3 ustawy o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów należy do właściwości Głównego Inspektora Ochrony Środowiska, Dopiero po ostatecznym zakończeniu tej procedury można wydać decyzję na podstawie art. 32 ust. 1 w/w ustawy.
Z tych wszystkich względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c, art. 135 i art. 152 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło