II SA/Bk 696/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Elżbieta Trykoszko, Sędziowie sędzia WSA Małgorzata Roleder (spr.), sędzia WSA Mirosław Wincenciak, Protokolant Sylwia Tokajuk, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 01 grudnia 2009 r. sprawy ze skargi Spółdzielni Mieszkaniowej "K." w Ł. na postanowienie Wojewody P. z dnia [...] sierpnia 2009 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania administracyjnego w sprawie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę - oddala skargę.- U podstaw podjętego rozstrzygnięcia legły następujące ustalenia. Pismem z dnia 13 października 2008 r. Spółdzielnia Mieszkaniowa "K." w Ł. wystąpiła na podstawie przepisu art. 145 § 1 pkt 5 kpa do Starosty B. z wnioskiem o wznowienie postępowania administracyjnego, zakończonego decyzją z dnia [...] lipca 2008 r., znak: [...], zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą Przedsiębiorstwu Handel Artykułami Spożywczymi i Przemysłowymi - Gastronomia P.Z. pozwolenia na budowę, obejmującego rozbudowę budynku handlowego piętrowego "sprzedaż odzieży" na działce nr [...]/46 położonej przy ul. C. [...] w Ł. Jednocześnie SM "K. " wniosła o przywrócenie w trybie art. 58 kpa terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania argumentując, iż po wpływie do Spółdzielni w dniu 11 września 2008 r. sprzeciwu mieszkańców osiedla, "odnaleziono i przeanalizowano dokumenty związane z mającą powstać inwestycją". W dniach 13 - 14 września 2008 r. dokonał tych czynności nowopowołany Prezes Zarządu Spółdzielni Mieszkaniowej. Natomiast wcześniejszy Zarząd Spółdzielni jedynie ustnie wyraził wstępną zgodę na realizację inwestycji objętej wnioskiem o wznowienie postępowania. Na dowód swojego twierdzenia Spółdzielnia Mieszkaniowa przedstawiła protokół nr 7/2008 z dnia 5 czerwca 2008 r., z posiedzenia zarządu SM "K.". Postanowieniem z dnia [...] listopada 2008 r. (znak: [...]) Starosta B. odmówił przywrócenia terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania administracyjnego oraz decyzją z tej samej daty odmówił wznowienia postępowania w rozpatrywanej sprawie. W wyniku zaskarżenia powyższego postanowienia, Wojewoda P. postanowieniem z dnia [...] stycznia 2009 r., znak: [...] uchylił w/w rozstrzygnięcie Starosty B. i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia. Ponownie rozpatrując sprawę organ l instancji postanowieniem z dnia [...] czerwca 2009 r., znak: [...] odmówił przywrócenia terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania i jednocześnie decyzją z tej samej daty odmówił wznowienia postępowania administracyjnego w przedmiotowej sprawie. Nie godząc się z rozstrzygnięciem Starosty B. w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu, SM "K." złożyła zażalenie do Wojewody P. zarzucając naruszenie art. 58 § 2, art. 7, art. 8 i art. 148 § 1 kpa i wnosząc o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz orzeczenie co do istoty sprawy. Po rozpatrzeniu w/w zażalenia, Wojewoda P. postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2009 r., znak: [...] utrzymał w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie organu I instancji. W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, iż odmowa przywrócenia terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania jest w pełni uzasadniona. O okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania SM "K." dowiedziała się w dniu 11 września 2008 r., w związku z czym termin do złożenia takiego wniosku upływał w dniu 11 października 2008 r. Tymczasem z akt administracyjnych wynika, iż wniosek o wznowienie postępowania został sporządzony w dniu 13 października 2008 r., a wpłynął do właściwego organu w dniu 15 października 2008 r. W ocenie organu odwoławczego, Spółdzielnia nie uprawdopodobniła, iż uchybienie terminu nastąpiło bez jej winy. Brak winy Spółdzielnia argumentowała faktem, iż "od dnia 11 września 2008 r. prowadziła ona rozmowy bezpośrednio z Z.P. odnośnie rozwiązania konfliktu, sprzeciwu mieszkańców, braku tytułu własności do przedmiotowej działki przez Pana P. itp." Zdaniem Spółdzielni dopiero negatywny wynik tych poczynań dał podstawę do tego, by wystąpić z wnioskiem o wznowienie postępowania. Powyższe okoliczności nie stanowiły jednak - w ocenie Wojewody - przesłanek do przywrócenia terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania. Organ ten stwierdził, iż strona nie uprawdopodobniła braku swojej winy w uchybieniu terminu. Zdaniem organu odwoławczego prowadzenie rozmów z inwestorem nie stanowi podstawy do przywrócenia terminu, tj. fakt taki nie jest wystarczającym argumentem, który uprawdopodobnia brak winy strony w uchybieniu terminu. Dodatkowo organ podkreślił, iż uznanie braku winy jednostki organizacyjnej (spółdzielni mieszkaniowej) do wniesienia wniosku o wznowienie postępowania administracyjnego, wymaga wskazania braku winy osoby legitymowanej, do podejmowania czynności prawnej w imieniu jednostki. Stąd samo powołanie się w zażaleniu na fakt, iż "wszystkie osoby zarządzające i pracujące na rzecz Spółdzielni były i są zaangażowane w działanie na rzecz jej dobra" nie stanowi w tym przypadku wystarczającego usprawiedliwienia braku winy skarżącej w uchybieniu terminu. Na niniejsze postanowienie skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku wywiodła Spółdzielnia Mieszkaniowa "K." w Ł., zarzucając naruszenie art. 58 kpa poprzez błędną jego wykładnię i niewłaściwe zastosowanie. Skarżąca podniosła, iż "decyzja odnośnie podjęcia jakichkolwiek czynności przez spółdzielnię w związku z treścią pisma mieszkańców nie mogła zapaść wcześniej niż na posiedzeniu Zarządu Spółdzielni, które odbyło się w dniach 13 - 14 września 2008 r.". Ponadto SM "K." wątpliwym uznaje moment, w którym skarżąca dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania, twierdząc iż takim dniem nie może być dzień wpływu pisma mieszkańców. W związku z tym skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości. Wojewoda P. w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. Ustosunkowując się do zarzutów skargi podniesiono, iż o braku winy w dopełnieniu wymogów procesowych nie mogą stanowić nieprawidłowości organizacyjne tej jednostki oraz zaniedbania jej pracowników. Zgodnie z ugruntowanym już orzecznictwem sądów administracyjnych, o braku winy w niedopełnieniu obowiązku można mówić tylko w przypadku przeszkody nie do przezwyciężenia (tak wyrok NSA z dnia 20 września 2001 r., IV SA 1340/99 – Lex 54141). Mając zaś na uwadze to, iż zgodnie z art. 48 ustawy z dnia 16 września 1982 r. Prawa spółdzielczego zarząd kieruje bieżącą działalnością spółdzielni oraz reprezentuje ją na zewnątrz, działania zarządu muszą mieć charakter ciągły, a nie cykliczny. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje. Skargę należało oddalić, albowiem jej zarzuty były nieuzasadnione. Stosownie do treści art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) sąd administracyjny bada legalność zaskarżonego aktu, to jest jego zgodność z prawem materialnym oraz prawem procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej i oceny tej dokonuje w oparciu o materiał dowodowy zgromadzony w sprawie. Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd orzeka w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 w/w ustawy). Oznacza to, że sąd ma obowiązek dokonać oceny zgodności z prawem zaskarżonego rozstrzygnięcia decyzji nawet wówczas, gdy dany zarzut nie zostanie podniesiony w skardze. Rozpoznając skargę w tak zakreślonej kognicji, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku stwierdził, iż organy administracji publicznej orzekające w niniejszej sprawie dokonały prawidłowej oceny faktycznej i prawnej, przez co zaskarżone postanowienie nie zawiera uchybień. Zgodnie z art. 58 § 1 i 2 ustawy z 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego, dalej zwanej jako kpa (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.), w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. Jednocześnie z wniesieniem prośby należy dopełnić czynności, dla której określony był termin. Z treści tego przepisu wynika zatem, że warunkiem przywrócenia uchybionego terminu do dokonania określonej czynności jest spełnienie łącznie trzech przesłanek, a mianowicie: wniesienia przez stronę wniosku (prośby) o przywrócenie terminu w ciągu 7 dni od ustania przeszkody, która uniemożliwiła jej dochowania terminu, dokonanie jednocześnie czynności, której w zakreślonym terminie nie dokonano, oraz uprawdopodobnienie, iż uchybienie terminu nastąpiło bez winy strony. Strona w postępowaniu o przywrócenie terminu nie jest więc zobowiązana do udowodnienia braku swej winy, lecz wystarczy uprawdopodobnienie powyższej okoliczności. Uchybienie terminu w przedmiotowej sprawie jest bezsporne, problem sprowadzał się natomiast do kwestii uprawdopodobnienia faktu, iż brak jest po stronie skarżącej winy w uchybieniu terminu. W ocenie Sądu, organy orzekające w sprawie słusznie uznały, iż strona nie uprawdopodobniła okoliczności, że niedochowanie terminu było przez nią niezawinione. Nie ulega wątpliwości, iż od strony postępowania należy oczekiwać i wymagać szczególnej staranności w zakresie prowadzenia swych spraw. W tym też kontekście należy oceniać przesłankę braku winy w uchybieniu terminu. Kryterium braku winy, jako przesłanka zasadności wniosku o przywrócenie terminu, wiąże się z obowiązkiem strony do szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej. Przywrócenie terminu nie jest bowiem dopuszczalne, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa. Do okoliczności faktycznych uzasadniających brak winy w uchybieniu terminu zalicza się np. nagłą chorobę, która nie pozwoliła na wyręczenie się inną osobą. Brak winy w uchybieniu terminu można przyjąć tylko wtedy, gdy strona nie mogła przeszkody usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Powszechnie przyjmuje się, iż przy ocenie braku winy, jako przesłance przywrócenia terminu procesowego, uchybionego przez stronę dotkniętą nawet ciężkim schorzeniem (inwalidztwo) nie można rezygnować z wymagania należytej staranności człowieka przejawiającego dbałość o swe własne życiowo ważne sprawy (vide: postanowienie Sądu Najwyższego, sygn. akt. II UKN 667/98, publ. OSNP 1999/8/6; wyrok NSA O/Z w Katowicach z dnia 28 grudnia 2000 r., sygn. akt I SA/Ka 1781/99, opubl. LEX nr 47160). Podnieść również należy za organami obu instancji, iż w stosunku do jednostek organizacyjnych chodzi o brak winy osoby legitymującej się do podejmowania czynności prawnej w jej imieniu. Mając na względzie powyższe uwagi uznać należy, iż w przedmiotowej sprawie skarżąca Spółdzielnia nie dołożyła wymaganej w tego typu sytuacjach, miary staranności. Jak wynika bowiem z akt sprawy, o przesłankach wznowienia postępowania strona dowiedziała się w dniu 11 września 2008 r. Wniosek o wznowienie został złożony po upływie ustawowego trzydziestodniowego terminu wraz z jednoczesną prośbą o jego przywrócenie. Z wyjaśnień strony wynika, iż w okresie od 11 września 2008 r. do dnia złożenia wniosku (tj. 14 października 2008 r. – data nadania wniosku o przywrócenie terminu) strona prowadziła rozmowy z inwestorem na temat ugodowego załatwienia sporu. Zdaniem Sądu, wskazane przez Skarżącą okoliczności nie mogły stanowić przesłanki do przywrócenia przez organ terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania. Winy skarżącej w uchybieniu terminu nie uchyla fakt, że próbowała ona ugodowo załatwić sprawę z inwestorem. Nic bowiem nie stało na przeszkodzie, aby w takiej sytuacji, przy dołożeniu należytej staranności Spółdzielnia złożyła wniosek o wznowienie postępowania. W każdym bowiem czasie przysługiwałoby jej prawo cofnięcia takiego wniosku. Tymczasem fakt prowadzenia negocjacji z inwestorem, czy też ich wynik, nie przekonuje, iż po stronie Skarżącej brak było winy w uchybieniu terminu. Strona natomiast nie podała żadnych innych argumentów uprawdopodobniających brak zawinienia w terminowym złożeniu wniosku o wznowienie postępowania. Przedstawione przez skarżącą Spółdzielnię argumenty nie wskazują, że przyczyną niedotrzymania terminu były okoliczności nie do przewidzenia lub nie do przezwyciężenia. W tym stanie rzeczy wobec braku podstaw do kwestionowania zgodności zaskarżonego postanowienia z prawem, należało skargę jako nieuzasadnioną oddalić na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).-