V SA/Wa 578/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Piotr Kraczowski (spr.), Sędzia WSA - Barbara Mleczko – Jabłońska, Sędzia WSA - Małgorzata Rysz, Protokolant - Małgorzata Sieczkowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 grudnia 2009 r. sprawy ze skargi M. G. na rozstrzygnięcie Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] listopada 2008 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania pomocy finansowej ze środków z budżetu UE; 1. uchyla zaskarżone rozstrzygnięcie Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa; 2. zasądza od Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa na rzecz M. G. kwotę 200 zł (dwustu złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. M. G. (zwany dalej: Skarżącym) wnioskiem z [...] czerwca 2008 r., złożonym w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich (PROW) na lata 2007-2013 w zakresie działania 311 "Różnicowanie w kierunku działalności rolniczej", zwrócił się do [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (zwana dalej: Agencją) o pomoc finansową w adaptacji budynku mieszkalnego na potrzeby agroturystyki w ramach działania 311 "Różnicowanie w kierunku działalności nierolniczej". Pismem z [...] października 2008 r. nr [...], [...] Oddział Regionalny Agencji odmówił Skarżącemu przyznania pomocy w związku z tym, że pola oznaczone we wniosku jako wymagane nie zostały wypełnione zgodnie z instrukcją. Skarżący pismem z [...] października 2008 r. wystąpił z wezwaniem do usunięcia naruszenia prawa, w którym stwierdził, że jego wniosek był poprawnie sporządzony i kompletny, co wynika z posiadanej przez niego kopii złożonego wniosku. Pismem z [...] listopada 2008 r. Agencja nakazała ponowną weryfikację wniosku z uwagi na brak odpowiedniego uzasadnienia pisma nr [...]. Pismem z [...] listopada 2008 r. [...] Oddział Regionalny Agencji odmówił Skarżącemu przyznania pomocy z uwagi na niespełnienie warunków określonych w § 10 ust. 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 17 października 2007 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach ww. działania lub Programie Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. Nr 200 poz. 1442 ze zm.). Organ wskazał, iż zgodnie z § 10 ust. 1 ww. rozporządzenia – jeżeli wniosek o przyznanie pomocy został złożony po terminie lub nie został wypełniony we wszystkich wymaganych pozycjach, lub nie dołączono do niego co najmniej jednego z dokumentów, których niedołączenie skutkuje nieprzyznaniem pomocy, Agencja nie przyznaje pomocy (...). Następnie wyjaśnił, że pola oznaczone we wniosku jako wymagane nie zostały wypełnione zgodnie z § 9 ust. 1 ww. rozporządzenia (brak stron części II.A. "Informacji o powierzchni działek ewidencyjnych wchodzących w skład gospodarstwa wskazanego we wniosku (...)" wniosku o przyznanie pomocy). Pismem z [...] grudnia 2008 r. Skarżący ponownie wystąpił z wezwaniem do usunięcia naruszenia prawa. Pismem z [...] lutego 2009 r. nr [...] Agencja stwierdziła, że nie doszło do naruszenia prawa i podtrzymała w całości stanowisko zawarte w piśmie z [...] listopada 2008 r. Skarżący [...] marca 2009 r. złożył, uzupełnioną pismem z [...] maja 2009 r., skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rozstrzygnięcie Agencji z [...] listopada 2008 r. wnosząc o jego zmianę poprzez uwzględnienie żądań zawartych w wezwaniu do usunięcia naruszenia prawa i zobowiązania Agencji do rozpoznania jego wniosku. Zaskarżonemu rozstrzygnięciu zarzucił naruszenie prawa materialnego, poprzez błędną interpretację § 10 rozporządzenia z dnia 17 października 2007 r. poprzez przyjęcie, iż brak wypełnienia we wniosku pozycji zawartych w części II A skutkuje jego odrzuceniem oraz całkowite pominięcie zapisów Instrukcji wypełniania wniosku o przyznanie pomocy w ramach działania 311 "Różnicowanie w kierunku działalności nierolniczej" dla wersji wniosku [...] 2007-2013, z których wynika, iż załącznik II A jest stosowany alternatywnie do załącznika III A, a także, że wypełnienie pół obu ww. załączników nie należy do sekcji obowiązkowej, której brak skutkuje odrzuceniem wniosku. Naruszenie prawa formalnego, poprzez nieuwzględnienie faktu wstępnej weryfikacji wniosku przez pracowników Agencji w dniu jego składania, gdyż z pisma otrzymanego przez stronę, jako potwierdzenie przyjęcia wniosku przez Agencję wynika, że był on dokładnie przeglądany pod kątem kompletności, skoro przyjmująca wniosek zaznaczyła, iż dodatkowo została do niego dołączona oferta, która nie została uwzględniona w spisie załączników oraz niezastosowanie przez Agencję ogólnych zasad postępowania administracyjnego, w szczególności zasad zawartych w art. 7, 8 i 12 k.p.a. poprzez niewyjaśnienie sprawy w sposób kompleksowy i w przypadku wątpliwości, czy przy składaniu do Agencji wniosek posiadał załącznik nr II A, nieuwzględnienia na korzyść strony domniemania, że wniosek był kompletny, skoro w piśmie potwierdzającym jego przyjęcie nie wskazano braków. W odpowiedzi na skargę Agencja podtrzymała swoje stanowisko zawarte w zaskarżonym rozstrzygnięciu i wniosła o oddalenie skargi. W trakcie rozprawy z 28 października 2009 r. Skarżący oświadczył, że jego wniosek był kompletny i zawierał wszystkie kolejno ponumerowane strony. W momencie składania wniosku poddany był on kontroli, która trwała około pół godziny, w trakcie której sprawdzano ilość stron, dowód osobisty i podpisy pod wnioskiem. Następnie po przejściu do kolejnego pokoju kolejne osoby sprawdzały wniosek pod względem wstępnym ale merytorycznym, a pani B. przebiła pieczątkę, że wniosek jest kompletny. Skarżący oświadczył, że strona 16 wniosku została przez niego złożona i wypełniona, na której wpisał dokładnie to, co na stronie 17. Skarżący pismem z [...] listopada 2009 r. nadesłał kopię wniosku, która zawierała stronę 16 (tzw. załącznik II.A) wypełnioną identycznie jak strona 17 wniosku (tzw. załącznik III.A). Sąd postanowieniem z 11 grudnia 2009 r. – na podstawie art. 106 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.; zwanej dalej: p.p.s.a.) – przeprowadził dowód z dokumentu tj. ww. nadesłanego wniosku na okoliczności podniesione w skardze. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Skarga jest zasadna. W ocenie Sądu zebrany w sprawie materiał dowodowy nie daje podstaw do jednoznacznego przyjęcia, wbrew stanowisku organu, iż Skarżący złożył [...] maja 2008 r. niekompletny wniosek o pomoc finansową w ramach działania 123 "Zwiększenie wartości dodanej podstawowej produkcji rolnej i leśnej", niespełniający wymogu z § 10 ust. 1 rozporządzenia Ministra i Rozwoju Wsi z dnia 17 października 2007 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Zwiększanie wartości dodanej podstawowej produkcji rolnej i leśnej" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013. Sąd podnosi, iż zapis przywołanego przepisu skutek w postaci nieprzyznania pomocy wiąże: - ze złożeniem wniosku po terminie, - z niedołączeniem do niego określonych dokumentów, - z niewypełnieniem formularza we wszystkich wymaganych pozycjach. Stan faktyczny rozpoznawanej sprawy tj. brak 16-tej strony wniosku (tzw. załącznik II.A) nie jest zatem tożsamy z dyspozycją § 10 ust. 1 rozporządzenia, w którym mowa jest o niewypełnieniu wymaganych pozycji i nie powinien wprost prowadzić do nieprzyznania pomocy. Wskazać należy, że wydanie Skarżącemu przez organ potwierdzenia złożenia wniosku pozwala na domniemanie, iż wniosek ten był kompletny co do ilości stron. Tym bardziej, że na piśmie potwierdzającym jego złożenie (k. 26 akt adm.) B. B. – pracownik organu przyjmująca wniosek – odręcznie odnotowała, że "dodatkowo jest oferta, ale nie wpisana w spisie załączników". Ustalenie tego faktu wymagało co najmniej przekartkowania przedłożonych dokumentów i trudno – w ocenie Sądu – przyjąć, iż brak strony 16 wniosku, mógł umknąć uwadze pracownika organu. Tym bardziej, iż strona ta stanowi część wniosku, której wypełnienie obowiązuje wszystkich wnioskodawców. Najnowsze orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego, dotyczące środków unijnych, wyrażone m.in. w wyroku z 3 grudnia 2008 r. sygn. akt II GSK 466/08, której przedmiotem były płatności bezpośrednie do gruntów rolnych, wskazuje na konieczność wykształcenia praktyki stosowania przez organy zasady uwzględniania przy załatwianiu spraw słusznego interesu obywateli. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, tam, gdzie pracownik organu administracji może wychwycić w momencie przyjmowania wniosku narzucającą się już na pierwszy rzut oka rozbieżność między intencją wnioskodawcy, a zapisem powinien poinformować o tym składającego wniosek. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, w takiej sytuacji wyciągnięcie negatywnych dla strony konsekwencji w wyniku późniejszej kontroli nie daje się pogodzić z zasadą dotyczący potrzeby uwzględnienia przy załatwianiu spraw słusznego interesu obywateli zawartą w art. 7 k.p.a. Tezę tę, w ocenie Sądu, należy rozciągnąć na stan faktyczny mający miejsce w rozpoznawanej sprawie. Pracownik organu mógłby i powinien w momencie przyjmowania wniosku wychwycić rzucający się w oczy brak w składanym wniosku strony nr 16 (tj. II.A. Informacji o powierzchni działek ewidencyjnych (...))", tym bardziej, że – jak słusznie stwierdza organ i co podkreślono wyżej – jest to część wniosku wypełniana przez wszystkich wnioskodawców, a jej niewypełnienie skutkuje nieprzyznaniem pomocy finansowej. Jeżeli, jak twierdzi organ, we wniosku Skarżącego brak ten wystąpił, pracownik powinien zatem poinformować o tym składającego, by nie doszło do wyciągnięcia negatywnych dla strony konsekwencji w wyniku późniejszej kontroli wniosku, co naruszałoby zasadę uwzględniania przy załatwianiu spraw słusznego interesu obywateli. W sytuacji niewychwycenia braku jednej ze stron wniosku w chwili jego składania, zdaniem Sądu, zastosowanie powinien mieć § 10 ust. 3 rozporządzenia Ministra i Rozwoju Wsi z dnia 17 października 2007 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Zwiększanie wartości dodanej podstawowej produkcji rolnej i leśnej" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013, w myśl którego – jeżeli wniosek o przyznanie pomocy nie spełnia innych niż określone w ust. 1 i 2 wymagań, Agencja wzywa wnioskodawcę, w formie pisemnej, do usunięcia braków w terminie 21 dni od dnia doręczenia wezwania, chyba że zachodzą niebudzące wątpliwości przesłanki nieprzyznania pomocy. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł jak w sentencji wyroku w oparciu o art. 146 § 1 oraz art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. p.p.s.a.