II SA/Sz 965/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Danuta Strzelecka-Kuligowska, Sędziowie Sędzia NSA Stefan Kłosowski (spr.),, Sędzia WSA Maria Mysiak, Protokolant Aneta Kukla, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 9 grudnia 2009 r. sprawy ze skargi B. S. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie wstrzymania użytkowania obiektów budowlanych oraz nałożenia obowiązku dostarczenia zgłoszenia określającego sposób użytkowania obiektów budowlanych oddala skargę. Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...]r. Nr [...] wydanym w wyniku rozpatrzenia zażalenia B. S. - właściciela Przedsiębiorstwa A. - Wojewoda na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 Kpa oraz art. 71 a ust. 1 pkt 1 i 2 oraz art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlanego (tekst jedn. Dz. U. z 2006r. Nr 156, poz. 1118 z późn. zm.), utrzymał w mocy postanowienie Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...]r., Nr [...] wstrzymujące użytkowanie obiektów budowlanych posadowionych na działce nr [...] w miejscowości [...] nr [...], gmina [...] oraz nakładające na B. S. obowiązek dostarczenia dokumentów określonych w art. 71 ust. 2 ustawy Prawo budowlane. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ odwoławczy wskazał, iż postępowanie w powyższej sprawie zostało wszczęte przez Inspektora Nadzoru Budowlanego w związku z wnioskiem Wydziału Budownictwa i Ochrony Środowiska Starostwa Powiatowego w [...] z dnia [...]r., Nr [...] o skontrolowanie zgodności z prawem budowlanym działalności prowadzonej przez Przedsiębiorstwo A. w miejscowości [...], gm. [...]. Inspektor Nadzoru Budowlanego w dniu [...]r. z udziałem przedstawiciela Gminy [...] A. P. i przedstawiciela strony postępowania – W. S., dokonał oględzin budynków posadowionych na działce nr [...] w [...]. W protokole z oględzin odnotowano, że w budynkach zamontowane są maszyny - pilarki mechaniczne, oraz że na placu poukładane są gotowe palety i elementy do produkcji palet oraz dłużyca papierówka (dł. [...] do [...] m). W obiektach prowadzona jest produkcja palet drewnianych, przecieranie drewna, cięcie drewna na wymiar, zbijanie palet. Z ustaleń organu wynika, że powyższa nieruchomość zabudowana należała wcześniej do Kombinatu Spółdzielczego A. i zgodnie z informacją uzyskaną z Urzędu Gminy [...] obiekty te użytkowane były jako warsztaty remontowe maszyn i urządzeń rolniczych. Obecnie prowadzona produkcja nie ma nic wspólnego z gospodarką rolną. Wobec tego organ wskazał, że w celu doprowadzenia tej produkcji do stanu zgodnego z przepisami, należy dokonać zmiany sposobu użytkowania obiektów. Fakt zmiany warunków obecnie prowadzonej produkcji w stosunku do poprzedniej potwierdza także Komenda Państwowej Straży Pożarnej, Inspektor Sanitarny, Państwowa Inspekcja Pracy - Oddział w [...]. W tych warunkach Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z dnia [...]r. Nr [...] działając w oparciu o art. 3 pkt 17, art. 71a ust.1, pkt 1 i 2, art. 80 ust. 2 pkt 1, art. 83 ust 1 ustawy Prawo budowlane postanowił: I. wstrzymać użytkowanie obiektów budowlanych posadowionych na działce nr [...] w miejscowości [...] nr [...] gmina [...] przez Przedsiębiorstwo A. II. nałożyć na właściciela B. S. obowiązek dostarczenia do organu zgłoszenia określającego dotychczasowy (poprzedni użytkownik) i zamierzony przez niego sposób użytkowania obiektów budowlanych dołączając: 1) opis i rysunek określający usytuowanie obiektów budowlanych w stosunku do granic nieruchomości i innych obiektów budowlanych istniejących lub budowanych na tej i sąsiednich nieruchomościach, z oznaczeniem części obiektu budowlanego, w której zamierza się dokonać zmiany sposobu użytkowania; 2) zwięzły opis techniczny, określający rodzaj i charakterystykę obiektu budowlanego oraz jego konstrukcję, wraz z danymi techniczno-użytkowymi, w tym wielkościami i rozkładem obciążeń, a w razie potrzeby, również danymi technologicznymi; 3) oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane; 4) zaświadczenie wójta o zgodności zamierzonego sposobu użytkowania obiektów budowlanych z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo ostateczną decyzję o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego; 5) ekspertyzę techniczną obiektów budowlanych, wykonaną przez osobę posiadającą uprawnienia budowlane odpowiedniej specjalności; 6) uzgodnienia z Państwową Inspekcją Pracy, Inspekcją Ochrony Środowiska, Inspektorem Sanitarnym, Państwową Strażą Pożarną. Zaświadczenia wraz z dokumentacją wyszczególnione w pkt.2 ppkt 1 - 6 należy dostarczyć w terminie 90 dni od daty otrzymania tego postanowienia. Koszt wykonania i dostarczenia wyszczególnionych dokumentów ponosi zobowiązany do ich dostarczenia. B. S. złożył zażalenie na powyższe postanowienie wnosząc o jego uchylenie. Podniósł w nim, iż prowadzona przez niego działalność gospodarcza nie spowodowała samowolnej zmiany sposobu użytkowania budynków. Zgodnie ze Studium Uwarunkowań i Kierunków Zagospodarowania Przestrzennego miejscowości [...], działka gruntu [...] oznaczona jest jako zabudowa produkcyjno-rolnicza. Zgodnie z definicją stosowaną przez Główny Urząd Statystyczny działalność produkcyjna kwalifikowana jest jako działalność pozarolnicza i obejmuje produkcję odzieży, garbowanie i wyprawianie skór, produkcja wyrobów z drewna, wyrobów z gumy i tworzyw sztucznych, wyrobów z papieru i zagospodarowanie odpadów. Na działce tej może być zatem prowadzona zarówno działalność produkcyjna, jak i rolnicza, a zatem nie zachodzi konieczność dokonywania zmiany sposobu użytkowania obiektu budowlanego. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy i zarzutów odwołania uznał, że nie ma podstaw do uchylenia zaskarżonego postanowienia Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...]r. i postanowieniem z dnia [...]r. Nr [...] utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji. Organ odwoławczy stwierdził, że w przedmiotowej sprawie Przedsiębiorstwo A. dokonało, bez wymaganego prawem zgłoszenia, zmiany sposobu użytkowania wskazanych obiektów budowlanych. W obiektach Przedsiębiorstwa A. zainstalowano urządzenia, jak trak taśmowy poziomy, wieIopiła, dwupiła, ostrzałka, kapówka, sprężarka itp. Nastąpiło naruszenie wymogów w zakresie ochrony środowiska przed hałasem. Skutkowało to także zmianą warunków bezpieczeństwa pożarowego, pracy, zdrowotnych i higieniczno-sanitarnych, w stosunku do poprzednio wykonywanych usług, polegających na remoncie maszyn i urządzeń rolniczych. Wskazują na to wyniki oględzin z dnia [...]r. oraz stanowisko Komendanta Państwowej Straży Pożarnej z dnia [...]r., stanowisko Kierownika Delegatury Wojewódzkiego Inspektoratu Ochrony Środowiska z dnia [...]r. oraz stanowisko Inspektora Sanitarnego z dnia [...]r. Nie zasługuje na uwzględnienie argument skarżącego o zgodności aktualnego sposobu użytkowania przedmiotowych budynków z zapisem w studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego terenu, stwierdzającym, iż przedmiotowa działka oznaczona jest jako zabudowa produkcyjno-rolnicza. Nie ma on w przedmiotowej sprawie znaczenia. Opracowanie studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego terenu stanowi jedynie jeden z etapów procesu zmierzającego do uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. O zgodności nowego sposobu użytkowania obiektów posadowionych na przedmiotowej działce z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo ostateczną decyzją o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu będzie można rozstrzygnąć dopiero po przedłożeniu przez skarżącego wymaganych prawem dokumentów, do czego B. S. został zobowiązany zaskarżonym postanowieniem. Powyższe postanowienie B. S. zaskarżył do Wojewódzkiego Sądu Adminstracyjnego wnosząc o jego uchylenie. Według skarżącego organ nadzoru budowlanego powinien jednoznacznie ustalić nie tylko sposób aktualnego wykorzystania budynku, ale także sposób poprzedniego jego wykorzystania. Organy orzekające w przedmiotowej sprawie nie poczyniły żadnych ustaleń odnośnie poprzedniego wykorzystania obiektu zaś skupiły się tylko i wyłącznie na obecnym jego funkcjonowaniu. W latach poprzednich obiekt nie był kontrolowany i brak jest w tym zakresie jakichkolwiek danych. Nie ustalono, jakie pojazdy były naprawiane, w jakich godzinach, jaka była uciążliwość dla mieszkańców. Taka możliwość jednak istnieje albowiem osoby sąsiadujące z nieruchomością użytkowaną obecnie przez skarżącego są wieloletnimi mieszkańcami miejscowości [...] i posiadają w tym zakresie stosowną wiedzę. Skarżący kwestionuje również, stanowisko Inspektora Sanitarnego, bowiem do dnia [...] r. nie zatrudniał żadnego pracownika, zaś wymagania określone w rozporządzeniu Ministra Pracy i Polityki Socjalnej dotyczą pracodawców zatrudniających pracowników. Nadto organ nie uwzględnił faktu, że w odległości [...] m od tych obiektów znajduje się mieszkanie skarżącego, które pełni funkcję zaplecza sanitarno-higienicznego. W celu usunięcia wszelkich wątpliwości, co do stanu faktycznego sprawy organy obowiązane są w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy (art. 77 § 1 K.p.a.), a dowodem może być wszystko co jest zgodne z prawem (art. 75 K.p.a.). Zasada ta została w tej sprawie naruszona. W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny z w a ż y ł, co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz.1269 ze zm.) oraz art. 3 § 1 i § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. dalej P.p.s.a.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, pod względem zgodności z prawem, a więc prawidłowości zastosowania przez organy administracji publicznej przepisów obowiązującego prawa. Sąd uchyla zaskarżony akt jedynie w przypadku stwierdzenia naruszenia przez organ administracji przepisów prawa materialnego lub istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu mających wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 P.p.s.a). Sądowa kontrola zaskarżonego postanowienia, dokonana według powyższego kryterium, dała podstawę do stwierdzenia, że odpowiada ona prawu, zaś skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z treścią art. 71 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2006r. Nr 156, poz. 1118 ze zm.) przez zmianę sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części rozumie się podjęcie bądź zaniechanie w obiekcie budowlanym lub jego części działalności zmieniającej warunki: bezpieczeństwa pożarowego, powodziowego, pracy, zdrowotne, higieniczno-sanitarne, ochrony środowiska bądź wielkość lub układ obciążeń. Wystarcza zmiana któregokolwiek z tych czynników. Z akt administracyjnych wynika niespornie, że B. S. w przedmiotowych obiektach, które wydzierżawił od Gminy, prowadzi działalność produkcyjną w zakresie obróbki drewna i wyrobu palet drewnianych, podczas gdy wcześniej, jak wynika z informacji udzielonej przez Wójta Gminy pismem z dnia [...]r. budynki były używane przez Spółdzielnię A. jako warsztaty remontowe maszyn i urządzeń rolniczych. Profil prowadzonej działalności jest zatem zupełnie inny od poprzedniego, z użyciem zupełnie innych maszyn i urządzeń, z czym wiąże się zmiana warunków bezpieczeństwa pożarowego, warunki higieniczno-sanitarne, ochrony środowiska, a w szczególności wielkość i układ obciążeń, co wypełnia przesłanki art. 71 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego. Organ prawidłowo zatem uznał, iż B. S. samowolnie zmienił sposób użytkowania w/w obiektów budowlanych. Zgodnie z art. 71 Prawa budowlanego zmiana sposobu użytkowania obiektu budowlanego wymaga zgłoszenia organowi budowlanemu. W razie zmiany sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części bez wymaganego zgłoszenia, organ ten, w drodze postanowienia wstrzymuje użytkowanie obiektu budowlanego lub jego części i nakłada obowiązek przedstawienia w wyznaczonym terminie dokumentów, o których mowa w art. 71 ust. 2. i art. 71a ust. 1 Prawa budowlanego. Z powyższego przepisu jednoznacznie wynika obowiązek organu podjęcia wskazanych w tym przepisie działań. Po upływie terminu, lub na wniosek zobowiązanego, organ sprawdza wykonanie nałożonego obowiązku. W przypadku stwierdzenia jego wykonania organ w drodze postanowienia ustala wysokość opłaty legalizacyjnej. W przypadku niewykonania w terminie obowiązku, albo dalszego użytkowania obiektu budowlanego, pomimo jego wstrzymania, albo zmiany sposobu użytkowania obiektu budowlanego, pomimo wniesienia sprzeciwu, o którym mowa w art. 71 ust. 3-5, organ, w drodze decyzji, nakazuje przywrócenie poprzedniego sposobu użytkowania obiektu budowlanego. Zaskarżone postanowienie w pełni zatem odpowiada zarówno hipotezie (samowolna zmiana sposobu użytkowania obiektu budowlanego) jak i dyspozycji normy wynikającej z art. 71a ust. 1 Prawa budowlanego, określającej postępowanie organu administracyjnego w przypadku stwierdzenia zaistnienia takiej samowolnej zmiany sposobu użytkowania obiektu budowlanego. Wyszczególnione w zaskarżonym postanowieniu dokumenty, do przedłożenia których zobowiązany został skarżący w pełni odpowiadają dyspozycji art. 71 ust. 2 Prawa budowlanego. Bezpodstawne są twierdzenia skarżącego, że warunki użytkowania obiektu, pierwotnie związanego z naprawą maszyn i urządzeń rolniczych, nie uległy zmianie i są zgodne z zapisami studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy, który przewiduje dla tego terenu możliwość istnienia zabudowy produkcyjno-rolniczej. Odwoływanie się do treści studium jest bezpodstawne, albowiem nie są to przepisy regulujące występujące w sprawie kwestie. Za nietrafne uznać należy także zarzuty skargi w zakresie braku ustaleń organu budowlanego co do zakresu i uciążliwości produkcji istniejących w przeszłości, w okresie funkcjonowania w tym samym miejscu warsztatów naprawy maszyn i urządzeń rolniczych. Ustalenia w tym zakresie nie są niezbędne dla ustalenia, że nastąpiła zmiana sposobu użytkowania przedmiotowych obiektów budowlanych. Wystarczające jest ustalenie, że w obecnym obiekcie budowlanym została podjęta inna działalność niż dotychczasowa, z czym wiąże się zmiana warunków bezpieczeństwa pożarowego, zdrowotnego, pracy, higieniczno-sanitarne lub w zakresie ochrony środowiska bądź wielkość lub układ obciążeń (art. 71 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego). Nie są zatem konieczne szczegółowe wyliczenia i opisy zmian, których mowa we wskazanym wyżej przepisie. Wystarczająca jest konstalacja, że zmiana w zakresie wyżej opisanym miała miejsce, a porównanie wcześniejszego i obecnego sposobu użytkowania wskazuje na oczywistość tej zmiany. Bez znaczenia jest też ocena i ustalenie, jaka była intensywność i uciążliwość poprzedniej działalności – w zakresie naprawy maszyn i urządzeń rolniczych. Bezzasadnym jest więc wniosek skarżącego o ustalenie intensywności działalności, która wcześniej miała miejsce w tych budynkach, skoro Przedsiębiorstwo A. zajmuje się produkcją w zakresie obróbki drewna i wyrobu palet drewnianych, a nie prowadzi w tych budynkach działalności polegającej na naprawie maszyn i urządzeń rolniczych. Rozstrzygnięcie organów nadzoru budowlanego nie zmierza do pozbawienia skarżącego możliwości prowadzenia działalności gospodarczej, lecz zmierza do tego by prowadził ją w ramach obowiązującego porządku prawnego. W związku z powyższym Sąd na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji.