I SA/Wa 1560/09
WyrokWSA w Warszawie2009-12-01
Skład orzekający: Agnieszka Miernik, Mirosław Gdesz, Joanna Skiba
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy dzierżawca nieruchomości, który nie posiada tytułu praworzeczowego do gruntu, ma przymiot strony w postępowaniu o ustanowienie prawa użytkowania wieczystego na podstawie dekretu z 1945 r. i czy może kwestionować decyzję w tym zakresie?Ratio decidendi
Dzierżawca nieruchomości, który nie dysponuje tytułem prawnorzeczowym do gruntu, nie posiada przymiotu strony w postępowaniu o ustanowienie prawa użytkowania wieczystego na podstawie dekretu z 1945 r. Interes prawny, będący podstawą legitymacji procesowej, musi wynikać z przepisów prawa materialnego, a sama umowa dzierżawy lub poniesione nakłady nie tworzą takiego interesu w kontekście tego postępowania. W związku z tym, organ prawidłowo umorzył postępowanie odwoławcze z powodu braku legitymacji strony wnoszącej odwołanie.Stan faktyczny
Spółka A. Sp. z o.o. wniosła odwołanie od decyzji Prezydenta W. o ustanowieniu prawa użytkowania wieczystego do gruntu, w której odmówiono jej statusu strony. Samorządowe Kolegium Odwoławcze umorzyło postępowanie odwoławcze, uznając, że spółka jako dzierżawca nie ma interesu prawnego i tym samym przymiotu strony. Spółka zaskarżyła tę decyzję do WSA, zarzucając naruszenie przepisów Kpa i dekretu o własności i użytkowaniu gruntów.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Agnieszka Miernik Sędziowie: Sędzia WSA Mirosław Gdesz (spr.) Sędzia WSA Joanna Skiba Protokolant Katarzyna Krynicka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 1 grudnia 2009 r. sprawy ze skargi A. Sp. z o.o. w W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] lipca 2009 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego oddala skargę.
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] lipca 2009 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. po rozpatrzeniu odwołania A. Sp. z o.o. z siedzibą w W. (dalej powoływana jako skarżąca spółka) od decyzji Prezydenta W. z dnia [...] maja 2009 r. nr [...] o ustanowieniu za czynszem symbolicznym prawa użytkowania wieczystego do gruntu oznaczonego jako działka nr [...] położonego w W. przy ul. [...]
- umorzyło postępowanie odwoławcze.
Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym i prawnym:
Prezydent [...] działając na podstawie art. 7 dekretu z dnia
26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m. st. Warszawy (Dz. U. Nr 50, poz. 279) decyzją z dnia [...] maja 2009 r. orzekł o ustanowieniu na 99 lat prawa użytkowania wieczystego do przedmiotowej nieruchomości na rzecz następców prawnych poprzednich właścicieli. Jednocześnie w pkt 3 decyzji odmówił skarżącej spółce przyznania statusu strony.
Od powyższej decyzji odwołanie wniosła skarżąca spółka wskazując na rażące naruszenie art. 7 ust. 2 powołanego dekretu o własności i użytkowaniu na obszarze
m. st. Warszawy oraz szeregu naruszeń prawa procesowego.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze wskazało, że skarżąca spółka nie dysponuje żadnym tytułem prawnorzeczowym do przedmiotowej nieruchomości. Jako dzierżawca nieruchomości posiada jedynie interes faktyczny. Natomiast stronami postępowania prowadzonego na podstawie art. 7 powołanego dekretu są wyłącznie poprzedni właściciel (albo jego następca prawny) oraz osoby posiadające prawa rzeczowe do gruntu. Dlatego też skarżącej nie przysługuje przymiot strony w tym postępowaniu i konieczne stało się umorzenie postępowania odwoławczego. Dodatkowo organ wskazał, że trudno jest odmówić zasadności zarzutom co do naruszenia art. 7 ust. 2 dekretu, jednak brak interesu prawnego po stronie spółki wnoszącej odwołanie uniemożliwia ich uwzględnienie.
Skarżąca spółka nie zgodziła się z tym rozstrzygnięciem i wniosła skargę na powyższą decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. W skardze zarzucono naruszenie art.6, art. 7, art. 8, art. 10, art. 28, art. 77 § 1 oraz art. 107 § 3 Kpa poprzez uznanie, że skarżąca nie posiada przymiotu strony oraz art. 7 ust. 2 powołanego dekretu poprzez przyjęcie, że możliwe było ustanowienie użytkowania wieczystego na przedmiotowej nieruchomości. Uzasadniając zarzuty skarżąca spółka stwierdziła, iż nie można a priori zakładać, że dzierżawca nieruchomości nie jest stroną postępowania dotyczącego takiej nieruchomości. Kolegium podeszło schematycznie do sprawy, bez wyjaśnienia rzeczywistego statusu spółki. W dalszej części skargi wskazano, że naruszenie art. 7 ust. 2 powołanego dekretu polega na uwzględnieniu wniosku pomimo braku obowiązującego planu miejscowego, co stanowi rażące naruszenie prawa.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał w całości stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
1. Stan faktyczny w sprawie jest bezsporny, dlatego Sąd akceptując ustalenia faktyczne dokonane przez organ w zaskarżonej decyzji dokonał kontroli zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zbadał, czy organ administracji, orzekając w sprawie, nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Należy dodać, że zgodnie z treścią art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.) Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi.
2. Organ słusznie wywiódł, że w sprawie o ustanowienie prawa własności czasowej - użytkowania wieczystego w trybie art. 7 powołanego dekretu, stronami postępowania są osoba wnioskująca o ustanowienie użytkowania wieczystego oraz osoby, które dysponują prawem rzeczowym do nieruchomości objętej wnioskiem.
3. W ocenie Sądu w zaskarżonej decyzji prawidłowo przyjęto, że podnoszona przez stronę skarżącą okoliczność prawnej doniosłości umowy dzierżawy do przedmiotowej nieruchomości nie daje jakichkolwiek podstaw do przyjęcia, iż jest ona stroną postępowania o ustanowienie prawa użytkowania wieczystego w trybie powołanego dekretu.
Interes prawny jest kategorią normatywną, mającą swe źródło w przepisach regulujących sposób załatwienia sprawy i stanowiących podstawę prawną jej rozstrzygnięcia, zarazem ściśle związaną z przedmiotem prowadzonego postępowania. Podmiot, dla którego z przepisów prawa materialnego nie wynikają żadne uprawnienia lub obowiązki, nie ma przymiotu strony w świetle art. 28 Kpa i tym samym nie jest legitymowany do kwestionowania zapadłych w tym postępowaniu rozstrzygnięć.
4. Mając na uwadze powyższe skarżąca spółka jako dzierżawca nieruchomości byłby stroną postępowania dekretowego tylko wtedy, gdyby istniał przepis prawa materialnego, z którego wynikałyby jego prawa do spornego gruntu.
Okoliczności faktyczne dotyczące korzystania z nieruchomości i poniesienia nakładów na nieruchomość nie mają znaczenia dla oceny, czy w postępowaniu o oddanie nieruchomości w użytkowanie wieczyste stronie przysługuje przymiot strony w rozumieniu art. 28 Kpa, czy też nie.
5. Dlatego Sąd całkowicie podziela pogląd wyrażony w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, o braku przymiotu strony przez skarżącą spółkę w postępowaniu zakończonym decyzją Prezydenta W. z dnia [...] maja 2009 r. i konieczności umorzenia postępowania odwoławczego.
6. Wytknąć jednak należy Samorządowemu Kolegium Odwoławczemu całkowicie nieuprawnione wyrażanie stanowiska w odniesieniu do kwestii materialnoprawnych tj. rzekomego naruszenia art. 7 ust. 2 dekretu. Po pierwsze takich stwierdzeń nie ma prawa zawierać decyzja umarzająca postępowanie odwoławcze. Po drugie wyrażanie takich stwierdzeń - nie mających nie wspólnego z rzeczywistą treścią art. 7 ust. 2 dekretu nie powinno mieć miejsca w uzasadnieniu decyzji. Te uchybienia nie mają jednak wpływu na legalność samego rozstrzygnięcia, które jest prawidłowe.
Reasumując powyższe należało uznać, że organ zasadnie przyjął po stronie skarżącej spółki brak interesu prawnego i w konsekwencji umorzył postępowania odwoławcze.
Z tych wszystkich względów skargę należało oddalić na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153 poz, 1270 ze zm.).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło