II SA/Lu 581/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Ibrom, Sędziowie Sędzia NSA Witold Falczyński, Sędzia NSA Krystyna Sidor (sprawozdawca), Protokolant Starszy referent Beata Basak, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 27 listopada 2009r. sprawy ze skargi T. S. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie nakazania wykonania określonych robót budowlanych I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącego T. S. kwotę 500 /pięćset/ złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Decyzją z dnia [...], znak: [...] wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego po rozpoznaniu odwołania T. Sz. utrzymało w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...], znak: [...] nakazującą współwłaścicielom nieruchomości położonej przy ul. P. 10 w L. w terminie do 31 maja 2009r. wykonanie określonych robót budowlanych. W uzasadnieniu organ odwoławczy wyjaśnił, że postępowanie toczy się na wniosek T. Sz.o nakazanie wszystkim współwłaścicielom nieruchomości przy ul. P. 10 – H. 2 w L. wykonania robót budowlanych polegających na wymianie zużytej stolarki okiennej, remoncie elewacji kamienicy i balkonów usytuowanych od podwórza - ze względu na brak porozumienia pomiędzy współwłaścicielami. W dniu 2 kwietnia 2009r. organ I instancji przeprowadził kontrolę kamienicy przy ul. P. 10, podczas której stwierdzono, iż budynek posiada trzy balkony usytuowane od podwórka tj. jeden balkon w skrzydle zachodnim na wspornikach żeliwnych oraz belkach stalowych z elementami stalowymi, pokrytymi rdzą, bez widocznych uszkodzeń oraz dwa balkony zlokalizowane od niewykorzystanego podwórka usytuowane na I i II piętrze, z których w najgorszym stanie jest balkon na II piętrze, posiadający popękaną krawędź, podniebienie pozbawione tynku. Elewacje frontowe od zachodu i północy posiadają ślady po usunięciu balkonów, części otworów po drzwiach balkonowych są zamurowane (od poziomu murów podokiennych). Gzymsy są uszkodzone i pozbawione częściowo cegieł i tynków. Elewacje od podwórka mają uszkodzony tynk, widoczne są w nich cegły, a w niektórych miejscach odparzony tynk. Mając powyższe na uwadze organ I instancji decyzją z dnia [...] wydaną na podstawie art. 66 ust. 1 pkt 1-4 i ust. 2 ustawy – Prawo budowlane, nakazał współwłaścicielom budynku przy ul. P. 10: T. Sz., S. Sz., J. Sz., A. Sz., B. R., J. S., J. S., Z. B., W. B., A. W., D. M., R. M. i A. G. – H. usunąć stwierdzone nieprawidłowości dotyczące stanu technicznego elewacji przedmiotowego budynku poprzez skucie nie związanych z podłożem tynków elewacji i usunięcie luźno związanych z murem elementów gzymsu, a także wygrodzenie strefy niebezpiecznej pod balkonami i uniemożliwienie wychodzenia na balkony poprzez trwałe zabezpieczenie wyjścia na nie. W odwołaniu od tej decyzji T. Sz. wnosił, by organ odwoławczy nakazał usunięcie wszystkich istniejących nieprawidłowości elewacji poprzez wykonanie jej remontu wg zakresu robót, który określił Wojewódzki Konserwator Zabytków w decyzji z dnia [...]. Organ odwoławczy nie uwzględnił zarzutów odwołania, podzielając stanowisko organu I instancji i uznając, że w świetle art. 66 ust. 1 pkt 1-4 ustawy – Prawo budowlane oraz mając na uwadze wyniki przeprowadzonej kontroli budynku, nałożone przez organ I instancji na współwłaścicieli tego budynku obowiązki są uzasadnione. Organ powołując się na art. 5 ust. 2 cyt. ustawy podkreślił, że żadne przepis Prawa budowlanego nie daje podstaw do wydania decyzji administracyjnej nakładającej na osobę fizyczną obowiązku o charakterze działalności inwestycyjnej, a za taką należy uznać żądanie T. Sz. Decyzja wydana w trybie art. 66 ust. 1 nie może zastępować decyzji o pozwoleniu na budowę, na którą wymagana jest zgoda wszystkich współwłaścicieli. Skargę do sądu administracyjnego wniósł T. Sz., domagając się uchylenia decyzji organów obu instancji. Skarżący podnosił, że zakres nakazanych przez organy nadzoru budowlanego obowiązków nie jest zgodny z zakresem prac nakazanych decyzją Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków z dnia [...], co ze względu na brak porozumienia między współwłaścicielami przedmiotowej kamienicy uniemożliwia wykonanie decyzji Konserwatora. Skarżący podkreślił, że Konserwator stwierdził w szczególności zły stan techniczny elewacji: tynków, ubytki w detalu architektonicznym, spękania, odspojnienia, niezabezpieczenie balkonów, co zagraża bezpieczeństwu osób przebywających w ich pobliżu, jak również może spowodować zniszczenie lub poważne uszkodzenie wystroju plastycznego. Konserwator wskazał również, że sprawa złego stanu elewacji kamienicy była już przedmiotem postępowania w 2005r. przed Urzędem Ochrony Zabytków oraz w PINB, który nakazał wówczas usunięcie uszkodzonych balkonów, zalecając jednocześnie odtworzenie oryginalnego detalu architektonicznego, co nie zostało dotychczas wykonane. Z tego względu Konserwator wpisał wykonanie nakazanych prac w program robót budowlanych i konserwatorskich niezbędnych ze względu na zagrożenie przedmiotowej kamienicy przed zniszczeniem i uszkodzeniem, w szczególności wystroju kamienicy. W ocenie skarżącego, nakazane w decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] obowiązki nie pozwalają na osiągnięcie celu, jakim jest utrzymywanie obiektu w należytym stanie technicznym i estetycznym, bowiem wykonanie tylko części prac remontowych pozostawi kamienicę w złym stanie estetycznym. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje: Dokonując oceny zaskarżonej decyzji w zakresie jej zgodności z przepisami prawa, do czego sąd administracyjny jest uprawniony, stwierdzić należy, że jej wydanie nastąpiło z naruszeniem przepisów art. 7, 77 § 1 i 107 § 3 kpa, gdyż organ nie ustalił wyczerpująco okoliczności mogących mieć wpływ na zakres nałożonych na właścicieli budynku położonego przy ul. P. 10 w L. obowiązków. Podstawą materialnoprawną decyzji był przepis art. 66 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. – Prawo budowlane (Dz.U. z 2006r., Nr 156, poz.1118 ze zm.), zwanej dalej ustawą, stanowiący, iż w przypadku stwierdzenia, że obiekt budowlany jest użytkowany w sposób zagrażający życiu lub zdrowiu ludzi, bezpieczeństwu, mienia lub środowisku (pkt 1) albo jest użytkowany w sposób zagrażający życiu lub zdrowiu, bezpieczeństwu mienia lub środowisku (pkt 2) albo jest w nieodpowiednim stanie technicznym (pkt 3) albo powoduje swym wyglądem oszpecenie otoczenia (pkt 4) – właściwy organ nakazuje, w drodze decyzji, usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości, określając termin wykonania tego obowiązku. Konstrukcja normy prawnej, zawartej w tym przepisie, a w szczególności użyty w niej zwrot: "...właściwy organ wydaje decyzję nakazującą..." wskazuje, iż decyzje podejmowane na jego podstawie mają charakter związany. Oznacza to, że jeżeli wystąpi choćby jedna z przesłanek określonych w treści art. 66 pkt 1-3, to organ nadzoru budowlanego jest nie tylko uprawniony, lecz nadto obligowany do wydania decyzji nakazującej usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości. (por. wyrok NSA, IV SA 1420/96, LEX nr 43224) Mając powyższe na uwadze, po przeanalizowaniu zebranego materiału dowodowego, zwłaszcza wyników kontroli przeprowadzonej w dniu 2 kwietnia 2009r., organ zasadnie uznał, że kamienica przy ul. P. 10 – H. 2 jest w złym stanie technicznym, bowiem zaniedbane balkony i odpadające tynki stwarzają zagrożenie dla życia lub zdrowia ludzi. Są to okoliczności bezsporne, których skarżący nie kwestionował, dlatego nałożony zaskarżoną decyzją obowiązki wygrodzenia strefy niebezpiecznej pod balkonami i wykonania trwałego zabezpieczenia wyjścia na balkony oraz nakazanie skucia nie związanych z podłożem tynków elewacji i usunięcie luźno związanych z murem elementów gzymsu należy uznać za usprawiedliwione. Zgodzić się natomiast należy z zarzutami skargi, iż organ nie odniósł się do wszystkich stwierdzonych przez Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w decyzji z dnia [...] uwag dotyczących złego stanu technicznego przedmiotowego budynku, w szczególności tych wad, które mogą powodować swym wyglądem oszpecenie otoczenia, a skupił się wyłącznie na tych wadach, które powoduje zagrożenie bezpieczeństwa dla ludzi. Tymczasem z woli ustawodawcy, wyrażonej wprost w art. 66 ust. 1 pkt 1-4 ustawy – Prawo budowlane, organ nadzoru budowlanego jest – jak wyżej wskazano – zobowiązany nałożyć na właścicieli obiektu budowlanego nakaz usunięcia stwierdzonych w nim nieprawidłowości nie tylko wówczas, gdy stan budynku zagraża bezpieczeństwu dla życia bądź zdrowia ludzi, ale także – co zostało wyodrębnione jako samodzielna przesłanka – gdy obiekt budowlany powoduje swym wyglądem oszpecenie otoczenia. (pkt 4) Jest to związane bezpośrednio z obowiązkiem właścicieli utrzymywania obiektu budowlanego nie tylko w należytym stanie technicznym, ale i estetycznym, co wynika z art. 61 pkt 1 w zw. z art. 5 ust. 2 cyt. ustawy. Obowiązkiem organu nadzoru budowlanego, prowadzącego postępowanie w związku z zarzutami naruszenia art. 66 ust. 1 pkt 1 - 4 ustawy - Prawo budowlane, w szczególności dotyczącymi wyglądu tego obiektu - co ma miejsce w niniejszej sprawie – było, zgodnie z art. 7 i 77 § 1 kpa, dokładne ustalenie czy ujawnione nieprawidłowości obiektu powodują, iż szpeci on swym wyglądem otoczenie, poprzez odniesienie się do otoczenia, w jakim się znajduje się i ustalenie czy jest on w nim wyeksponowany. Bez oceny tych okoliczności niemożliwe było właściwe określenie przez organ zakresu obowiązków nałożonych na właścicieli kamienicy przy ul. P. 10 – H. 2 w L., a brak należytego uzasadnienia i pominięcie zarzutów podnoszonych przez skarżącego w toku postępowania dotyczących nieestetycznego wyglądu przedmiotowej kamienicy, uniemożliwia Sądowi prawidłową kontrolę wydanego rozstrzygnięcia. Z tych względów sprawa wymaga odniesienia się przez organ odwoławczy czy przedmiotowa zabytkowa kamienica swym stanem nie oszpeca otoczenia, co uzasadniałoby nałożenie na jej właścicieli odpowiednich dodatkowych obowiązków na podstawie art. 66 ust. 1 pkt 4 ustawy – Prawo budowlane. Zaskarżona decyzja, jak i poprzedzająca ją decyzja organu I instancji podlegają więc uchyleniu na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "a" i "c" ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz.1270 ze zm.) O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 cyt. ustawy.