VI SA/Wa 1690/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Danuta Szydłowska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Magdalena Maliszewska Sędzia WSA Urszula Wilk Protokolant Eliza Mroczek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 grudnia 2009 r. sprawy ze skargi S. F. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] lipca 2009 r. nr [...] w przedmiocie uchybienia terminu oddala skargę Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] lipca 2009 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...], na podstawie art. 134 k.p.a. stwierdziło uchybienie terminu do wniesienia przez S. F. odwołania od decyzji Prezydenta W. z dnia [...] kwietnia 2009 r. w przedmiocie zezwolenia na zajęcie pasa drogowego, ustalenia warunków zajęcia oraz opłaty, terminu i sposobu jej uiszczenia. Uzasadniając swoje stanowisko w sprawie organ wskazał, iż przedmiotowa decyzja była dwukrotnie awizowana - w dniu 22 i 28 kwietnia 2009 r. Przesyłka została zwrócona przez pocztę w dniu 7 maja 2009 r. z adnotacją, iż nie została podjęta w terminie. W tej sytuacji w dniu 6 maja 2009 r. nastąpiło doręczenie zastępcze i termin 14 dniowy do wniesienia odwołania upłynął w dniu 20 maja 2009 r. Odebranie przez odwołującego się decyzji osobiście w dniu 18 maja 2009 r. nie mogło tworzyć nowego terminu do wniesienia środka zaskarżenia. Organ przytoczył treść przepisów dotyczących skuteczności doręczeń stwierdzając, iż zainteresowany, wnosząc odwołanie w dniu 29 maja 2009 r. terminowi uchybił. W skardze złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, S. F., zwany dalej skarżącym, wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia i merytoryczne rozpoznanie odwołania od decyzji Prezydenta W.. W uzasadnieniu skargi podniósł m.in., iż odwołanie złożył 26 maja 2009 r. za pośrednictwem organu, który uznał je za wniesione w terminie. Decyzję odebrał otrzymując awizo i nie jest mu nic wiadomo o kilkakrotnym awizowaniu przesyłki. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał dotychczasowe argumenty. W piśmie procesowym datowanym na dzień [...] września 2009 r. skarżący dodał, iż urząd nie załatwił sprawy w terminie i nie powiadomił go o przyczynach zwłoki. Podniósł też argumenty mające wskazywać na wadliwość decyzji Prezydenta W. z dnia [...] kwietnia 2009 r. W ocenie skarżącego awizowanie przesyłki poleconej nie może być równoznaczne z wypełnieniem obowiązków określonych w art. 44 k.p.a., albowiem warunkiem prawidłowego doręczenia w trybie tego przepisu jest niemożność doręczenia w trybie art. 42 i 43 k.p.a. Na potwierdzenie swojej argumentacji przywołał orzecznictwo sądowoadmnistracyjne. Jednocześnie skarżący wniósł o wstrzymanie wykonania decyzji Prezydenta W. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie albowiem zaskarżone postanowienie nie narusza prawa. Mając na uwadze argumenty podniesione przez skarżącego wskazać należy, iż kompetencje Sądu Administracyjnego sprowadzają się do badania zaskarżonego rozstrzygnięcia pod względem jego zgodności z prawem procesowym i materialnym. Przedmiotem rozpoznania w niniejszym postępowaniu była legalność postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] lipca 2009 r. stwierdzającego uchybienie terminu do wniesienia odwołania. A zatem żądanie merytorycznego rozpoznania odwołania, zarzut bezczynności organu jak również wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji Prezydenta W. nie znajdują uzasadnienia. W chwili wpłynięcia odwołania organ odwoławczy ma obowiązek zbadania czy spełnia ono określone warunki formalne m.in. czy zostało wniesione w terminie, czy pochodzi od strony i czy z innych przyczyn jest dopuszczalne. W przypadku stwierdzenia, że wniesiono je po terminie lub jest z innych powodów niedopuszczalne, organ odwoławczy wydaje postanowienie w trybie art. 134 k.p.a. stwierdzając niedopuszczalność odwołania oraz uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Postanowienie w tej sprawie jest ostateczne. Treść art. 134 k.p.a. wskazuje dwie przesłanki skutecznego złożenia odwołania. Jedna z nich ma charakter konkretny i dotyczy zachowania terminu do wniesienia środka prawnego. Podkreślenia wzmaga, iż jednym z podstawowych warunków wywierania skutków prawnych przez czynności procesowe stron jest ich podejmowanie w określonych dla nich terminach. Ograniczając dalej rozważania tylko do odwołań od decyzji organu I instancji należy podkreślić, że wnosi się je w terminie 14 dni od doręczenia decyzji stronie, a gdy była ona ogłoszona ustnie - od dnia jej ogłoszenia stronie (art. 129 § 2 k.p.a.). Doręczenie jest czynnością materialno-techniczną, z której dokonaniem prawo wiąże niekiedy określone skutki prawne a podstawowym jego skutkiem prawnym jest rozpoczęcie biegu terminu do dokonania określonej czynności prawnej np. wniesienia odwołania czy zażalenia. Termin określony w tym przepisie jest terminem prekluzyjnym dla strony, a zatem jego uchybienie powoduje, że czynność prawna podjęta przez stronę po jego upływie jest bezskuteczna. Rozpatrzenie bowiem odwołania wniesionego z uchybieniem terminu, który nie został przywrócony, stanowi rażące naruszenie prawa. Zasady dotyczące doręczania pism stronom postępowania administracyjnego reguluje rozdział 8 k.p.a. zawierający przepisy dostosowane do różnych różnych stanów faktycznych. Zgodnie z art. 42 k.p.a. pisma doręcza się osobom fizycznym w ich mieszkaniu lub miejscu pracy, pisma mogą być doręczane również w lokalu administracji publicznej, a w przypadku niemożności doręczenia w ten sposób jak również w razie konieczności pisma doręcza się w każdym miejscu gdzie się adresata zastanie. Z kolei art. 43 k.p.a. statuuje tzw. doręczenie zastępcze, polegające na tym, iż w przypadku nieobecności adresata pismo doręcza się, za pokwitowaniem, dorosłemu domownikowi, sąsiadowi lub dozorcy domu, jeżeli osoby te podjęły się oddania pisma adresatowi. O doręczeniu pisma sąsiadowi lub dozorcy zawiadamia się adresata, umieszczając zawiadomienie w oddawczej skrzynce pocztowej lub, gdy to nie jest możliwe, w drzwiach mieszkania. Natomiast art. 44 k.p.a. przewiduje swoistą fikcję prawną, która umożliwia uznanie doręczenia za skuteczne w przypadku niemożności doręczenia pisma w sposób przewidziany w art. 42 i 43 k.p.a. Wówczas istnieje m.in. możliwość złożenia pisma na okres 14 dni w urzędzie właściwej gminy (miasta) w przypadku doręczania pisma przez pracownika urzędu gminy (miasta) lub upoważnioną osobę lub organ. Zawiadomienie o pozostawieniu pisma wraz z informacją o możliwości odbioru w terminie 7 dni licząc od dnia pozostawienia zawiadomienia w miejscu określonym w § 1, umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej lub, gdy nie jest to możliwe, na drzwiach mieszkania adresata, jego biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe, bądź w widocznym miejscu przy wejściu na posesję adresata. W przypadku niepodjęcia przesyłki procedurę tą powtarza się, zaś doręczenie staje się skuteczne z upływem ostatniego dnia okresu, a pismo pozostawia się w aktach sprawy. Należy zważyć, że doręczenie zastępcze jest w pełni skuteczne i wywiera takie same skutki jak doręczenie rzeczywiste. Jednym ze skutków doręczenia decyzji jest rozpoczęcie biegu terminów przewidzianych w przepisach postępowania związanych z doręczeniem decyzji, w tym również terminów do wniesienia środków zaskarżenia. Tak więc przepis art. 44 k.p.a., mający zastosowanie w razie niemożności doręczenia pisma w sposób bezpośredni lub zastępczy, określa dwie przesłanki skuteczności przewidzianego w nim doręczenia. Pierwszą przesłanką jest przechowywanie pisma przez oznaczony okres w placówce pocztowej (w przypadku doręczenia pisma przez pocztę). Drugą natomiast jest umieszczenie zawiadomienia o pozostawieniu pisma wraz z informacją o możliwości jego odbioru. W razie ziszczenia się tych przesłanek domniemywa się, że doręczenie zostało dokonane z upływem ostatniego dnia okresu przechowywania pisma w placówce pocztowej (w przypadku doręczania pisma przez pocztę), a więc nastąpił prawny skutek procesowy doręczenia. Ustanowienie przez ustawodawcę tego rodzaju doręczenia podyktowane jest postulatami płynącymi z zasady ekonomiki procesowej i ma na celu ochronę biegu postępowania przed jego zatamowaniem wskutek nieodebrania pism przez stronę. Jak wynika z akt sprawy przesyłka zawierając decyzję organu I instancji została wysłana na adres podany w skardze w dniu 20 kwietnia 2009 r. Z adnotacji poczty wynika, iż po raz pierwszy awizowano ją w dniu 22 kwietnia 2009 r.(awizo pozostawiono w skrzynce) a zwrot do nadawcy nastąpił w dniu 7 maja 2009 r. Wobec niepodjęcia przez skarżącego przesyłki w terminie wezwanie należy uznać za doręczone prawidłowo. Od daty pierwszego awiza do dnia zwrotu do nadawcy upłynęło pełne 14 dni. W tej sytuacji doręczenie nastąpiło w dniu 6 maja 2009 r. a zatem od tego dnia zaczął biec termin do wniesienia odwołania. Zakreślony termin czternastu dni upłynął bezskutecznie w dniu 20 maja 2009 r. Bez znaczenia jest przy tym iż skarżący odebrał przesyłkę osobiście w dniu 18 maja 2009 r. skoro przesyłka pozostawała przez okres 14 dni do odbioru w placówce pocztowej, zgodnie z art. 44 k.p.a. W sytuacji, kiedy nastąpił prawny skutek procesowy doręczenia, późniejsze ponowne doręczenie decyzji organu I instancji stronie nie powoduje ponownego otwarcia dla strony terminu do wniesienia odwołania. Przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego nie przewidują możliwości przyjęcia dwóch różnych dat doręczenia decyzji. Kwestie dotyczące stawiennictwa skarżącego w organie i późniejszego ponownego doręczenia mu decyzji, mogłyby być rozważane podczas rozpoznawania wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. Nie mogą natomiast mieć wpływu na ocenę prawidłowości zastosowania art. 134 k.p.a. W tym miejscu można zauważyć, iż zgodnie z treścią art. 58 § 1 i 2 k.p.a. w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. Jednocześnie z wniesieniem prośby należy dopełnić czynności, dla której określony był termin. Równoczesny wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania powodowałby konieczność uprzedniego rozważenia kwestii winy skarżącego w uchybieniu terminu. Z takiej możliwości skarżący nie skorzystał. Reasumując powyższe, stanowisko organu zawarte w zaskarżonym postanowieniu należy uznać za prawidłowe i brak jest podstaw do uznania, iż zaskarżone rozstrzygnięcie narusza prawo. Wobec niezasadności zarzutów skargi oraz niestwierdzenia przez Sąd z urzędu tego rodzaju uchybień, które mogłyby mieć wpływ na treść rozstrzygnięcia, które sąd ma obowiązek badać z urzędu - skargę należało oddalić. Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji.