III SA/Kr 449/09

WyrokWSA w Krakowie2009-12-09

Skład orzekający: Halina Jakubiec, Bożenna Blitek, Elżbieta Kremer

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy emerytowi policyjnemu przysługuje prawo do równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego, a jeśli nie, czy decyzja przyznająca taki równoważnik funkcjonariuszowi w służbie stałej może wygasnąć na podstawie art. 162 § 1 pkt 1 Kpa po jego zwolnieniu ze służby i przejściu na emeryturę?
Ratio decidendi
Emerytom i rencistom policyjnym nie przysługuje prawo do równoważnika pieniężnego z tytułu braku lokalu mieszkalnego, ponieważ ustawa o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji nie przyznaje takiego uprawnienia. Uchylenie § 8 rozporządzenia MSWiA z dnia 28 czerwca 2002 r., które przyznawało to uprawnienie emerytom policyjnym, nie narusza praw nabytych, gdyż przepis ten był sprzeczny z ustawą. Ponadto, decyzja przyznająca równoważnik funkcjonariuszowi w służbie stałej staje się bezprzedmiotowa z chwilą utraty przez niego statusu funkcjonariusza i przejścia na emeryturę, co uzasadnia jej wygaśnięcie na podstawie art. 162 § 1 pkt 1 Kpa, zwłaszcza w kontekście interesu społecznego.
Stan faktyczny
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie rozpoznał skargę W. S. na decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji utrzymującą w mocy decyzję Komendanta Powiatowego Policji o stwierdzeniu wygaśnięcia decyzji z 2003 r. przyznającej W. S. równoważnik pieniężny za brak lokalu mieszkalnego. W. S. był funkcjonariuszem Policji w służbie stałej, który nabył prawa emerytalne i został zwolniony ze służby. Organy administracji uznały, że po zmianie przepisów rozporządzenia MSWiA w 2005 r. emeryci policyjni utracili prawo do tego świadczenia, a decyzja przyznająca je stała się bezprzedmiotowa. Skarżący kwestionował podstawę prawną stwierdzenia wygaśnięcia decyzji.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący : Sędzia WSA Halina Jakubiec Sędziowie : WSA Bożenna Blitek WSA Elżbieta Kremer spr. Protokolant Urszula Ogrodzińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 grudnia 2009 r. sprawy ze skargi W. S. na decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji z dnia 18 marca 2009 r. nr : [...] w przedmiocie stwierdzenia wygaśnięcia decyzji o przyznaniu równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego s k a r g ę o d d a l a Komendant Wojewódzki Policji decyzją z dnia 18 marca 2009r. nr [...], po rozpatrzeniu odwołania W. S., utrzymał w mocy decyzję Komendanta Powiatowego Policji z dnia [...] 2009r. nr [...], którą stwierdzono wygaśnięcie decyzji nr [...] z dnia [...] 2003r. o przyznaniu W. S. równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego. Wydanie powyższych decyzji poprzedzone zostało następującymi ustaleniami faktycznymi i prawnymi: Decyzją nr [...] z dnia [...] 2003r. wydaną przez Komendanta Powiatowego Policji przyznano W. S., wówczas funkcjonariuszowi w służbie stałej Policji, prawo do równoważnika z tytułu braku lokalu mieszkalnego w wysokości dla policjantów posiadających rodzinę. Na podstawie rozkazu personalnego Komendanta Powiatowego Policji nr [...] z dnia [...] 2009r. W. S. został zwolniony ze służby w związku z nabyciem praw emerytalnych. W takich okolicznościach Komendant Powiatowy Policji decyzją z dnia [...] 2009r. nr [...] wydaną na podstawie art.162 § 1 pkt 1 Kpa, art.92 ust.1 i art.97 ust.5 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990r. o Policji ( tj. Dz.U z 2002 Nr 7, poz. 58) w zw. z § 9 ust.1 pkt 5 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 28 czerwca 2002r. w sprawie wysokości i szczegółowych zasad przyznawania, odmowy przyznania, cofania i zwracania przez policjantów równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego ( Dz.U z 2005r. Nr 70, poz. 633), stwierdził wygaśnięcie decyzji nr [...] z dnia [...] 2003r. o przyznaniu równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego z dniem [...] 2009r. W uzasadnieniu decyzji wskazano, że na mocy rozporządzenia MSWiA z dnia 6 kwietnia 2005r. uchylony został § 8 rozporządzenia MSWiA z dnia 28 czerwca 2002r. w sprawie wysokości i szczególnych zasad przyznawania, odmowy przyznania, cofania i zwracania przez policjantów równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego. Przepis ten stanowił, że określone w rozporządzeniu zasady przyznawania równoważnika za brak lokalu mieszkalnego mają zastosowanie do emerytów i rencistów policyjnych. Uchylenie tego przepisu powoduje, że od daty wejścia w życie powyższej zmiany emeryci i renciści policyjni utracili prawo do pobierania równoważnika za brak lokalu. Zważywszy, że W. S. przeszedł na emeryturę z dniem [...] 2009r., utracił prawo do pobierania równoważnika. W związku z powyższym należało stwierdzić wygaśnięcie decyzji z dnia [...] 2003r. jako bezprzedmiotowej. Od decyzji odwołanie złożył W. S., wnosząc o uchylenie decyzji i umorzenie postępowania w pierwszej instancji. W uzasadnieniu podał, że decyzja została wydana bez podstawy prawnej, bowiem art. 162 § 1 pkt 1 Kpa nie ma w tej sprawie zastosowania. Podniósł, że organ nie wskazał przepisu, który nakazywałby stwierdzenie wygaśnięcia decyzji, jak również nie wskazał interesu społecznego, który mógłby usprawiedliwiać wydanie takiej decyzji, nie można tez uznać, ze wydanie tej decyzji było w interesie strony. Odnośnie powołanego w decyzji rozporządzenia, stwierdził, że przepisy te nie mają w sprawie zastosowania, albowiem uprawnienie policjanta miało swe źródło bezpośrednio w ustawie. Podniósł również, że uzasadnienie decyzji narusza art.107 § 3 Kpa. Komendant Wojewódzki Policji decyzją z dnia 18 marca 2009r. nr [...], po rozpatrzeniu odwołania W. S., utrzymał w mocy decyzję Komendanta Powiatowego Policji z dnia [...] 2009r. nr [...]. W uzasadnieniu decyzji odwołał się do argumentów podnoszonych w uzasadnieniu decyzji organu I instancji, a nadto powołał się na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 27 października 2008r. W wyroku tym Trybunał Konstytucyjny stwierdził, że ustawa z dnia 18 lutego 1994r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji ...nie gwarantuje emerytom i rencistom policyjnym prawa do równoważnika pieniężnego za brak lokalu. Organ wskazał, że okoliczności faktyczne dotyczące zwolnienia odwołującego się ze służby w związku z przejściem na emeryturę są bezsporne. W takiej sytuacji zasadnym było wydanie decyzji na podstawie art. 162 § 1 pkt 1 Kpa, albowiem od dnia 12.05.2005r. nie ma przepisu prawa materialnego na podstawie którego, emeryci i renciści policyjni posiadali uprawnienia do równoważnika pieniężnego z tytułu braku lokalu. Od decyzji tej skargę wniósł W. S., wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu skargi podniósł argumenty podnoszone w odwołaniu od decyzji. Zakwestionował zastosowanie w przedmiotowej sprawie art. 162 § 1 pkt 1 kpa. Podał, że przesłanką wygaśnięcia decyzji jest jej bezprzedmiotowość rozumiana jako ustanie prawnego bytu stosunku materialnoprawnego nawiązanego na jej podstawie. Podał, że w piśmiennictwie prawniczym przyjmuje się , że " bezprzedmiotowość wynika z ustania prawnego bytu elementu stosunku materialnoprawnego nawiązanego na podstawie decyzji administracyjnej, a to z powodu zgaśnięcia podmiotu, zniszczenia lub przekształcenia rzeczy, rezygnacji z uprawnień przez stronę, czy też na skutek zmiany stanu faktycznego uniemożliwiającego wykonanie decyzji, albo z powodu zmiany w stanie prawnym, ale tylko w przypadku gdy powoduje ona taki skutek. Skarżący odwołał się również do wyroku Trybunały Konstytucyjnego powoływanego w uzasadnieniu decyzji zarzucając, że organ w sposób wybiórczy odwołał się do fragmentów tego orzeczenia. Strona przeciwna w odpowiedzi na skargę wniosła o jej oddalenie. W uzasadnieniu odpowiedzi na skargę wskazała na bezzasadność podnoszonych zarzutów i podtrzymała argumentację zawartą w uzasadnieniu decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, poz.1270/ Sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej i bada legalność zaskarżonego aktu administracyjnego stosownie do przepisu art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych /Dz.U. Nr 153, poz.169/ nie będąc w sprawowaniu tej kontroli związany granicami skargi, zarzutami, wnioskami oraz powołana podstawą prawną. W ramach tej kognicji Sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu administracyjnego nie naruszono przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania, obowiązujących w dacie wydania zaskarżonego aktu. Skarga w przedmiotowej sprawie nie jest zasadna, a zaskarżona decyzja zgodna z obowiązującym stanem prawnym. W rozpoznawanej sprawie rozstrzygnięcia wymagają dwa zagadnienia. Pierwsze zagadnienie to ustalenie, czy emerytom, rencistom policyjnym przysługuje - tak jak funkcjonariuszom policji - prawo do równoważnika pieniężnego z tytułu braku lokalu mieszkalnego. A drugie zagadnienie to rozważenie, czy w rozpoznawanej sprawie spełnione zostały przesłanki do zastosowania art. 162 § 1 pkt 1 Kpa. Odnośnie pierwszego zagadnienia u stawa z dnia 6 kwietnia 1990r. o Policji /Dz.U. z 2002r. Nr 7, poz. 58 z późn. zm./ w rozdziale 8 zatytułowanym "Mieszkania funkcjonariuszy Policji" reguluje jakie świadczenia i uprawnienia przysługują funkcjonariuszom. Zgodnie z regulacją zawartą w powyższym rozdziale są to: prawo do lokalu mieszkalnego /art.88/, prawo do równoważnika pieniężnego za remont zajmowanego lokalu /art. 91/, prawo do równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego /art. 92/, pomoc finansowa na uzyskanie lokalu mieszkalnego, domu /art. 94/. Jak stanowi art. 92 ust. 1 ustawy policjantowi przysługuje równoważnik pieniężny, jeżeli on sam lub członkowie jego rodziny nie posiadają lokalu mieszkalnego w miejscu pełnienia służby lub w miejscowości pobliskiej. Ust. 2 art.92 zawiera delegację dla ministra właściwego do spraw wewnętrznych do określenia w drodze rozporządzenia wysokości oraz szczegółowych zasad przyznawania, odmowy przyznania, cofania oraz zwracania równoważnika o którym mowa, uwzględniając podmioty uprawnione do jego otrzymania, sposób ustalania wysokości równoważnika, wzory wymaganych dokumentów, organy właściwe do jego przyznawania, odmowy przyznania, wypłaty, cofania albo żądania jego zwrotu, a także sposób postępowania w przypadku wystąpienia zbiegu uprawnień do jego otrzymania. Na podstawie wskazanej delegacji ustawowej, Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji wydał dnia 28 czerwca 2002r. rozporządzenie w sprawie wysokości i szczegółowych zasad przyznawania, odmowy przyznania, cofania i zwracania przez policjantów równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego /Dz.U. Nr 100, poz. 918/. W rozporządzeniu zostały uregulowane zagadnienia o których mowa w delegacji ustawowej, a nadto w § 8 określono "przepisy rozporządzenia stosuje się do emeryta, rencisty policyjnego oraz osób uprawnionych do renty rodzinnej po zmarłym policjancie oraz po zmarłym emerycie lub renciście o których mowa w ustawie z dnia 18 lutego 1994r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji...". W oparciu o wskazany § 8 rozporządzenia przyznawano emerytom policyjnym prawo do równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego. Przesłanki przyznawania prawa do równoważnika, odmowy przyznania, cofania, zwracania stosowano analogiczne jak dla funkcjonariuszy pozostających w służbie. Na podstawie powyższego stanu prawnego ukształtowała się praktyka, że prawo do równoważnika za brak lokalu mieszkalnego przysługuje również emerytom policyjnym. Powyższe rozporządzenie zostało zmienione rozporządzeniem Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 6 kwietnia 2005r. zmieniającym rozporządzenie w sprawie wysokości i szczegółowych zasad przyznawania, odmowy przyznania, cofania i zwracania przez policjantów równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego /Dz.U. Nr 70, poz. 633/. Zmiana rozporządzenia, która weszła w życie 12 maja 2005r. polegała m.in. na skreśleniu § 8. A zatem w rozporządzeniu MSWiA z dnia 28 czerwca 2002r. w sprawie wysokości i szczegółowych zasad przyznawania, odmowy przyznania, cofania i zwracania przez policjantów równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego, począwszy od 12 maja 2005r. nie ma przepisu, który pozwalałby stosować powyższe rozporządzenie do emerytów policyjnych. W związku z powyższą zmianą stanu prawnego organ II instancji wyraził pogląd, że począwszy od 12 maja 2005r. brak podstawy prawnej do otrzymywania przez emerytów policyjnych równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie podzielając co do zasady pogląd, że emerytom policyjnym nie przysługuje prawo do równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego, pragnie jeszcze zwrócić uwagę na następujące argumenty. Przede wszystkim ustawa z dnia 6 kwietnia 1990r. o Policji reguluje sytuację prawną funkcjonariuszy policji i w żadnym przepisie w żaden sposób nie odnosi się i nie reguluje sytuacji prawnej emerytów policyjnych. Również w treści delegacji ustawowej zawartej w art. 92 ust. 2 będącej podstawą prawną wydania rozporządzenia MSWiA z dnia 28 czerwca 2002r. brak przyzwolenia ustawodawcy na rozszerzenie zakresu podmiotowego rozporządzenia w stosunku do zakresu podmiotowego ustawy. Stąd też można mieć daleko idące wątpliwości, czy § 8 rozporządzenia MSWiA z dnia 28 czerwca 2002r. stanowiący, iż przepisy rozporządzenia stosuje się do emeryta, rencisty policyjnego...nie został wydany z przekroczeniem delegacji ustawowej. Nadto rozważając sytuację prawną emeryta, rencisty policyjnego należy sięgnąć do ustawy z dnia 18 lutego 1994r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, ..../Dz.U. z 2004r. Nr 8, poz. 67 z późn.zm./ Jest to bowiem podstawowy akt prawny, który określa nie tylko zasady nabycia prawa do emerytury, renty, ale również określa jakie świadczenia przysługują w ramach zaopatrzenia emerytalnego. Zgodnie z art. 2 pkt 2 lit. c powołanej ustawy, w ramach zaopatrzenia emerytalnego przysługują na zasadach określonych w ustawie takie uprawnienia jak: prawo do lokalu mieszkalnego albo do pomocy w budownictwie mieszkaniowym. Uprawnienia te zostały sprecyzowane w przepisach art. 29 i art. 30 ustawy. Przepis art. 29 ust.1 ustawy stanowi, że funkcjonariusze zwolnieni ze służby, uprawnieni do policyjnej emerytury lub renty, mają prawo do lokalu mieszkalnego będącego w dyspozycji odpowiednio ministra właściwego do spraw wewnętrznych.... W rozmiarze przysługującym im w dniu zwolnienia ze służby. Do mieszkań tych stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące lokali mieszkalnych dla funkcjonariuszy. Z kolei przepis art. 30 ustawy stanowi, że emerytom i rencistom policyjnym zapewnia się pomoc w budownictwie mieszkaniowym na zasadach przewidzianych dla funkcjonariuszy. Tym samym ustawa z dnia 18 lutego 1994r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji uregulowała, że emeryci i renciści policyjni mogą korzystać: z prawa do lokalu mieszkalnego i z pomocy w budownictwie mieszkaniowym. Natomiast wskazana wyżej ustawa nie wyposażyła emerytów i rencistów policyjnych w takie uprawnienia jak prawo do równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego, czy prawo do równoważnika pieniężnego z tytułu remontu lokalu. W świetle przedstawionego stanu prawnego należy stwierdzić, że zarówno w ustawie z dnia 18 lutego 1994r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji...jak i w ustawie z dnia 6 kwietnia 1990r. o Policji brak podstawy prawnej, która pozwalałby przyznać emerytowi policyjnemu prawo do równoważnika pieniężnego z tytułu braku lokalu, lub prawo do równoważnika pieniężnego z tytułu remontu lokalu. Tym samym obowiązujący do 12 maja 2005r. § 8 rozporządzenia MSWiA z dnia 28 czerwca 2002r. w sprawie wysokości i szczegółowych zasad przyznawania, cofania i zwracania przez policjantów równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego, stanowiący, iż rozporządzenie stosuje się do emeryta, rencisty policyjnego mógł naruszać zarówno ustawę z dnia 6 kwietnia 1990r. o Policji jak i ustawę z dnia 18 lutego 1994r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji...Z uwagi jednak, że przedmiotowy § 8 rozporządzenia został uchylony, kwestia rozważania jego zgodności z wymienionymi ustawami stała się bezprzedmiotowa. Dlatego też Sąd podziela pogląd wyrażony w rozpoznawanej sprawie przez organ II instancji, zgodnie z którym w obowiązującym stanie prawnym brak jest podstawy prawnej, która pozwalałby na przyznanie emerytom policyjnym prawa do równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego. Organ administracyjny jako datę utraty podstawy prawnej przyjął dzień 12 maja 2005r. tj wejście w życie rozporządzenia MSWiA z dnia 6 kwietnia 2005r., które uchyliło § 8 rozporządzenia MSWiA z dnia 28 czerwca 2002r., w czasie bowiem obowiązywania § 8 rozporządzenia organy administracyjne nie były władne do samodzielnej oceny, czy przepis ten nie narusza przepisów ustaw. Rozporządzenie MSWiA z dnia 6 kwietnia 2005r. zmieniające rozporządzenie w sprawie wysokości i szczegółowych zasad przyznawania, odmowy przyznania, cofania i zwracania przez policjantów równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego, którym uchylono § 8 rozporządzenia MSWiA z dnia 28 czerwca 2002r., nie zawiera żadnych przepisów o charakterze przejściowym. Uchylenie § 8 rozporządzenia MSWiA z dnia 28 czerwca 2002r. mogło być spowodowane dostrzeżeniem braku ustawowej podstawy do przyznawania emerytom i rencistom policyjnym prawa do równoważnika pieniężnego z tytułu braku lokalu mieszkalnego. Gdyby bowiem z przepisów ustawowych można było wywieść posiadanie takiego prawa przez emeryta policyjnego, to fakt uchylenia § 8 rozporządzenia MSWiA nie miałby istotnego znaczenia. Nie można bowiem poprzez zmianę przepisów wykonawczych pozbawić danej osoby prawa, które wynika z ustawy. W analizowanym stanie prawnym mamy jednak sytuację odmienną, przepisy ustawowe nie przyznały emerytom policyjnym prawa do równoważnika pieniężnego z tytułu braku lokalu mieszkalnego, natomiast w rozporządzeniu wykonawczym do ustawy o Policji, z dnia 28 czerwca 2002r. Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji, działając z przekroczeniem delegacji ustawowej, przyznał takie uprawnienie emerytom policyjnym. W wyroku z dnia 27 października 2008r. (U 4/08) Trybunał Konstytucyjny orzekł, że § 1 pkt 2 rozporządzenia MSWiA z dnia 6 kwietnia 2005r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie wysokości i szczegółowych zasad przyznania, cofania i zwracania przez policjantów równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego (§ 1 pkt 2 rozporz. MSWiA z 6 kwietnia 2005r. uchylił § 8 rozporz. MSWiA z 28 czerwca 2002r.) zgodny jest z art.29 ust.1 ustawy z dnia 18 lutego 1994r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji... oraz z art.2 i art. 92 ust.1 Konstytucji. W uzasadnieniu wyroku Trybunał Konstytucyjny wyraźnie wskazał, że uprawnienia mieszkaniowe emerytów i rencistów policyjnych reguluje ustawa z 18 lutego 1994r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji. Ustawa ta przewiduje dwa uprawnienia, pierwsze w art.29 ust.1 tj prawo do lokalu mieszkalnego i drugie uprawnienie w art. 30 to pomoc w budownictwie mieszkaniowym. W jednoznacznej ocenie Trybunału ustawa o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji nie gwarantuje emerytom i rencistom policyjnym prawa do równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego. Jak podnosi Trybunał "W tym kontekście uchylenie § 8 rozporządzenia nie zmienia stanu prawnego przez pozbawienie emerytów i rencistów policyjnych uprawnienia do równoważnika pieniężnego, skoro uprawnienie takie nie wynikało z ustawy. Zaskarżony przepis nie narusza zatem ochrony praw nabytych (art. 2 Konstytucji)" Wyrok Trybunału Konstytucyjnego w sposób jednoznaczny przesądził nie tylko tą kwestię, że uchylenie § 8 rozporz. MSWiA z dnia 28 czerwca 2002r. jest zgodne z ustawą i Konstytucją, ale równocześnie wskazał, że powołany § 8 był sprzeczny z ustawą, albowiem przepis ten przyznawał uprawnienie, które nie wynikało z ustawy. Tym samym w sprawie pierwszego zagadnienia, powyższe rozważania prowadzą do jednoznacznego stanowiska : emerytom i rencistom policyjnym nie przysługuje prawo do równoważnika pieniężnego z tytułu braku lokalu. W sytuacji zaś gdy uprawnienie do równoważnika pieniężnego z tytułu braku lokalu zostało przyznane emerytom, rencistom policyjnym na podstawie § 8 rozporz MSWiA z dnia 28 czerwca 2002r. ( a więc przed 12 maja 2005r.), to mając na uwadze, że przepis aktu wykonawczego był sprzeczny z ustawą, uchylenie tego przepisu nie narusza zasady ochrony praw nabytych. W takich okolicznościach drugim sygnalizowanym zagadnieniem, które wymaga rozważenia, to ustalenie, czy w rozpoznawanej sprawie może mieć zastosowanie art. 162 § 1 pkt 1 Kpa. W niniejszej sprawie stan faktyczny jest bezsporny. Ale szczególnego podkreślenia wymagają dwa istotne jego elementy. Po pierwsze decyzja z dnia [...] 2003r. o przyznaniu prawa do równoważnika pieniężnego dotyczyła funkcjonariusza w służbie stałej W. S., a nie emeryta policyjnego. A po drugie status emeryta policyjnego W. S. uzyskał [...] 2009r. Tym samym w rozpoznawanej sprawie nie mamy takiej sytuacji w której emeryt policyjny uzyskał prawo do równoważnika pieniężnego z tytułu braku lokalu mieszkalnego przed dniem 12 maja 2005r., a więc przed datą wejścia w życie rozporządzenia MSWiA z dnia 6 kwietnia 2005r. uchylającego § 8 rozporządzenia MSWiA z dnia 28 czerwca 2002r. W przedmiotowej sprawie skarżący uzyskał prawo do równoważnika pieniężnego jako funkcjonariusz, a nie jako emeryt policyjny, w chwili wejścia w życie zmienionego stanu prawnego tj 12 maja 2005r. skarżący był nadal funkcjonariuszem policyjnym , a nie emerytem policyjnym, nie mógł więc uzyskać prawa do równoważnika pieniężnego jako emeryt. Z kolei w chwili uzyskania przez skarżącego statusu prawnego emeryta policyjnego tj [...] 2009r. brak było nawet tej wadliwej podstawy prawnej do uzyskania przez emeryta policyjnego prawa do równoważnika pieniężnego. Na podstawie decyzji z dnia [...] 2003r. prawo do równoważnika pieniężnego z tytułu braku lokalu mieszkalnego przyznane zostało funkcjonariuszowi w służbie stałej, a nie emerytowi policyjnemu, stąd też z chwilą utraty statusu funkcjonariusza [...] 2009r. nastąpiła istotna zmiana stanu faktycznego w przedmiotowej sprawie. Czy ta zmiana stanu faktycznego sprawy tj utrata statusu funkcjonariusza i uzyskanie statusu emeryta policyjnego miała prawne znaczenie dla dalszego bytu decyzji z dnia [...] 2003r. Zgodnie z art. 162 § 1 pkt 1 Kpa organ administracji publicznej, który wydal decyzję w pierwszej instancji, stwierdza jej wygaśnięcie, jeżeli decyzja: stała się bezprzedmiotowa, a stwierdzenie wygaśnięcia takiej decyzji nakazuje przepis prawa albo gdy leży to w interesie społecznym lub w interesie strony. Przepis art. 162 § 1 pkt 1 Kpa w istocie ustanawia dwie normy prawne odnoszące się do dwóch różnych sytuacji. Norma pierwsza pozwala na stwierdzenie wygaśnięcia decyzji, jeżeli stała się ona bezprzedmiotowa, a stwierdzenie wygaśnięcia takiej decyzji nakazuje przepis prawa. Norma druga wiąże się również z bezprzedmiotowością decyzji, ale organ właściwy stwierdza jej wygaśnięcie tylko wtedy, gdy leży to w interesie społecznym lub interesie strony. Rozróżnienie to jest o tyle istotne, że w przypadku pierwszym uregulowanie prawne ma charakter odsyłający, zaś w przypadku drugim powołany przepis stanowi samodzielną podstawę materialnoprawną do stwierdzenia wygaśnięcia decyzji ( A.Matan [w:] G. Łaszczyca, A. Martysz, A. Matan, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz. Tom II. LEX, 2007, wyd.II, i powoływana tam literatura ). Podstawowym zatem zagadnieniem jest bezprzedmiotowość decyzji. Bezprzedmiotowość decyzji można rozważać zarówno w aspekcie podmiotowym jak i przedmiotowym. Bezprzedmiotowość o charakterze podmiotowym polega na tym, że przestaje istnieć podmiot stosunku prawnego, Bezprzedmiotowość o charakterze podmiotowym zachodzi nie tylko w tedy gdy przestaje istnieć podmiot stosunku prawnego np. śmierć osoby, zmiana, przekształcenie, likwidacja określonego podmiotu, ale również wtedy gdy następuje utrata przez stronę określonych kwalifikacji, statusu prawnego. W rozpoznawanej sprawie podmiot stosunku prawnego, skarżący utracił status funkcjonariusza policyjnego w służbie stałej w związku z nabyciem statusu emeryta policyjnego. Mamy zatem do czynienia z bezprzedmiotowością o charakterze podmiotowym. Decyzja z dnia [...] 2003r. o przyznaniu równoważnika z tytułu braku lokalu adresowana jest do skarżącego jako funkcjonariusza policji w służbie stałej. Utrata tego statusu przez skarżącego spowodowała, że przestał istnieć podmiot tego stosunku pranego. Trzeba bowiem wyraźnie podkreślić, że podmiotem decyzji z dnia [...] 2003r. był W. S. jako funkcjonariusz policji w służbie stałej. Zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w rozpoznawanej sprawie przesłanka bezprzedmiotowości decyzji została spełniona. Jeżeli przepis szczególny nie wskazuje możliwości wygaśnięcia decyzji, a tak jest w rozpoznawanej sprawie, wówczas oprócz bezprzedmiotowości decyzji należy wskazać istnienie "interesu społecznego" lub "interesu strony", które uzasadniają podjęcie takiego rozstrzygnięcia. W przedmiotowej sprawie tym uzasadnieniem dla podjęcia takiego rozstrzygnięcia jest istnienie interesu społecznego. Pojęcie interesu społecznego nawiązuje do określonej w art. 7 Kpa zasady uwzględniania z urzędu interesu społecznego, jest to typowa klauzula generalna, która ma nieostry charakter. To pojęcie " interesu społecznego" jako pojęcie niedookreślone powinno być skonkretyzowane w procesie stosowania prawa. Jak podnosi się w literaturze, sam fakt pozostawiania w obrocie prawnym decyzji bezprzedmiotowych pozostaje w kolizji z interesem społecznym. Pozostawanie w obrocie prawnym decyzji bezprzedmiotowych stwarza pozory istnienia określonych uprawnień czy obowiązków, godząc w ten sposób w pewność obrotu prawnego. Pozostawienie w obrocie prawnym decyzji z dnia [...] 2003r. przyznającej ówczesnemu funkcjonariuszowi policji W. S. prawo do równoważnika pieniężnego z tytułu braku lokalu mieszkalnego, w sytuacji gdy z dniem [...] 2009r. utracił status funkcjonariusza uzyskując status emeryta policyjnego, co spowodowało, że wynikające z niej prawa przestały istnieć, powodowałoby z jednej strony niejasność i brak pewności co do obwiązującego stanu pranego dla wszystkich uczestników obrotu pranego, z drugiej zaś strony formalne pozostawienie tej decyzji w obrocie prawnym mogłoby rodzić spory związane z jej wykonywaniem. Interes społeczny przemawia za tym, aby takie okoliczności nie występowały w obrocie prawnym. Stąd też podnoszony w skardze zarzut naruszenia art. 162 § 1 pkt 1 kpa zdaniem Sądu jest niezasadny. Natomiast częściowo zasadny jest zarzut naruszenia art. 107 § 3 Kpa, dotyczący samego uzasadnienia decyzji. Mając jednak na uwadze treść art.145 § 1 pkt 1 lit c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. Nr 153, poz.1270 ) naruszenie przepisów postępowania może być podstawą uwzględnienia skargi tylko wówczas, gdy mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a taka sytuacja w rozpoznawanej sprawie nie zachodzi. Stad też, zdaniem Sądu zaskarżona decyzja i utrzymana nią w mocy decyzja organu I instancji co do zasady zgodne są z obowiązującym stanem prawnym. Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, działając na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, poz.1270/ skargę oddalił.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło