VI SA/Wa 1790/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grażyna Śliwińska Sędziowie Sędzia WSA Jolanta Królikowska-Przewłoka(spr.) Sędzia WSA Zbigniew Rudnicki Protokolant Monika Bodzan po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 grudnia 2009 r. sprawy ze skargi M.P.W. i K. Sp. z o.o. z siedzibą we W. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] lipca 2009 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej oddala skargę Zaskarżoną decyzją z dnia [...] lipca 2009 r. Główny Inspektor Transportu Drogowego utrzymał w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] czerwca 2009 r. nadkładającą na M. P. W. i K. Sp. z o.o. we W., skarżącą w niniejszej sprawie, karę pieniężną w wysokości 3000 zł. Decyzja została wydana w poniższym stanie faktycznym i prawnym. Dnia 4 kwietnia 2009 r. we W. na drodze krajowej nr [...], przy ul. [...], zatrzymano do kontroli samochód ciężarowy marki [...], o nr rej [...], należący do M.P.W. i K. Sp. z o.o. z siedzibą we W. W dniu kontroli drogowej ww. pojazd prowadził M. K. O., pracownik ww. przedsiębiorstwa. W czasie kontroli stwierdzono, że w dniu kontroli wykonywał on przewóz drogowy osadów z czyszczenia przepompowni (należących do ww. przedsiębiorstwa) znajdujących się na terenie miasta W. Nieczystości ciekłe przewożone były do M.P.W. i K. Sp. z o.o., z siedzibą przy ul. [...], [...] W., celem poddania ich utylizacji. W trakcie czynności kontrolnych ustalono, iż kierujący pojazdem nie posiadał dowodu opłaty za przejazd po drogach krajowych. Pismem z dnia 9 kwietnia 2009 r. skarżąca została powiadomiona o wszczęciu postępowania i pouczona o treści art. 10 § 1 k.p.a. Strona złożyła wyjaśnienia i wniosła o umorzenie postępowania. Decyzją z dnia [...] czerwca 2009 r. [...] Inspektor Transportu Drogowego nałożył na skarżącą karę pieniężną w wysokości 3000 zł za wykonywanie przewozu drogowego bez uiszczenia opłaty za przejazd po drogach krajowych. W uzasadnieniu decyzji organ odwołał się do art. 2 pkt 36 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. prawo o ruchu drogowym (Dz. U. Nr 108, poz. 908 ze zm.), art. 4 pkt 4, art. 87 ust. 1, art. 42 ust. 1 i 1a ustawy z dnia 6 września 2001 r. o i transporcie drogowym (tj. Dz. U. z 2007 r. Nr 125 poz. 874 ze zm.) i art. 4 lit. a (WE) 561/2006 Rozporządzenia (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 marca 2006 r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego oraz zmieniającego rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 i (WE) 2135/98, jak również uchylającego rozporządzenie Rady (EWG) nr 3820/85 (Dz. Urz. UE nr L 102/1 z 11 kwietnia 2006 r.) stwierdzając, że zaistniały stan rzeczy wskazuje na to, iż skarżąca była zobowiązana do uiszczenia opłaty za przejazd po drogach krajowych, a brak tej opłaty stanowi naruszenie skutkujące karą 3000 zł. W czasie wykonywania czynności kontrolnych w dniu 9 kwietnia 2009 r. "pojazdem specjalnym" marki [...], o nr rej. [...] przewożone były osady po czyszczeniu przepompowni ww. przedsiębiorstwa, które nie stanowiły integralnej części kontrolowanego pojazdu. Zatem poddane procedurze kontrolnej M. P. i W. i K. Sp. z o.o., z siedzibą we W. dokonywało przewozu drogowego rzeczy na potrzeby własne przy użyciu "pojazdu specjalnego" służącego do przewozu rzeczy. Wobec powyższego zgodnie z art. 42 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym (Dz. U. z 2007 r. Nr 125, poz. 874 ze zm.) podmiot dokonujący przewozu drogowego winien był wykupić kartę opłaty za przejazd po drogach krajowych. O powyższym fakcie świadczą, zdaniem organu, także zeznania świadka M. K. O., który zeznał, że w dniu kontroli drogowej wykonywał przewozy drogowe osadów z przepompowni należących do M.P.W. i K. Sp. z o.o. w celu poddania ich utylizacji. W odwołaniu od tej decyzji skarżąca zarzuciła naruszenie art. 2 pkt 36 ustawy prawo o ruchu drogowym przez nieuzasadnione przyjęcie, że kontrolowany pojazd nie jest pojazdem specjalnym w sytuacji, gdy w dowodzie rejestracyjnym pojazdu organ dokonujący rejestracji pojazdu wpisał samochód specjalny, a w polu "przeznaczenie" wpisał "do czyszczenia kanalizacji"; art. 7, 8, 9, 11 k.p.a. przez wadliwe pouczenie o obowiązku uiszczenia kary w terminie 21 dni od dnia jej wymierzenia bez pouczenia o dacie jej wymierzenia, art. 107 § 3 k.p.a. przez brak uzasadnienia decyzji w części dotyczącej nadania rygoru natychmiastowej wykonalności i błędne ustalenie, że w zbiorniku pojazdu w chwili kontroli znajdowały się jedynie osady z czyszczenia przepompowni w sytuacji, gdy w drugiej komorze zbiornika znajdowała się woda stanowiąca zawsze wyposażenie tego samochodu specjalnego. Skarżąca zarzuciła również naruszenie art. 4 ust. 4 ustawy o transporcie drogowym i art. 4 lit. a (WE) powołanego przez organ rozporządzenia przez nieuzasadnione przyjęcie, że woda oraz odpady przewożone w zbiorniku pojazdu służącego do usuwania awarii są jego ładunkiem, a zatem pojazd wykonywał przewóz drogowy w rozumieniu tych przepisów. Podnosząc powyższe zarzuty skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i umorzenie postępowania oraz orzeczenie o zwrocie uiszczonej kary pieniężnej. Decyzją z dnia [...] lipca 2009 r. Nr [...] wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., art. 42 ust. 1, art. 87 ust. 1, art. 92 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2007 r. nr 125, poz. 874 ze zm.) oraz lp. 4.1. załącznika do ww. ustawy, § 3 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 5 czerwca 2009 r., w sprawie opłat za przejazd po drogach krajowych (Dz. U z 2009 r., Nr 86, poz. 721), Główny Inspektor Transportu Drogowego utrzymał ww. decyzję w mocy. Zdaniem organu odwoławczego nie ma wątpliwości, że strona w chwili kontroli wykonywała przewóz drogowy. Sam fakt, że zatrzymany do kontroli pojazd był samochodem specjalnym do czyszczenia wpustów ulicznych, nie wyklucza w ocenie organu, możliwości wykonywania nim przewozów drogowych. Zakładając, że odwołujący trafnie wskazuje, że przewożona w jednej z komór woda stanowi wyposażenie samochodu specjalnego i wykorzystywana jest jako narzędzie pracy, to w ocenie organu II instancji, już przewożony w drugiej komorze zbiornika osad będący "wynikiem" pracy ww. urządzenia stanowi przewożony w pojeździe specjalnym ładunek. Dlatego wykonywany tym pojazdem przejazd musi stanowić przewóz drogowy w rozumieniu ustawy o transporcie drogowym i przedsiębiorca zobowiązany jest uiścić wymaganą opłatę za przejazd po drogach krajowych. Strona przyznała w odwołaniu, że rozwodniony osad przewożony był do oczyszczalni w celu utylizacji. Nie można zatem przyjąć, że przedmiotowy osad stanowił integralną część zatrzymanego pojazdu i porównać przewóz do przewozów wykonywanych przez straż pożarną, choćby z tego względu, że pojazdy straży pożarnej wyłączone są z obowiązku uiszczenia wymaganej opłaty za przejazd po drogach krajowych na mocy art. 42a ustawy o transporcie drogowym. Organ II instancji zgodził się ze stroną, że przewożona w jednej z komór stanowiącego część pojazdu specjalnego woda jest jego integralną częścią i przejazd pojazdu z wodą nie stanowił będzie przewozu drogowego. Przejazd zatrzymanego w dniu kontroli pojazdu specjalnego ze znajdującym się w jednej z komór zbiornika osadem przeznaczonym do utylizacji w oczyszczalni ścieków stanowi jednak, zdaniem organu, przewóz drogowy w rozumieniu ustawy o transporcie drogowym. Przejazd takim pojazdem będzie więc podlegał obowiązkowi uiszczenia wymaganej opłaty za przejazd po drogach krajowych. Taki stan rzeczy stanowi o naruszeniu przez skarżącą obowiązku uiszczenia opłaty za przejazd po drogach krajowych. W skardze na tę decyzję skarżąca zarzuciła naruszenie art. 77 § 1, 80, 107 § 3 w zw. z art. 140 k.p.a. i art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. poprzez nieuzasadnione i nie mające odbicia w zebranym w sprawie materiale dowodowym przyjęcie, że podczas kontroli pracownik skarżącej pojazdem specjalnym służącym do udrażniania kanalizacji oprócz wody stanowiącej integralną część tego pojazdu przewoził w jednej z komór zbiornika osad przeznaczony do utylizacji, a zatem dokonywał przewozu drogowego. Podnosząc powyższe zarzuty skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji ewentualnie o stwierdzenie nieważności tych decyzji jako wydanych z rażącym naruszeniem prawa (art. 145 § 1 pkt 2 ppsa w związku z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.) oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania. W uzasadnieniu skarżąca odwołała się do argumentów podniesionych w odwołaniu. Nadto podniosła, że inspektor dokonujący kontroli pojazdu nie udokumentował jaka jest ilość przewożonych nieczystości płynnych, a były to śladowe ilości, a zatem ich przewóz nie może być traktowany jako wykonywanie przewozu drogowego. W przekonaniu skarżącej rozwodnione osady po czyszczeniu urządzeń kanalizacyjnych znajdujące się w jednej z komór zbiornika nie stanowią ładunku przewożonego przez pojazd specjalny poddany kontroli. Nie są rzeczą mogącą być ładunkiem. Są efektem pracy urządzenia specjalnego do czyszczenia kanalizacji. Osad przewożony był do oczyszczalni w celu utylizacji. Nie mógł być wydobyty inaczej, aniżeli za pomocą urządzeń, w które wyposażony jest nasz pojazd. Nie mógł być pozostawiony na miejscu. Można go było przemieścić w celu utylizacji jedynie tym specjalnym pojazdem. Tylko przy użyciu tego pojazdu osad mógł być rozwodniony i zassany. Pojazd usuwał zanieczyszczenie powstałe w wyniku jego pracy. Nie jest to jednak ładunek będący przedmiotem przewozu. Pojazd nie jest cysterną ani wozem asenizacyjnym. Wykorzystywanie go do przewozu byłoby czystą rozrzutnością, o ile się zważy, że jest to pojazd bardzo drogi, a godzina jego pracy (łącznie z dojazdem na miejsce awarii) kosztuje kilkaset złotych. Tych okoliczności jednak nie uwzględnił organ II instancji co, zdaniem strony, uzasadnia przedmiotową skargę. W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Transportu Drogowego wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym ta kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd rozstrzyga przy tym w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Badając skargę wg tych kryteriów Sąd nie stwierdził naruszenia prawa uzasadniającego w świetle art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. uwzględnienie skargi. Skarga podlega zatem oddaleniu. Podstawą materialnoprawną zaskarżonej decyzji są przepisy ustawy o transporcie drogowym w tym art. 42, art. 87, art. 92 ust. 1 i wskazane przepisy rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 5 czerwca 209 r. w sprawie opłat za przejazd po drogach krajowych wydanego na podstawie delegacji zawartej w powołanej ustawie. Kwestią podstawową jest zatem rozważenie, czy przepisy powołanej ustawy miały zastosowanie do przedmiotowego przewozu. Przepisów powołanej ustawy nie stosuje się do przewozów drogowych wykonywanych w sytuacjach określonych w art. 3 ust. 1. Żadna z tych sytuacji w sprawie nie zachodzi, a art. 3 ust. 2 wprost stanowi, że do podmiotów prowadzących działalność w ramach usług polegających na przewozie odpadów komunalnych lub nieczystości stosuje się odpowiednio przepisy o niezarobkowym przewozie drogowym. Zatem nie może być wątpliwości, iż w odniesieniu do takiego przewozu ma również zastosowanie przepis art. 42 ust. 1 tej ustawy statuujący obowiązek uiszczenia opłat za przejazd po drogach krajowych. Skarżąca jest bowiem podmiotem wykonującym na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej przewóz drogowy i nie podlega żadnemu z wyłączeń, o których w tym przepisie mowa. Podkreślić przy tym należy, iż z obowiązku uiszczania opłaty za przejazd po drogach krajowych zwolnione są podmioty i przewozy wskazane w art. 42 a ustawy. Żaden z tych przypadków, co zresztą nie jest przez skarżącą kontrolowane, również w odniesieniu do spółki jak i przedmiotowego przewozu nie zachodzi. Z powyższego wynika, iż skarżąca podlegała obowiązkowi ustanowionemu w art. 42 ust. 1 ustawy. Okoliczność, iż kontrolowany przewóz był wykonywany pojazdem specjalnym służącym do udrożniania kanalizacji niczego w powyższej ocenie nie zmienia. Z punktu widzenia art. 42 ust. 1 ustawy nie jest przy tym istotna ilość przewożonych nieczystości płynnych czy też rodzaj obowiązków, które skarżąca w ramach prowadzonej działalności gospodarczej wykonuje ani też, że przewożony rozwodniony osad jest efektem pracy ww. urządzenia specjalnego. Nie było zatem potrzeby, aby postępowanie dowodowe obejmowało kwestię ustalenia ilości przewożonych nieczystości płynnych w celu, w jakim osad był przewożony i przyczyn z powodu których osad nie mógł być inaczej wydobyty niż za pomocą urządzeń, w które wyposażony jest ww. pojazd. Nie są zatem zasadnie podnoszone w skardze zarzuty naruszenia art. 77 § 1 k.p.a., art. 80 k.p.a. i art. 107 § 3 k.p.a. Organ zgromadził w sposób zgodny z rygorami procedury administracyjnej materiał dowodowy dokonując jego oceny i ustaleń faktycznych bez naruszenia granic swobodnej oceny dowodów, a następnie subsumcji wskazanych w decyzji przepisów prawa materialnego do ustalonego prawidłowo stanu faktycznego. Skoro bowiem skarżąca podlegała obowiązkowi uiszczenia opłaty za przejazd po drogach krajowych, a dowodu jej uiszczenia, co bezsporne, w czasie kontroli nie okazała, to organy zasadnie uznały, iż doszło do naruszenia wskazanego przepisu ustawy, co w świetle art. 92 ust. 1, 4 i lp. 4.1 załącznika do ustawy skutkuje karą pieniężną w wysokości 3000 zł. Takie też stanowisko zostało przedstawione przez organ w zaskarżonej decyzji, a sposób wskazania motywów odpowiada wymogom określonym w art. 107 § 3 k.p.a. W tym stanie rzeczy Sąd uznał, iż skarga nie zasługuje na uwzględnienie i w konsekwencji na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji.