VII SA/Wa 1287/09
WyrokWSA w Warszawie2009-12-10
Skład orzekający: Jolanta Zdanowicz, Bożena Więch-Baranowska, Jolanta Augustyniak-Pęczkowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja o stwierdzeniu nieważności decyzji nakazującej rozbiórkę okien dachowych, która została utrzymana w mocy przez organ odwoławczy, może zostać uchylona w całości, jeśli organ nadzoru budowlanego nie uwzględnił wszystkich przesłanek nieważności, w tym naruszenia przepisów dotyczących odległości okien od granicy działki?Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy nadzoru budowlanego prawidłowo stwierdziły nieważność decyzji w części dotyczącej określenia terminu wykonania robót rozbiórkowych, ponieważ przepis Prawa budowlanego nie przewiduje takiego wymogu. Jednakże, organy te pominęły istotną kwestię naruszenia przepisów dotyczących usytuowania okien dachowych w odległości od sąsiedniej działki budowlanej, co stanowiło wadę uzasadniającą stwierdzenie nieważności decyzji w szerszym zakresie. W związku z tym, sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji nakazującej K. D. rozbiórkę 6 okien dachowych. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego stwierdził nieważność tej decyzji w części dotyczącej terminu wykonania robót, a w pozostałej części odmówił stwierdzenia nieważności. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał tę decyzję w mocy. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów kpa i Prawa budowlanego, w tym błędną wykładnię art. 156 § 1 pkt 2 kpa. Sąd uwzględnił skargę, stwierdzając, że organy pominęły istotne naruszenie przepisów dotyczących odległości okien od granicy działki.Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku, zasądza od Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącego K. D. kwotę 460 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Zdanowicz, , Sędzia WSA Bożena Więch-Baranowska, Sędzia WSA Jolanta Augustyniak-Pęczkowska (spr.), Protokolant Jakub Szczepkowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 grudnia 2009 r. sprawy ze skargi K. D. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] znak [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji w części I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku, III. zasądza od Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącego K. D. kwotę 460 zł (czterysta sześćdziesiąt) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Decyzją z dnia [...] [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, działając na podstawie art. 104 oraz art. 158 § 1 i art. 156 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2000r, Nr 98, poz. 1071 ze zm.), dalej zw. kpa, po wszczęciu postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...], którą nakazano K. D. rozbiórkę 6 okien dachowych wraz z ułożeniem dachówki w otworach po oknach w budynku handlowo-mieszkalnym przy ul. [...] w K. i określono termin wykonania ww. robót - stwierdził nieważność ww. decyzji w części dotyczącej wyznaczenia terminu, a w pozostałej części odmówił stwierdzenia jej nieważności.
Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego, po rozpatrzeniu odwołania K. D., decyzją z dnia [...], działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa - utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.
Organ odwoławczy wskazał, że w trakcie oględzin przeprowadzonych w dniu 20 lutego 2008r., stwierdzono wykonanie w dachu ww. budynku 6 okien połaciowych o wym. 0,78m x 1,40m. Inwestor zgłosił 5 października 2007r. zamontowanie 4 okien Velux, w miejscu istniejących otworów okiennych bez naruszenia elementów konstrukcyjnych. Z akt sprawy wynika natomiast, że ww. obiekt, nie posiadał wcześniej żadnych otworów okiennych w dachu. K. D. oświadczył, że okna dachowe w ilości 4 szt. zamontowano w końcu października 2007r., a dwa dodatkowe w grudniu 2007r.
Organ odwoławczy podzielił stanowisko organu I instancji, że wyznaczenie terminu wykonania robót nastąpiło bez podstawy prawnej, gdyż art. 51 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego, nie przewiduje określenia terminu wykonania wymienionych w nim obowiązków. Odnośnie pozostałej części badanej decyzji organ uznał, iż nie jest ona obarczona żadną z wad wymienionych w art. 156 kpa. Przepis art. 51 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego znajduje bowiem zastosowanie, gdy robót budowlanych nie można zalegalizować, bo nastąpiło niedające się usunąć w inny sposób naruszenie prawa, w tym przypadku wykonanie okien w odległości poniżej 4 m. od granicy z sąsiednią
działką budowlaną, czyli niezgodnie z § 12 ust. 1 pkt. 1 i ust 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury dnia 12 kwietnia 2002r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz.U. z 2002 Nr 75, poz. 690 ze zm.).
Skargę na powyższą decyzję złożył K.D., wnosząc o jej uchylenie oraz uchylenie decyzji organu I instancji w pozostałej części i stwierdzenie nieważności decyzji z dnia [...] oraz zarzucając naruszenie:
* art. 7 - 9 kpa 107 § 3 kpa przez ich niezastosowanie;
* art. 7 i 80 kpa przez błędną ocenę stanu faktycznego;
* art. 156 § 1 pkt 2 kpa przez błędną wykładnię tj. że chodzi w nim tylko o przesłankę
"bez podstawy prawnej";
* art. 138 § 1 pkt 1 kpa przez jego zastosowanie oraz art. 138 § 1 pkt 2 kpa przez jego
niezastosowanie.
Zdaniem skarżącego w weryfikowanej decyzji określono termin wykonania robót bez podstawy prawnej. Ponadto, decyzja nie może tylko częściowo uwzględniać żądania strony, gdyż rzeczywista treść wniosku, a nie wola organu decyduje o przedmiocie rozstrzygania i wyznacza granice sprawy administracyjnej.
Ponadto, odwołujący zgłosił swoje argumenty w trzech punktach odwołania i miał prawo oczekiwać, że zgodnie z art. 7-9 kpa organ odniesie się do jego zarzutów.
Organ odwoławczy nie wyjaśnił również, różnicy w datach uzupełnienia zgłoszenia i nie wyjaśnił dlaczego wskazał dwie daty.
Zdaniem skarżącego dopełnił on wszelkich formalności wynikających z art. 30 ust. 5 Prawa budowlanego i przystąpił do wykonania robót po upływie 30 dni od doręczenia zgłoszenia, przy braku sprzeciwu Starosty K.
W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego podtrzymał stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji i wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zaważył co następuje:
Uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia prawa materialnego mającego wpływ na wynik sprawy lub istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu.
Rozpoznając sprawę w ramach wskazanych kryteriów uznać należy, że skarga zasługiwała na uwzględnienie, jednak z zupełnie innych przyczyn niż w niej podniesione.
Kontroli Sądu w niniejszej sprawie podlegała decyzja Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...], utrzymująca w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...], którą organ ten stwierdził nieważność decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] nakazującej K. D. rozbiórkę 6 okien dachowych w ww. budynku handlowo-mieszkalnym w części dotyczącej wyznaczenia terminu wykonania ww. robót, a w pozostałej części odmówił stwierdzenia nieważności tejże decyzji.
Na wstępie podkreślić trzeba, że ww. decyzje zapadły w postępowaniu nieważnościowym, które stanowi nadzwyczajny tryb postępowania administracyjnego. Postępowanie to nie polega na ponownym prowadzeniu postępowania dowodowego, badaniu przyczyn i przesłanek podjęcia przez organ rozstrzygnięcia w postępowaniu zwykłym, lecz ogranicza się jedynie do skontrolowania, czy rozstrzygnięcie to nie jest dotknięte jedną z wad wymienionych w art. 156 § 1 pkt 1-7 kpa., której wystąpienie powoduje konieczność jego wyeliminowania z obrotu prawnego ze skutkiem ex tunc. (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 czerwca 1998r, II SA 456/98).
Pomimo, iż organy trafnie stwierdziły nieważność decyzji z [...] w części dotyczącej określenia terminu wykonania robót rozbiórkowych, bo w istocie przepis art. 51 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego takiego wymogu nie przewiduje, co niewątpliwie stanowi przesłankę z art. 156 § 1 pkt 2 kpa (określenie terminu nastąpiło bez podstawy prawnej), to jednak umknęło uwadze organów, że jak ustalono w postępowaniu zwykłym dwa z sześciu wykonanych okien usytuowane są w dachu budynku skarżącego w odległości 1,30m od ulicy [...].
Przypomnieć zatem należy, że przepis § 12 rozporządzenia Ministra Infrastruktury dnia 12 kwietnia 2002r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie wskazujący odległości ścian i połaci dachowych z otworami posługuje się pojęciem odległości od sąsiedniej działki budowlanej.
Natomiast działką budowlaną jest w myśl art. 2 pkt 12 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz.U. z 2003r. Nr 80 poz. 717) nieruchomość gruntowa lub działka gruntu, której wielkość, cechy geometryczne, dostęp do drogi publicznej oraz wyposażenie w urządzenia infrastruktury technicznej spełniają wymogi realizacji obiektów budowlanych wynikające z odrębnych przepisów i aktów prawa miejscowego.
Ulicy [...] nie można zatem traktować, jako działki budowlanej w rozumieniu powołanego przepisu. Ta okoliczność umknęła organom orzekającym w postępowaniu nieważnościowym.
Wobec przedstawionej argumentacji pozostałe zarzuty skargi nie zasługiwały na uwzględnienie.
Rzeczą organów przy ponownym rozpoznaniu sprawy będzie zatem przeprowadzenie postępowania z uwzględnieniem stanowiska Sądu.
W świetle poczynionych ustaleń, Wojewódzki Sąd Administracyjny, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1271) orzekł jak w pkt. I i II wyroku. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 ww. ustawy.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło