VII SA/Wa 1672/09
WyrokWSA w Warszawie2009-12-10
Skład orzekający: Bożena Więch-Baranowska, Ewa Machlejd, Jolanta Zdanowicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy podmiot będący wieczystym użytkownikiem nieruchomości, na której ma być realizowana inwestycja budowlana, ma przymiot strony w postępowaniu o pozwolenie na budowę, nawet jeśli inwestor wywodzi swoje prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane z innego tytułu prawnego?Ratio decidendi
Organ odwoławczy błędnie umorzył postępowanie odwoławcze, uznając skarżącą spółkę za niemającą przymiotu strony w postępowaniu o pozwolenie na budowę. Wieczysty użytkownik nieruchomości, na której ma być realizowana inwestycja, ma prawo do ochrony prawnej i musi być uznany za stronę postępowania, aby mógł bronić swoich praw, nawet jeśli inwestor wywodzi swoje uprawnienia z innego tytułu. Powołane przez organ postanowienie NSA dotyczyło innej sytuacji faktycznej.Stan faktyczny
Wojewoda wydał pozwolenie na budowę kanalizacji teletechnicznej. Spółka P. wniosła odwołanie, zarzucając naruszenie Prawa budowlanego, ponieważ działki objęte pozwoleniem są jej własnością i pozostają w wieczystym użytkowaniu, a inwestor nie uzyskał jej zgody na dysponowanie nieruchomością. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego umorzył postępowanie odwoławcze, uznając, że spółka P. nie była stroną postępowania o pozwolenie na budowę. Spółka wniosła skargę do WSA.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego, stwierdził, że decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia, i zasądził zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bożena Więch-Baranowska (spr.), , Sędzia WSA Ewa Machlejd, Sędzia WSA Jolanta Zdanowicz, Protokolant Piotr Bibrowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 grudnia 2009 r. sprawy ze skargi P. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lipca 2009 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku, III. zasądza od Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącego P. kwotę 500 zł (pięćset złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Wojewoda [...] decyzją nr [...] wydaną [...] maja 2009r. na podstawie art. 28,art.33 ust. 1, art. 34 ust.4 , i art. 36 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane zatwierdził projekt budowlany i udzielił Gminie S. pozwolenia na budowę kanalizacji teletechnicznej dla miejscowej sieci teleinformatycznej w S. - przekroczenia przez tory PKP w m. S. w km. [...] na działkach o nr. ew. [...] i [...] .
Odwołanie od tej decyzji złożyła Spółka Akcyjna P. w K. zarzucając wydanie decyzji z naruszeniem art. 34 ust. 4 Prawa budowlanego.
Odwołujący się podkreślił , że działki o nr. [...] i [...] objęte decyzją są własnością Skarbu Państwa i pozostają w wieczystym użytkowaniu P. co wynika z prowadzonej dla tych nieruchomości ksiąg wieczystych KW nr [...] i [...] .
Wobec tego tylko spółka władna była wydać inwestorowi zgodę na dysponowanie nieruchomością na cele budowlane. Inwestor złożył wraz z wnioskiem oświadczenie - P. które wbrew swej treści nie może być rozumiane jak zgoda na dysponowanie nieruchomością na cele budowlane , bowiem wyrażająca zgodę spółka P. w L. jest dzierżawcą nieruchomości, lecz stosunek obligacyjny łączący tą spółkę ze spółką P. nie daje jej uprawnień do dysponowania gruntem w takim zakresie, aby móc wyrażać zgodę na dysponowanie nieruchomością na cele budowlane.
Po rozpatrzeniu odwołania Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją nr [...] wydaną [...] lipca 2009r. na podstawie art. 138§1 pkt. 3 kpa umorzył postępowanie odwoławcze. W uzasadnieniu organ odwoławczy uznał, że spółka P. w K. nie była stroną postępowania w sprawie pozwolenia na budowę a więc zgodnie z art. 127§1 kpa nie może skutecznie wszcząć postępowania odwoławczego.
Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wniosła Spółka Akcyjna P. w K..
Wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji skarżąca zarzuciła organowi naruszenie przepisów art. 7 , art. 77 , art. 128 i art. 138§1kpa.
W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego wnosząc o jej oddalenie podtrzymał argumenty zawarte w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) sądy administracyjne kontrolują jedynie legalność zaskarżonej decyzji, a więc prawidłowość zastosowania przepisów prawa oraz trafność ich wykładni.
Uwzględnienie skargi następuje jedynie wówczas, gdy Sąd stwierdzi, że doszło do naruszenia prawa (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r., nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), przy czym ocena tego naruszenia następuje w świetle prawa obowiązującego w dacie wydania zaskarżonej decyzji.
W rozpoznawanej sprawie takie naruszenia wystąpiły, dlatego skargę należało uznać za zasadną.
Przedmiotem kontroli sądu jest decyzja Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lipca 2009r. umarzająca na podstawie art. 138§1 pkt 3 kpa postępowanie odwoławcze z uwagi na brak po stronie składającej odwołanie spółki P. przymiotu strony w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę.
Swoją ocenę braku po stronie skarżącej spółki legitymacji do wniesienia odwołania organ oparł na ustaleniu , że skarżąca nie była stroną postępowania o pozwolenie na budowę , a zarzut spółki o niezgodnym z prawem pominięciu jej mimo , że jest wieczystym użytkownikiem działek objętych inwestycją organ skwitował stwierdzeniem , że fakt ten nie daje jej legitymacji procesowej w przedmiotowym postępowaniu.
Organ dla poparcia swojego stanowiska powołał również zawarte w postanowieniu Naczelnego Sądu Administracyjnego z 2 grudnia 2005r. ( IIOSK 857/05) stwierdzenie , że w postępowaniu o wydanie pozwolenia na budowę nie ma miejsca na jednoczesne występowanie w charakterze strony w tym postępowaniu właściciela nieruchomości i inwestora.
Zdaniem składu orzekającego kontrolowania decyzja zapadła z naruszeniem podstawowych zasad postępowania administracyjnego wyrażanych z art. 7,77 a jej uzasadnienie nie spełnia wymogów określonych w art. 107§3 kpa. Zgodnie z art. 127§1 kpa od decyzji wydanej w pierwszej instancji służy stronie odwołanie.
Z zapisu tego wynika , że po wpłynięciu odwołania złożonego przez Spółkę Akcyjną P. w K. od decyzji Wojewody [...] z [...] .05.2009r. wydanej w przedmiocie pozwolenia na budowę - Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego powinien przede wszystkim ustalić czy odwołująca się spółka ma przymiot strony powodujący , iż może ona skutecznie wnieść odwołanie od decyzji organu I - ej instancji.
Stosownie do art. 28 ust. 2 ustawy z 7 lipca 1994r. Prawo budowlane , stronami w sprawie pozwolenia na budowę są: inwestor oraz właściciele użytkownicy wieczyści lub zarządcy nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu.
Sformułowanie w/w przepisu nie budzi wątpliwości. Zgodnie z jego treścią przymiot strony w przedmiotowym postępowaniu przysługuje inwestorowi oraz osobom posiadającym określony w przepisie tytuł prawny do nieruchomości sąsiedniej pod warunkiem , że położona jest ona w obszarze oddziaływania obiektu określonym na podstawie art. 3 ust. 20 Prawa budowlanego.
Przywołany przepis zapewnia udział w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę osobom posiadającym tytuł prawny do nieruchomości położonych w sąsiedztwie planowanej inwestycji celem ochrony ich interesów i nie może być interpretowany w taki sposób, iż wyklucza udział podmiotu posiadającego tytuł prawny do nieruchomości objętej wnioskiem o pozwolenie na budowę a więc pozbawienia go możliwości ochrony prawnej. Należy nadto zauważyć, że wymagany przepisami Prawa budowlanego obowiązek wykazania przez inwestora przysługującego mu prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane , obejmuje również ochronę prawa własności nieruchomości na której ma być realizowana inwestycja. Oznacza to , że ten kto wykaże - powołując się na treść księgi wieczystej ( art. 3 ust. 1 ustawy z 6 lipca 1982r. o księgach wieczystych i hipotece) - że inwestycja jest realizowana na nieruchomości której jest właścicielem, winien być uznany za stronę w sprawie pozwolenia na budowę , aby mógł bronić się przed ewentualnym wydaniem decyzji z naruszeniem jego prawa.
Wobec powyższego zdaniem Sądu organ wydał rozstrzygnięcie z naruszeniem art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego.
Powołane w uzasadnieniu decyzji postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z [...] grudnia 2005r. nie może mieć zastosowania w rozpoznawanej sprawie, gdyż dotyczy sytuacji w której inwestor wywodzi swoje prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane z faktu, że jest użytkownikiem wieczystym nieruchomości objętej wnioskiem o pozwolenie na budowę. W takiej sytuacji rzeczywiście nie ma miejsca na jednoczesne występowania w charakterze strony w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę właściciela nieruchomości i inwestora.
Taka sytuacja nie miała miejsca w rozpoznawanej sprawie i oparcie rozstrzygnięcia na powołanych ustaleniach NSA było błędne.
Wobec powyższych ustaleń Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit.ai c, art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przez sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło