IV SA/Wa 1721/09
WyrokWSA w Warszawie2009-12-09
Skład orzekający: Agnieszka Wójcik, Łukasz Krzycki, Marek Wroczyński
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osoba, która dobrowolnie i trwale opuściła miejsce stałego zameldowania, mimo posiadania w nim części rzeczy osobistych i sporadycznych wizyt, może zostać wymeldowana?Ratio decidendi
Wymeldowanie jest uzasadnione, gdy osoba dobrowolnie i trwale opuściła miejsce stałego zameldowania, co przejawia się w braku koncentracji tam swoich podstawowych funkcji życiowych i interesów majątkowych, nawet jeśli posiada tam część rzeczy osobistych i sporadycznie odwiedza lokal. Samo zameldowanie nie tworzy uprawnień do lokalu.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi Z. L. na decyzję Wojewody utrzymującą w mocy decyzję o wymeldowaniu go z pobytu stałego z lokalu. Wniosek o wymeldowanie złożyła była żona, wskazując, że skarżący nie zamieszkuje w lokalu od wielu lat i wyprowadził się dobrowolnie. Skarżący kwestionował decyzję, twierdząc, że nadal mieszka w lokalu, zajmuje jeden pokój z rzeczami osobistymi i ma prawo do powrotu, a sądy cywilne oddaliły żądanie eksmisji. Organy administracji uznały, że skarżący trwale i dobrowolnie opuścił lokal, co potwierdzają liczne dowody, w tym jego własne oświadczenia i umowa najmu innego lokalu.Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Agnieszka Wójcik (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Łukasz Krzycki, Sędzia WSA Marek Wroczyński, Protokolant Izabela Urbaniak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 grudnia 2009 r. sprawy ze skargi Z. L. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] sierpnia 2009 r. nr [...] w przedmiocie wymeldowania - oddala skargę -
Zaskarżoną przez Z. L. do Sądu decyzją z dnia [...] sierpnia 2009 r. Wojewoda [...] utrzymał w mocy decyzję Prezydenta W. z dnia [...] czerwca 2009 r. o wymeldowaniu Z. L. z pobytu stałego z lokalu nr [...] przy ul. [...] w W.
W uzasadnieniu wskazano, że z wnioskiem o wymeldowanie Z. L. z pobytu stałego z przedmiotowego lokalu nr [...] przy ul. [...] w W. wystąpiła w dniu 27 marca 2002 r. jego była żona K. L., której przysługuje spółdzielcze lokatorskie prawo do przedmiotowego lokalu.
Wojewoda [...] podniósł, iż podczas toczącego się postępowania wyjaśniającego Z. L. złożył w Sądzie Rejonowym [...] przeciwko wnioskodawczyni pozew o przywrócenie naruszonego posiadania (sygn. akt [...]). Wyrokiem z dnia [...] lipca 2003r. Sąd Rejonowy [...] oddalił powództwo Z. L. o przywrócenie naruszonego posiadania. Wymieniony złożył jednak apelację od tego rozstrzygnięcia, na skutek której Sąd Okręgowy w W. wyrokiem z [...] grudnia 2003r., sygn. akt [...], zmienił zaskarżony wyrok w ten sposób, że przywrócił Z. L. utracone posiadanie pokoju o powierzchni około 16 m2 położonego w przedmiotowym lokalu poprzez nakazanie K. L. wydania Z. L. kluczy do drzwi wejściowych przedmiotowego mieszkania.
Decyzją z dnia [...] lipca 2006 r. Prezydent W. orzekł o wymeldowaniu Z. L. z pobytu stałego z przedmiotowego lokalu. Odwołanie od tej decyzji złożył Z. L. Decyzją z dnia [...] października 2006 r. Wojewoda [...] uchylił decyzję organu pierwszej instancji i orzekł o odmowie wymeldowania wymienionego. K. L. zaskarżyła powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, który wyrokiem z dnia 5 marca 2007 r., sygn. akt IV SA/Wa 2451/06, uchylił decyzję Wojewody [...] z dnia [...] października 2006 r. Sąd wskazał przy tym na konieczność przeprowadzenia dodatkowych ustaleń w sprawie.
Wojewoda [...] podniósł, iż w związku z upływem znacznego okresu czasu od wydania decyzji przez Prezydenta W. w dniu [...] lipca 2006 r. zachodziła konieczność przeprowadzenia postępowania uzupełniającego w znacznej części. Wobec tego Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] stycznia 2009 r. przekazał sprawę organowi pierwszej instancji do ponownego rozpatrzenia.
Decyzją z dnia [...] czerwca 2009 r. Prezydent W. orzekł o wymeldowaniu Z. L. z pobytu stałego z przedmiotowego lokalu nr [...] przy ul. [...] w W. Od decyzji tej wymieniony złożył odwołanie.
Decyzją z dnia [...] sierpnia 2009 r. Wojewoda [...] utrzymał w mocy decyzję Prezydenta W. z dnia [...] czerwca 2009 r.
Organ wskazał, że w myśl art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (t. j.: Dz. U. z 2006 r., nr 139, poz. 993 ze zm.), zwanej dalej "ustawą", do wydania na wniosek strony lub z urzędu decyzji w sprawie wymeldowania konieczne jest spełnienie warunku faktycznego opuszczenia miejsca dotychczasowego pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad 3 miesiące bez dokonania obowiązku wymeldowania się. Opuszczenie miejsca pobytu stałego powinno być rozumiane jako trwałe zaniechanie posiadania lokalu będącego dotychczasowym miejscem stałego pobytu i dobrowolne wyprowadzenie się do innego mieszkania. Rezygnacja z prawa do przebywania w lokalu może nastąpić w sposób wyraźny - poprzez złożenie stosownego oświadczenia, ale również poprzez odpowiednie zachowanie, które w sposób nie budzący wątpliwości wyraża wolę danej osoby. Opuszczeniem jest nie tylko fizyczne nieprzebywanie ale i zamiar opuszczenia danego lokalu z jednoczesnym zerwaniem wszelkich związków z dotychczasowym lokalem i założeniem w nowym miejscu ośrodka swoich osobistych i majątkowych interesów.
W decyzji podniesiono, że we wniosku o wymeldowanie Z. L. z pobytu stałego z przedmiotowego lokalu K. L. wskazała, iż były mąż nie zamieszkuje pod tym adresem od 1995 r. (nie nocuje tam i nie przebywa w ciągu dnia - k. 3 i 6 akt adm.). Odwołujący dobrowolnie wyprowadził się z lokalu, w którym jest zameldowany na pobyt stały. Nieprawdą jest, że wyprowadził się, bo chciał pomóc córce w polepszeniu warunków mieszkaniowych. Miała ona bowiem orzeczoną eksmisję z wniosku Z. L., gdy jeszcze posiadał tytuł prawny do lokalu. Eksmisja córki nie odbyła się tylko dlatego, że prawo do lokalu, po podziale majątku, uzyskała K. L. Wymieniona wyjaśniła, iż nie chcąc, aby Z. L. przychodził do mieszkania podczas jej nieobecności w dniu 26 marca 2002 r. wymieniła zamki w drzwiach. Wnioskodawczyni uznała, iż może to zrobić, gdyż tylko ona posiada prawo do lokalu. Od dnia wymiany zamków Z. L. pokazał się w miejscu stałego zameldowania dopiero 22 kwietnia 2002 r. Został wpuszczony do mieszkania i miał okazję zabrać swoje rzeczy, ale nie uczynił tego. Ponadto wnioskodawczyni wyjaśniła, iż wymieniła zamki w drzwiach i nie wpuszcza byłego męża do mieszkania ze strachu przed jego agresją (na potwierdzenie tego wymieniona dołączyła do akt sprawy zaświadczenia o obdukcji). Podkreśliła przy tym, że pierwszy rozwód (K. L. i Z. L. byli dwa razy małżeństwem) został orzeczony z winy męża, z powodu jego agresji i alkoholizmu (k. 17 akt adm.). Z oświadczeń zainteresowanej wynika ponadto, że nawet na skutek wykonania wyroku Sądu Okręgowego w W. z dnia [...] grudnia 2003r., sygn. akt [...], przywracającego Z. L. utracone posiadanie pokoju o powierzchni około 16 m2 położonego w przedmiotowym lokalu (poprzez wydanie w lipcu 2005 r. nowego kompletu kluczy do lokalu), odwołujący nigdy nie zamieszkał stale w spornym lokalu. W dużym pokoju Z. L. posiada regał, fotel rozkładany, krzesła oraz telewizor. W regałach znajdują się ubrania, z których wymieniony przez wiele lat nie korzystał i nie korzysta (nigdy nie przyniósł żadnych nowych ubrań). Ponadto nie ma tam żadnej żywności. Wszystkie sprzęty i żywność znajdujące się w kuchni należą do niej. Zdaniem wnioskodawczyni były mąż przychodzi do lokalu sporadycznie - jeden raz w miesiącu lub nawet rzadziej. Jego wizyty są krótkie, nigdy nie nocuje (k. 94 akt adm.). Od 1995 r. do listopada 2001 r. Z. L. mieszkał w lokalu nr [...] przy ul. [...]. Natomiast obecnie wynajmuje on wspólnie z drugą żoną mieszkanie, w którym obecnie koncentruje swoje życie (k. 251 i 264 akt adm.).
Wojewoda [...] zaznaczył, że powyższe oświadczenia zainteresowanej potwierdzili rozpytani przez funkcjonariuszy policji sąsiedzi mieszkający w pobliżu przedmiotowego (k. 259 akt adm.) oraz kontrola meldunkowa przeprowadzona w spornym lokalu w dniu 30 maja 2006 r.
Oświadczenia Z. L. w ocenie organu mają sprzeczny charakter. Twierdził on w początkowej fazie postępowania, że w spornym lokalu nie mieszka stale od 1997 r., lecz posiada tam jednak większość swoich rzeczy, które nie są mu potrzebne do codziennego użytku. Z jego wyjaśnień wynikało, iż wyprowadził się z przedmiotowego lokalu chcąc polepszyć warunki mieszkaniowe córce (k. 12 akt adm.), ale w czasie jej zamieszkiwania miał swobodny dostęp do lokalu i przychodził tam kiedy chciał. Dopiero gdy jego córka wraz z synami wyprowadziła się z przedmiotowego lokalu wnioskodawczyni zmieniła zamki w drzwiach pozbawiając go tym samym dostępu do tego lokalu (k. 12).
Na skutek przywrócenia mu posiadania pokoju w spornym lokalu Z. L. oświadczył, iż zamieszkał w miejscu stałego zameldowania. Natomiast w styczniu 2009 r. przyznał, iż w przedmiotowym lokalu bywa kilka razy w tygodniu, a w pokoju zamkniętym na klucz nadal posiada swoje rzeczy. Wyjaśnił, że 2006 r. zawarł związek małżeński z T. T., toteż czasem nocuje wraz z nią w wynajmowanym lokalu, czasem bywa u brata, czasem u znajomych, a także w przedmiotowym lokalu, ponieważ nie może w nim zamieszkiwać stale (k. 246).
Organ podniósł, że w oświadczeniach Z. L. ujawniły się jeszcze inne nieprawidłowości, które dodatkowo ujmują wiarygodności jego wyjaśnieniom. Przykładem może być protokół spisany w dniu 25 sierpnia 2006 r., kiedy to odwołujący stwierdził, że do przedmiotowego lokalu przychodzi w ciągu dnia o różnych porach na 2-3 godziny (k. 138). Natomiast w odwołaniu wniesionym do Wojewody [...] od decyzji Prezydenta W. z dnia [...] lipca 2006 r. zainteresowany wskazał, że "przychodził do domu w godzinach wieczorowych gdy większość sąsiadów (...) nie zwracała uwagi, czy i kiedy ich sąsiad wrócił do domu, wychodził zaś rano gdy jeszcze spali" (k. 135). Ponadto w odwołaniu ujawniają się różnice dotyczące utrudniania mu zamieszkiwania przez byłą żonę w miejscu zameldowania. Biorąc bowiem pod uwagę fakt, iż pierwszy rozwód między K. L. a Z. L. (wyrok z dnia [...] kwietnia 1989 r.) został orzeczony z winy męża (k. 13), a także obdukcję wnioskodawczyni, organ odwoławczy uznał, iż mało prawdopodobne są zarzuty wymienionego, który twierdzi, że była żona zabraniała mu korzystać z odkurzacza i pralki w spornym lokalu, a także wyrzucała jego żywność z lodówki.
Dodatkowo przeprowadzona w dniu 30 maja 2006 r. w przedmiotowym lokalu kontrola meldunkowa wykazała, że w pokoju, który zajmuje Z. L. znajdują się meble. W szafie stwierdzono znikomą ilość bielizny. Wisiały tam jedynie garnitury i kurtki zimowe, a na podłodze stał natomiast zepsuty telewizor. W kuchni brak było żywności, a w łazience nie było żadnych środków używanych do higieny codziennej.
Fakt niezamieszkiwania przez Z. L. w miejscu stałego zameldowania potwierdzili ponadto przesłuchani w sprawie świadkowie: M. F. (k. 100 akt adm.), T. S. (k. 101 akt adm.), G. L. (k. 102 akt adm.) oraz A. L. (k. 120 akt adm.). Powyższe wynika również z treści pisma S. (k. 219 akt adm.) oraz z notatki sporządzonej przez funkcjonariuszy policji w dniu 6 maja 2009 r. (k. 259 akt adm.).
Ponadto wymieniony w lipcu 2005 r. zawarł razem z obecną żoną T. T. umowę najmu lokalu mieszkalnego nr [...] przy ul. [...] w W. Zgodnie z tą umową lokal został wynajęty do 31 lipca 2010 r., a najemcami są Z. L. i jego obecna żona (k. 240-241 akt adm.).
W ocenie organu analizując materiał dowodowy oraz wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 5 marca 2007 r. po stronie Z. L. brak jest zamiaru stałego pobytu w przedmiotowym lokalu. Całokształt jego zachowań i twierdzeń potwierdza, iż przedmiotowy już od wielu lat nie jest miejscem, gdzie koncentruje on swoje życie. Z. L. utrzymywał, że nie zamieszkuje w tym lokalu z uwagi na brak dostępu, lecz z jego oświadczeń wynika, że wyprowadził się aby udostępnić miejsce do zamieszkiwania swojej córce (k. 12 akt adm.), a następnie - posiadając swobodny dostęp do spornego lokalu (wyrokiem sądu przywrócono mu posiadanie jednego pokoju) - nigdy potem w nim stale nie zamieszkiwał. Dobrowolnie i trwale opuścił więc miejsce stałego zameldowania.
Odnosząc się do zarzutów Z. L. podnoszonych w odwołaniu oraz do jego wniosku o przeprowadzenie kontroli meldunkowej w miejscu jego stałego zameldowania organ uznał, iż zebrany w sprawie przez organ pierwszej instancji materiał dowodowy jest wystarczający do wydania rozstrzygnięcia w sprawie i że nie zachodzi konieczność dodatkowego jego uzupełnienia tym bardziej, iż z akt sprawy wynika, że w przedmiotowym lokalu znajdują się rzeczy zainteresowanego (potwierdza to zarówno wnioskodawczyni, Z. L. oraz przeprowadzona w 2006 r. kontrola meldunkowa). Nie ma to w ocenie organu znaczenia dla rozstrzygnięcia, bowiem trwałe i dobrowolne opuszczenie miejsca stałego zameldowania przez daną osobę nie musi być połączone z opróżnieniem tego lokalu z rzeczy osobistych. Z tych powodów organ odwoławczy odstąpił od przesłuchania Z. L.
Z. L. w skardze do Sądu na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] sierpnia 2009 r. podniósł, że mieszka w przedmiotowym lokalu zajmując jeden pokój, w którym ma rzeczy osobiste (ubrania , bieliznę, pościel, przybory do golenia itp.). Skarżący korzysta z niego wprawdzie nie codziennie, lecz systematycznie. Ponieważ przedmiotowy lokal uzyskał swego czasu jako członek spółdzielni, a po rozwodzie i podziale majątku nie ma pieniędzy na nabycie innego lokalu, zajmowany pokój stanowi miejsce, z którym jest związany i do którego ma prawo wracać po pracy, czy po wyjeździe na leczenie. Okoliczności te stanowiły podstawę do dwóch orzeczeń Sadu Okręgowego w W. W jednym z nich sąd ten uznał, że skarżący ma prawo zajmowania jednego pokoju w przedmiotowym lokalu, a w drugim - oddalił żądanie eksmisji skierowane przez wnioskodawczynię.
W ocenie skarżącego pozbawienie go zameldowania w tym lokalu godzi w jego podstawowe prawa obywatelskie i koliduje z oceną sytuacji dokonaną przez sądy cywilne. Skoro żądanie eksmisji zostało oddalone przez sąd powszechny, to trudno zgodzić się ze stwierdzeniem organu, iż w lokalu tym skarżący nie ma swego centrum życiowego. Obywatel nie ma bowiem obowiązku codziennie bywać w swym mieszkaniu, a zwłaszcza, gdy była żona utrudnia mu korzystanie (dostęp do kuchni, lodówki itd.).
Skarżący podniósł też zarzut naruszenia w postępowaniu odwoławczym art. 10 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. kodeks postępowania administracyjnego (t. j.: Dz. U. z 2000 r. nr 98, poz. 1071 ze zm.), zwanej dalej "k. p. a.", gdyż nie dano mu szansy złożenia wyjaśnień.
W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał argumenty zawarte w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenia skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Skarga nie jest zasadna, ponieważ zaskarżona decyzja nie narusza prawa.
Na wstępie należy zaznaczyć, że w sprawie z wniosku K. L. o wymeldowanie z przedmiotowego lokalu Z. L. zapadł wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 5 marca 2007 r., sygn. akt IV SA/Wa 2451/06. Wyrokiem tym uchylono decyzję Wojewody [...] z dnia [...] października 2006 r. Decyzją tą Wojewoda [...] uchylił decyzję Prezydenta W. z dnia [...] lipca 2006 r. o wymeldowaniu Z. L. z pobytu stałego w przedmiotowym lokalu oraz orzekł o odmowie jego wymeldowania z tego lokalu.
Stosownie do art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej "p. p. s. a.", ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie było przedmiotem zaskarżenia. Wojewoda [...] był więc związany stanowiskiem zawartym w uzasadnieniu tego wyroku.
W uzasadnieniu powyższego wyroku Sąd wskazał, że - stosownie do art. 15 ust. 2 ustawy warunkiem wymeldowania oznaczonej osoby jest faktyczne opuszczenie przez nią lokalu bez dopełnienia formalności wymeldowania. Ustalając, czy nastąpiło opuszczenie lokalu należy badać zamiar osoby, która ma być wymeldowana. Ocena jednakże tego zamiaru nie może się sprowadzać do bezkrytycznego przyjęcia oświadczeń danej osoby dotyczących jej woli wewnętrznej z pominięciem czynników obiektywnych pozostających w sprzeczności z tą wolą. Przez zamiar należy pojmować nie tylko wolę wewnętrzną, ale wolę dającą się określić na podstawie obiektywnych, możliwych do stwierdzenia okoliczności. Dla oceny zamiaru istotne znaczenie będzie mieć, czy okoliczności istniejące w sprawie potwierdzają wolę wewnętrzną zainteresowanej osoby, czy też pozostają z nią w sprzeczności. Do okoliczności takich należeć będą między innymi: koncentracja interesów życiowych w danym miejscu (przebywanie w sensie fizycznym, praca, nauka) a także obiektywna możliwość realizacji woli przebywania w nim.
Sąd w wyroku z dnia 5 marca 2007 r. podkreślił, że sam zamiar stałego pobytu pod oznaczonym adresem nie stanowi jeszcze o zamieszkaniu tam osoby, ale musi on być połączony z przebywaniem, które polega na skoncentrowaniu w nim swoich osobistych i majątkowych interesów. W miejscu stałego pobytu zainteresowana osoba stale realizuje swoje podstawowe funkcje życiowe, a w szczególności mieszka, nocuje, spożywa posiłki, wypoczywa, przechowuje swoje rzeczy niezbędne do codziennego funkcjonowania (odzież, żywność, meble), przyjmuje wizyty członków rodziny lub znajomych, przyjmuje i nadaje korespondencję. Miejscem stałego pobytu jest jednocześnie miejsce, w pobliżu którego lub w możliwie jak najmniejszym oddaleniu od którego zameldowany stara się koncentrować miejsce pracy lub nauki (ewentualne miejsce dojazdu do miejsc pracy lub nauki), miejsca robienia zakupów i korzystania z usług i opieki medycznej, itp.
Niemniej, zachowania poprzez które przejawia się przebywanie danej osoby na stałe w konkretnym lokalu, mogą mieć w poszczególnych przypadkach różną postać lub częstotliwość, co może wiązać się z sytuacją życiową danej osoby, np. z wykonywaniem zawodu wymagającego częstych wyjazdów, z wyjazdami do rodziny. Wieloaspektowość stanu przebywania na stałe w danym lokalu prowadzi do wniosku, iż sam fakt przejściowej nieobecności, czy też występowanie nawet regularnych okresów fizycznej nieobecności w miejscu stałego zameldowania nie mogą stanowić podstawy do przyjęcia, że doszło do opuszczenia stałego pobytu w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy. O istnieniu przesłanki opuszczenia, czy też nie opuszczenia miejsca stałego pobytu, można mówić wtedy, gdy całokształt zachowań zainteresowanej osoby będzie wskazywał, iż lokal, w którym była na stałe zameldowana jest nadal miejscem koncentracji jej interesów życiowych lub przestał być tego rodzaju miejscem.
Sąd w wyroku z dnia 5 marca 2007 r. podniósł, że stosownie do art. 80 k. p. a. organ ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona. Przepis ten wyraża równocześnie zasadę swobodnej oceny dowodów. Organ prowadzący postępowanie musi zatem dążyć do ustalenia prawdy materialnej i według swej wiedzy, doświadczenia oraz wewnętrznego przekonania ocenić wartość dowodową poszczególnych środków dowodowych. Rozumowanie wyniku którego organ ustala istnienie okoliczności faktycznych powinno być zgodne z prawidłami logiki.
W ocenie Sądu analiza zebranego w sprawie materiału dowodowego może skłaniać do wniosku, że zachowanie Z. L. stwarza pozory stałego zamieszkiwania w spornym lokalu i na wyjaśnieniu tego aspektu sprawy organ powinien skoncentrować się przy ponownym rozpatrzeniu sprawy.
Sąd w składzie niniejszym zgodnie z art. 153 p. p. s. a. związany jest stanowiskiem wyrażonym w wyroku z dnia 5 marca 2007 r.
Zdaniem Sądu organ pierwszej instancji, po uchyleniu jego decyzji z dnia [...] lipca 2006 r. decyzją Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 2009 r., uzupełnił materiał dowodowy w kierunku wskazanym przez Sąd w wyroku z dnia 5 marca 2009 r. Nie było również przeszkód w wykorzystaniu wcześniej zebranego materiału dowodowego.
Wskazuje on w ocenie Sądu na to, że Z. L. opuścił w sposób trwały i dobrowolny przedmiotowy lokal. Z. L. stwierdził (k. 12 akt. adm.), że nastąpiło to w 1997 r., natomiast w ocenie wnioskodawczyni nastąpiło to wcześniej, bo w 1995 r. Zdaniem Sądu ustalenie dokładnej daty opuszczenia lokalu przez Z. L. nie ma jednak znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy. Organ uwzględnia bowiem stan faktyczny na dzień wydania decyzji, t. j. w dniu [...] sierpnia 2009 r.
Z materiału dowodowego wynika, że w dniu 26 marca 2002 r. wnioskodawczyni wymieniła zamki w drzwiach przedmiotowego lokalu. Po wymianie zamków skarżący uzyskał korzystny dla siebie wyrok Sądu Okręgowego w W. z dnia [...] grudnia 2003r., sygn. akt [...], przywracający mu utracone posiadanie pokoju o powierzchni około 16 m2 położonego w przedmiotowym lokalu.
Z wyjaśnień Z. L. wynika, że po korzystnym dla niego wyroku zamieszkał on w przedmiotowym lokalu. Okoliczność ta w ocenie Sądu nie odpowiada prawdzie. Sam skarżący oświadczył, że w przedmiotowym lokalu bywa kilka razy w tygodniu, a w pokoju zamkniętym na klucz nadal posiada swoje rzeczy. Sąd w wiążącym niniejszy skład orzekający wyroku z dnia 5 marca 2007 r. wskazał, że w miejscu stałego pobytu zainteresowana osoba stale realizuje swoje podstawowe funkcje życiowe, a w szczególności mieszka, nocuje, spożywa posiłki, wypoczywa, przechowuje swoje rzeczy niezbędne do codziennego funkcjonowania (odzież, żywność, meble), przyjmuje wizyty członków rodziny lub znajomych, przyjmuje i nadaje korespondencję. Brak jest tych elementów w zachowaniu skarżącego.
Istotną przesłanką wskazującą na trwałe i dobrowolne opuszczenie przedmiotowego lokalu jest także okoliczność, że skarżący zawarł związek małżeński z T. T. Jak sam przyznaje, czasem nocuje wraz z nią w wynajmowanym lokalu (z pisma skarżącego z dnia 25 listopada 2009 r., k. 19-20, wynika, że, umowa z dniem 31 października 2009 r. została rozwiązana). Cele małżeństwa i doświadczenie życiowe wskazują zdaniem Sądu na to, iż małżonkowie poprzez zawarcie małżeństwa decydują się na prowadzenie wspólnego życia, obejmującego także wspólne zamieszkiwanie.
Nie jest uzasadniony zarzut naruszenia w postępowaniu odwoławczym art. 10 k. p. a. W sytuacji postawienia organom administracji publicznej zarzutu dotyczącego braku zawiadomienia strony przed wydaniem decyzji o zebraniu materiału dowodowego i możliwości składania wniosków dowodowych, koniecznym jest ustalenie, jakiej konkretnie czynności procesowej nie mogła strona dokonać, jakiego dowodu w sprawie nie mogła przedstawić i jaki wpływ na wynik sprawy mogło mieć tak stwierdzone uchybienie. Dopiero wykazanie, że naruszenie przez organ administracji publicznej zasady czynnego udziału strony w postępowaniu administracyjnym poprzez niepowiadomienie jej o zgromadzeniu materiału dowodowego i możliwości zapoznania się z tym materiałem oraz o możliwości składania wniosków dowodowych, uniemożliwiło stronie podjęcie konkretnie wskazanej czynności procesowej (najczęściej w sferze postępowania dowodowego), a także wykazanie, że uchybienie to miało istotny wpływ na wynik sprawy, daje podstawy do przyjęcia, że doszło do naruszenia art. 10 k. p. a. Jako że skarżący okoliczności tych nie wykazał, brak zawiadomienia strony przed wydaniem decyzji o zebraniu materiału dowodowego i możliwości składania wniosków dowodowych nie jest naruszeniem art. 10 § 1 k. p. a.
Sąd wskazuje jednocześnie, iż zameldowanie danej osoby na pobyt stały w danym lokalu nie stwarza po jej stronie żadnych uprawnień do tego lokalu.
W związku z powyższym Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 p. p. s. a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło