I SA/Rz 784/09
WyrokWSA w Rzeszowie2009-12-08
Skład orzekający: Kazimierz Włoch, Maria Piórkowska, Barbara Stukan-Pytlowany
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy czynności egzekucyjne dokonane przez komornika sądowego, który okazał się niewłaściwy do prowadzenia egzekucji administracyjnej z powodu braku zbiegu egzekucji, mogą przerwać bieg terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego?Ratio decidendi
Czynności egzekucyjne dokonane przez komornika sądowego, który okazał się niewłaściwy do prowadzenia egzekucji administracyjnej z powodu braku zbiegu egzekucji, nie mogą skutecznie przerwać biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego. Przerwanie biegu przedawnienia wymaga zastosowania środka egzekucyjnego przez właściwy organ egzekucyjny w ramach prawidłowo wszczętego postępowania egzekucyjnego.Stan faktyczny
Spółka "A" S.A. zaskarżyła postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego utrzymujące w mocy postanowienie Wójta Gminy, które uznało za bezzasadny zarzut przedawnienia zobowiązań podatkowych. Spółka podnosiła, że bieg terminu przedawnienia nie został przerwany, ponieważ egzekucja administracyjna nie została wszczęta, a czynności podjęte przez komornika sądowego, który okazał się niewłaściwy, nie mogły być uznane za skuteczne środki egzekucyjne. Organy administracji argumentowały, że zajęcie rachunku bankowego przez komornika przerwało bieg przedawnienia, niezależnie od jego późniejszej niewłaściwości.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżone postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego i poprzedzające je postanowienie Wójta Gminy, określił, że postanowienia te nie podlegają wykonaniu do chwili uprawomocnienia się wyroku, oraz zasądził od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący S. WSA Kazimierz Włoch Sędziowie NSA Maria Piórkowska WSA Barbara Stukan-Pytlowany /spr./ Protokolant st.sek.sąd. Teresa Tochowicz po rozpoznaniu w Wydziale I Finansowym na rozprawie w dniu 8 grudnia 2009r. sprawy ze skargi "A" S.A. z siedzibą w W. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] czerwca 2009r. nr [...] w przedmiocie uznania zarzutu podniesionego w postępowaniu egzekucyjnym 1) uchyla zaskarżone postanowienie i poprzedzające je postanowienie Wójta Gminy z dnia [...] kwietnia 2009 r. , 2) określa, że postanowienia wymienione w pkt. 1) nie podlegają wykonaniu do chwili uprawomocnienia się wyroku, 3) zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącego "A" S.A. z siedzibą w W. kwotę 100 (słownie: sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze , po rozpatrzeniu zażalenia P. S.A. z siedzibą w Warszawie, na postanowienie Wójta Gminy K. z dnia [...] kwietnia 2009r., którym organ, jako wyrażający stanowisko wierzyciel, uznał za bezzasadny zarzut podniesiony przez P. S.A. w toczącym się postępowaniu egzekucyjnym - postanowieniem z dnia [...] czerwca 2009r. nr [...] utrzymało w mocy zaskarżone postanowienie.
Tym samym, organ odwoławczy uznał za nieuzasadniony, zgłoszony przez P. S.A w piśmie z dnia [...] marca 2009r., zarzut przedawnienia zobowiązań podatkowych dochodzonych w postępowaniu egzekucyjnym na podstawie tytułów wykonawczych z dnia [...] lutego 2009r. nr: [...] obejmujących zaległości podatkowe spółki tytułu podatku od nieruchomości za rok 2002r oraz grudzień 2001r.
Wyrażają stanowisko w przedmiocie zgłoszonego przez P. zarzutu przedawnienia, Wójt Gminy K. przedstawił szczegółowo tok prowadzonego postępowania egzekucyjnego oraz podkreśli, iż sporne należności nie uległy przedawnieniu, gdyż zgodnie z art. 70 § 4 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (tekst jednolity: Dz. U. 2005 r. Nr 8 poz. 60) – zwanej dalej Op. - nastąpiło przerwanie biegu przedawnienia na skutek zastosowania wobec dłużnika środka egzekucyjnego.
Zaległości podatkowe Spółki za lata 2001 i 2002 były dochodzone w postępowaniu egzekucyjnym na podstawie trzynastu tytułów wykonawczych o numerach: [...] z dnia [...] stycznia 2002 r., [...] do [...] z dnia [...] września 2002 r., [...]do [...] z dnia [...] listopada 2002 r. oraz [...] do [...] z dnia [...] stycznia 2003r. przesłanych do Naczelnika Urzędu Skarbowego Kraków - Śródmieście wraz z wnioskiem o wszczęcie egzekucji administracyjnej w stosunku do P. .
W związku z faktem wystąpienia zbiegu egzekucji administracyjnej z sądową Naczelnik Urzędu Skarbowego K.- Ś. przesłał całość akt do Sądu Rejonowego dla K.Ś., celem wyznaczenia organu egzekucyjnego do dalszego prowadzenia postępowania. Przekazanie przedmiotowych tytułów wykonawczych nastąpiło bez zastosowania środka egzekucyjnego wobec dłużnika, co spowodowane było dyspozycją Sądu zawartą w piśmie z dnia 18 grudnia 2002 r. Sygn. Akt I Co 395/02/S o przekazanie całości akt postępowania egzekucyjnego przeciwko P. S.A. Jednocześnie w związku ze zbiegiem egzekucji zostały wydane postanowienia Naczelnika Urzędu Skarbowego w K. o wstrzymaniu czynności egzekucyjnych.
Postanowieniem z dnia 11 sierpnia 2003r. Sąd Rejonowy dla K.Ś. I Co 3957/02/S umorzył postępowanie w przedmiocie wyznaczenia jednego organu do prowadzenia zbiegających się egzekucji, uzasadniając, iż do łącznego prowadzenia wszystkich zbiegających się egzekucji został już wyznaczony Komornik Sądowy Rewiru VII przy Sądzie Rejonowym w G. - postanowienie Sadu Rejonowego w G.
z dnia 6 maja 2003r. sygn. akt II Co 7401/02. W związku z powyższym Sąd Rejonowy w K. przekazał wyznaczonemu komornikowi całość akt egzekucyjnych wraz z przedmiotowymi tytułami wykonawczymi.
W toku postępowania egzekucyjnego toczącego się pod sygnaturą VII KM 400/04, Komornik Sądowy Rewiru VII przy Sądzie Rejonowym w G. dokonał zajęcia rachunku bankowego P. S.A. (postanowienie z dnia 1 kwietnia 2004r.) a następnie rozszerzenia prowadzonej egzekucji (zawiadomienia z 11 stycznia 2005r. i 2 lutego 2005r.) oraz przekazał wierzycielom, w tym również Wójtowi Gminy K., plan podziału sumy uzyskanej z egzekucji.
Następnie jednak spółka, w trybie 227 K.p.a., wniosła skargę do Ministra Finansów na działania organów skarbowych, polegające na systematycznym przekazywaniu napływających tytułów wykonawczych, komornikowi sądowemu, bez jednoczesnego wszczynania postępowania egzekucyjnego w administracji. Minister Finansów w dniu 30 sierpnia 2006r. uznał skargę za zasadną przyznając, iż wobec nie wszczęcia postępowania administracyjnego, nie następuje zbieg egzekucji administracyjnej z sądową oraz obowiązując Dyrektora Izby Skarbowej w K. do przywrócenia porządku prawnego w sprawie.
Kolejno, postanowieniem z dnia [...] czerwca 2007r. Komornik ten, umarzając postępowanie egzekucyjne w toczącej się sprawie, stwierdził swoją niewłaściwość. Uzasadniając podał, iż egzekucja należności publicznoprawnych, zasadniczo nie należy do organów sądowych, które mogą ją prowadzić jedynie w razie wystąpienia zbiegu egzekucji po uprzednim wyznaczeniu ich postanowieniem sądu. Tymczasem w przedmiotowej sprawie, sądowy organ egzekucyjny nie był właściwy do prowadzenia egzekucji należności publicznoprawnych, gdyż w sprawie nie nastąpił zbieg egzekucji sądowej z administracyjną. Ponadto ani postanowienie Sądu Rejonowego w G. z dnia 6 maja 2003r. II Co 7401/02 ani postanowienie Sądu Rejonowego dla K.Ś. z 11 sierpnia 2003r. I Co 3957/02/S, będące dla komornika sądowego podstawą prowadzenia egzekucji administracyjnej – nie upoważniają go do prowadzenia egzekucji w przedmiotowej sprawie.
W dniu [...] lutego 2009r. Wójt Gminy K. wystawił kolejne tytuły wykonawcze o numerach: [...] obejmujących zaległości podatkowe spółki tytułu podatku od nieruchomości za rok 2002r oraz grudzień 2001r.
W ocenie wierzyciela - Wójta Gminy , podniesiony przez P. S.A. zarzut przedawnienia dochodzonej obecnie należności podatkowej nie jest słuszny, gdyż przewidziany w art. 70 § 1 Ordynacji podatkowej 5 - letni termin przedawnienia zobowiązań podatkowych został, w przedmiotowej sprawie, przerwany na skutek zastosowania środka egzekucyjnego, o którym podatnik został powiadomiony oraz biegnie na nowo od dnia następującego po dniu, w którym zastosowano środek egzekucyjny (art. 70 § 4 Ordynacji podatkowej) a zatem w dacie wniesienia zarzutów, wymagany okres przedawnienia należności nie upłynął.
W zażaleniu na powyższe postanowienie P. S.A. zarzuciła błędną interpretację art. 33 pkt 1 w związku z art. 26 § 5 ustawy dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. (t. j. Dz. U. 2005 r. Nr 229 poz. 1954)- zwana dalej p.e.w.a. Podnosząc, iż warunkiem przerwania biegu terminu przedawnienia zobowiązania publicznoprawnego, podlegającego egzekucji w trybie ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, jest zastosowanie środka egzekucyjnego przez właściwy organ egzekucyjny wymieniony w art. 19 tejże ustawy. Dlatego też, zdaniem strony, w przedmiotowej sprawie bieg terminu przedawnienia nie został przerwany, gdyż przed jego upływem żaden organ egzekucyjny wymieniony w art. 19 ustawy nie dokonał w stosunku do tych zobowiązań wszczęcia egzekucji administracyjnej, jak też nie zastosował środka egzekucyjnego. Strona podniosła też, iż Komornik Sądowy przy Sądzie Rejonowym G.- P. nie był uprawniony do wszczynania egzekucji zobowiązań publicznoprawnych, a jedynie mógł przejąć prowadzenie postępowań już wszczętych przez administracyjny organ egzekucyjny, w ramach których właściwe organy zastosowały już odpowiednie środki egzekucyjne. Tymczasem w ocenie strony Komornik Sądowy Rewiru VII działał w przedmiotowej sprawie bez legitymacji prawnej, wykonując w trybie Kodeksu postępowania cywilnego czynności, do których nie był uprawniony, gdyż w sprawie nie nastąpił zbieg egzekucji a dokonane przez niego czynności nie były zastosowaniem środków egzekucyjnych w rozumieniu art. 1a ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz art. 70 Ordynacji podatkowej.
Po rozpoznaniu powyższego zażalenia organ odwoławczy uznał zarzut przedawnienia zobowiązań podatkowych dochodzonych w postępowaniu egzekucyjnym prowadzonym na podstawie tytułów wykonawczych nr: [...] za bezzasadny.
Organ powołał art. 70 § 1 oraz 4 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 z późn. zm.) stanowiący, iż zobowiązanie podatkowe przedawnia się z upływem 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności podatku oraz iż bieg terminu przedawnienia zostaje przerwany wskutek zastosowania środka egzekucyjnego, o którym podatnik został zawiadomiony, a następnie biegnie na nowo od dnia następującego po dniu, w którym zastosowano środek egzekucyjny. Stwierdził, iż do egzekucji zobowiązań publiczno -prawnych stosuje się przepisy ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (art. 2 § 1 pkt. 1 u.p.e.a.), która to ustawa zawiera katalog środków egzekucyjnych oraz katalog organów egzekucyjnych uprawnionych do stosowania środków egzekucyjnych w egzekucji administracyjnej.
Zaznaczył jednakże, iż w niniejszej sprawie nie można pozostać jedynie w kręgu przepisów dwóch wymienionych wyżej ustaw, gdyż przez pewien czas postępowanie w sprawie toczyło się z udziałem komornika sądowego, który niewątpliwie jest organem egzekucyjnym uprawnionym do prowadzenia egzekucji według przepisów Kodeksu postępowania cywilnego (art. 773 § 1) w wypadku zbiegu egzekucji administracyjnej i sądowej co do tych samych rzeczy, wierzytelności lub praw (art. 773 K.p.c.) Podkreślił, że w rozpatrywanej sprawie Komornik Sądowy Rewiru VII przy Sądzie Rejonowym G.-P. w G. kilkukrotnie dokonywał zajęcia rachunku bankowego dłużnika (ostatnie zawiadomienie o zajęciu rachunku bankowego i zakazie wypłat z dnia 21 września 2005 r.), która to czynność jest środkiem egzekucyjnym, o którym mowa zarówno w u.p.e.a., jak i K.p.c.
Organ nie zgodził się ze stanowiskiem strony jakoby w przedmiotowej sprawie doszło do przedawnienia zobowiązań podatkowych w postępowaniu egzekucyjnym prowadzonym na podstawie tytułów wykonawczych nr: [...]
Zwrócił uwagę, że przepis art. 70 §4 Op do przerwania biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego, nie wymaga zastosowania środka egzekucyjnego przez jeden z organów uprawnionych do prowadzenia egzekucji administracyjnej na podstawie przepisów u.p.e.a., a jedynie zastosowania takiego środka, bez względu na rodzaj organu, który go stosuje. Podkreślił też, iż dla przerwania biegu terminu przedawnienia, nie ma tez znaczenia fakt, iż po dokonaniu zajęcia rachunku bankowego dłużnika, w toku dalszego postępowania, okazało się, że komornik sądowy nie jest organem uprawnionym do prowadzenia egzekucji. W ocenie organu, do przerwania biegu przedawnienia konieczne jest samo zastosowanie środka egzekucyjnego, a po jego zastosowaniu bieg tego terminu rozpoczyna się na nowo, przy czym przepis nie uzależnia przerwania biegu terminu przedawnienia od dalszych losów postępowania.
Dokonując wykładni przepisu art. 70 Op organ odwoławczy podkreślił, iż celem ustawodawcy było zaniechanie egzekwowania zobowiązań podatkowych, w sytuacji gdy wierzyciel nie jest z jakichś powodów przez dłuższy czas zainteresowany uregulowaniem tychże zobowiązań. Nie było nim jednakże doprowadzenie do sytuacji, w której wierzyciel na skutek błędów organów prowadzących postępowanie, traci swoje uprawnienia, a dłużnik, świadomy istnienia długu, wykorzystuje te niezawinione przez wierzyciela błędy do uchylenia się od zapłaty zaległości.
W skardze na powyższe postanowienie, strona zarzuciła naruszenie art. 33 pkt 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz art. 70 Ordynacji podatkowej poprzez ich błędną interpretację.
Spółka podkreśliła, iż w przedmiotowej sprawie doszło do przedawnienia zaległości podatkowych, gdyż w przed upływem terminu przedawnienia nie wszczęto egzekucji administracyjnej, co następnie skutkowało niedopuszczalnością przejęcia egzekucji przez komornika sądowego a zatem podjęte przez niego czynności egzekucyjne nie mogą zostać uznane za zastosowane środki egzekucyjne w rozumieniu art. 70 Ordynacji.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze wnosząc o oddalenie skargi podtrzymało dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Na podstawie art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002, nr 153, poz. 1269 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Według art. 1 § 2 powołanej ustawy, kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002, nr 153, poz. 1270 ze zm.),- zwanej dalej p.p.s.a. ogranicza podstawy prawne uwzględnienia skargi do stwierdzenia naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego oraz innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
W zakresie tak określonej kognicji Sąd stwierdził, że skarga zasługuje na uwzględnienie.
W przedmiotowej sprawie poza sporem pozostaje fakt, iż egzekwowane należności miały charakter publiczno – prawny, a zatem egzekucja tychże należności zasadniczo należy do organów administracyjnych, a do komornika sądowego jedynie w razie wystąpienia zbiegu egzekucji administracyjnej z sądową, na podstawie odpowiedniego postanowienia sądu.
Niewątpliwym jest także, iż chwili przekazania wystawionych przez organ administracyjny tytułów wykonawczych, do łącznego prowadzenia egzekucji przez komornika sądowego – wymagane procedurą administracyjną wszczęcie egzekucji administracyjnej tj. alternatywnie doręczenie zobowiązanemu odpisu tytułu wykonawczego, lub doręczenie dłużnikowi zajętej wierzytelności zawiadomienia o zajęciu wierzytelności, nie nastąpiło. W obrocie prawnym istniało już wtedy postanowienie Sądu Rejonowego w G. wyznaczające komornika sądowego Gdańsku do łącznego prowadzenia zarówno egzekucji sadowej jak i administracyjnej w oparciu o właściwe dla niego przepisy co spowodowało iż istniejące tytuły egzekucyjne wystawione przeciwko Skarżącej spółce – zostały automatycznie przekazane komornikowi.
Na tej podstawie działający w sprawie komornik sądowy podjął czynności egzekucyjne wobec zobowiązanego, dokonując zajęcia jego rachunku bankowego. Czynność ta została dokonana między innymi w sprawie II Km 400/04 prowadzonej w oparciu o tytuły egzekucyjne wystawione przez Wójta Gminy . Do tej sprawy również został sporządzony plan podziału sumy uzyskanej z egzekucji.
Następnie, stwierdzając iż w sprawie nie nastąpił zbieg egzekucji administracyjnej z sądową komornik sądowy, dotychczas prowadzący postępowanie, umorzył je uznając się za niewłaściwy w sprawie.
Kwestią sporną w sprawie pozostaje w jaki sposób te, niewłaściwie przeprowadzone a jednak niewątpliwie zaistniałe, czynności zajęcia rachunku bankowego zobowiązanego, zwane na gruncie procedury administracyjnej środkami egzekucyjnymi - wpłynęły na kwestię przedawnienia się zobowiązania podatkowego.
Podnoszona przez organy administracyjne okoliczność, iż przepis art. 70 §4 Ordynacji podatkowej, dla przerwania biegu przedawnienia wymaga jedynie zastosowania, ujętego w ustawie, środka egzekucyjnego oraz zawiadomienia o tym fakcie dłużnika, nie oznacza iż zastosowanie tego środka może nastąpić z pominięciem innych przepisów prawa. Organy państwowe, co nie ulega wątpliwości, działają w oparciu o zasadę legalizmu, która oznacza, iż wszelkie podejmowane przez nie czynności muszą znajdywać oparcie w przepisach prawa. Co do zasady, organowi wolno działać jedynie w taki sposób, w jaki ustawa mu na to zezwala. Zasada ta odnosi się do wszelkich sfer działalności tychże organów, a zatem nie można nie zauważyć, że dotyczy również egzekwowania czy też sposobu egzekwowania należności publicznoprawnych. Nie można zatem przyjąć, tak jak zrobił to organ odwoławczy, iż skoro art. 70 § 4 Op dla przerwania biegu przedawnienia wymaga jedynie zastosowania środka egzekucyjnego oraz zawiadomienia o tym fakcie dłużnika, to wymóg ten zostaje spełniony zarówno w wyniku przeprowadzenia postępowania egzekucyjnego w zgodzie z ogólnymi zasadami działania administracji państwowej jak i w oderwaniu od tychże zasad.
Ponadto, warto zauważyć jakie wymagania stawia ustawodawca czynnościom, których skutkiem jest przerwanie biegu przedawnienia. Podczas gdy Kodeks cywilny dla przerwania biegu przedawnienia wymaga jedynie podjęcia przez wierzyciela jakiejkolwiek czynności, z której wynikałoby iż ma on zamiar doprowadzić do przymusowego wykonania zobowiązania, to Ordynacja podatkowa stawia dużo dalej idące wymagania. Zgodnie z art. 70 § 4 Op dla przerwania biegu przedawnienia zobowiązania podatkowego konieczne jest zastosowanie wobec zobowiązanego środka egzekucyjnego oraz poinformowanie go o jego zastosowaniu. Nie wystarcza zatem samo złożenie przez wierzyciela wniosku o wszczęcie egzekucji czy też przesłanie tytułu egzekucyjnego, ani też wszczęcie postępowania egzekucyjnego przez odpowiedni organ – ustawodawca uznał iż, dla przerwania biegu przedawnienia zobowiązania, konieczne jest aktywne prowadzenie egzekucji w sposób jawny dla zobowiązanego.
Wyegzekwowania należności publicznoprawnych możliwe jest jedynie w toku postępowania egzekucyjnego w administracji unormowanego w ustawie z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t. j.: Dz. U. 2005 r. Nr 229 poz. 1954) zgodnie z art. 26 tej ustawy organ egzekucyjny wszczyna egzekucję administracyjną na wniosek wierzyciela, na podstawie wystawionego przez niego tytułu wykonawczego a wszczęcie egzekucji administracyjnej następuje z chwilą doręczenia zobowiązanemu odpisu tytułu wykonawczego lub doręczenia dłużnikowi zajętej wierzytelności zawiadomienia o zajęciu wierzytelności lub innego prawa majątkowego, jeżeli to doręczenie nastąpiło przed doręczeniem zobowiązanemu odpisu tytułu wykonawczego. Jedynie w toku tak wszczętego postępowania, organ egzekucyjny dokonuje czynności egzekucyjnych, które skutkują przerwaniem biegu przedawnienia egzekwowanego zobowiązania.
Wyjątkowo, do prowadzenia egzekucji administracyjnej jest również uprawniony wyznaczony komornik sądowy. W razie skierowania egzekucji do tej samej rzeczy bądź tego samego prawa dłużnika przez dwa różne organy – sądowy i administracyjny – tj. w przypadku gdy nastąpi zbieg egzekucji administracyjnej i sądowej, zgodnie z przepisem art. Art. 773 § 1. Kpc administracyjny organ egzekucyjny i komornik wstrzymują czynności egzekucyjne i przekazują akta egzekucji administracyjnej i egzekucji sądowej sądowi rejonowemu, w którego okręgu wszczęto egzekucję, w celu rozstrzygnięcia, który organ egzekucyjny - sądowy czy administracyjny - ma dalej prowadzić łącznie egzekucje w trybie właściwym dla danego organu. W przypadku wystąpienia dalszych zbiegów egzekucji do tej samej rzeczy lub prawa majątkowego, łączne prowadzenie egzekucji przejmuje automatycznie zgodnie z art. 773 § 3 kpc organ egzekucyjny wyznaczony przy pierwszym zbiegu egzekucji.
Zbieg egzekucji, jako konieczna przesłanka umożliwiająca legitymowanie sądowego organu administracyjnego do wyegzekwowania należności publiczno- prawnej od zobowiązanego, wymaga wszczęcia w stosunku do dłużnika dwóch postępowań – egzekucji sądowej oraz administracyjnej. Tymczasem w przedmiotowej sprawie niewątpliwym jest, iż postępowanie egzekucyjne w administracji nie zostało w ogóle wszczęte, a zatem nie doszło do zbiegu egzekucji administracyjnej z sądową, który to zbieg uprawniałby sąd powszechny do wyznaczenia komornika sądowego w celu przeprowadzenia egzekucji należności publicznoprawnych. Sąd powszechny, jak wynika zarówno z pism stron postępowania jak i z postanowienia komornika sądowego umarzającego egzekucję w sprawie II KM 400/04, zażądał przedłożenia dokumentów dotyczących egzekucji przeciwko Skarżącemu – jednakże, dostrzegając zapewne brak zbiegu egzekucji, nie wyznaczył komornika sądowego do prowadzenia przedmiotowej sprawy. Egzekucja w sprawie prowadzona była przez komornika sądowego bez podstawy prawnej – co zostało dostrzeżone, dopiero w wyniku interwencji P., jednakże na tyle późno, iż czas na przeprowadzenie postępowania egzekucyjnego w administracji w sposób prawidłowy już upłynął. Przed upływem terminu przedawnienia nie doszło zatem do wszczęcia postępowania egzekucyjnego w administracji, co skutkowało uznaniem się komornika sądowego niewłaściwym w przedmiocie toczącej się egzekucji administracyjnej i umorzeniem postępowania.
Skutkiem umorzenia postępowania zgodnie z art. 826 kpc jest uchylenie dokonanych czynności egzekucyjnych, co oznacza uznanie ich za niebyłe. Nie może zatem dojść do skutecznego przerwania biegu przedawnienia, poprzez faktyczne dokonanie czynności, przez organ do tego nieuprawniony – do dokonania tejże czynności nie istniała wymagana podstawa prawna gdyż postępowanie egzekucyjne wobec zobowiązanego nigdy nie zostało prawidłowo wszczęte.
Zasadne jest zatem twierdzenie skarżącego, iż nie doszło do przerwania biegu przedawnienia, a zatem egzekwowane należności uległy przedawnieniu z upływem ustawowego terminu.
W ponownie przeprowadzonym postępowaniu organy odniosą się do zarzutu dłużnika uwzględniając naprowadzone wyżej wnioski.
Wobec powyższego, należy stwierdzić iż zaskarżone postanowienie jak i poprzedzające go postanowienie Wójta Gminy K. naruszają przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy i jako takie podlegają uchyleniu na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 i art. 135 p.p.s.a.
O kosztach postępowania sąd orzekł na podstawie art. 200 p.p.s.a., a na podstawie 152 p.p.s.a. określił w jakim zakresie uchylone postanowienia nie mogą być wykonane.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło