II SA/Ke 634/09

WyrokWSA w Kielcach2009-12-02

Skład orzekający: Anna Żak, Dorota Chobian, Sylwester Miziołek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja organu odwoławczego uchylająca decyzję organu pierwszej instancji i przekazująca sprawę do ponownego rozpatrzenia na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. jest zgodna z prawem, gdy organ pierwszej instancji nie przeprowadził wystarczającego postępowania wyjaśniającego?
Ratio decidendi
Decyzja organu odwoławczego uchylająca decyzję organu pierwszej instancji i przekazująca sprawę do ponownego rozpatrzenia na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. jest zgodna z prawem, jeśli rozstrzygnięcie sprawy wymaga przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w znacznej części, a uchybienia proceduralne organu pierwszej instancji nie mogły zostać sanowane w postępowaniu odwoławczym bez naruszenia zasady dwuinstancyjności. Sąd administracyjny bada legalność decyzji, a nie jej słuszność, zatem sytuacja materialna strony nie może być podstawą do uwzględnienia skargi.
Stan faktyczny
Organ pierwszej instancji przyznał A. S. jednolitą płatność obszarową na rok 2008, pomniejszoną o kwotę 882,22 zł z powodu stwierdzonych nieprawidłowości, i odmówił przyznania innych płatności. Organ odwoławczy uchylił tę decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia, wskazując na konieczność przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w zakresie powierzchni działek i rowu między nimi, a także na braki uzasadnienia decyzji organu pierwszej instancji. A. S. wniósł skargę do WSA, domagając się korzystnej decyzji ze względu na swoją trudną sytuację materialną i rodzinną.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę A. S. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Żak, Sędziowie Sędzia WSA Dorota Chobian, Sędzia WSA Sylwester Miziołek (spr.), Protokolant Asystent sędziego Sergiusz Leydo, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 2 grudnia 2009r. sprawy ze skargi A. S. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] nr [...] w przedmiocie płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego oddala skargę. Decyzją z dnia [...] Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa przyznał A. S. jednolitą płatność obszarową na rok 2008 w wysokości 1747,43 zł (w tym środki unijne 1747,43zł, środki krajowe 0,00zł) wynikającej z pomniejszenia płatności o kwotę 882,22 zł ze względu na stwierdzone nieprawidłowości, oraz odmówił przyznania uzupełniającej płatności obszarowej do powierzchni grupy upraw podstawowych, płatności do upraw roślin energetycznych i płatności cukrowej. Rozpoznając odwołanie A. S. Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa decyzją z dnia [...] uchylił, na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji z uwagi na to, że rozstrzygnięcie sprawy wymaga przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w znacznej części. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał, że wniosek A. S. z dnia 14 maja 2008r. dotyczył przyznania płatności do gruntów rolnych na rok 2008, przy czym producent zadeklarował do jednolitej płatności obszarowej jedną działkę rolną główną o powierzchni 9,02 ha, oznaczoną we wniosku literą 0, położoną na działkach ewidencyjnych w obrębie Z. w gminie S.. Ponadto producent zgłosił do uzupełniającej płatności obszarowej do grupy upraw podstawowych jedną działkę podrzędną oznaczoną we wniosku literą 01 o powierzchni 7,00 ha, do płatności do upraw roślin energetycznych jedną działkę podrzędną oznaczoną literą 07 o powierzchni 2,02 ha. Producent wnioskował także o przyznanie płatności cukrowej. Do wniosku dołączył załączniki graficzne oraz umowę kontraktacyjną na kampanię 2008/2009, zawartą w dniu 17 marca 2008r. na dostawę 122 ton buraków cukrowych. Organ odwoławczy podniósł, że Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa wezwał A. S. pismem z dnia 15 lipca 2008r. do usunięcia braków formalnych wniosku poprzez podpisanie załączników graficznych, wezwanie dotyczyło także zgłoszonych płatności działek rolnych 01 i 07. W odpowiedzi na wezwanie dnia 29 lipca 2008r. A. S. złożył korektę wniosku, w której skorygował błędy wskazane w wezwaniu. Jednak w trakcie kontroli administracyjnej organ I instancji w dniu 28 kwietnia 2009r. stwierdził błędy w zakresie deklaracji działek ewidencyjnych nr 23/1, nr 98, nr 66, nr 22, nr 23/2 oraz zadeklarowanych na działkach rolnych 0, 01, 07. W przypadku działki rolnej 0 stwierdzona nieprawidłowość dotyczyła spójności zadeklarowanego obszaru użytków rolnych. W odpowiedzi na wezwanie w dniu 11 maja 2009r. A. S. złożył korektę, w której zmodyfikował powierzchnię działek ewidencyjnych nr 23/1, nr 23/2 i nr 22, jednak nie odniósł się do stwierdzonego błędu dotyczącego spójności działki rolnej 0. Organ odwoławczy wskazał, że A. S. w odwołaniu twierdził, że rów znajdujący się między działkami ewidencyjnymi nr 99, nr 98, nr 66 i działkami ewidencyjnymi nr 102, nr 97 i nr 96 stanowi integralną część działek rolnych i jego szerokość wynosi 1,5m. Organ odwoławczy po przeprowadzeniu analizy załącznika graficznego oraz pomiaru za pomocą narzędzi teleinformatycznych uznał, że argumenty podniesione przez stronę znajdują potwierdzenie w zgromadzonym materiale dowodowym i organ I instancji winien wyjaśnić kwestię powierzchni działek, na których znajduje się rów, gdyż koniecznym jest ustalenie powierzchni upraw znajdujących się po obu stronach rowu. Ponadto organ odwoławczy stwierdził, że decyzja organu I instancji nie spełnia wymogów art. 107 § 3 kpa, w myśl którego decyzja powinna zawierać m.in. powołanie podstawy prawnej rozstrzygnięcia, uzasadnienie faktyczne i prawne. Uzasadnienie faktyczne zawarte w decyzji Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] w zakresie jednolitej płatności obszarowej oraz uzupełniającej płatności obszarowej do grupy upraw podstawowych pobieżnie informuje stronę o powodach przyznania jednolitej płatności obszarowej w pomniejszonej wysokości, jak również o odmowie przyznania uzupełniającej płatności obszarowej do grupy upraw podstawowych. Zdaniem organu odwoławczego organ I instancji naruszył treść przepisu art. 7 kpa, który nakazuje organowi podjęcie wszelkich kroków niezbędnych do wyjaśnienia stanu faktycznego, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes strony. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] wniósł A. S., domagając się "podjęcia jednoznacznej decyzji prawnej, która będzie dla niego korzystna". W uzasadnieniu skargi A. S. wskazał, że decyzja z dnia 17 września 2009r. jest korzystna, ale nie zmienia jego sytuacji finansowej, a wręcz blokuje należne mu pieniądze na dłużej. Pieniądze miały mu służyć na alimenty, które sąd zasądził od niego w wysokości 900 zł miesięcznie oraz na spłatę zaległości w Miejskim Ośrodku Pomocy Społecznej z tytułu zaliczek alimentacyjnych. Również dopłata cukrowa jest potrzebna na wyżej wymienione cele. Domagał się "pozytywnego rozpatrzenia prośby, gdyż to ważna dla niego i dla dzieci sprawa, dotycząca żywotnych i ważnych dla budżetu domowego dochodów". Skarżący powołał się także na złożone do organu kserokopie planów. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25.07.2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) zadaniem sądu administracyjnego jest sprawowanie kontroli zaskarżonych aktów i czynności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, obowiązującym w dniu ich wydania. Oznacza to, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego w sposób mający wpływ na wynik sprawy, bądź też przepisów postępowania, które daje podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub też w inny sposób nie naruszyły przepisów postępowania, jeżeli mogło to mieć istotny wpływ na wynik sprawy – art. 145 § 1 ustawy z dnia 30.08.2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej ustawą p.p.s.a. Sądowa kontrola legalności orzeczeń administracyjnych sprawowana jest przy tym w granicach sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy p.p.s.a.). Rozpatrując skargę w ramach tak zakreślonej właściwości Wojewódzki Sąd Administracyjny nie dopatrzył się naruszeń prawa skutkujących koniecznością uchylenia lub stwierdzenia nieważności decyzji Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa decyzją z dnia [...]. Kontrolując legalność zaskarżonej decyzji należało przede wszystkim odnieść się do zasadności zastosowania przez organ II instancji przepisu art. 138 § 2 kpa, który jest wyjątkiem od zasady merytorycznego rozpoznania sprawy przez organ wyższego stopnia. Stosownie do tego przepisu, organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji, gdy rozstrzygnięcie sprawy wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości lub w znacznej części. Nie ulega wątpliwości, że uchybienia proceduralne w postępowaniu pierwszoinstancyjnym, na jakie trafnie zwrócił uwagę organ II instancji, nie mogły zostać sanowane w postępowaniu odwoławczym, albowiem pozostawałoby to w sprzeczności z zasadą dwuinstancyjności postępowania administracyjnego, wyrażoną w art. 15 kpa. Wyeliminowanie uchybień, na które wskazał Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w pisemnych motywach zaskarżonej decyzji, dotyczących konieczności ustalenia powierzchni upraw znajdujących się po obu stronach przedmiotowego rowu, z czym wiąże się ustalenie prawidłowej powierzchni upraw na zgłoszonych przez skarżącego działkach i związanej z tym analizy zgłoszonych argumentów, a w konsekwencji prawidłowości rozstrzygnięcia w przedmiocie płatności mogło nastąpić jedynie poprzez ponowne przeprowadzenia postępowania przed organem I instancji. Odnosząc się natomiast do zarzutu skargi, który uzasadniać miał pozytywne rozstrzygnięcie sprawy dla skarżącego poprzez wydanie korzystnej dla niego decyzji stwierdzić należy, że jest on całkowicie bezzasadny. Jak już wyżej wskazano, Sąd bada zgodność zaskarżonej decyzji z przepisami prawa materialnego i procesowego, nie dokonuje kontroli według zasad słuszności. Okoliczności wskazane przez skarżącego związane z jego sytuacją materialną i rodzinną, koniecznością przeznaczenia pieniędzy uzyskanych z tytułu płatności na alimenty i spłatę zadłużenia w MOPS nie mogą być brane pod uwagę w sprawie, która dotyczy przyznania płatności w warunkach określonych przepisami, które nie zależą od sytuacji rodzinnej, ani finansowej producenta rolnego. Mając na uwadze powyższe stwierdzić należy, iż zaskarżona decyzja, wydana na podstawie art. 138 § 2 kpa o uchyleniu decyzji Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] w zakresie jednolitej płatności obszarowej oraz uzupełniającej płatności obszarowej do grupy upraw podstawowych i przekazaniu sprawy do ponownego rozpatrzenia jest zgodna z prawem. Skutkuje to oddaleniem skargi na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30.08.2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło