IV SA/Wa 1816/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Agnieszka Wójcik, Sędziowie Sędzia WSA Łukasz Krzycki (spr.), Sędzia WSA Marek Wroczyński, Protokolant Izabela Urbaniak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 grudnia 2009 r. sprawy ze skargi W. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] listopada 2007 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. na rzecz skarżącego W. S. kwotę 457 (czterysta pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Dnia 4 stycznia 2005 r. Prokurator Prokuratury Okręgowej w P. zwrócił się do Starosty G. o przeprowadzenie analizy wierzchniej warstwy glebowej murawy boiska sportowego w M. celem ustalenia stopnia jej obecnego zanieczyszczenia bakteriologicznego. W przypadku stwierdzenia utrzymującego się skażenia bakteriologicznego Prokurator wniósł o zobowiązanie Wójta Gminy J. do przywrócenia jakości gleby wykorzystanej do budowy boiska w M. do wymaganych standardów jakości nie zagrażających środowisku czyli zdrowiu potencjalnych użytkowników zgodnie z art. 362 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (Dz. U. Nr 62, poz.627 ze zm.), zwanej dalej "Poś". Decyzją z dnia [...] października 2005 r., nr [...] Starosta G. umorzył postępowanie w niniejszej sprawie, które to orzeczenie Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. decyzją z dnia [...] czerwca 2006 r., nr [...] uchyliło i przekazało sprawę do ponownego rozpoznania organowi pierwszej instancji. Decyzją z dnia [...] marca 2007 r., nr [...] Starosta G. umorzył postępowanie w sprawie wydania decyzji zobowiązującej Wójta Gminy J. do przywrócenia jakości gleby wykorzystanej do budowy boiska w M. do wymaganych przepisami ochrony środowiska standardów jakości, nie zagrażających środowisku czyli zdrowiu potencjalnych użytkowników. Po rozpatrzeniu odwołania W. S., Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. decyzją z dnia [...] listopada 2007 r., nr [...] umorzyło postępowanie odwoławcze uznając, iż skarżący nie jest stroną postępowania administracyjnego. Kolegium stwierdziło, iż przymiot strony niniejszego postępowania służy wyłącznie Gminie J. oraz Prokuratowi Okręgowemu w P. W skardze na powyższą decyzję W. S. podniósł niewiarygodność ustaleń organu I instancji odnośnie jakości gleby wykorzystanej do budowy boiska oraz merytoryczną wadliwość decyzji organu pierwszej instancji. Skarżący powołał się na wyniki badań mające sugerować, iż na terenie jego posesji i w bezpośrednim sąsiedztwie boiska sportowego w M. występuje silne skażenie i zanieczyszczenie wód gruntowych, co w jego ocenie stanowi podstawę do brania przez niego udziału w postępowaniu. Skarżący wskazał również, iż w postępowaniu karnym toczącym się przed Sądem Rejonowym Z. w sprawie o sygn. akt [...], występuje jako oskarżyciel posiłkowy. Kolegium w odpowiedzi na skargę wniosło o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę uznając, iż zaskarżona decyzja odpowiada prawu. Zdaniem Sądu w postępowaniu w przedmiocie nałożenia na podmiot określonych obowiązków w związku z negatywnym oddziaływaniem na środowisko (art. 362 ust. 1 Poś) stroną postępowania jest wyłącznie podmiot którego prawa lub obowiązki mogą być określone w wyniku wydania decyzji poprzez konieczność podjęcia pewnych działań. Osoby trzecie, narażone na uciążliwe oddziaływanie podmiotu zobowiązywanego, z uwagi na brak uprawnień procesowych do wszczęcia postępowania w tym przedmiocie nie mogą być stroną takiego postępowania w rozumieniu art. 28 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 tj. ze zm.), zwanej dalej "kpa". Naczelny Sąd Administracyjny, po rozpoznaniu skargi kasacyjnej W. S., wyrokiem z dnia 15 września 2009 r. uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnego w Warszawie do ponownego rozpoznania. W uzasadnieniu wyroku, Naczelny Sąd Administracyjny dokonał wykładni wzajemnych relacji pomiędzy przepisami dot. odpowiedzialności administracyjnej zawartymi w Poś (art. 362-375) a przepisem art. 28 kpa. Stwierdził min.: iż przepis art. 375 Poś jest wyłącznie lex specialis wobec przepisu art. 61 § 1 kpa, natomiast nie wyłącza stosowania art. 28 kpa w sprawach prowadzonych na podstawie przepisów zamieszczonych w dziale III Poś. Naczelny Sąd Administracyjny wyraził pogląd, iż podmiot będący właścicielem nieruchomości położonej w zasięgu negatywnego oddziaływania na środowisko ma przymiot strony w rozumieniu art. 28 kpa w postępowaniu administracyjnym, którego przedmiotem jest ograniczenie oddziaływania na środowisko i jego zagrożenia, bądź przywrócenie środowiska do stanu właściwego (art. 362 Poś). Obecny na rozprawie pełnomocnik skarżącego wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie, ponieważ zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Zgodnie z art. 190 zdanie pierwsze ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej: "ppsa", Sąd, któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie ponownie rozpatrując sprawę, z uwagi na treść art. 190 ppsa związany był wykładnią prawa dokonaną w niniejszej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 15 września 2009 r. Wskazać należy, iż postępowanie administracyjne którego dotyczy zaskarżona decyzja, zostało wszczęte z urzędu i toczyło się w przedmiocie zobowiązania na podstawie art. 362 ust. 1 pkt 2 Poś podmiotu korzystającego ze środowiska, który negatywnie na nie oddziałuje, do przywrócenia środowiska do stanu właściwego. Rozpatrując odwołanie W. S. Samorządowe Kolegium Odwoławcze uznało, iż odwołującemu się nie przysługuje przymiot strony w rozumieniu art. 28 kpa w niniejszym postępowaniu. Organ odwoławczy uznał, iż przymiot strony w niniejszym postępowaniu ma jedynie Gmina J. oraz Prokurator Okręgowy w P. Następnie Kolegium szczegółowo analizuje pojęcie interesu prawnego, przeciwstawiając mu pojęcie interesu faktycznego, przytaczając wiele orzeczeń sądów administracyjnych w tym przedmiocie. Na koniec organ odwoławczy stwierdza, iż zaskarżoną decyzję organu pierwszej instancji skarżący otrzymał do wiadomości, jako osoba mająca interes faktyczny w rozstrzygnięciu sprawy, który to interes nie jest podstawą uznania danego podmiotu za stronę postępowania. Wobec powyższego organ stwierdził, że zasadne było umorzenie postępowania w trybie art. 138 § 1 pkt 3 kpa. Dokonując powyższych ustaleń, organ odwoławczy w ogóle nie badał kwestii czy skarżący jest właścicielem nieruchomości położonej w zasięgu negatywnego oddziaływania na środowisko, co ma znaczenie dla oceny czy skarżący ma przymiot strony w świetle wiążącej w sprawie oceny prawnej wyrażonej przez Naczelny Sąd Administracyjny. Ponieść należy, iż skarżący wskazuje, że jego nieruchomość (działki ew. nr [...], [...] i [...] w M.) położona jest w bezpośrednim sąsiedztwie działek na których znajduje się boisko (działki ew. nr [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...] w M.), zaś sam pas drogi powiatowej oddzielający działki skarżącego od boiska o szerokości około 6 m nie stanowi bariery, która chroniłaby grunty skarżącego przed szkodliwym działaniem osadów ściekowych, z których została wykonana murawa boiska. Stąd też jak twierdzi, skażenie wód gruntowych na jego posesji jest wyraźne. Niewyjaśnienie przez organ powyższej kwestii stanowi naruszenie art. 7 i art. 77 § 1 kpa w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Stwierdzić również należy, iż na obecnym etapie postępowania, Sąd nie ma możliwości odniesienia się do pozostałych zarzutów skargi, gdyż byłoby to przedwczesne w sytuacji gdy organ odwoławczy nie ustosunkował się merytorycznie do nich. Biorąc pod uwagę powyższe Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ppsa orzekł, jak w pkt 1 sentencji wyroku. Orzekając w punkcie 2 wyroku Sąd miał na względzie, iż zgodnie z art. 200 ppsa w przypadku uwzględnienia skargi, skarżącemu należy się od organu administracji publicznej, który wydał zaskarżony akt, zwrot kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw. Na podstawie tego przepisu w zw. z art. 205 § 1 ppsa zasądzono na rzecz skarżącego koszty postępowania sądowego, na które składają się: wpis sądowy od skargi – 200 zł, opłata skarbowa od pełnomocnictwa w kwocie 17 zł oraz wynagrodzenie dla adwokata reprezentującego skarżącego – 240 zł. Wysokość tego wynagrodzenia ustalono zgodnie z § 18 ust. 1 pkt 1 "c" rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. Nr 163 poz. 1348 ze zmianami). Rozpoznając ponownie sprawę Kolegium zbada czy skarżącemu służy przymiot strony w niniejszym postępowaniu, uwzględniając ocenę prawną zawartą w uzasadnieniu niniejszego orzeczenia, a ewentualnie następnie dokona merytorycznej oceny decyzji Starosty G. z dnia [...] marca 2007 r., nr [...] odnosząc się do wszystkich zarzutów podniesionych w odwołaniu od decyzji organu pierwszej instancji przez W. S.