I SA/Wa 1528/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Boniecka - Płaczkowska Sędziowie: Sędzia WSA Elżbieta Lenart Sędzia WSA Monika Nowicka (spr.) Protokolant Katarzyna Krynicka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 grudnia 2009 r. sprawy ze skargi M. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] lipca 2009 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności orzeczenia administracyjnego oddala skargę. Zaskarżoną decyzją z dnia [...] lipca 2009 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. utrzymało w mocy decyzję tego samego organu z dnia [...] sierpnia 2008 r. nr [...] odmawiającą wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności orzeczenia administracyjnego Prezydium Rady Narodowej w W. nr [...] z dnia [...] października 1950 r. wydanego w przedmiocie odmowy przyznania J. M. prawa własności czasowej do gruntu nieruchomości [...], położonej przy ul. [...], oznaczonej nr hip. [...], działka nr [...]. Powyższe rozstrzygnięcie zostało oparte na następujących ustaleniach faktycznych i ocenach prawnych: Decyzją z dnia [...] sierpnia 2008 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. odmówiło wszczęcia postępowania nadzorczego, z wniosku M. S., o stwierdzenie nieważności wyżej opisanego orzeczenia administracyjnego odmawiającego J. M. prawa własności czasowej do nieruchomości [...], położonej przy ul. [...], oznaczonej nr hip. [...], działka nr [...] podnosząc że wnioskodawczyni nie miała interesu prawnego do występowania z przedmiotowym wnioskiem. Twierdziła w nim bowiem, że powyższym orzeczeniem pozbawiono M. K. (ojca wnioskodawczyni) własności nieruchomości położonej przy ul. [...]. Organ ustalił też, że pod w/w adresem (obecnie [...]) znajdowała się rodzinna nieruchomość wnioskodawczyni i nie przyjmuje ona cały czas do wiadomości odmowy wszczęcia przedmiotowego postępowania, stojąc na stanowisku, iż gdyby nawet nie został złożony wniosek dekretowy (na co brak jest jakichkolwiek dowodów) to i tak powinna zostać wydana decyzja dekretowa. Rozpoznając sprawę na skutek wniosku M. S. o ponowne rozpatrzenie sprawy Kolegium podniosło, iż wszczęcie postępowania nadzorczego może nastąpić tylko wtedy, gdy istnieje jego przedmiot. W niniejszej sprawie brak jest przedmiotu postępowania, ponieważ nieruchomość, wskazana w komparycji orzeczenia administracyjnego PRN w W. nr [...] z [...] października 1950 r., położona była przy ul. [...], a ponadto była oznaczona nr hip. [...] działka nr [...] i stanowiła - przed wejściem w życie dekretu z 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy - własność zupełnie innej osoby tj. J. M., z którą M. S. nie łączą żadne więzy rodzinne i w szczególności, której nie jest ona następcą prawnym. Do określonej we wspomnianym orzeczeniu nieruchomości nie służył także żaden tytuł prawny M. K., poprzednikowi prawnemu wnioskodawczyni. Odnośnie nieruchomości stanowiącej poprzednio własność ojca wnioskodawczyni, organ ustalił natomiast, że jak wynikało to z treści znajdującej się w aktach własnościowych umowy sprzedaży, zawartej w dniu [...] lutego 1943 r. w Warszawie aktem notarialnym (repertorium nr [...]), M. K. kupił od Z. S. i W. R. nieruchomość o nr hip. [...] położoną przy ul. [...]. Nieruchomość ta była oznaczona numerem policyjnym [...], zawierała działkę gruntu nr [...] liczącą [...] m2 powierzchni. Własność tej nieruchomości przysługuje obecnie Skarbowi Państwa (zaświadczenie nr [...] z [...] września 1999r. Sądu Rejonowego dla W. Wydział IV Ksiąg Wieczystych). Ustalono także, iż w odniesieniu do nieruchomości gruntowej położonej przy ul. [...] nr hip. [...] działka nr [...] nie wydano orzeczenia administracyjnego odmawiającego dawnemu jej właścicielowi – M. K. - przyznania prawa własności czasowej do gruntu, a tym samym brak było przedmiotu postępowania nadzorczego, wnioskowanego przez M. S. Podkreślono zatem, że wskazane przez wnioskodawczynię orzeczenie PRN w W. nr [...]. wydane [...] października 1950 r. nie dotyczyło wyżej wymienionej nieruchomości bo odnosiło się do zupełnie innego gruntu. Organ zauważył również, że postępowanie dotyczące oceny legalności w/w orzeczenia administracyjnego nr [...] z [...] października 1950 r. zostało poprzednio zakończone ostateczną i prawomocną decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. nr [...] z [...] marca 1999 r. o odmowie wszczęcia postępowania nadzorczego, utrzymaną w mocy decyzją tego samego organu nr [...] z [...] sierpnia 1999 r. Decyzji tych nie zaskarżono, zatem pozostają w obrocie prawnym. W tym stanie Kolegium uznało za zasadne utrzymanie w mocy swego poprzedniego rozstrzygnięcia. Przedstawiona wyżej decyzja stała się przedmiotem skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, którą wniosła M. S. Skarżąca, wnosząc o uchylenie w/w decyzji a także decyzji ją poprzedzającej, zarzuciła organowi naruszenie art. 6 w związku z art. 7, art. 8, art. 11, art. 12 § 1, art. 105 § 1, art. 107 § 3 k.p.a. twierdząc, że Kolegium wydało swoje rozstrzygnięcia na podstawie pobieżnej analizy akt. W szczególności, wg skarżącej, nie sprawdzono osoby wnioskodawcy wniosku dekretowego dotyczącego nieruchomości położonej przy ul. [...], na podstawie którego wydano orzeczenie objęte wnioskiem nadzorczym a także nie ustalono daty pewnej, z którą nastąpiła zmiana adresu nieruchomości z ul. [...] na ul. [...]. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko i akcentując, że sprawa została wnikliwie zbadana i wszechstronnie wyjaśniona. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skargę należało uznać za niezasadną, co skutkowało jej oddaleniem. Wypada na wstępie nadmienić, że niniejsza sprawa była już przedmiotem kontroli tutejszego Sądu, który wyrokiem z dnia 18 kwietnia 2008 r. (sygn. akt I SA/Wa 27/08) uchylił poprzednio wydane decyzje Kolegium tj. decyzję z dnia [...] lipca 2007 r. nr [...] o umorzeniu postępowania o stwierdzenie nieważności w/w kwestionowanego w orzeczenia administracyjnego z [...] października 1950 r. oraz utrzymująca ją w mocy decyzję tego samego organu z dnia [...] października 2007 r. nr [...]. Przyczyną uchylenia w/w decyzji był fakt, że – zdaniem Sądu – organy nie wyjaśniły dokładnie treści żądania strony, bowiem we wniosku z dnia 23 maja 2007 r. M. S. wnosiła o cyt. "wzruszenie orzeczenia administracyjnego Prezydium Rady Narodowej w W. z dnia [...] października 1950 r. nr [...]". W sytuacji zatem, gdy już poprzednio wnioskodawczyni występowała o stwierdzenie nieważności w/w orzeczenia i w sprawie tej zapadły decyzje o odmowie wszczęcia postępowania nadzorczego, Sąd polecił dokładne wyjaśnienie treści obecnego żądania strony, które mogło stanowić wniosek o wznowienie postępowania. Wykonując zatem zalecenia Sądu, Kolegium zwróciło się do skarżącej o wyjaśnienie treści aktualnego wniosku. W odpowiedzi M. S. podała, że nadal domaga się stwierdzenia nieważności w/w orzeczenia administracyjnego. W tych warunkach należy stwierdzić, że tego rodzaju wniosek był już raz wniesiony i postępowanie wywołane nim zostało zakończone odmową wszczęcia postępowania administracyjnego. Zachodziła zatem tożsamość obu wniosków jednak – w ocenie Sądu – w sytuacji zaistniałej w tej sprawie nie było podstaw do umarzania postępowania, jak uczyniły to organy poprzednio a należało odmówić wszczęcia postępowania – jak słusznie Kolegium obecnie orzekło. Umorzenie bowiem postępowania – na podstawie art. 105 k.p.a. - może nastąpić po jego wszczęciu. Decyzja o odmowie wszczęcia postępowania nie rozstrzyga zaś merytorycznie o istocie zagadnienia, którego dotyczy wniosek i jest wydawana bez wcześniejszego wszczęcia postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji. Odnosząc się zaś do meritum skargi, należy zgodzić się z w stanowiskiem organu, że M. S. nie miała interesu prawnego do występowania z wnioskiem o stwierdzenie nieważności decyzji administracyjnej dotyczącej innej nieruchomości, niż ta, która należała do jej ojca i która to decyzja nie była skierowana do jej poprzednika prawnego a dotyczyła interesu prawnego osoby dla niej całkowicie obcej i niezwiązanej z nią żadnym stosunkiem prawnym. Zwrócić w tym miejscu trzeba uwagę, że obie nieruchomości nie różniły się jedynie numerem policyjnym ulicy ([...]). Różnica między tymi nieruchomościami dotyczyła przede wszystkim: właścicieli, numerów hipotecznych i numerów działek. Z tego powodu dociekanie, kiedy nastąpiła zmiana numeru policyjnego nieruchomości nie była kwestią tak istotną, jak tego chciała dowieść skarżąca i z tych względów zarzut, dotyczący zaniechania szczegółowego wyjaśniania faktów, o których mowa w skardze, była zbędna. Za powyższym wnioskiem przemawia także okoliczność, że z treści pism ojca skarżącej znajdujących się w aktach administracyjnych wprost wynika, że nie występował on z wnioskiem w trybie art. 7 dekretu z dnia 21 października 1945 r. Przykładowo bowiem tylko w pismach z dnia 26 września 1989 r. skierowanym do Urzędu [...] Wydział Geodezji i Gospodarki Gruntami a także z dnia 8 marca 1993 r. adresowanym do Ministra Budownictwa i Gospodarki Przestrzennej, M. K. występował o cyt.: "przywrócenie terminu na zgłoszenie wniosku o zwrot nieruchomości", uzasadniając swoje żądanie podeszłym wiekiem i poważnymi chorobami, co od dłuższego czasu nie pozwalało mu na śledzenie zmieniających się przepisów a w związku z tym nic nie wiedział o terminie do którego można było wszczynać postępowanie "o zwrot przejętych przez Państwo nieruchomości". Powyższe oświadczenie samego byłego właściciela nieruchomości przesadza o fakcie, że nie złożył on w terminie, mającym charakter materialnoprawny, tzw. wniosku dekretowego a jedynie wystąpienie z tego rodzaju wnioskiem i to w odpowiednim terminie mogło być podstawą do orzekania w sprawie własności czasowej do nieruchomości, czyli jak potocznie to określano w sprawie "zwrotu nieruchomości". W związku z powyższym odmowa wszczęcia postępowania z wniosku M. S. o stwierdzenie nieważności orzeczenia administracyjnego Prezydium Rady Narodowej w W. nr [...] z [...] października 1950 r. w przedmiocie odmowy przyznania J. M. prawa własności czasowej do gruntu nieruchomości [...], położonej przy ul. [...], oznaczonej nr hip. [...], działka nr [...] była zasadna. Z tego powodu – Sąd z mocy art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – orzekł jak w sentencji.