III SA/Wa 1510/09

WyrokWSA w Warszawie2009-12-10

Skład orzekający: Marek Kraus, Izabela Głowacka-Klimas, Jarosław Trelka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej może odmówić wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji o zabezpieczeniu, która wygasła z mocy prawa w związku z wydaniem decyzji określającej wysokość zobowiązania podatkowego?
Ratio decidendi
Organ administracji publicznej ma prawo odmówić wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji, która wygasła z mocy prawa i tym samym została wyeliminowana z obrotu prawnego. Wygasła decyzja nie funkcjonuje już w obrocie prawnym i nie kształtuje praw ani obowiązków strony, co czyni wniosek o stwierdzenie jej nieważności niedopuszczalnym.
Stan faktyczny
Spółka I. S.A. wniosła o stwierdzenie nieważności decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego z 2007 r. o zabezpieczeniu na jej majątku przyszłego zobowiązania podatkowego. Dyrektor Izby Skarbowej odmówił wszczęcia postępowania, uznając, że decyzja o zabezpieczeniu wygasła z dniem doręczenia decyzji określającej wysokość zobowiązania podatkowego. Po utrzymaniu w mocy tej decyzji przez Dyrektora Izby Skarbowej, spółka wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, zarzucając naruszenie przepisów Ordynacji podatkowej.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marek Kraus, Sędziowie Sędzia WSA Izabela Głowacka-Klimas (sprawozdawca), Sędzia WSA Jarosław Trelka, Protokolant Robert Powojski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 2 grudnia 2009 r. sprawy ze skargi I. S.A. z siedzibą w P. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] lipca 2009 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności ostatecznej decyzji w sprawie dokonania zabezpieczenia na majątku spółki na poczet przyszłego zobowiązania podatkowego z tytułu podatku dochodowego od osób prawnych za 2001 rok oddala skargę Decyzją z dnia [...] grudnia 2007r., Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w R., na wniosek Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w W., orzekł o zabezpieczeniu na majątku firmy I. S.A. – zwanej dalej Skarżącą lub Spółką - na poczet przyszłych zobowiązań w podatku dochodowym od osób prawnych za 2001r., w przybliżonej kwocie 6.691.464 zł oraz odsetek za zwłokę w przybliżonej kwocie 5.445.568 zł. Po przeprowadzeniu postępowania kontrolnego, Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej w W. decyzją z dnia [...] marca 2008r., określił Spółce wysokość zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób prawnych za 2001 rok w kwocie 9.270.046,00 zł. Pismem z dnia [...] sierpnia 2008r. pełnomocnik Spółki wniósł o stwierdzenie nieważności w/w decyzji Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w R. z dnia [...] grudnia 2007r., z uwagi na rażące naruszenie przepisów prawa, tj. art. 33, art. 122, art. 187 § 1, art. 191, art. 124, art. 210 § 1 pkt 6 i § 4 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (t.j. w Dz. U. z 2005r. Nr 8, poz. 60, z późn. zm. dalej ord. pod.),. Decyzją z dnia [...] stycznia 2009r., Dyrektor Izby Skarbowej w W. odmówił wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności w/w decyzji, stwierdzając, iż w związku z wydaniem przez Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w W. decyzji wymiarowej z dnia [...] marca 2008r., decyzja o zabezpieczeniu wygasła z dniem doręczenia decyzji określającej wysokość zobowiązania podatkowego, zgodnie z art. 33 a § 1 pkt 2 ord. pod. - w niniejszej sprawie z dniem 7 kwietnia 2008r., wniosek o stwierdzenie nieważności w/w decyzji jest niedopuszczalny w stosunku do decyzji, która została wyeliminowana z obrotu prawnego. Na powyższą decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. pełnomocnik Strony pismem z dnia [...] lutego 2009r. wniósł odwołanie, zarzucając jej naruszenie art. 249 § 1 w związku z art. 33a § 1 pkt 2 ord. pod., poprzez ich zastosowanie w niniejszej sprawie, podczas gdy wygaśnięcie decyzji o zabezpieczeniu nie wyklucza jej kontroli w administracyjnym toku instancji oraz art. 247 § 1 pkt 3 ord. pod. poprzez niezastosowanie tego przepisu w niniejszej sprawie, gdy decyzja o zabezpieczeniu wydana została z rażącym naruszeniem prawa. W uzasadnieniu podniósł, iż możliwość kontroli w administracyjnym toku instancji decyzji administracyjnych dotyczy w szczególności sytuacji, gdy z zaskarżonej decyzji wynikają dla strony niekorzystne skutki prawne, co miało miejsce w przedmiotowej sprawie. Decyzja o zabezpieczeniu stanowiła podstawę do wydania zarządzenia o zabezpieczeniu oraz wpisania hipoteki, która spowodowała nienastąpienie przedawnienia zobowiązania podatkowego z tytułu podatku dochodowego od osób prawnych za 2001r., zatem pomimo wygaśnięcia decyzji o zabezpieczeniu, wniosek o stwierdzenie nieważności jest zasadny. Wygaśnięcie decyzji nie powoduje bowiem pozbawienia strony możliwości kontroli decyzji w administracyjnym toku instancji. Decyzją z dnia [...] lipca 2009 r. Dyrektor Izby Skarbowej w W. utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu wskazał, że w niniejszej sprawie decyzja określająca wysokość zobowiązania podatkowego wydana została przez Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w dniu [...] marca 2008r, a doręczona została w dniu 7 kwietnia 2008r. W tym też dniu, zgodnie z art. 33a § 1 pkt 2 ord. pod., nastąpiło wygaśnięcie decyzji o zabezpieczeniu z dnia 10 grudnia 2007r. Organ wskazał, że wygaśnięcie decyzji oznacza utracenie bytu prawnego, a więc wyeliminowanie skutków prawnych danego aktu administracji publicznej, które wynikały z jego stosowania. Organ podatkowy powołał się na orzecznictwo sądowo administracyjnym, w którym Sąd stwierdził, iż "jednym ze skutków wygaśnięcia decyzji jest niemożność rozpoznania odwołania od tej decyzji" (wyrok NSA z dnia 10.10.2002, sygn. akt: i SA/Łd 51/01, wyrok NSA z 14 grudnia 2000r., sygn. akt: III SA 7499/98,). Organ dodał, że cytowany przez Stronę w uzasadnieniu odwołania wyrok WSA w Bydgoszczy z dnia 6 kwietnia 2004r., sygn. akt: SA/Bd 2756/03, nie ma zastosowania w przedmiotowej sprawie. Z konstrukcji art. 33a wynika, iż decyzja o zabezpieczeniu musi być wygaszona w dacie wydania decyzji właściwej - w tym przypadku decyzji określającej wysokość zobowiązania podatkowego, gdyż w przeciwnym wypadku w obrocie prawnym pozostawałyby równolegle dwie decyzje, orzekające w tej samej kwestii, niekoniecznie jednak określające zobowiązanie podatkowe w identycznej wysokości. Dlatego też nie można rozstrzygać o skutkach takiej decyzji - wygaszonej z mocy prawa - gdyż skutki te, na gruncie przepisów art. 33 i art. 33a i następnych Ordynacji podatkowej, ustały. Oznacza to, że wygaszona decyzja, chociażby w dacie jej wydania była niezgodna z przepisami prawa, nie może być przedmiotem rozstrzygania przez organy podatkowe, czy też sądy administracyjne. Dalej organ dodał, że w wyroku WSA w Warszawie z dnia 3.06.2008r., sygn. akt: III SA/Wa 107/08, Sąd stwierdził: "podatnik może w inny sposób i w innych postępowaniach realizować swe prawa, przykładowo, domagać się pośredniej kontroli w postępowaniu egzekucyjnym, w toku którego jest uprawniony do wnoszenia zarzutów i skarg na czynności organów egzekucyjnych. Może również stawiać zarzuty organom podatkowym, w tym samym postępowaniu, kwestionując decyzję ustalającą lub określającą, ale nie może domagać się wzruszenia decyzji, której skutki prawne wygasły z mocy prawa". Biorąc powyższe pod uwagę, Dyrektor Izby Skarbowej w W. zarzuty zawarte w odwołaniu Strony uznał za bezzasadne i podtrzymał stanowisko wyrażone w decyzji organu pierwszej instancji, iż wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji jest niedopuszczalny w stosunku do decyzji, która została wyeliminowana z obrotu prawnego. Na powyższą decyzję Skarżąca wniosła skargę. Zaskarżonej decyzji zarzuciła: 1. naruszenie art. 248 § 1 ord. pod. w zw. z art. 249 § 1 ord. pod. poprzez odmowę wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w R. z dnia [...] grudnia 2007 r. pomimo że nie zachodzą przesłanki, które uzasadniałyby taką odmowę, 2. naruszenie art. 122 ord. pod. w zw. z art. 187 § 1 ord. pod. oraz w zw. z art. 191 ord. pod. poprzez nieprzeprowadzenie postępowania dowodowego mającego na celu ustalenie zasadności przesłanek uzasadniających stwierdzenie nieważności decyzji Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w R. z dnia [...] grudnia 2007 r. wskazanych we wniosku Skarżącej o stwierdzenie nieważności ww. decyzji z dnia 20 sierpnia 2008 r., 3. naruszenie art. 247 § 1 pkt 3 ord. pod. w zw. z art. 33 § 1 ord. pod. poprzez niestwierdzenie nieważności decyzji Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w R. z dnia [...] grudnia 2007 r. w sytuacji, gdy ww. decyzja została wydana z rażącym naruszeniem art. 33 § 1 ord. pod. określającym przesłanki do jej wydania, 4. naruszenie art. 247 § 1 pkt 3 ord. pod. w zw. z art. 122 ord. pod. w zw. z art. 187 § 1 ord. pod. oraz w zw. z art. 191 ord. pod. poprzez niestwierdzenie nieważności decyzji Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w R. z dnia [...] grudnia 2007 r. w sytuacji, gdy ww. decyzja została wydana z rażącym naruszeniem przepisów określających standardy postępowania dowodowego, 5. naruszenie art. 247 § 1 pkt 3 ord. pod. w zw. z art. 124 w zw. z art. 210 § 1 pkt 6 i § 4 ord. pod. poprzez niestwierdzenie nieważności decyzji Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w R. z dnia [...] grudnia 2007 r. w sytuacji, gdy ww. decyzja została wydana z rażącym naruszeniem przepisów określających wymogi odnoszące się do treści uzasadniania decyzji, 6. naruszenie art. 121 § 1 ord. pod. oraz art. 210 § 1 pkt 6 w zw. z § 4 ord. pod. poprzez sporządzenie jej uzasadnienia w sposób podważający zaufanie do organów podatkowych, a mianowicie poprzez arbitralne powołanie się w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji na niekorzystne dla Skarżącej orzeczenie sądu oraz tak samo arbitralną odmowę powołania się na orzeczenie dla Skarżącej korzystne. W związku z powyższym wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej jej decyzji oraz o zwrot kosztów postępowania według norm przepisanych. W uzasadnieniu strona podniosła, że decyzja o zabezpieczeniu spowodowała dla Skarżącej poważne skutki. W jej następstwie zostało wydane zarządzenie o zabezpieczeniu, które następnie doprowadziło do wpisania do księgi wieczystej prowadzonej dla nieruchomości, której użytkownikiem wieczystym jest Skarżąca, hipoteki przymusowej kaucyjnej. Fakt ten pociągnął za sobą konieczność prowadzenia przez Skarżącą długiego postępowania sądowego, mającego na celu wykazanie, że przedmiotowa hipoteka kaucyjna została ustanowiona w sposób wadliwy i podlega wykreśleniu. Fakt ten tym samym naraził Skarżącą na znaczne koszty związane z samym wpisem hipoteki, jak i z koniecznością prowadzenia właściwego postępowania sądowego. Ponadto fakt ten doprowadził w sposób pośredni, a na marginesie należy zaznaczyć, że również wadliwy, do wydania tzw. decyzji wymiarowej, tj. decyzji określającej zobowiązanie podatkowe Skarżącej (decyzja z dnia 20.03.2008r.). Dalej Skarżąca stwierdziła, iż w postępowaniu, które doprowadziło do wydania zaskarżonej decyzji oraz decyzji ją poprzedzającej, postępowanie dowodowe nie było przeprowadzone w ogóle. Organ w merytoryczny sposób nie odniósł się do argumentów wskazanych przez Skarżącą we wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji o zabezpieczeniu z dnia 20 sierpnia 2008r. Tymczasem Skarżąca wskazała, że przepisy nakazują organom przed wydaniem rozstrzygnięcia w sprawie przeprowadzić postępowanie dowodowe. Skarżąca podniosła, iż decyzja o zabezpieczeniu, o której stwierdzenie nieważności Skarżąca wnosiła, obarczona jest kwalifikowaną wadą prawną opisaną w art. 247 § 1 pkt 3 ord. pod., polegającą na naruszeniu art. 33 § 1 w/w ustawy. Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w R. wydał decyzję o zabezpieczeniu, pomimo że nie było ku temu przesłanek, tj. pomimo że sytuacja finansowa Skarżącej była bardzo dobra i żadne czynniki natury ekonomicznej oraz finansowej nie wskazywały, że zapłata podatku przez nią może budzić wątpliwości. Skarżąca na bieżąco regulowała wszystkie należności publicznoprawne, w tym zobowiązania podatkowe, oraz nie dokonywała odpłatnego zbycia składników majątku. Twierdzi, że organ skarbowy, wydając decyzję o zabezpieczeniu, niewłaściwie przeanalizował sprawozdanie finansowe Spółki za rok 2006. Strona nie zgodziła się z decyzją Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w R., że istniało zagrożenie braku możliwości spłaty zobowiązań podatkowych. Skarżąca podniosła, że Spółka w swojej dotychczasowej ponad 15 letniej historii zawsze na bieżąco regulowała wszystkie zobowiązania podatkowe i ZUS. przedmiotowej sprawie Spółka nie dokonywała również sprzedaży składników majątku. Strona wskazała, iż w kwestii naruszenia przepisów dotyczących wyjaśnienia przesłanek, którymi kierował się organ oraz przepisów określających wymogi uzasadnienia decyzji, organ podatkowy powinien w decyzji o zabezpieczeniu zawrzeć uzasadnienie prawne oraz faktyczne na okoliczność istnienia przesłanek do wydania decyzji o zabezpieczeniu zobowiązań podatkowych. W przedmiotowej sprawie uzasadnienia prawnego nie było w ogóle, natomiast jeśli idzie o uzasadnienie faktyczne, to w żaden sposób ono nie wskazuje na istnienie przesłanek skutkujących koniecznością wydania decyzji o zabezpieczeniu. Samo finansowanie zewnętrzne Spółki w żaden sposób nie wskazuje na zagrożenie dla spłaty zobowiązań podatkowych, ponieważ utrzymuje się ono na takim samym poziomie jak finansowanie innych podmiotów funkcjonujących na podobnym rynku o podobnych parametrach ekonomicznych. Zasada wyjaśniania stronom postępowania przesłanek, którymi kieruje się organ podejmując konkretne decyzje procesowe, została sformułowana w art. 124 ord. pod. Zgodnie z tym przepisem, organy podatkowe powinny wyjaśnić stronom zasadność przesłanek, którymi kierują się przy załatwianiu sprawy, aby w miarę możliwości doprowadzić do wykonania przez strony decyzji bez stosowania środków przymusu. Rozwinięciem zaś tej zasady jest konieczność zamieszczenia przez organ w wydawanej decyzji uzasadnienia faktycznego oraz prawnego zgodnie z art. 210 § 1 pkt 6 oraz § 4 ord. pod. Zgodnie z tym przepisem, decyzja wydawana w sprawach podatkowych powinna zawierać miedzy innymi takie elementy jak uzasadnienie faktyczne oraz prawne, jak również pouczenie o właściwym środku zaskarżenia. W myśl art. 210 § 4 ord. pod. in fine, uzasadnienie prawne powinno zawierać nie tylko przytoczenie przepisów prawa ale również wyjaśnienie zastosowanej podstawy prawnej decyzji, tj. inaczej rzecz biorąc należy stwierdzić, że organ administracji publicznej stosujący określony przepis prawa powinien dokonać tzw. subsumcji, a więc przedstawić w jaki sposób hipoteza przepisu stanowiącego podstawę prawną decyzji odpowiada ustalonemu w danej sprawie stanowi faktycznemu. W konsekwencji możliwe byłoby zastosowanie dyspozycji albo sankcji przewidzianej w przepisie stanowiącym podstawę prawną zaskarżonej decyzji. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując w całości dotychczasową argumentację. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Na wstępie zauważyć należy, że sądy administracyjne w tym sąd wojewódzki, sprawują wymiar sprawiedliwości między innymi poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, która jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej - patrz art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269). Sąd administracyjny badając zaskarżony akt administracyjny ustala, czy organ orzekający w sprawie prawidłowo zinterpretował i zastosował przepisy prawa w odniesieniu do właściwie ustalonego stanu faktycznego. W tym zakresie mieści się ocena, czy zaskarżona decyzja odpowiada prawu i czy postępowanie prowadzące do jej wydania nie jest obciążone wadami uzasadniającymi uchylenie rozstrzygnięcia. Dokonując kontroli legalności zaskarżonej decyzji wydanej przez Dyrektora Izby Skarbowej w W., w granicach kompetencji przysługujących sądowi administracyjnemu na podstawie ww. ustaw, tj. badając zaskarżone orzeczenie pod względem jego zgodności tak z przepisami procesowymi, jak i z normami prawa materialnego, Sąd uznał, iż zaskarżona decyzja jest prawidłowa, dlatego też skargę jako niezasadną oddalił. W niniejszej sprawie Skarżąca domagała się stwierdzenia nieważności decyzji z dnia [...] grudnia 2007r., Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w R. o dokonaniu zabezpieczenia na majątku Skarżącej na poczet przyszłego zobowiązania podatkowego. Byt prawny decyzji o zabezpieczeniu uzależniony jest od wydania i doręczenia decyzji rozstrzygającej sprawę podatkową. W momencie wydania takiej decyzji i doręczenia jej podatnikowi decyzja o zabezpieczeniu wygasa. Jak wynika z przywołanego powyżej stanu faktycznego Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej w W. decyzją z dnia [...] marca 2008r., określił Spółce wysokość zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób prawnych za 2001 rok w kwocie 9.270.046,00 zł. Zgodnie z art. 33a § 1 pkt.2 ord. pod. decyzja o zabezpieczeniu wygasa z dniem doręczenia decyzji określającej wysokość zobowiązania podatkowego. Decyzja określająca została doręczona Skarżącej w dniu 7 kwietnia 2008 r. i z tym dniem zgodnie z cytowanym powyżej przepisem wygasł decyzja o zabezpieczeniu. Zauważając, iż istota decyzji o zabezpieczeniu wiąże się ściśle z określeniem w niej przybliżonej kwoty zobowiązania podatkowego, wydanie decyzji "definitywnie" ustalającej, czy też określającej należność podatkową, czyni zbędnym funkcjonowanie w obrocie prawnym tej pierwszej. Kwota zobowiązania podatkowego zostaje bowiem wiążąco wskazana w decyzji załatwiającej taką sprawę (J. Orłowski, Glosa do wyroku NSA z dnia 8 listopada 2002 r., sygn. akt III SA 820/01, Przegląd Orzecznictwa Podatkowego, 2003, z. 4, s. 393). W judykaturze i doktrynie z nielicznymi wyjątkami, których Sąd orzekający nie podziela, uznaje się, że jednym ze skutków wygaśnięcia decyzji o zabezpieczeniu jest niemożność rozpoznania złożonego od niej odwołania - postępowanie odwoławcze zostaje umorzone jako bezprzedmiotowe, gdyż decyzja o zabezpieczeniu nie funkcjonuje już w obrocie prawnym i nie kształtuje praw i obowiązków strony postępowania podatkowego. W obrocie prawnym nie mogą bowiem równolegle funkcjonować dwie decyzje podatkowe odnoszące się do tej samej materii, tj. decyzja o zabezpieczeniu i decyzja wymiarowa (S. Babiarz, B. Dauter, B. Gruszczyński, R. Hauser, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Ordynacja podatkowa, Komentarz, Warszawa 2006, s. 208). Jak wyżej wskazano Skarżąca domagała się stwierdzenia nieważności decyzji z dnia [...] grudnia 2007r. Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w R. o dokonaniu zabezpieczenia na majątku Skarżącej na poczet przyszłego zobowiązania podatkowego, która to decyzja wygasła z mocy prawa więc nie funkcjonuje już obrocie prawnym. W związku z tak zgłoszonym żądaniem organ obowiązany był w pierwszej kolejności do przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego, celem którego było ustalenie, czy w sprawie nie występują negatywne przesłanki tamujące wszczęcie postępowania w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji z dnia 10 grudnia 2007r. W myśl art. 248 § 1 ord. pod. postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności może być wszczęte z urzędu lub na żądanie strony. Wszczęcie postępowania w tym ostatnim przypadku następuje w momencie wpływu wniosku do właściwego organu. Zgodnie z treścią art. 249 § 1 ord. pod. organ wydaje decyzję o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej, jeżeli w szczególności: 1. żądanie zostało wniesione po upływie 5 lat od dnia doręczenia decyzji lub 2. sąd administracyjny oddalił skargę na tę decyzję, chyba że żądanie oparte jest na przepisie art. 247 § 1 pkt 4. Z brzmienia powyżej cytowanego przepisu wynika, iż wymienione negatywne przesłanki uniemożliwiające wszczęcie postępowania nie stanowią katalogu zamkniętego. Określenie bowiem "w szczególności" oznacza, iż ustawodawca dopuszcza odmowę wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji również z innych przyczyn. Przyczyn takie mogą mieć charakter podmiotowy lub przedmiotowy. Niedopuszczalność wszczęci postępowania z przyczyn podmiotowych oznacza, że wniesienie żądania przez dany podmiot nie może wywołać skutku w postaci wszczęcia postępowania administracyjnego. W większości przypadków będzie to oznaczać, że podmiot żądający stwierdzenia nieważności decyzji nie jest stroną w rozumieniu art. 133 ord. pod. lub wprawdzie jest stroną, ale nie ma zdolności do czynności prawnych. Natomiast do przyczyn przedmiotowych niedopuszczalności wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji zalicza się takie okoliczności, jak np. żądanie stwierdzenia nieważności decyzji, która jeszcze nie została wydana lub która została w określonym trybie wyeliminowana z obrotu prawnego, oparcie żądania na podstawach uruchomienia innych trybów (wyrok NSA z 1 lipca 1998 r., III SA 1342/97 - LEX nr 44821. Jak wynika z załączonych do sprawy akt administracyjnych, w sprawie brak jest przedmiotu postępowania, gdyż decyzja z dnia [...] grudnia 2007r. Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w R. o dokonaniu zabezpieczenia na majątku Skarżącej na poczet przyszłego zobowiązania podatkowego wygasła z mocy prawa wraz z doręczeniem Skarżącej decyzji Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej w W. z dnia [...] marca 2008r., określającej Spółce wysokość zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób prawnych za 2001 rok w kwocie 9.270.046,00 zł. Tak więc decyzja, której stwierdzenia nieważności domagała się Skarżąca nie funkcjonuje już w obrocie prawnym i nie kształtuje praw i obowiązków strony postępowania podatkowego. W ocenie składu orzekającego w niniejszej sprawie postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji może być prowadzone tylko w stosunku do aktu administracyjnego będącego w obrocie prawnym. Skierowanie wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji, która wygasła i w związku z tym przestała funkcjonować w obrocie prawnym, obliguje organ do podjęcia decyzji o odmowie wszczęcia postępowania (art. 249 § 1 ord. pod.). Z akt sprawy jednoznacznie wynika, że decyzja, której unieważnienia domagał się Skarżąca, wygasła, a więc przestała funkcjonować w obrocie prawnym-została wyeliminowana z obrotu prawnego. W świetle powyższego stwierdzić należy, że podniesione w skardze zarzuty są całkowicie chybione i organ wydał decyzję zgodną z prawem. Wobec braku stwierdzenia naruszenia prawa w zaskarżonej decyzji oraz decyzji poprzedzającej, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 w zw. art. 132 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) orzekł, jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło