III SA/Lu 284/09
WyrokWSA w Lublinie2009-12-01
Skład orzekający: Marek Zalewski, Jerzy Drwal, Maria Wieczorek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy orzeczenie komisji lekarskiej o całkowitej niezdolności do służby w Policji, wydane na podstawie § 13 ust. 1 pkt 5 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 9 lipca 1991 r., jest tożsame z pojęciem trwałej niezdolności do służby w rozumieniu art. 41 ust. 1 pkt 1 ustawy o Policji i stanowi podstawę do zwolnienia funkcjonariusza ze służby?Ratio decidendi
Orzeczenie komisji lekarskiej o całkowitej niezdolności do służby w Policji, wydane na podstawie § 13 ust. 1 pkt 5 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 9 lipca 1991 r., jest tożsame z pojęciem trwałej niezdolności do służby w rozumieniu art. 41 ust. 1 pkt 1 ustawy o Policji. Stwierdzenie takiej niezdolności przez komisję lekarską stanowi podstawę do rozwiązania z policjantem stosunku służbowego.Stan faktyczny
Skarżący M. B. został zwolniony ze służby w Policji na podstawie orzeczenia komisji lekarskiej o całkowitej niezdolności do służby. Skarżący kwestionował ważność orzeczeń komisji lekarskich, zarzucając naruszenie procedury ich wydawania oraz błędne ustalenie jego stanu zdrowia. Podnosił również zarzut niepodwyższenia dodatku służbowego. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę, uznając zarzuty za niezasadne.Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Marek Zalewski, Sędziowie Sędzia WSA Jerzy Drwal, Sędzia NSA Maria Wieczorek (spr.), , Protokolant Starszy inspektor Ewa Lachowska, po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 26 listopada 2009 r. sprawy ze skargi M. B. na rozkaz personalny Komendanta Wojewódzkiego Policji z dnia [...] kwietnia 2009 r. nr [...] w przedmiocie zwolnienie ze Służby w Policji oddala skargę.
Rozkazem personalnym nr [...] z dnia [...] kwietnia 2009 r., po rozpatrzeniu odwołania M. B. od rozkazu personalnego nr [...] Komendanta Miejskiego Policji w C. z dnia 6 kwietnia 2009 r. w sprawie zwolnienia ze służby w Policji, [...] Komendant Wojewódzki Policji zaskarżony rozkaz personalny utrzymał w mocy.
W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że skarżący został zwolniony ze służby w Policji na podstawie art. 41 ust. 1 pkt 1 w związku z art. 43 ust. 1 i art. 45 ust. 3 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (tekst jednolity - Dz. U. z 2007 r. nr 43, poz. 277 ze zm.) z dniem 29 kwietnia 2009 roku zgodnie z rozkazem personalnym nr [...] Komendanta Miejskiego Policji w C. z dnia [...] kwietnia 2009 r.
Skarżący w dniu 22 kwietnia 2009 r. złożył do [...] Komendanta Wojewódzkiego Policji odwołanie od rozkazu, wnosząc o jego uchylenie z braku przesłanek do zwolnienia go ze służby. Skarżący podnosi, iż wydane wobec niego w dniu 15 kwietnia 2008 r. orzeczenie komisji lekarskiej stanowiące o niezdolności do służby w Policji, w dniu 16 kwietnia 2009 r. straciło ważność.
[...] Komendant Wojewódzki Policji utrzymując rozkaz w mocy wskazał, że skarżący ostatecznym orzeczeniem nr [...] Okręgowej Komisji Lekarskiej MSWiA w K. z dnia [...] kwietnia 2008 r. - wydanym po odwołaniu policjanta od orzeczenia nr [...] Wojewódzkiej Komisji Lekarskiej MSWiA w L. z dnia 30 stycznia 2008 r. - został uznany za całkowicie niezdolnego do służby w Policji i zdolnego do wykonywania pracy poza służbą w resorcie MSWiA. Skarżący został zaliczony do trzeciej grupy inwalidów bez związku ze służbą w Policji. W treści orzeczenia komisja lekarska określiła, że inwalidztwo jest czasowe i wyznaczyła termin badania kontrolnego na miesiąc kwiecień 2009 r.
Organ wyjaśnił, że całkowita niezdolność do służby określona przez komisję lekarską dowodzi braku niezbędnej sprawności fizycznej i psychicznej oraz wyklucza możliwość pełnienia służby w formacji uzbrojonej, jaką jest Policja. Niezdolność taką komisja orzeka w przypadku braku prognoz, co do poprawy stanu zdrowia badanego, gdyż stwierdzone u niego schorzenia nie pozwalają w ogóle na pełnienie służby. Tym samym całkowita niezdolność do służby w Policji ma charakter trwały. Wyznaczenie terminu kontrolnego-badania lekarskiego (określonego we wskazanym orzeczeniu na kwiecień 2009 r.) dotyczy jedynie orzeczonego czasowo inwalidztwa. Kolejne orzeczenie komisji lekarskiej, które zostanie wydane po wykonaniu przez skarżącego zleconych badań lekarskich, nie będzie miało wpływu na rozstrzygnięcie sprawy, bowiem trwała niezdolność do służby w Policji została już przez komisję lekarską stwierdzona w powołanym orzeczeniu nr [...] OKL w K.
Stwierdzenie przez komisję lekarską całkowitej niezdolności do służby stanowiło więc podstawę do rozwiązania z policjantem stosunku służbowego na podstawie art. 41 ust. 1 pkt 1 ustawy o Policji. Przepis ten określa bowiem, iż w przypadku orzeczenia trwałej niezdolności do służby przez komisję lekarską policjanta zwalnia się ze służby.
Ograniczenie w tym zakresie stanowi zapis art. 43 ust. 1 ustawy o Policji stanowiąc, że zwolnienie policjanta ze służby na podstawie art. 41 ust. l pkt 1 nie może nastąpić przed upływem 12 miesięcy od dnia zaprzestania służby z powodu choroby, chyba, że policjant zgłosi pisemne wystąpienie ze służby. Oznacza to, iż nie można zwolnić ze służby policjanta w trakcie jego choroby, jeżeli nie upłynęło jeszcze 12 miesięcy od daty zaprzestania przez niego służby z tego powodu.
Skarżący zaprzestał służby z powodu choroby z dniem 28 kwietnia 2008 r., (o czym świadczy przedłożone przez niego zwolnienie lekarskie), a następnie - po przywróceniu do służby na podstawie wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 21 października 2008 r. - zgodnie z rozkazem personalnym nr [...] Komendanta Miejskiego Policji w C. - został zwolniony od zajęć służbowych do czasu zwolnienia ze służby. W związku z powyższym, dwunastomiesięczny termin od zaprzestania służby przez wymienionego upłynął z dniem 28 kwietnia 2009 r.
Skarżący na swój wniosek został skierowany na badania kontrolne do Wojewódzkiej Komisji Lekarskiej MSWiA w L.. Do dnia wydania rozkazu personalnego przez organ II instancji nie wpłynęło do organu orzeczenie właściwej komisji lekarskiej MSWiA, z którego wynikałoby, że policjant odzyskał zdolność do pełnienia służby.
Skarżący wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w L. skargę na to orzeczenie, w której zarzuca, że orzeczenia: Wojewódzkiej Komisji Lekarskiej MSWiA w L. Nr [...] z dnia 30 stycznia 2008 r. i Okręgowej Komisji Lekarskiej MSWiA w Krakowie Nr [...] z dnia 15 kwietnia 2008 r. zostały wydane niezgodnie z § 20 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 9 lipca 1991 r. w sprawie właściwości i trybu postępowania komisji lekarskich podległych Ministrowi Spraw Wewnętrznych i Administracji (Dz.U. Nr 79, poz. 349 ze zm.). Zgodnie z tym przepisem "komisje lekarskie orzekają w składzie trzech osób. Orzeczenie podpisują wszyscy członkowie komisji." Na orzeczeniach widnieje tylko podpis przewodniczącego komisji lekarskiej MSWiA.
Ponadto w pouczeniu orzeczenia Nr [...] OKL MSWiA w Krakowie z dnia 15 kwietnia 2008 r. brak jest informacji, iż może on wnieść odwołanie od tego orzeczenia. Zdaniem skarżącego takie odwołanie wnosi się do Centralnej Komisji Lekarskiej MSWiA w Warszawie. Wydane na podstawie § 30 i § 31 rozporządzenia MSWiA z dnia 9 lipca 1991 r. orzeczenie CKL MSWiA w Warszawie jest ostateczne i wiążące dla komisji niższego szczebla. Skarżący zatem uważa, że orzeczenie o całkowitej niezdolności do służby w Policji nie przeszło przez cały tok instancyjny przewidziany rozporządzeniem.
Skarżący podnosi, że zgodnie z § 9 Rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 16 stycznia 1995 r. w sprawie zasad orzekania o inwalidztwie funkcjonariuszy Policji, Urzędu Ochrony Państwa, Straży Granicznej, Państwowej Straży Pożarnej, Służby Więziennej, emerytów i rencistów policyjnych, trybu postępowania i właściwości komisji lekarskich w tych sprawach, sposobu przeprowadzania kontrolnych badań lekarskich oraz wzywania inwalidów na te badania (Dz.U. Nr 8, poz. 41 ze zm.) "pierwsze badanie kontrolne przeprowadza się po upływie trzech lat od wydania orzeczenia o inwalidztwie, a następne badania kontrolne - nie rzadziej, niż co pięć lat". Tak wiec skarżący uważa, że skoro w jego przypadku wyznaczono badanie kontrolne po upływie roku, jego stan zdrowia może ulec poprawie. Mylnie zatem twierdzi organ II instancji, że niezdolność taką komisja orzeka w przypadku braku prognoz co do poprawy stanu zdrowia badanego. Tym samym w orzeczeniu Okręgowej Komisji Lekarskiej MSWiA w K. Nr [...] z dnia 15 kwietnia 2008 r. nie została stwierdzona trwała niezdolność skarżącego do służby w Policji.
Skarżący zarzuca również, że organ I instancji w kwietniu 2009 r. nie podwyższył mu dodatku służbowego za kwiecień 2009 r., wbrew obowiązkowi wynikającemu z art. 6f ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji w związku z § 9 ust. 4 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 6 grudnia 2001 r. w sprawie szczegółowych zasad otrzymywania i wysokości uposażenia zasadniczego policjantów, dodatków do uposażenia oraz ustalania wysługi lat, od której uzależniony jest wzrost uposażenia zasadniczego (Dz.U. nr 152, poz. 1732 ze zm.).
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swoje stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga nie jest zasadna, a zatem podlega oddaleniu.
Nietrafnie skarżący zarzuca, że rozkaz został wydany na podstawie nieostatecznego orzeczenia komisji lekarskiej.
Zgodnie z art. 26 ust. 1 ustawy o Policji zdolność fizyczną i psychiczną do służby ustalają komisje lekarskie podległe ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych.
Zgodnie z § 2 ust. 1 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 9 lipca 1991 r. w sprawie właściwości i trybu postępowania komisji lekarskich podległych Ministrowi Spraw Wewnętrznych (Dz. U. nr 79 poz. 349) komisje lekarskie orzekają w dwóch instancjach:
1) wojewódzkie komisje lekarskie, działające jako pierwsza instancja,
2) okręgowe komisje lekarskie, działające jako druga instancja.
Tym samym cały tok instancyjny orzekania lekarskiego został wyczerpany poprzez wydanie wskazanych orzeczeń - nr [...] Wojewódzkiej Komisji Lekarskiej MSWiA w L. z dnia [...] stycznia 2008 r. oraz nr [...] Okręgowej Komisji Lekarskiej MSWiA w Krakowie z dnia [...] kwietnia 2008 r.
Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 14 lutego 2007 r. sygn. I OSK 691/06, LEX nr 344065 - Orzeczenie komisji lekarskiej, które przeszło cały tok instancyjny przewidziany przepisami rozporządzenia z dnia 9 lipca 1991 r. w sprawie właściwości i trybu postępowania komisji lekarskich podległych Ministrowi Spraw Wewnętrznych i Administracji (Dz. U. Nr 79, poz. 349 ze zm.) i podlegało ocenie merytorycznej, jest wiążące dla organu wydającego decyzje w przedmiocie zwolnienia ze służby w Policji.
Natomiast zgodnie z § 2 ust. 2 rozporządzenia, Centralna Komisja Lekarska sprawuje nadzór nad działalnością komisji, o których mowa w ust. 1, ale nie jest to kolejna instancja odwoławcza dla osób podlegających badaniu. Do tej komisji może zwrócić się wyłącznie członek komisji lekarskiej mający w sprawie orzeczenia odrębne zdanie, wnosząc na piśmie sprzeciw od orzeczenia z podaniem uzasadnienia. W takim przypadku przewodniczący komisji lekarskiej przesyła orzeczenie wraz z załączonym sprzeciwem i pozostałymi dokumentami do Centralnej Komisji Lekarskiej, która obowiązana jest zająć stanowisko w sprawie w ciągu 7 dni od jego otrzymania.
Nie jest trafne również stanowisko skarżącego odnośnie charakteru orzeczenia, które, jego zdaniem, nie przesądza o trwałości stanu niezdolności do służby w Policji.
Stosownie do § 13 ust. 1 pkt 5 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 9 lipca 1991 r. w sprawie właściwości i trybu postępowania komisji lekarskich podległych Ministrowi Spraw Wewnętrznych orzeczenie komisji lekarskiej może zawierać: określenie "całkowicie niezdolny do służby" - jeżeli w stanie zdrowia badanego stwierdzono schorzenia, które nie pozwalają na pełnienie służby.
W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego dominuje pogląd, że orzeczenie o całkowitej niezdolności do służby wydane na podstawie § 13 ust. 1 pkt 5 rozporządzenia jest tożsame z pojęciem trwałej niezdolności policjanta do służby w rozumieniu art. 41 ust. 1 pkt 1 ustawy o Policji. Wskazana tożsamość wynika z zaznaczonej wyżej cechy trwałości diagnozowanego stanu zdrowia na moment orzekania przez komisję, która zresztą nie może inaczej określić trwałej niezdolności funkcjonariusza do służby, jak tylko przez zastosowanie zwrotu zawartego w powyższym przepisie. Przepis ten nie używa pojęcia "trwałej niezdolności do służby", lecz zawiera pojęcie "całkowitej niezdolności do służby", co przesądza o tym, jakich sformułowań obowiązana jest używać komisja lekarska (por. wyrok z dnia 4 kwietnia 2008 r. sygn. akt I OSK 1605/07).
Podobnie wskazał również Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 5 lipca 2006 r. sygn. I OSK 1338/05 uznając, że całkowita niezdolność do służby dowodzi braku niezbędnej sprawności fizycznej i psychicznej oraz wyklucza - w ogóle, a nie tylko okresowo - możliwość pełnienia służby w danej formacji uzbrojonej. Ma tym samym charakter trwały. Takie, jedynie możliwe, rozumienie "całkowitej niezdolności do służby" wskazuje na tożsamość znaczeniową tego pojęcia z określeniem "trwałej niezdolności do służby". Orzeczenie komisji lekarskiej zawierające rozstrzygnięcie przewidziane w § 13 ust. 1 pkt 5 jest zatem orzeczeniem, o którym mowa w § 14 ust. 2 i § 23 pkt 1 rozporządzenia z dnia 9 lipca 1991 r. Stwierdzenie przez komisję lekarską całkowitej niezdolności do służby stanowi więc podstawę do rozwiązania z policjantem stosunku służbowego na podstawie art. 41 ust. 1 pkt 1 ustawy o Policji.
Sąd w składzie obecnym podziela ten pogląd.
Dodać należy, że – jak wynika z dołączonego przez organ do akt sprawy na rozprawie w dniu 26 listopada 2009 r. ostatecznego orzeczenia Okręgowej Komisji Lekarskiej MSWiA w K. z dnia [...] lipca 2009 r. nr [...], wydanego na wniosek skarżącego – skarżący mimo upływu czasu nadal nie jest zdolny do służby w Policji, natomiast jest zdolny do innej pracy.
Niezasadny jest również zarzut naruszenia prawa poprzez to, że organ I instancji w kwietniu 2009 r. nie podwyższył mu dodatku służbowego za kwiecień 2009 r., wbrew obowiązkowi wynikającemu z dnia art. 6f ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji w związku z § 9 ust. 4 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 6 grudnia 2001 r. w sprawie szczegółowych zasad otrzymywania i wysokości uposażenia zasadniczego policjantów, dodatków do uposażenia oraz ustalania wysługi lat, od której uzależniony jest wzrost uposażenia zasadniczego (Dz.U. nr 152, poz. 1732 ze zm.).
Zgodnie bowiem z § 9 ust. 4 przywołanego rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 6 grudnia 2001 r. - dodatek służbowy może być podwyższany na stałe lub na czas określony w granicach stawek wynikających z ust. 1 w związku z powierzeniem policjantowi nowych lub dodatkowych zadań bądź obowiązków służbowych na innym stanowisku, a także za wzorową służbę.
Należy więc podkreślić, że decyzja o podwyższeniu dodatku służbowego jest decyzją uznaniową zwierzchnika danego funkcjonariusza. Organ w odpowiedzi na skargę wyjaśnił, że skarżący przez ostatni rok służby nie pełnił żadnych obowiązków i w jego ocenie nie wystąpiły więc przesłanki do podwyższenia dodatku.
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sąd administracyjny sprawuje kontrolę administracji publicznej przez badanie zgodności zaskarżonych decyzji z prawem.
Sąd nie dokonuje więc oceny badanego rozkazu pod kątem trafności dysponowania środkami budżetowymi przez organy Policji, czy słuszności pewnej polityki nagradzania funkcjonariuszy.
Nie stwierdzając zaś uchybień postępowania, ani nieprawidłowej interpretacji norm prawa materialnego, na mocy art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153 poz. 1270 ze zm.) Sąd skargę oddalił.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło