II SA/Wa 1461/09

WyrokWSA w Warszawie2009-12-09

Skład orzekający: Sędzia WSA Anna Mierzejewska, Sędzia WSA Sławomir Antoniuk, Sędzia WSA Bronisław Szydło (spr.)

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja o przyznaniu żołnierzowi prawa do zamieszkiwania w lokalu mieszkalnym może zostać wydana przed zwolnieniem przez niego wcześniej zajmowanego lokalu, pomimo brzmienia art. 24 ust. 5 pkt 3 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że wydanie decyzji o przyznaniu żołnierzowi prawa do zamieszkiwania w kolejnym lokalu mieszkalnym przed zwolnieniem poprzedniego lokalu jest zasadne, aby zapobiec sytuacji, w której żołnierz i jego rodzina pozostają bez dachu nad głową. Organ prawidłowo zinterpretował kolizję między art. 24 ust. 5 pkt 3 a art. 41 ust. 1 pkt 3 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP, uznając prymat zapewnienia ciągłości zakwaterowania.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi M. P. na decyzję Prezesa Wojskowej Agencji Mieszkaniowej (WAM) utrzymującą w mocy decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego WAM w K. o przyznaniu żołnierzowi prawa do zamieszkiwania w lokalu mieszkalnym. Skarżący kwestionował decyzję, wskazując na stan techniczny lokalu, konieczność remontu, kwestię zwolnienia poprzedniego lokalu oraz nieuwzględnienie członków rodziny. Organy administracji uznały, że przyznanie lokalu jest zgodne z prawem, a kwestie remontowe są uregulowane przepisami o ryczałcie remontowym.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Anna Mierzejewska, Sędziowie WSA Sławomir Antoniuk, Bronisław Szydło (spr.), Protokolant Mateusz Rogala, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 09 grudnia 2009 r. sprawy ze skargi M. P. na decyzję Prezesa Wojskowej Agencji Mieszkaniowej z dnia [...] czerwca 2009 r. nr [...] w przedmiocie prawa zamieszkiwania w lokalu mieszkalnym na czas pełnienia służby oddala skargę Dyrektor Oddziału Regionalnego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej (WAM) w K. decyzją z dnia [...] kwietnia 2009 r. nr [...], działając na podstawie art. 24 ust. 1 i art. 26 ust. 1 i ust. 6 w związku z art. 21 ust. 1, art. 36 ust. 1 i ust. 2 oraz art. 13 ust. 6 ustawy z dnia 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej (t. j.: Dz. U. z 2005 r. Nr 41, poz. 398 ze zm.) oraz art. 19 ust. 5 i ust. 6 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o zmianie ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. Nr 116, poz. 1203 ze zm.), przyznał żołnierzowi służby stałej [...] M. P. prawo zamieszkiwania w lokalu mieszkalnym [...] w Z., o powierzchni użytkowej 31,05 m2 i użytkowej podstawowej 18,55 m2, na czas pełnienia obowiązków na stanowisku służbowym – [...] w G. W uzasadnieniu decyzji organ wyjaśnił, że M. P. złożył wniosek o przydział osobnej kwatery stałej w dniu 30 stycznia 2003 r. W wyniku realizacji tego wniosku wskazano M. P. lokal mieszkalny nr [...] w Z. Strona po zapoznaniu się ze stanem lokalu oświadczyła, że lokal ten wymaga remontu, na przeprowadzenie którego go nie stać. Organ wskazał, również, że pismem z dnia 19 sierpnia 2009 r. M. P. został poinformowany, że na poczet remontu przysługuje mu kwota 4 527, 20 zł oraz ryczałt remontowy w wysokości 2 426, 14 zł. Odnośnie podnoszonej przez stronę kwestii zdania do dyspozycji przydzielonego mu wcześniej lokalu mieszkalnego położonego w O., a zajmowanego obecnie przez jego byłą rodzinę, poinformowano stronę, że lokal ten nie znajduje się na terenie działania tamtejszego oddziału Agencji. Dyrektor Oddziału Regionalnego WAM w K. wyjaśnił ponadto, że w dniu 19 marca 2009 r. wpłynęło pismo M. P., w którym poinformował on, że przyjmuje proponowany lokal mieszkalny, jedynie w przypadku wyremontowania lokalu ze środków Agencji. Ponadto organ wskazał, że zgodnie z art. 32 ust. 1 powołanej ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP przekazanie lokalu następuje protokołem, w którym określa się stan techniczny, wyposażenie lokalu oraz znajdujących się w nim urządzeń technicznych. Natomiast na podstawie art. 32a tej ustawy żołnierzowi obejmującemu lokal mieszkalny przysługuje ryczałt remontowy na przygotowanie lokalu do zasiedlenia. Ponadto na podstawie rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 14 października 2004 r. w sprawie zasiedlania lokali mieszkalnych, wnoszenia opłat za używanie lokalu mieszkalnego i opłat pośrednich w okresie wykonywania prac remontowych oraz normatywów zużycia wyposażenia i urządzeń technicznych w lokalach mieszkalnych (Dz. U. Nr 236, poz. 2366), przysługuje zwrot kosztów wymiany urządzeń i napraw obciążających Agencję. Uzyskanie zgody na remont we własnym zakresie za zwrotem kosztów nie znajduje uzasadnienia w obowiązujących przepisach prawa. Od powyższej decyzji M. P. złożył odwołanie do Prezesa WAM. Decyzja tej zarzucił 1. naruszenie art. 107 § 1 i § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (t. j.: Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.) poprzez niustosunkowanie się do jego wniosku o wskazanie przepisów ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP lub aktu wykonawczego do tej ustawy nakazującego żołnierzowi zawodowemu przyjęcie lokalu mieszkalnego wymagającego remontu, 2. naruszenie art. 24 ust. 5 pkt 3 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP poprzez pominięcie kwestii zdania lokalu mieszkalnego w Opolu, 3. nieuwzględnienie osób najbliższych, które powinny być ujęte w obliczeniu przysługujących mu norm, 4. niewskazanie przepisu, który uniemożliwiałby wykonanie remontu z środków własnych strony za pełnym zwrotem przez Oddziała Regionalny WAM w K. Prezes WAM decyzją z dnia [...] czerwca 2009 r. nr [...], działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. oraz art. 13 ust. 7 powołanej ustawy o zakwaterowaniu sił zbrojnych RP, utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu decyzji organ podtrzymał argumentację zawartą w decyzji organu I instancji. Dodatkowo wyjaśnił, że M. P. nie złożył wniosku, o jakim mowa w art. 24 ust. 5 pkt 1 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP, tj. wniosku do dowódcy jednostki wojskowej o niewydawanie decyzji w przedmiocie przyznania prawa do zamieszkiwania w lokalu mieszkalnym. W związku z tym Dowódca złożył do Dyrektora Oddziału Regionalnego WAM w K. wniosek o wydanie takiej decyzji. Odnosząc się do zarzutów odwołania organ wyjaśnił, że zgodnie z art. 26 ust. 2 powołanej ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP członkami rodziny żołnierza służby stałej, których uwzględnia się przy ustalaniu powierzchni użytkowej podstawowej lokalu, są m in. małżonek oraz wspólnie zamieszkujące dzieci. W oświadczeniu z dnia 24 lipca 2008 r. M. P. nie zgłosił, iż posiada członków rodziny, których uwzględnia się przy ustalaniu powierzchni użytkowej podstawowej lokalu mieszkalnego. We wniosku Dowódcy o wydanie decyzji o prawie zamieszkiwania w lokalu mieszkalnym wskazano natomiast jako członków rodziny jego syna M. P. oraz narzeczoną I. B. Prezes WAM zauważył, że organ I instancji nie ustalił, czy syn strony zamieszkuje wspólnie z ojcem. Jednakże biorąc pod uwagę powierzchnię pokoi w przedmiotowym lokalu wynoszącą 18,55 m2, lokal ten odpowiada wymogom określonym w ustawie, nawet po uwzględnieniu jego syna. Narzeczona strony nie może być natomiast uwzględniona przy obliczeniu powierzchni przysługującego lokalu. Ponadto Prezes WAM wyjaśnił, że od 1 lipca 2004 r. Agencja nie remontuje przydzielanych żołnierzom lokali. Kwestię tą reguluje powołane rozporządzenie Ministra Obrony Narodowej z dnia 14 października 2004 r. w sprawie zasiedlania lokali mieszkalnych, wnoszenia opłat za używanie lokalu mieszkalnego i opłat pośrednich w okresie wykonywania prac remontowych oraz normatywów zużycia wyposażenia i urządzeń technicznych w lokalach mieszkalnych oraz rozporządzenie Ministra Obrony Narodowej z dnia 13 czerwca 2005 r. w sprawie gospodarowania lokalami mieszkalnymi przez Wojskową Agencję Mieszkaniową (Dz. U. Nr 116, poz. 975). W celu doprowadzenia lokalu do właściwego stanu technicznego żołnierzowi obejmującemu lokal przysługuje ryczałt remontowy oraz zwrot kosztów wymiany urządzeń zużytych w procesie normalnej eksploatacji. Ustosunkowując się do zarzutów związanych ze zwolnieniem przez M. P. otrzymanego wcześniej lokalu mieszkalnego, organ wyjaśnił, że z treści art. 24 ust. 5 pkt 3 powołanej ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP nie można odczytywać bezwzględnego zakazu wydania decyzji o prawie zamieszkiwania w lokalu mieszkalnym w takiej sytuacji. Przepis ten pozostaje, zdaniem organu, w kolizji z art. 41 ust. 1 pkt 3 ustawy, który stanowi, że żołnierz służby stałej i osoby wspólnie z nim zamieszkujące są obowiązani przekazać do dyspozycji Agencji lokal mieszkalny, jeżeli żołnierz otrzymał decyzję o prawie zamieszkiwania w kolejnym lokalu mieszkalnym. W tej sytuacji zasadne jest, w ocenie organu, wydanie kolejnej decyzji przydziałowej przed zwolnieniem wcześniej przyznanego lokalu mieszkalnego, aby w okresie pomiędzy zwolnieniem dotychczas zajmowanego lokalu mieszkalnego i wydaniem tej kolejnej decyzji o prawie zamieszkiwania, żołnierz i jego rodzina nie pozostawał bez lokalu mieszkalnego. Reasumując organ stwierdził, że realizacja przysługującego stronie prawa zamieszkiwania w lokalu mieszkalnym nastąpiła zgodnie z obowiązującymi przepisami. Wskazana wyżej decyzja Prezesa WAM stała się przedmiotem skargi M. P. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Skarżący wniósł o uchylenie tej decyzji w całości. Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie: art. 107 § 1 i § 3 k.p.a., § 2 ust. 5 w zw. z § 7 ust. 1 i § 8 ust. 1 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 13 czerwca 2005 r. w sprawie gospodarowania lokalami mieszkalnymi przez Wojskową Agencję Mieszkaniową, art. 24 ust. 5 pkt 3 oraz art. 26 ust. 1 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojny RP. Skarżący powołał się w tym zakresie na argumentację podniesioną w odwołaniu od decyzji organu I instancji. Zarzucił również naruszenie art. 77 § 1 oraz art. 80 k.p.a. poprzez niewłaściwe zastosowanie wymienionych powyżej przepisów i "tendencyjne" rozpatrzenie materiału dowodowego, a także zastosowanie "dowolnej" a nie swobodnej oceny dowodów. W odpowiedzi na skargę Prezes Wojskowej Agencji Mieszkaniowej wniósł o jej oddalenie, powołując się na argumenty przedstawione w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej i to z przepisami obowiązującymi w dacie jej wydania. Innymi słowy, sąd administracyjny kontroluje legalność rozstrzygnięcia zapadłego w postępowaniu z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i obowiązującymi przepisami prawa procesowego. Skarga analizowana pod tym kątem nie zasługuje na uwzględnienie. Sąd nie stwierdził bowiem, by organy podejmujące w badanej sprawie rozstrzygnięcia dopuściły się naruszenia prawa materialnego, ewentualnie przepisów postępowania administracyjnego w stopniu, w jakim mogłoby to mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W świetle art. 21 ust. 1 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej (t. j.: Dz. U. z 2005 r. Nr 41, poz. 398 ze zm.) żołnierzowi służby stałej od dnia wyznaczenia go na pierwsze stanowisko służbowe do dnia zwolnienia z zawodowej służby wojskowej przysługuje prawo zamieszkiwania w lokalu mieszkalnym, będącym w dyspozycji Wojskowej Agencji Mieszkaniowej. Zgodnie natomiast z art. art. 24 ust. 1 powołanej ustawy, dyrektor oddziału regionalnego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej właściwy dla garnizonu, w którym żołnierza służby stałej wyznaczono na stanowisko służbowe lub w którym zajmuje takie stanowisko, na wniosek dowódcy jednostki wojskowej, wydaje decyzję o prawie zamieszkiwania na czas pełnienia obowiązków na tym stanowisku w lokalu mieszkalnym, w miejscowości, w której żołnierz został wyznaczony na stanowisko służbowe lub zajmuje takie stanowisko albo w miejscowości pobliskiej. Biorąc pod uwagę treść wskazanych przepisów należy stwierdzić, że przyznanie M. P. prawa do zamieszkiwania w lokalu mieszkalnym [...] w Z. na podstawie decyzji Dyrektora Oddziału Regionalnego WAM w K. z dnia [...] kwietnia 2009 r., utrzymanej następnie w mocy decyzją Prezesa Wojskowej Agencji Mieszkaniowej z dnia [...] czerwca 2009 r., jest realizacją przysługujących żołnierzowi służby stałej uprawnień do zakwaterowania w miejscowości pobliskiej, w stosunku do miejscowości, w której został wyznaczony na stanowisko służbowe. Przepisy ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP, przyznając żołnierzom zawodowym prawo do zakwaterowania, nakładają jednocześnie na organy Wojskowej Agencji Mieszkaniowej obowiązek zapewnienia realizacji tych uprawnień w drodze decyzji administracyjnej. Obowiązek ten w sposób jednoznaczny wynika z art. 24 ust.1 cytowanej ustawy i w sytuacji określonej w tym przepisie organ zobowiązany jest wydać decyzję o prawie zamieszkiwania w lokalu mieszkalnym. Wskazane wyżej przypisy w żaden sposób nie odnoszą się do stanu technicznego lokalu mieszkalnego. Kwestię remontów lokalów mieszkalnych przyznawanych żołnierzom zawodowym uregulowana jest w art. 32a powołanej ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP. Zgodnie z art. 32a ust. 1 ustawy żołnierz służby stałej obejmujący lokal mieszkalny na podstawie decyzji o prawie zamieszkiwania przed jego zasiedleniem otrzymuje ryczałt remontowy. Wysokość ryczałtu remontowego za każdy rok zamieszkiwania w lokalu mieszkalnym przez poprzednią osobę, przy spełnieniu warunku, o którym mowa w art. 32a ust. 2 ustawy, jest iloczynem powierzchni użytkowej lokalu i 1/160 wartości odtworzeniowej, o której mowa w art. 47 ust. 1 pkt 3 ustawy (art. 32a ust. 3 ustawy). Ponadto należy wskazać, że stosownie do treści art. 32a ust. 6 cytowanej ustawy żołnierzowi służby stałej obejmującemu lokal mieszkalny na podstawie decyzji o prawie zamieszkiwania w lokalu mieszkalnym przed jego zasiedleniem Agencja wypłaca dodatkowo kwotę należną od poprzedniej osoby, stanowiącą równowartość kosztów, o których mowa w art. 32 ust. 4, tj. kosztów naprawy powstałych w trakcie zamieszkiwania uszkodzeń elementów i wyposażenia lokalu mieszkalnego oraz znajdujących się w nich urządzeń technicznych, a także kosztów wymiany uszkodzonych w trakcie zamieszkiwania elementów i wyposażenia lokalu mieszkalnego oraz znajdujących się w nich urządzeń technicznych, których naprawa jest niemożliwa ze względów technicznych lub ekonomicznie nieopłacalna. To, czy powyższe regulacje zapewniają żołnierzom zawodowym pokrycie kosztów remontu lokalu mieszkalnego w wysokości odpowiadającej rzeczywistym nakładom wykracza po za ocenę legalności wydanej w niniejszej sprawie decyzji, do której Sąd uprawniony jest na podstawie art. 1 § 1 i 2 powołanej ustawy Prawo o ustroju sądów administracyjnych. Należy również stwierdzić, że postawiony przez skarżącego zarzut naruszenia w zaskarżonej decyzji § 7 ust. 1 oraz § 8 ust. 1 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 13 czerwca 2005 r. w sprawie gospodarowania lokalami mieszkalnymi przez Wojskową Agencję Mieszkaniową (Dz. U. Nr 116, poz. 975) jest niezasadny. Wskazane przez skarżącego przepisy dotyczą bowiem przekazania lokalu mieszkalnego oraz napraw przeprowadzanych przez osobę posiadająca tytuł prawny do zamieszkiwania w lokalu mieszkalnym. Przepisy te odnoszą się zatem do sytuacji, które mają miejsce po wydaniu decyzji o prawie zamieszkiwania w lokalu mieszkalnym. Wskazać również należy, że Prezes WAM prawidłowo zinterpretował art. 24 ust. 5 pkt 3 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP stanowiący, iż nie wydaje się decyzji o prawie zamieszkiwania w lokalu mieszkalnym żołnierzowi służby stałej, który nie zwolnił osobnej kwatery stałej. Słusznie organ podniósł w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, że powołany przepis pozostaje w kolizji z art. 41. ust. pkt 3 tej ustawy, który stanowi, że żołnierz służby stałej i osoby wspólnie z nim zamieszkujące są obowiązani przekazać do dyspozycji Agencji lokal mieszkalny, jeżeli żołnierz otrzymał decyzję o prawie zamieszkiwania w kolejnym lokalu mieszkalnym lub skorzystał z uprawnienia, o którym mowa w art. 24 ust. 6 ustawy. W tej sytuacji za zasadne należy uznać wydanie kolejnej decyzji przydziałowej przed zwolnieniem wcześniej przyznanego lokalu mieszkalnego (odpowiednio kwatery stałej). Bezwzględne egzekwowanie przepisu art. 24 ust. 5 pkt 3 powołanej ustawy, powodowałoby w praktyce pozostawienie żołnierza i jego rodziny w okresie pomiędzy zwolnieniem dotychczas zajmowanego lokalu i wydaniem kolejnej decyzji o prawie zamieszkiwania, bez lokalu mieszkalnego. Stało by to w sprzeczności z prawem żołnierza służby stałej do zamieszkiwania w lokalu mieszkalnym, przysługującym od dnia wyznaczenia żołnierza na pierwsze stanowisko do dnia zwolnienia z zawodowej służby wojskowej, wynikającym z art. 21 ust. 1 cytowanej ustawy. Postawiony w skardze zarzut naruszenia art. 24 ust. 5 pkt 3 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP jest więc niezasadny. Niezasadny jest również zarzut nieuwzględnienia przy wydawaniu decyzji o prawie zamieszkiwania w lokalu mieszkalnym syna skarżącego. Lokal ten o powierzchni użytkowej podstawowej wynoszącej 18,55 m2 odpowiada bowiem przysługującym skarżącemu normom, nawet z uwzględnieniem jego syna. Zgodnie z § 2 pkt 3 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 9 sierpnia 2004 r. w sprawie norm powierzchni użytkowej podstawowej przysługujących żołnierzom służby stałej (Dz. U. Nr 185, poz. 1913) norma powierzchni użytkowej podstawowej lokalu mieszkalnego przysługująca skarżącemu wynosi od 7 do 10 m2. Z tych względów, Sąd uznał wydane w sprawie decyzje za prawidłowe, a zarzuty zawarte w skardze za nieuzasadnione. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze. zm.), Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł, jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło