I SA/Gd 808/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Alicja Stępień (spr.), Sędziowie Sędzia NSA Małgorzata Gorzeń, Sędzia WSA Bogusław Woźniak, Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Agnieszka Zalewska, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 10 grudnia 2009 r. sprawy ze skargi G. S. na rozstrzygnięcie Z. W.P. w przedmiocie dofinansowania projektu w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego W. P. na lata 2007-2013 oddala skargę. Wójt Gminy, w dniu 3 lipca 2009 r. złożył wniosek o dofinansowanie z Regionalnego Programu Operacyjnego dla Województwa [...] na lata 2007-2013 projektu pod nazwą "Budowa krytej pływalni przy Zespole Szkół w [...] wraz z zapleczem rekreacyjno – rehabilitacyjnym. Etap I". Pismem z dnia 30 września 2009 r. odrzucono wniosek Wójta Gminy wskazując, że wnioskodawca nie dokonał prawidłowej klasyfikacji przedsięwzięcia zgodnie z Dyrektywą Rady z dnia 27 czerwca 1985 r. w sprawie oceny skutków wywieranych przez niektóre przedsięwzięcia publiczne i prywatne na środowisko naturalne 85/337/EW i nie przeprowadził oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko pomimo tego, że zachodziła taka konieczność. W dniu 9 października 2009 r. Wójt Gminy złożył na powyższe rozstrzygnięcie protest. Pismem z dnia 23 października 2009 r. Wójt Gminy został poinformowany o negatywnym rozpoznaniu protestu. Organ zauważył, że wskazana w Przewodniku Beneficjenta możliwość warunkowej oceny wniosku o dofinansowanie, który nie spełnia kryterium poprawności procedury oceny oddziaływania na środowisko, dotyczy tych sytuacji, w których nieprawidłowości w przeprowadzeniu procedury oceny oddziaływania na środowisko mogą zostać poprawione. Tymczasem w przedmiotowej sprawie wadliwość procedury ma charakter trwały. Bezsprzeczne jest bowiem, że znacząca część inwestycji została już wykonana. Tym samym organ uznał, że na obecnym etapie nie jest możliwe to – jak o tym stanowi art. 8 Dyrektywy Rady 85/337/EWG, aby informacje uzyskane w toku przeprowadzania oceny oddziaływania na środowisko były uwzględnione na etapie uzyskiwania zezwolenia inwestycyjnego. Zdaniem organu nie zachodzi jednocześnie możliwość poprawienia procedury oceny oddziaływania na środowisko z uwagi na etap na jakim znajduje się inwestycja tj. jej wykonanie w znacznym stopniu. W ocenie organu, w sprawie nie naruszono praw strony poprzez możliwość uchylenia własnej decyzji w trybie art. 155 k.p.a., albowiem z uwagi na etap wykonania na jakim znajduje się realizowana inwestycja, nawet ponowne przeprowadzenie nowej procedury oceny oddziaływania na środowisko w żadnym przypadku nie usunie błędu stanowiącego podstawę do odrzucenia projektu, czyli nie przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko przed uzyskaniem stosownych zezwoleń o jakich mowa w przepisach Dyrektywy. Mając powyższe na uwadze, organ wskazał, że wadliwość procedury oceny oddziaływania na środowisko ma charakter trwały i nienaprawialny. W skardze do Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w Gdańsku Wójt Gminy wniósł o uchylenie w całości rozstrzygnięcia Dyrektora Departamentu Programów Regionalnych Urzędu Marszałkowskiego Województwa. Ponadto wniósł o przekazanie wniosku o dofinansowanie do oceny strategicznej oraz o zasądzenie kosztów postępowania. W uzasadnieniu skarżący wskazał, że w odrzucając wniosek nie zastosowano zasad i wytycznych zawartych w Przewodniku Beneficjenta, mówiących o warunkowym przyjęciu wniosku, który nie spełnia kryterium poprawności procedury oceny oddziaływania na środowisko lub jeżeli ocena wykonalności środowiskowej nie została zakończona. Ponadto Wójt Gminy zarzucił niezastosowanie zapisów załącznika do uchwały nr [...] Zarządu Województwa z dnia 30 maja 2009 r. - "Informacja o trybie stosowania kryterium wykonalności i kryteriów strategicznych wyboru projektu w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa [...] 2007-2013", według których w razie stwierdzenia nieprawidłowości w postępowaniu w sprawie oceny oddziaływania na środowisko na etapie oceny wykonalności należy wskazać sposób działania/niezbędne kroki możliwe do podjęcia w celu zapewnienia zgodności planowanych przedsięwzięć z wymaganiami dyrektyw unijnych w zakresie procedury oceny oddziaływania na środowisko i warunkowo przekazać projekt do dalszej oceny, zaś po zakończeniu oceny wykonalności poinformować o stwierdzonych uchybieniach, których uregulowanie będzie niezbędne do potencjalnego zawarcia umowy o dofinansowanie projektu. Ponadto skarżący podniósł, że decyzję o odrzuceniu wniosku podjęto na podstawie domniemania zakończenia realizacji przedsięwzięcia i w konsekwencji bezzasadnie przyjęto, że w takiej sytuacji nie istnieje możliwość przeprowadzenia procedury oceny oddziaływania na środowisko. Zdaniem skarżącego, bezpodstawnie odmówiono beneficjentowi możliwości uchylenia w trybie art. 155 k.p.a. wydanej wcześniej decyzji w przedmiocie oceny oddziaływania na środowisko i przeprowadzenia nowej procedury w sposób zgodny z prawem. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasową argumentację zaprezentowaną w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Na wstępie należy podkreślić, że w świetle art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Kontrolę tę sprawują stosując jedynie kryterium legalności, a więc zgodności z prawem zaskarżonych aktów. Przedmiotem zaskarżenia do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w rozpoznawanej sprawie jest informacja o negatywnym wyniku procedury odwoławczej (ostateczna negatywna ocena projektu), przy czym zgodnie z art. 30c ust. 1 ustawy z dnia 6 grudnia 2006 r. o zasadach prowadzenia polityki rozwoju (Dz.U. z 2009 r., Nr 84, poz. 712 j.t.) skarga sądowoadministracyjna jest dopuszczalna dopiero po wyczerpaniu środków odwoławczych przewidzianych w realizacji programu operacyjnego, po otrzymaniu przez stronę informacji o negatywnym wyniku procedury odwoławczej. Badając legalność przeprowadzonej oceny projektu przez instytucję zarządzającą w szczególnym trybie uregulowanym powyższą ustawą wojewódzki sąd administracyjny sprawuje kontrolę dokonanej przez organ oceny projektu pod względem zgodności z prawem. Mając powyższe na uwadze Sąd doszedł do przekonania, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem kontrola zaskarżonego rozstrzygnięcia prowadzi do wniosku, że odpowiada ono prawu. Istotę problemu w rozpoznawanej sprawie stanowi odpowiedź na pytanie, czy organ zasadnie odrzucił wniosek Gminy z uwagi na nieprzeprowadzenie w odniesieniu do wznoszonego obiektu procedury oceny oddziaływania na środowisko. Jednocześnie należy wskazać, że z informacji o odrzuceniu wniosku oraz ze skargi wynika bezsprzecznie, że strony są zgodne co do tego, iż realizowane przedsięwzięcie winno podlegać obowiązkowi oceny oddziaływania na środowisko. W pierwszej kolejności wskazać należy na regulację odnoszącą się do obowiązku przeprowadzenia procedury oceny oddziaływania na środowisko zawartą w Dyrektywie Rady 85/337/EWG. Zgodnie z art. 2 ust. 1 tegoż aktu, Państwa Członkowskie zostały zobligowane do podjęcia wszystkich niezbędnych środków w celu zapewnienia, że przedsięwzięcia, które mogą znacząco oddziaływać na środowisko naturalne między innymi z powodu ich charakteru, rozmiarów lub lokalizacji podlegają ocenie w odniesieniu do ich skutków przed udzieleniem zezwolenia. Jednocześnie w art. 8 przywoływanej Dyrektywy nakazano, aby wszelkie informacje zbierane w ramach oceny oddziaływania na środowisko uwzględniane były w procedurze zezwolenia na inwestycję. Z powyższych unormowań w sposób nie budzący wątpliwości wynika, że przeprowadzenie oceny oddziaływania na środowisko winno poprzedzać wszelkiego rodzaju procedury zmierzające do udzielenia zezwoleń na realizację inwestycji. Wyrazem tego są również uregulowania zawarte w ustawodawstwie krajowym. Wskazać choćby należy na treść art. 59 ust. 1 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz.U. z 2008 r., nr 199, poz. 1227), którą to ustawą implementowano do polskiego porządku prawnego zapisy prawa wspólnotowego wynikające m.in. z przywoływanej Dyrektywy. Zgodnie z tym przepisem, przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko wymaga realizacja (...) planowanych przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko. W rozpoznawanej sprawie za niekwestionowane uznać należy to, że ocena oddziaływania na środowisko nie została przeprowadzona. Tym samym wnioskodawca na wstępnym etapie realizacji przedmiotu inwestycji, w zakresie odnoszącym się do konieczności przeprowadzenia procedury oceny oddziaływania na środowisko nie spełnił tych wymogów, które zostały wskazane w przepisach prawa wspólnotowego. Słusznie więc projekt Gminy został odrzucony jako nie spełniający jednego z kryteriów wykonalności tj. wykonalności środowiskowej. Właściwe jest przy tym stanowisko organu, że z uwagi na tę "uprzednią" wadliwość w zakresie oceny oddziaływania na środowisko i stopień zaawansowania inwestycji, brak jest na obecnym etapie możliwości przeprowadzenia takich działań, które w odniesieniu do wymagań środowiskowych skutkowałyby stwierdzeniem zgodności inwestycji z Dyrektywą Rady 85/337/EWG. Skoro bowiem przepisy prawa wspólnotowego stawiają wymaganie przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko przed realizacją inwestycji, to brak takich procedur na tym etapie nie może zostać konwalidowany już po wydaniu stosownych zezwoleń na budowę. Jednocześnie z uwagi na ową "uprzednią" wadliwość projektu Gminy polegającą na nieprzeprowadzeniu procedury oceny oddziaływania na środowisko, w rozpoznawanej sprawie nie było możliwości warunkowego dopuszczenia projektu do dalszej oceny przez Zarząd Województwa, o jakiej mowa we wskazywanym przez skarżącego Przewodniku Beneficjenta oraz załączniku do uchwały Zarządu Województwa nr [...]. Jak wynika z treści cytowanych przez skarżącego zapisów, w przypadku stwierdzenia na etapie wykonalności nieprawidłowości w postępowaniu w sprawie oceny oddziaływania na środowisko, organ winien wskazać sposób działania niezbędny do zapewnienia zgodności planowanych przedsięwzięć z wymaganiami dyrektyw unijnych. Podkreślenia wymaga to, że powyższy zapis przewidujący możliwość warunkowego dopuszczenia projektu do jego dalszej oceny przewidziany został wyłącznie w odniesieniu do inwestycji "planowanych", a więc takich co do których istnieją zamierzenia jej powstania w przyszłości, które nie znajdują się jeszcze w stadium realizacji. Nie znajduje on więc zastosowania w rozpoznawanej sprawie, albowiem co nie jest w sprawie kwestionowane, w momencie składania i rozpatrywania wniosku, znajdowała się ona na znacznym stopniu zaawansowania. Reasumując, zarówno w świetle przepisów Dyrektywy 85/337/EWG jak również przepisów prawa krajowego, przeprowadzenie oceny oddziaływania na środowisko ma następować w celu uzyskania zezwolenia na inwestycję, przed udzieleniem zezwolenia, w taki sposób, aby rezultaty przeprowadzonej oceny mogły być uwzględnione w procedurze wydawania zezwolenia na inwestycję, co na obecnym etapie realizacji inwestycji Gminy nie może zostać zapewnione. Sąd wskazuje również, że nie podlega uwzględnieniu wniosek strony wskazany w punkcie 2 skargi, w którym skarżący domaga się warunkowego przekazania wniosku do oceny strategicznej Zarządu Województwa. Katalog możliwych rozstrzygnięć Sądu został w sposób wyczerpujący określony w art. 30c ust. 3 pkt 1-3 ustawy z dnia 6 grudnia 2006 r. o zasadach prowadzenia polityki rozwoju. Zgodnie z tym przepisem, w wyniku rozpatrzenia skargi (...) sąd może uwzględnić skargę, stwierdzając, że ocena projektu została przeprowadzona w sposób naruszający prawo, przekazując jednocześnie sprawę do ponownego rozpatrzenia przez właściwą instytucję zarządzającą lub pośredniczącą, oddalić skargę w przypadku jej nieuwzględnienia, umorzyć postępowanie w sprawie, jeżeli z jakichkolwiek względów jest ono bezprzedmiotowe. Tym samym i przedmiotowe żądanie nie wchodzi zakres rozstrzygnięć sądu administracyjnego, jakie mogą zostać wydane po rozpoznaniu skargi strony. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, na mocy art. 30c ust. 3 pkt 2 ustawy z dnia 6 grudnia 2006 r. o zasadach prowadzenia polityki rozwoju oddalił skargę.