III SA/Lu 509/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jerzy Marcinowski (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia WSA Jerzy Drwal,, Sędzia WSA Jadwiga Pastusiak, Protokolant Sekretarz sądowy Sylwia Bałaban, po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 1 grudnia 2009 r. sprawy ze skargi H. S. na decyzję Wojewody z dnia [...] października 2009 r. nr [...] w przedmiocie utraty statusu osoby bezrobotnej 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana w całości. Wojewoda decyzją z dnia [...] października 2009 r., Nr [...], działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., w związku z art. 33 ust. 3 i ust. 4 pkt 4 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz.U. z 2008 r. Nr 69, poz. 415 z późn. zm.), po rozpatrzeniu odwołania H. S. wniesionego od decyzji wydanej z upoważnienia Starosty z dnia [...] sierpnia 2009 r., znak: [...], Nr [...] orzekającej o utracie przez H. S. statusu osoby bezrobotnej z dniem 30 lipca 2009 r., zaskarżoną decyzję utrzymał w mocy. W uzasadnieniu tej decyzji podniesiono, że H. S. został zarejestrowany w Powiatowym Urzędzie Pracy w O. m jako bezrobotny. W dniu 4 czerwca 2009 r. PUP w O. wystosował do skarżącego wezwanie do zgłoszenia się w dniu 10 czerwca 2009 r. w celu aktywizacji zawodowej. Skarżący nie stawił się w urzędzie pracy. Przesłał natomiast pismo, w którym stwierdził, że nie ma pieniędzy, aby przyjechać do PUP w O. oraz, że pismo na wezwaniu jest nieczytelne i nie wie o co chodzi. Organ I instancji ponownie wezwał skarżącego do zgłoszenia się w dniu 13 lipca 2009 r., w celu przedstawienia propozycji aktywizacji zawodowej - skierowanie do doradcy zawodowego. W dniu 15 lipca 2009 r. do urzędu pracy wpłynęło kolejne pismo skarżącego z dnia 12 lipca 2009 r., w którym niestawienie się w urzędzie pracy w wyznaczonym terminie ponownie uzasadniono brakiem pieniędzy i złym stanem zdrowia. Organ I instancji po raz kolejny usprawiedliwił niestawiennictwo i jednocześnie po raz trzeci wystosował wezwanie do obowiązkowego zgłoszenia się w dniu 30 lipca 2009 r. w celu aktywizacji zawodowej - tj. udzielenia porady indywidualnej przez doradcę zawodowego. Na wezwaniu zawarto pouczenie, że w przypadku niestawienia się w wyznaczonym terminie i niepowiadomienia w okresie do 7 dni o uzasadnionej przyczynie tego niestawiennictwa, skarżący zostanie pozbawiony statusu bezrobotnego. W dniu 27 lipca 2009 r. do urzędu pracy wpłynęło pismo skarżącego, w którym po raz kolejny uzasadnił on niemożność zgłoszenia się w urzędzie pracy brakiem pieniędzy na zbędny i niepotrzebny przejazd. Stwierdził również, że aktywizacja w wieku przedemerytalnym jest zbędna oraz, iż posiada dużą wiedzę, natomiast jest mu potrzebne świadczenie przedemerytalne. W tych okolicznościach organ I instancji orzekł o utracie przez H. S. statusu osoby bezrobotnej z dniem 30 lipca 2009 r. Od powyższej decyzji H. S. złożył odwołanie, w którym nie odniósł się do przyczyn niestawiennictwa w urzędzie pracy w dniu 30 lipca 2009 r., a poruszył kwestie związane z odmową przyznania prawa do świadczenia przedemerytalnego w 2004 r. Organ odwoławczy stwierdził, że skarżący został o terminie obowiązkowego stawiennictwa, ustalonego na dzień 30 lipca 2009 r. poinformowany w sposób wyraźny i prawidłowy. W taki sam sposób został on pouczony o konsekwencjach wynikających z niedotrzymania tego terminu i niepowiadomienia urzędu pracy w ciągu 7 dni o przyczynach uzasadniających nieobecność w wyznaczonym dniu. W celu zachowania statusu bezrobotnego konieczne jest spełnienie dwóch warunków, określonych w przepisie art. 33 ust. 4 pkt 4 ustawy. Wskazana przez bezrobotnego przyczyna nieobecności musi być uzasadniona, zaś bezrobotny musi poinformować urząd pracy w okresie do 7 dni o przyczynie nieobecności. Dopiero przy łącznym spełnieniu obydwu tych warunków nie dochodzi do pozbawienia statusu bezrobotnego. W przeciwnym wypadku, bezrobotny pozbawiany jest statusu bezrobotnego na okres 3 miesięcy. Jak wynika z akt sprawy, skarżący nie zgłosił się w wyznaczonym terminie. Przyczyny niestawiennictwa podał w piśmie, które wpłynęło do urzędu pracy przed terminem wizyty, tj. w dniu 27 lipca 2009 r. W piśmie powyższym, jak też we wcześniejszych pismach skarżący podał, że nie ma pieniędzy na zbędny i niepotrzebny przejazd oraz stwierdził, że wezwanie w celu aktywizacji zawodowej jest zbędne, czy też mija się z celem. Ustosunkowując się do powyższego organ II instancji zauważył, że każda osoba dokonująca rejestracji jako bezrobotna przyjmuje na siebie szereg obowiązków wynikających z ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy. Jednym z podstawowych obowiązków bezrobotnego jest zgłaszanie się w terminach wizyt wyznaczonych przez urząd pracy (art.33 ust. 3 ustawy). Ustawa nie określa, jak często urząd pracy powinien wyznaczać bezrobotnym terminy stawiennictwa (za wyjątkiem bezrobotnych będących dłużnikami alimentacyjnymi) - decyduje o tym sam organ zatrudnienia, a bezrobotny ma obowiązek dotrzymywania tych terminów, jeśli był o nich w sposób prawidłowy poinformowany. W tych okolicznościach organ odwoławczy uznał podane przyczyny nieobecności za nieuzasadnione. Skargę sądową na powyższą decyzję złożył H. S., wnosząc o jej uchylenie. W uzasadnieniu skargi podniósł, że przyczyną jego niestawiennictwa w urzędzie pracy był brak pieniędzy na przejazd, spowodowany brakiem dochodów. Gdyby kwestiami związanymi z bezrobociem zajmowały się organy gminy, to skarżący miałby blisko i na każdy wyznaczony termin przyjeżdżałby rowerem do Urzędu Gminy w W., co nie wiązałoby się z dodatkowymi kosztami. W odpowiedzi na skargę Wojewoda wnosił o jej oddalenie, podtrzymując argumentację przytoczoną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Sąd zważył, co następuje: Skarga jest zasadna. Prawidłowe rozstrzygnięcie indywidualnej sprawy administracyjnej, wiążące się z właściwym zastosowaniem odpowiednich norm prawa materialnego uzależnione jest od uprzedniego – dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, zebrania niezbędnego materiału dowodowego oraz jego rozpatrzenia i oceny, w myśl wymogów określonych w przepisach art. art. 7, 77 § 1 i 80 k.p.a. Analiza zaskarżonej decyzji przekonuje, że organy orzekające nie sprostały powyższym wymogom. Stosownie do art. 33 ust. 3 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz.U. z 2008 r. Nr 69, poz. 415 ze zm.) – zwanej dalej ustawą – bezrobotny ma obowiązek zgłaszania się do właściwego powiatowego urzędu pracy w wyznaczonym przez urząd terminie, w celu przyjęcia propozycji odpowiedniej pracy lub innej formy pomocy proponowanej przez urząd lub w innym celu wynikającym z ustawy i określonym przez urząd pracy, w tym potwierdzenia gotowości do podjęcia pracy. W myśl art. 33 ust. 4 ustawy – sankcją za niestawienie się w powiatowym urzędzie pracy w wyznaczonym terminie i niepowiadomienie w okresie 7 dni o uzasadnionej przyczynie niestawiennictwa, jest pozbawienie statusu bezrobotnego na okres 3 miesięcy od dnia niestawienia się w powiatowym urzędzie pracy. Pojęcie "uzasadniona przyczyna" nie zostało zdefiniowane przez ustawodawcę. W orzecznictwie przyjmuje się od dawna, że uzasadnione przyczyny to okoliczności, na które bezrobotny nie miał żadnego wpływu, nawet przy dołożeniu najwyższej staranności. Poza tym, są to wyłącznie przyczyny niezawinione przez bezrobotnego. Ocena, czy w danej sprawie wystąpiła "uzasadniona przyczyna" należy do organu stosującego prawo, w oparciu o konkretny, prawidłowo ustalony stan faktyczny. Przy czym, dokonana ocena ma być obiektywna, a nie dowolna. W pismach znajdujących się w aktach administracyjnych (z dnia 8 czerwca 2009 r., z dnia 12 lipca 2009 r. i z dnia 27 lipca 2009 r.) skarżący jako zasadniczą przyczynę niestawiennictwa w terminach wyznaczonych przez powiatowy urząd pracy podawał brak pieniędzy. Podawał również i inne powody. W piśmie z dnia 27 lipca 2009 r. H. S. stwierdził, że jego przyjazd w dniu 30 lipca 2009 r. jest niepotrzebny. Motywował to tym, że aktywizacja w wieku przedemerytalnym jest zbędna. Podobnie odniósł się do oferty porady, która miała być udzielona przez doradcę zawodowego. Jak wynika z lakonicznego uzasadnienia decyzji wydanej w dniu 12 sierpnia 2009 r., organ I instancji w ogóle nie analizował podawanych przez H. S. przyczyn niestawiennictwa. Organ odwoławczy natomiast oceniał inne przyczyny niestawiennictwa, pomijając natomiast milczeniem zasadniczą przyczynę podawaną przez skarżącego, jaką miał być brak pieniędzy na przejazd do powiatowego urzędu pracy. Organ II instancji powinien był ustalić, jaki jest koszt przejazdu od miejsca zamieszkania skarżącego do PUP w O. i z powrotem, jaki jest stan materialny i dochody skarżącego oraz, czy był on w stanie bez uszczerbku koniecznego dla utrzymania siebie i swej rodziny opłacić koszty przejazdu. Istotne było także ustalenie, czy ubóstwo skarżącego stanowiło prawdziwą przyczynę niestawiennictwa, czy też przyczyna niestawiennictwa była inna. Organ II instancji, ponownie rozpatrując odwołanie dostosuje się do powyższych wskazań i wnikliwie przeanalizuje przy zastosowaniu dostępnych środków dowodowych, czy spełnione zostały przesłanki wymienione w art. 33 ust. 4 pkt 4 ustawy, umożliwiające pozbawienie skarżącego statusu bezrobotnego. Z tych względów należało orzec jak w sentencji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c/ ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Rozstrzygnięcie zawarte w pkt. 2 sentencji uzasadnia art.152 tej ustawy.